Quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản từ thực tiễn tỉnh an giang và thành phố hồ chí minh

Tuy nhiên, hoạt động bán đấu giá tài sản chuyên nghiệp ở nước ta mới được hình thành từ năm 1995 trên cơ sở của Bộ luật Dân sự và Nghị định số 86/CP ngày 19/12/1996 của Chính phủ ban hàn

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN: TỪ THỰC TIỄN TỈNH AN GIANG VÀ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đấu giá tài sản là một dịch vụ ngày càng có vị trí, vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội Đấu giá tài sản là một trong những cách thức linh họat để chuyển quyền sở hữu tài sản từ chủ thể này sang chủ thể khác góp phần thúc đẩy hoạt động kinh tế nói chung, hoạt động mua bán trao đổi hàng hóa nói riêng một cách đa dạng Trong những năm qua, hoạt động bán đấu giá ở nước ta đã có những bước phát triển, đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, khẳng định ngày càng rõ hơn vị trí, vai trò của mình trong đời sống xã hội, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về hoạt động bán tài sản thông qua đấu giá trong nền kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời là công cụ đắc lực phục vụ quản lý nhà nước

Dịch vụ bán đấu giá tài sản tại Việt Nam được hình thành và phát triển từ việc bán đấu giá tài sản để thi hành án dân sự Bởi lẽ, các quy định về bán đấu giá tài sản được xuất hiện đầu tiên trong pháp luật về thi hành án dân sự Tuy nhiên, hoạt động bán đấu giá tài sản chuyên nghiệp ở nước ta mới được hình thành từ năm

1995 trên cơ sở của Bộ luật Dân sự và Nghị định số 86/CP ngày 19/12/1996 của Chính phủ ban hành Quy chế bán đấu giá tài sản, đây là văn bản pháp lý có ý nghĩa quan trọng đối với việc thành lập các tổ chức bán đấu giá ở các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có nhiệm vụ chủ yếu là bán tài sản để thi hành án

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế đất nước và Nghị định số 05/2005/NĐ-CP về bán đấu giá tài sản ra đời với chủ trương xã hội hóa hoạt động này, số lượng các tổ chức về bán đấu giá tăng lên, hoạt động bán đấu giá vì thế thêm sôi nổi, mang tính cạnh tranh cao, chất lượng dịch vụ bán đấu giá tài sản được nâng lên đáng kể Theo thống kế tính đến tháng 9/2010, cả nước có 63 Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản đã được thành lập ở 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương,

568 đấu giá viên , 99 doanh nghiệp bán đấu giá tài sản trên toàn quốc, chủ yếu tập trung tại thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh Thành phố Hà Nội có 32 doanh nghiệp, thành phố Hồ Chí Minh có 30 doanh nghiệp Ở các tỉnh còn lại, số lượng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản rất ít, chẳng hạn như ở tỉnh An Giang chỉ có 02 doanh nghiệp đăng ký hoạt động bán đấu giá tài sản

Bên cạnh những thành công ban đầu trong thời gian qua, vấn đề quản lý nhà nước về hoạt động bán đấu tài sản hiện nay đang bộc lộ nhiều lúng túng, yếu kém, nhất là việc quản lý các doanh nghiệp, Hội đồng bán đấu giá gần như bỏ ngõ, tính chuyên nghiệp trong bán đấu giá tài sản chưa cao, dàn trải ở nhiều ngành nhiều cấp,

hoạt động bán đấu giá không theo trình tự, thủ tục, tình trạng thông đồng, dìm giá,

“cò” tham gia đấu giá làm ảnh hưởng không tốt đến hiệu quả của hoạt động bán đấu giá tài sản Mỗi địa phương có cách nhìn nhận vấn đề quy hoạch, phát triển các tổ chức bán đấu giá tài sản khác nhau nên việc quản lý cũng khác nhau Có nhiều vấn

đề phát sinh mà pháp luật chưa quy định hoặc quy định chưa rõ, hay quy định chồng chéo nhau thậm chí có những vấn đề mang tính thời sự mà dư luận xã hội đã phản ánh qua các phương tiện thông tin đại chúng trong thời gian qua Nguyên nhân chính là do các cơ quan quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản chưa thể hiện đầy

đủ được vai trò của mình, chưa có cơ chế quản lý, giám sát chất lượng hoạt động của người đấu giá, tổ chức đấu giá, hệ thống các văn bản pháp luật về bán đấu giá tài sản chưa đồng bộ, thiếu nhất quán, đội ngũ cán bộ, công chức quản lý về lĩnh vực này còn thiếu và hạn chế về chuyên môn nghiệp vụ

Những vấn đề nêu trên đã đặt ra cho các cơ quan quản lý nhà nước nhiều vấn đề thực tiễn cần được pháp luật điều chỉnh kịp thời để từng bước đưa hoạt động bán đấu giá đi vào ổn định, tạo hành lang pháp lý an toàn, phục vụ tốt hơn nhu cầu của xã hội và nhân dân

Từ những vấn đề thực tiễn nêu trên, nhận thấy cần có những điều chỉnh kịp thời của cơ quan quản lý nhà nước nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản, đưa hoạt động bán đấu giá ngày càng đi vào

ổn định và phát triển, chất lượng ngày càng được bảo đảm, góp phần phục vụ nhu

cầu ngày càng tốt hơn của xã hội và nhân dân Vì vậy tác giả chọn đề tài “Quản lý

Nhà nước về bán đấu giá tài sản từ thực tiễn tỉnh An Giang và Thành phố Hồ Chí Minh” làm luận văn thạc sỹ Luật học của mình, chuyên ngành Luật Hành chính

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Hoạt động bán đấu giá tài sản là một hoạt động không mới trong lịch sử pháp luật và đời sống kinh tế ở nước ta, liên quan đến vấn đề này, đã có một số bài viết, công trình nghiên cứu được đăng tải trên các báo, tạp chí chuyên ngành, tuy nhiên số lượng bài viết không nhiều, thậm chí phải nói là rất ít, có thể kể đến như:

- Luận văn cử nhân “Đấu giá tài sản – Lý luận và thực tiễn” của tác giả

Trần Tố Nga, năm 2011

- Luận văn thạc sỹ “Pháp luật về bán đấu giá tài sản” của tác giả Mai

Lương Khôi, năm 2008

- Luận văn thạc sỹ “Pháp luật về bán đấu giá tài sản trong lĩnh vực thương

mại - Thực trạng và phương hướng hoàn thiện ” của tác giả Vũ Thế Hoài,

năm 2007

- “Đấu giá tài sản và pháp luật về bán đấu giá tài sản” (đặc san số

08/2010) - Tạp chí dân chủ và pháp luật Bộ Tư pháp

- “Bán đấu giá tài sản – Thực trạng và hướng hoàn thiện” của tác giả - Đỗ

Khắc Trung, Tạp chí dân chủ và pháp luật, tháng 11/2007

- “Những bất cập trong các quy định về bán đấu giá tài sản” của tác giả

Nguyễn Văn Phương, Tạp chí Dân chủ và pháp luật, số 4/2008

Các bài báo và các công trình khoa học trên chỉ tập trung nghiên cứu các quy định về đấu giá tài sản và pháp luật về bán đấu giá tài sản, về thực trạng bán đấu giá tài sản.Tuy nhiên, theo tác giả được biết, cho đến nay chưa có công trình nào chuyên nghiên cứu vấn đề quản lý về bán đấu giá tài sản nói chung và thực tiễn

từ tỉnh An Giang và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng

3 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Thông qua việc nghiên cứu những vấn đề lý luận, pháp lý và thực tiễn quản

lý nhà nước về bán đấu giá tài sản ở nước ta hiện nay nói chung, ở tỉnh An Giang và thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, cũng như tham khảo kinh nghiệm của một số nước, luận văn chỉ ra những bất cập, hạn chế về quản lý nhà nước đối với tổ chức hoạt động bán đấu giá tài sản Trên cơ sở đó, tác giả kiến nghị các giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản ở nước ta hiện nay nói chung, ở tỉnh An Giang và thành phố Hồ Chí Minh nói riêng trong giai đoạn hiện nay đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp đến năm 2020

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu những cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn quản lý nhà nước đối với tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản từ thực tiễn tại tỉnh An Giang

và Thành phố Hồ Chí Minh (Một tỉnh đại diện cho khu vực nông thôn, nơi hoạt động bán đấu giá tài sản đang phát triển và một Thành phố đại diện cho khu vực đô thị nơi hoạt động bán đấu giá tài sản được coi là sôi động), qua đó tác giả phân tích, đánh giá những ưu điểm và hạn chế trong công tác quản lý nhà nước đối với tổ chức

và hoạt động bán đấu giá tài sản để từ đó đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản ở nước

ta trong giai đoạn hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để đạt được mục đích trên, luận văn có nhiệm vụ:

- Phân tích những vấn đề lý luận, pháp lý về quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản

- Phân tích thực trạng quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản từ thực tiễn tỉnh An Giang và thành phố Hồ Chí Minh

- Đề xuất giải pháp nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản ở nước ta trong giai đoạn hiện nay

6 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài, tác giả đã vận dụng các phương pháp nghiên cứu như: phương pháp phân tích, phương pháp lịch sử, phương pháp so sánh và tổng hợp thực tiễn pháp luật bán đấu giá trên cơ sở vận dụng Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, các văn bản về Nhà nước và pháp luật xã hội chủ nghĩa

7 Ý nghĩa khoa học và giá trị ứng dụng của đề tài

- Luận văn là công trình nghiên cứu cơ bản, có tính hệ thống những vấn đề

lý luận, pháp lý và thực tiễn chuyên về quản lý nhà nước đối với tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản

- Những kết quả nghiên cứu và đề xuất của luận văn nếu được các cơ quan nhà nước có thẩm quyền sử dụng sẽ góp phần vào việc hoàn thiện pháp luật về bán đấu giá tài sản, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản ở nước ta trong giai đoạn hiện nay

- Luận văn còn là tài liệu tham khảo cho giảng viên, sinh viên và những người quan tâm đến tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản, cũng như công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này

8 Bố cục luận văn

Luận văn gồm: Lời mở đầu, ba chương, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn được chia thành 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận và pháp lý về quản lý nhà nước về bán

đấu giá tài sản

Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản từ thực tiễn

tỉnh An Giang và thành phố Hồ Chí Minh Chương 3: Những giải pháp nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước về

bán đấu giá tài sản

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ

VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN

1.1 Khái niệm, đặc điểm bán đấu giá tài sản

1.1.1 Khái niệm bán đấu giá

- Theo quan niệm truyền thống: Đấu giá là việc mua bán tài sản công khai

mà những người mua sẽ trả giá từ giá thấp cho tới khi trả giá cao nhất và người bán đấu giá đồng ý bán bằng cách gõ búa Dưới góc độ pháp lý, định nghĩa về bán đấu giá tài sản thường được quy định trong những điều luật cụ thể: Chẳng hạn điều 3, Luật bán đấu giá tài sản nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa năm 1996 quy định

“Bán đấu giá là hình thức bán và mua tài sản công khai, theo đó các tài sản và quyền tài sản được bán cho người trả giá cao nhất” Còn đạo luật của Floriada năm 2003 đưa ra khái niệm “Bán đấu giá tuyệt đối” là cuộc bán đấu giá không yêu cầu giá khởi điểm tối thiểu mà hàng hoá sẽ được bán cho người trả giá cao nhất

- Theo từ điển Bách khoa toàn thư mở Wikipedia: “Đấu giá là quá trình mua

và bán bằng cách đưa ra món hàng cần đấu giá, ra giá và sau đó bán món hàng cho người trả giá cao nhất Về phương diện kinh tế, bán đấu giá là một trong những cách để xác định giá trị của món hàng chưa biết giá hoặc giá trị thường xuyên thay đổi Trong một số trường hợp, có thể tồn tại một mức giá tối thiểu hay còn gọi là giá sàn, nếu sự ra giá đó không đến được giá sàn, món hàng sẽ không được bán (nhưng người đưa ra món hàng ra đấu giá vẫn phải trả chi phí cho nơi phụ trách việc bán đấu giá) Đấu giá có thể áp dụng cho nhiều loại mặt hàng: đồ cổ, bộ sưu tập (tem, tiền cổ, xe cổ, tác phẩm nghệ thuật ), bất động sản, các mặt hàng đã qua

sử dụng, hàng hóa thương mại và các cuộc bán đấu giá bắt buộc (thanh lý, phát mãi)”1

- Theo từ điển Luật học Việt Nam: “ Bán đấu giá là hình thức bán tài sản

thông qua thủ tục trả giá công khai giữa nhiều người muốn mua và người trả giá cao nhất là người được quyền mua tài sản bán”2

- Theo từ điển thương mại Anh – Pháp – Việt: “Bán đấu giá là phương thức

bán hàng đặc biệt để tổ chức công khai giữa công chúng ở một địa điểm nhất định,

1 “Đấu giá”/http/vi.Wikipedia.org

2 Viện khoa học pháp lý – Bộ Tư pháp (2006), Từ điển Luật học, NXB Từ điển Bách khoa – NXB

Tư pháp, Hà Nội

tại đó hàng hóa được để lại cho những ai muốn mua xem trước, những người muốn mua tự do cạnh tranh trả giá và hàng hóa sẽ được bán cho người trả giá cao nhất”

- Theo từ điển Kinh tế học hiện đại: “Đấu giá là một kiểu thị trường trong

đó người mua tiềm tàng đặt giá cho hàng hóa chứ không phải đơn thuần trả giá theo công bố của người bán”

- Theo từ điển Bách khoa Việt Nam: “Bán đấu giá là hình thức bán hàng

hoặc tài sản thuộc loại đắt tiền, hàng quý hiếm mà người bán đặt trước giá chuẩn, những người mua trả giá từ thấp đến cao Hàng hóa được bán cho người trả giá cao nhất”

Theo quy định của pháp luật Việt Nam thì khái niệm bán đấu giá tài sản được xem xét trong từng lĩnh vực cụ thể:

- Theo Điều 456 Bộ luật dân sự: “Tài sản có thể được đem bán đấu giá theo

ý muốn của chủ sở hữu hoặc pháp luật có quy định Tài sản chung đem bán đấu giá phải có sự đồng ý của các chủ sở hữu chung, trừ trường hợp có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định khác”

- Theo khoản 1 Điều 185 Luật Thương mại: “Đấu giá hàng hóa là hoạt động

thương mại, theo đó người bán hàng tự mình hoặc thuê người tổ chức đấu giá thực hiện việc bán hàng hóa công khai để chọn người mua trả giá cao nhất”

- Khoản 1 Điều 2 Nghị định số 17/2010/NĐ-CP: “Bán đấu giá tài sản là

hình thức bán tài sản công khai, có từ hai người trở lên tham gia đấu giá theo nguyên tắc, trình tự, thủ tục được quy định tại Nghị định này Phương thức trả giá lên là phương thức trả giá từ thấp lên cao cho đến khi có người trả giá cao nhất”

1.1.2 Đặc điểm bán đấu giá tài sản:

Từ khái niệm bán đấu giá thì đấu giá tài sản có những đặc điểm sau đây:

Thứ nhất, Bán đấu giá tài sản là hình thức bán công khai:

- Tính công khai là nét đặc thù của hoạt động bán đấu giá Nó thể hiện ở việc niêm yết tại nơi bán đấu giá, nơi trưng bày tài sản, nơi đặt trụ sở của người bán đấu giá, nơi có bất động sản bán đấu giá Ngoài ra việc bán đấu giá còn phải được thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng Đây là nét khác biệt cơ bản giữa bán đấu giá với các hình thức mua bán tài sản thông thường

- Tính công khai còn biểu hiện ở quy định về việc trưng bày tài sản bán đấu giá Người mua được công khai xem xét tài sản trước khi tham gia vào phiên đấu giá, thông qua việc xem xét tài sản, họ có thể xác định được giá trị đích thực tài sản

mà mình muốn mua để từ đó có thể đưa ra giá chính xác tại phiên đấu giá

Thứ hai, Hoạt động bán đấu giá phải tuân trình tự, thủ tục luật định

Trình tự, thủ tục bán đấu giá được quy định tại Nghị định 17/2010/NĐ-CP tương đối chặt chẽ từ ký hợp đồng ủy quyền, niêm yết, thông báo công khai, trưng bày tài sản, thời hạn thực hiện đến khi diễn ra phiên đấu giá, ký hợp đồng bán đấu giá, chi phí bán đấu giá Tất cả quá trình trên đều phải tuân theo trình tự chặt chẽ, thống nhất Nếu không đảm bảo các bước của quy trình này thì cuộc đấu giá bị coi

là không hợp lệ, kết quả bán đấu giá sẽ bị hủy gây tốn kém thời gian, tiền bạc làm thiệt hại quyền, lợi ích của các bên tham gia đấu giá

Tất cả các tổ chức, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bán đấu giá, các cơ quan có thẩm quyền bán đấu giá theo quy định pháp luật khi bán đấu giá tài sản đều phải tuân theo một cách triệt để và nhất quán trình tự, thủ tục được pháp luật quy định Việc tuân thủ nghiêm túc và triệt để trình tự, thủ tục luật định khi bán đấu giá

sẽ đảm bảo hiệu quả về mặt pháp lý cho tài sản được đấu giá, từ đó sẽ khuyến khích đông đảo lượng khách tham gia đấu giá và khi đó giá trị của tài sản được mang ra bán đấu giá sẽ tăng cao

Trên thế giới, các nước có truyền thống bán đấu giá như Pháp, Mỹ đặc biệt rất chú trọng đến trình tự, thủ tục bán đấu giá nên họ quy định rất chặt chẽ những vấn đề này trong luật

Thứ ba, Chủ thể tham gia bán đấu giá từ hai chủ thể trở lên

Chủ thể tham gia đăng ký đấu giá và tham gia phiên đấu giá phải từ 2 người trở lên, quy định này đảm bảo tính cạnh tranh trả giá và đảm bảo cho tài sản được bán với giá cao nhất Khi tài sản được đem ra bán mà chỉ có một hồ sơ đăng ký thì coi như tài sản bán không được phải xếp hồ sơ, trả lại cho chủ sở hữu Nghị định 17/2010/NĐ-CP có quy định cụ thể không bán đấu giá cho trường hợp chỉ có một người tham gia đấu giá đối với loại tài sản nhà nước được xử lý bằng bán đấu giá theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước; tài sản là quyền sử dụng đất trong trường hợp nhà nước có giao tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất được bán đấu giá theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (điểm d khoản 2 Điều 1)

Tuy nhiên, pháp luật cũng có quy định mở, ngoài loại tài sản quy định tại điểm d khoản 2 Điều 1 nói trên thì vẫn cho phép bán đấu giá đối với các loại tài sản còn lại trong trường hợp chỉ có một người tham gia đăng ký mua tài sản và tham gia phiên đấu giá và trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm và được người có tài sản đồng ý : “Trong trường hợp đã hết thời gian đăng ký tham gia đấu giá mà chỉ

có một người đăng ký mua tài sản bán đấu giá hoặc có nhiều người đăng ký tham gia đấu giá nhưng chỉ có một người tham gia cuộc đấu giá và trả ít nhất bằng giá khởi điểm thì tài sản được bán cho người đó, nếu người có tài sản đồng ý Việc

bán tài sản trong trường hợp này chỉ được tiến hành sau khi đã thực hiện đầy đủ việc niêm yết, thông báo công khai, trưng bày tài sản và không có khiếu nại liên quan đến trình tự, thủ tục cho đến khi quyết định bán tài sản”3

Thứ tư: Người được mua tài sản là người trả giá cao nhất

Nguyên tắc bán đấu giá tài sản ai trả giá cao nhất là người sẽ mua được tài sản đó Đây là nét khác biệt cơ bản với bán tài sản không qua đấu giá Trong hoạt động bán đấu giá thì đặc điểm là phải có ít nhất từ 2 người trở lên tham gia đấu giá

mà chỉ duy nhất có 1 người bán, cung ít mà cầu nhiều sẽ dẫn đến việc đẩy giá của tài sản cao lên thông qua việc trả giá của những người tham gia và người trúng giá sẽ là người trả giá cao nhất trong số những người tham gia đấu giá

Phải chăng ở đây nguyên tắc bình đẳng thỏa thuận trong hợp đồng dân sự giữa người mua và người bán không tồn tại? Vì người bán là người đơn phương đưa

ra giá khởi điểm và buộc người tham gia đấu giá phải mua tài sản ít nhất bằng với giá khởi điểm Tuy nhiên nếu ta tìm hiểu kỹ bản chất của đấu giá thì ta thấy rằng nguyên tắc bình đẳng, thỏa thuận giữa các bên dù không thể hiện rõ nét nhưng vẫn

có trên thực tế Điều này thể hiện ở chỗ, khi người muốn mua tài sản đăng ký tham gia đấu giá thì họ cũng đã biết ít nhiều thông tin về tài sản mà họ cần mua thông qua việc niêm yết, thông báo công khai, trưng bày tài sản, giá cả, tức là họ đã tự chấp nhận sẽ mua tài sản ít nhất bằng giá khởi điểm mà người bán tài sản đưa ra Quyền

tự do giao kết hợp đồng của người mua được tôn trọng tuyệt đối, điều này thể hiện qua việc hô giá của đấu giá viên và quyền trả giá của họ, họ được tự do về mặt ý chí khi tham gia trả giá Họ có quyền đưa ra mức giá mà họ cảm thấy là thích hợp, hoặc

có thể không trả giá nếu không chấp nhận Về phía người bán đấu giá, bằng chủ quan của mình, họ có thể chấp nhận giao kết hợp đồng

Người mua tài sản là người trả giá cao nhất trong những người tham gia đấu giá, điều này là hoàn toàn hợp lý và có thể giải thích được Với tâm lý của người bán, bán được giá càng cao thì càng có lợi, đặc biệt trong bán đấu giá tâm lý này càng được khẳng định Để tài sản bán đấu giá được bán với giá cao nhất (có độ chênh lệch giữa giá khởi điểm và giá trúng đấu giá) thì đòi hỏi người điều hành phiên đấu giá phải là người giỏi về chuyên môn nghiệp vụ và phải biết hướng cuộc đấu giá dừng đúng lúc đảm bảo không chỉ cho tài sản bán được giá cao mà còn đảm bảo cho khả năng ký kết hợp đồng bán được tài sản, nếu như kích thích cho họ trả giá quá cao đến khi ký hợp đồng mà họ từ chối mua thì coi như thất bại Tài sản đấu

3 Khoản 2 Điều 37 Nghị định 17/2010/NĐ-CP ngày 04 tháng 3 năm 2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản

giá bán được giá càng cao sẽ kích thích các tổ chức, cá nhân có nhu cầu bán tài sản

tự nguyện tìm đến tổ chức bán đấu giá để ký hợp đồng ủy quyền bán tài sản

Thứ năm, Tài sản trong đấu giá rất đa dạng

Căn cứ vào trình tự, thủ tục quy định cho việc bán đấu giá tài sản thì các loại tài sản bán đấu giá có thể được chia ra hai loại tài sản: tài sản thuộc sở hữu của

cá nhân, tổ chức được bán theo hình thức tự nguyện và tài sản tư pháp được bán theo hình thức bắt buộc Tài sản thuộc sở hữu của cá nhân, tổ chức là những tài sản được phép giao dịch theo quy định của pháp luật, ví dụ như hàng hóa, một số loại đồ

cổ, tác phẩm nghệ thuật, đồ sưu tầm, phương tiện giải trí, bất động sản, đồ dùng gia đình, hàng tiêu dùng, đồ văn phòng, máy tính, v.v Tài sản tư pháp bao gồm tài sản

để thi hành án theo quy định của pháp luật về thi hành án; tài sản là tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu sung quỹ nhà nước theo quy định của pháp luật

về xử lý vi phạm hành chính; tài sản nhà nước phải bán đấu giá tài sản theo quy định của pháp luật về quản lý tài sản nhà nước

1.2 Vai trò, ý nghĩa của hoạt động bán đấu giá tài sản

Bán đấu giá tài sản góp phần tạo sự phong phú, đa dạng cho các giao dịch dân sự, thương mại Với những đặc thù riêng, cuộc bán đấu giá tạo ra một cơ chế, một hình thức mua bán tài sản cạnh tranh, công khai minh bạch, đáp ứng tốt nhất quyền lợi cho các chủ thể tham gia

Hơn nữa, bán đấu giá tài sản công khai nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan, lợi ích của các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp; góp phần hạn chế phát sinh tranh chấp trong các giao dịch dân sự, thương mại, nhất là trong những trường hợp cần bán tài sản thuộc sở hữu chung, tài sản không thể phân chia, bán tài sản để thu hồi nợ, tài sản thi hành án

Đặc biệt, bán đấu giá tài sản có vai trò và ý nghĩa quan trọng trong xử lý, bán tài sản thuộc sở hữu nhà nước vì nó bảo vệ được lợi ích chung, đảm bảo sự khách quan, công khai, minh bạch trong quản lý tài sản công

* Đối với người bán tài sản

Đối với người có tài sản đem bán thì tổ chức bán đấu giá là trợ thủ đắc lực bởi vì nguyên tắc “bán cho người nào trả giá cao nhất” Dựa vào sự cạnh tranh trả giá của những người mua, tổ chức bán đấu giá sẽ giúp người có tài sản bán với giá cao nhất và tận thu tiền bán ở mức tối đa Người bán tài sản sẽ không

sợ trường hợp bị ép giá thông qua việc xác định giá khởi điểm đối với tài sản gửi bán Bán đấu giá là một trong những phương thức mà chủ sở hữu thực hiện quyền định đoạt của mình đối với tài sản: định đoạt cả về mặt thực tế lẫn về mặt pháp lý – chuyển quyền sở hữu đối với tài sản mang ra bán

* Đối với người mua tài sản

Khi mua tài sản bán đấu giá, người mua tài sản sẽ không sợ bị mua lầm tài sản có nguồn gốc không hợp pháp Người tham gia mua tài sản hài lòng về giá trị của tài sản tương xứng với khoản tiền mà mình bỏ ra, và yên tâm về thủ tục pháp lý khi thực hiện việc chuyển quyền sở hữu tài sản mua được, vì những thủ tục này sẽ được đảm bảo thực hiện bởi tổ chức bán đấu giá Như vậy, người mua

sẽ đỡ tốn kém thời gian và nhất là đỡ tốn kém những khoản chi phí không cần thiết khi họ phải tự thực hiện việc chuyển quyền sở hữu, thay vì đã có tổ chức bán đấu giá làm thay Bằng nghiệp vụ của mình, tổ chức bán đấu giá sẽ tiến hành các thủ tục mua bán nhanh chóng, chính xác, đảm bảo về mặt giá trị pháp lý đối với tài sản được chuyển quyền sở hữu Đồng thời giá cả mua bán được thị trường điều chỉnh một cách tự nhiên nên người mua sẽ không phải tính toán nhiều khi họ được tự mình đánh giá thị trường tương quan với sức mua của họ

Đặc biệt, bán đấu giá tài sản còn là phương tiện pháp lý để người mua xác lập quyền sở hữu đối với tài sản Nguồn tài sản được tiêu thụ thông qua bán đấu giá rất đa dạng Trong đó, có một khối lượng lớn tài sản được bán đấu giá để thi hành quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (như: tài sản thi hành án; tài sản là tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu; tài sản do nhà nước quản lý, sử dụng…), đối với những loại tài sản này, bán đấu giá là phương thức duy nhất để chuyển quyền sở hữu Thông qua bán đấu giá, các tài sản này mới có thể được tiếp tục chuyển giao trong giao lưu dân sự để khai thác hết hiệu quả của nó Bên cạnh đó, nhà nước cũng có thêm nguồn thu vào ngân sách nhà nước từ việc bán các loại tài sản trên

* Đối với các chủ thể khác có liên quan

- Đối với cơ quan Thi hành án dân sự: Việc bán đấu giá tài sản kê biên để

thi hành án dân sự đã góp phần thi hành các bản án, quyết định dân sự của Tòa án

đã có hiệu lực, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho người được thi hành án

Thực tiễn hoạt động bán đấu giá tại Trung tâm dịch vụ bán đấu giá Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh An Giang cho thấy, trong thời gian qua đã bán một khối lượng rất lớn tài sản mà cơ quan Thi hành án dân sự kê biên ủy quyền để bán (chiếm khoảng 60% tổng số hợp đồng mà trung tâm đã ký kết) Thông qua bán đấu giá tài sản, góp phần thúc đẩy nhanh quá trình thi hành án, tạo điều kiện cho

cơ quan thi hành án dân sự hoàn thành nhiệm vụ của mình, đảm bảo quyền lợi cho các đương sự, hạn chế được các tiêu cực có thể phát sinh trong quá trình thi hành các bản án, quyết định của Tòa án

- Đối với các tổ chức tín dụng, ngân hàng: Bán đấu giá là phương thức

được áp dụng phổ biến để xử lý tài sản cầm cố, thế chấp để thu hồi nợ và tổ chức bán đấu giá là người bạn tin cậy mà các tổ chức tín dụng, ngân hàng hay tìm đến

để ký kết hợp đồng ủy quyền bán tài sản Hoạt động bán đấu giá tài sản giúp các

tổ chức tín dụng, ngân hàng nhanh chóng phát mãi tài sản cầm cố, thế chấp thu hồi nguồn vốn tiếp tục đưa vào lưu thông trên thị trường tiền tệ

- Đối với các tổ chức, cá nhân khác: Bán đấu giá là một phương thức

thuận lợi để bán các loại tài sản không còn nhu cầu sử dụng nhằm thu hồi vốn để tái đầu tư sản xuất và phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng hàng ngày Ngoài ra, họ có thể yên tâm về giá tài sản được bán ra mà không sợ bị ép giá (với lý do tài sản đã qua sử dụng) vì tài sản bán đấu giá sẽ được đảm bảo đúng với giá trị sử dụng còn lại

- Đối với nhà nước: Có thêm nguồn thu từ việc bán tài sản là tang vật,

phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu, tài sản do nhà nước quản lý, nguồn thu này sẽ được sử dụng để phát triển kinh tế, xây dựng cơ sở hạng tầng, cải thiện đời sống nhân dân Ngoài ra, hoạt động bán đấu giá cũng đóng góp không nhỏ vào ngân sách nhà nước nguồn thu từ lệ phí, thuế mà các tổ chức kinh doanh hoạt động đấu giá nộp vào

Bán đấu giá là một ngành kinh doanh mang lại lợi nhuận cao và nhu cầu

về nó hiện tại và tương lai là có thực và rất lớn Các chủ thể kinh doanh dịch vụ bán đấu giá ngày càng nhiều, tài sản là đối tượng bán đấu giá ngày càng đa dạng

và phong phú Vì vậy cần có sự quan tâm sâu sát hơn nữa của các cơ quan lập pháp, cơ quan quản lý nhà nước để hoạt động này được phát huy ưu thế và giá trị vốn có của nó

1.3 Khái niệm, đặc điểm quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản

1.3.1 Khái niệm quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản:

Quản lý nhà nước có thể được hiểu theo hai phạm vi: nghĩa rộng và nghĩa hẹp

Quản lý nhà nước theo nghĩa rộng là toàn bộ mọi hoạt động của Nhà nước

nói chung, mọi hoạt động mang tính chất nhà nước, nhằm thực hiện các nhiệm vụ, chức năng của Nhà Nước

Quản lý nhà nước theo nghĩa hẹp là hoạt động chấp hành Hiến pháp, luật và

điều hành trên cơ sở Hiến pháp và các luật đó Quản lý nhà nước theo nghĩa hẹp

chính là nghĩa vốn có của thuật ngữ “quản lý nhà nước” trong khoa học Luật Hành chính xã hội chủ nghĩa, cũng như ở Việt Nam từ trước đến nay4

Bên cạnh đó, quản lý nhà nước còn được hiểu là “sự biểu hiện khả năng mà

xã hội có thể sử dụng để tổ chức và điều chỉnh cuộc sống của mình”5

Từ những khái niệm nêu trên, cho thấy quản lý nhà nuớc là toàn bộ hoạt động mang tính tổ chức và điều chỉnh, hay nói cách khác, về bản chất quản lý nhà nước chính là việc xây dựng các mối quan hệ giữa con người với con người nhằm thực hiện những mục đích nhất định Bên cạnh đó, quản lý nhà nước còn mang tính quyền lực nhà nước, theo đó Nhà nước ban hành các quy định theo ý chí của Nhà nước, những quy định này bắt buộc cá nhân, tổ chức phải chấp hành, tuân theo

Trong luận văn này, tác giả sẽ phân tích “quản lý nhà nước” về bán đấu giá tài sản

theo nghĩa hẹp, tức là hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước về bán đấu giá

tài sản Hiện nay chưa có khái niệm quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản Trên

cơ sở khái niệm về bán đấu giá tài sản theo Nghị định số 17/2010/NĐ-CP tác giả cho rằng:

Quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản là những cách thức, biện pháp mà

cơ quan nhà nước có thẩm quyền tác động lên toàn bộ quá trình tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản nhằm mục đích đưa hoạt động bán đấu giá theo đúng các quy định của pháp luật, tạo hành lang pháp lý an toàn, phục vụ tốt hơn nhu cầu của

xã hội và nhân dân

1.3.2 Đặc điểm quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản

Hoạt động bán đấu giá được xếp loại vào loại hình bổ trợ tư pháp6, vì vậy quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản trước hết mang đặc điểm quản lý nhà nước đối với hoạt động bổ trợ tư pháp Mặc khác do đối tượng quản lý khác nhau, cơ cấu tổ chức và cách thức hoạt động khác nhau, được điều chỉnh bằng những văn bản quy phạm pháp luật khác nhau nên quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản cũng có những khác biệt so với quản lý nhà nước đối với các hoạt động bổ trợ tư pháp khác như luật sư, công chứng, giám định tư pháp Quản lý nhà nước về bán đấu giá có những đặc điểm chủ yếu như sau:

Một là, Đối tượng quản lý của quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản là

tổ chức và hoạt động của các tổ chức bán đấu giá tài sản như: Trung tâm dịch vụ bán

4Xem: Nguyễn Cửu Việt (2008), Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà

Nội, tr.19-20

5Trường Hành chính Trung ương (1988), Những cơ sở khoa học và lý luận về quản lý nhà nước xã

hội chủ nghĩa, NXB Sự thật, Hà Nội, tr 11

6 Theo Điều 2 Nghị định 93/2008/NĐ-CP ngày 12/8/2008 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tố chức của Bộ Tư pháp

đấu giá tài sản,doanh nghiệp bán đấu giá tài sản, doanh nghiệp hoạt động đa ngành nghề có kinh doanh dịch vụ bán đấu giá tài sản (sau đây gọi chung là doanh nghiệp bán đấu giá tài sản)7 và Hội đồng bán đấu giá tài sản 8 Do đối tượng quản lý bán đấu giá không chỉ là Trung tâm dịch vụ đấu giá (đơn vị sự nghiệp do nhà nước thành lập để hoạt động bán đấu giá tài sản) mà còn có các doanh nghiệp đăng ký kinh doanh dịch vụ bán đấu giá tài sản, Hội đồng bán đấu giá tài sản, do đó các cơ quan nhà nước không thể quản lý đối với tổ chức hoạt động các doanh nghiệp và các Hội đồng như là quản lý đối với các Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản Các doanh nghiệp bán đấu giá chỉ chịu sự điều chỉnh của Luật Doanh nghiệp và hoạt động trên

cơ sở các quy định pháp luật về bán đấu giá tài sản, đồng thời chỉ chịu sự kiểm tra, thanh tra, hướng dẫn nghiệp vụ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nên có quyền quyết định mọi vấn đề liên quan đến hoạt động của mình: tổ chức, nhân sự, thuê lao động, hình thức kinh doanh mà không cần phải có sự cho phép, chấp thuận của cơ quan quản lý nhà nước, miễn là chấp hành đúng pháp luật Ngược lại, Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản vì do cơ quan nhà nước thành lập nên phải chịu sự quản

lý cả về tổ chức và hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền Còn các Hội đồng bán đấu giá cũng vậy, chỉ là Hội đồng vụ việc nên cơ quan có thẩm quyền chỉ quản lý về mặt hoạt động như cách quản lý đối với doanh nghiệp mà thôi

Hai là, Chủ thể quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản tương đối rộng,

ngoài cơ quan có thẩm quyền chung là Chính phủ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, còn

có các cơ quan có thẩm quyền riêng là Bộ Tư pháp, Sở Tư pháp, Sở Tài chính Chính vì có nhiều cơ quan quản lý theo phân cấp nên cần có sự phân định thẩm quyền và trách nhiệm của từng cơ quan cũng như xây dựng cơ chế phối hợp hoạt động giữa các cơ quan trong quản lý tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản

Ba là, Quy định về đấu giá viên có điểm khác so với các lĩnh vực bổ trợ tư

pháp khác Chẳng hạn như tiêu chuẩn trở thành đấu giá viên đơn giản hơn so với giám định viên tư pháp hay công chứng viên, chỉ cần là công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam có đủ các tiêu chuẩn sau đây thì có thể trở thành đấu giá viên: 1 Có phẩm chất đạo đức tốt; 2 Đã tốt nghiệp đại học ngành luật hoặc ngành kinh tế; 3 Đã qua khóa đào tạo nghề đấu giá9, theo quy định này thì không đòi hỏi đấu giá viên phải có thâm niên công tác mà chỉ cần có đủ 3 tiêu chuẩn trên và không thuộc những

trường hợp không được được cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá10 Trong khi đó, muốn được bổ nhiệm làm giám định viên tư pháp, ngoài những tiêu chuẩn là công dân Việt Nam, có trình độ đại học trở lên, có năng lực hành vi dân sự mà còn phải qua thực tế thực tế hoạt động chuyên môn từ 5 năm trở lên11 Khi được cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá thì đấu giá viên chỉ cần được cấp thẻ là có thể hành nghề mà không cần trải qua thời gian tập sự (tập sự được tính luôn trong quá trình tham gia khóa học), trong khi đó để trở thành luật sư chính thức sau khi tham dự khóa đào tào nghề luật sư thì phải trải qua thời gian 18 tháng tập sự tại Đoàn luật sư12, để trở thành công chứng viên phải trải qua thời gian tập sự 12 tháng13 Thời gian đào tạo đấu viên cũng ngắn hơn so lĩnh vực công chứng, luật sư, khóa đào tạo nghề đấu giá

là 3 tháng, trong khi đó khóa đào tạo lĩnh vực công chứng là 6 tháng14, khóa đào tạo nghề luật sư cũng là 6 tháng 15

Bốn là, xử lý vi phạm hành chính đối với đấu giá viên

Qua hoạt động thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại tố cáo thì cơ quan quản lý nhà nước có thể phát hiện ra những sai sót của đấu giá viên và của tổ chức bán đấu giá trong việc tuân thủ nguyên tắc hành nghề đấu giá và pháp luật về đấu giá, thông qua đó tùy theo mức độ vi phạm mà sẽ bị xử lý Nếu đấu giá viên có hành

vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực tư pháp mà không phải là tội phạm thì bị xử lý theo quy định của Nghị định số 60/2009/NĐ-CP ngày 23/7/2009 của Chính phủ về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tư pháp, theo như quy định này thì chỉ có đấu giá viên của doanh nghiệp đấu giá mới bị xử lý vi phạm hành chính, còn đấu giá viên của Trung tâm dịch vụ đấu giá sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật cán bộ, công chức Ngoài việc xử lý vi phạm hành chính và bị kỷ luật thì đấu giá viên còn có thể bị tước chứng chỉ hành nghề nếu vi phạm vào các điều bị cấm16 Đây là đặc điểm quan trọng nhằm giúp cơ quan quản lý nhà nước trong việc buộc đấu giá viên phải chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật về đấu giá

Năm là, Cho đến thời điểm hiện nay, văn bản pháp luật cao nhất về bán đấu

giá tài sản là Nghị định 17/2010/NĐ-CP, trong khi đó các lĩnh vực bổ trợ khác như

10 Xem: Điều 9 Nghị định 17/2010/NĐ-CP ngày 04 tháng 3 năm 2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản

11 Xem: Điều 8 Pháp lệnh Giám định tư pháp năm 2005

12 Xem: Điều 14 Luật Luật sư năm 2006

13 Xem: Điều 16 Luật Công chứng năm 2006

14 Xem: Điều 14 Luật Công chứng năm 2006

15 Xem: Điều 12 Luật Luật sư năm 2006

16 Xem Điều 13 Nghị định 17/2010/NĐ-CP ngày 04 tháng 3 năm 2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản

luật sư, giám định tư pháp, công chứng đều đã có Luật và Pháp lệnh điều chỉnh Mặt khác, ngoài Nghị định 17/2010/NĐ-CP thì còn có Bộ Luật Dân sự, Luật Thương mại có quy định riêng về bán đấu giá tài sản Chính vì có sự thấp hơn về mặt giá trị pháp lý và cũng như có quá nhiều văn bản quy định về bán đấu giá dẫn đến sự chồng chéo, mâu thuẫn làm ảnh hưởng đến hiệu quả, hiệu lực quản lý về hoạt động này của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền

1.4 Các cơ quan quản lý và nội dung quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản: 17

1.4.1 Các cơ quan quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản:

Chương V Nghị định 17/2010/NĐ-CP quy định các cơ quan quản lý nhà

nước về bán đấu giá tài sản là: 1 Chính phủ; 2 Bộ Tư pháp; 3 Bộ Tài Chính; 4

Các Bộ, cơ quan ngang bộ thuộc Chính phủ; 5 Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; 6 Sở Tư pháp Như vậy, so với Nghị định số 05/2005/NĐ-CP ngày 18/01/2005 của Chính

phủ về bán đấu giá tài sản thì Nghị định 17/2010/NĐ-CP đã bổ sung thêm trách nhiệm quản lý của Sở Tư pháp trong việc quản lý nhà nước về hoạt động bán đấu giá ở địa phương

1.4.1.1 Chính phủ:

Điều 109 Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi, bổ sung năm 2001) quy định: Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hội, là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Chính phủ thống nhất quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội đối với tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có quản lý nhà nước về đấu giá Với tư cách là cơ quan quản lý nhà nước cao nhất đối với tổ chức và hoạt động bán đấu giá trong cả nước, Chính phủ có những nhiệm vụ, quyền hạn sau:

- Thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về xã hội hóa hoạt động bán đấu giá, Chính phủ chỉ đạo các Bộ, Ngành trung ương, mà trực tiếp là

Bộ Tư pháp xây dựng đề án về chủ trương, chính sách này;

- Thực hiện chương trình xây dựng Nghị định, Chính phủ giao cho Bộ Tư pháp nghiên cứu, soạn thảo dự án về bán đấu giá tài sản mà cụ thể là sự ra đời của Nghị định 17/2010/NĐ-CP về bán đấu giá tài sản

- Chính phủ chỉ đạo các Bộ, Ngành ở Trung ương, trước hết là Bộ Tư pháp

và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành trong cả nước tổ chức triển khai thực hiện các

17 Xem: Chương 5 Nghị định 17/2010/NĐ-CP ngày 04 tháng 3 năm 2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản

văn bản pháp luật nói trên, nhất là việc thành lập, củng cố các Trung tâm dịch vụ bán đấu giá và Hội đồng bán đấu giá cấp huyện

- Chính phủ chỉ đạo Bộ Tư pháp, các Bộ, Ngành ở trung ương và Ủy ban nhân dân các cấp ở địa phương thực hiện các chức năng, thẩm quyền theo quy định pháp luật liên quan đến tổ chức và hoạt động của các tổ chức bán đấu giá và định kỳ báo cáo với Chính phủ những vướng mắc phát sinh để Chính phủ ban hành văn bản mới hoặc sửa đổi, bổ sung các quy định theo thẩm quyền, cũng như kiến nghị với Quốc hội xây dựng Luật Bán đấu giá tài sản cho phù hợp với thực tiễn

1.4.1.2 Bộ Tư pháp:

Bộ Tư pháp là cơ quan thuộc Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước, trong đó có lĩnh vực bổ trợ tư pháp nói chung, quản lý về bán đấu giá tài sản trong cả nước nói riêng

Bộ Tư pháp là cơ quan giúp Chính phủ thực hiện thống nhất quản lý nhà nước về tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản trong phạm vi cả nước, có nhiệm

vụ, quyền hạn sau đây:

1 Soạn thảo, trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các văn bản quy phạm pháp luật về tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản; hướng dẫn thi hành các văn bản quy phạm pháp luật đó

2 Ban hành, quản lý và hướng dẫn theo thẩm quyền việc sử dụng các mẫu văn bản, giấy tờ trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản; Sổ theo dõi tài sản bán đấu giá;

Sổ đăng ký bán đấu giá tài sản; ban hành mẫu Thẻ đấu giá viên

3 Quy định chương trình khung của khóa đào tạo nghề đấu giá, cơ sở đào tạo nghề đấu giá

4 Cấp, thu hồi, cấp lại Chứng chỉ hành nghề đấu giá

5 Kiểm tra, thanh tra về tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản theo thẩm quyền

6 Tổng hợp và hàng năm báo cáo Thủ tướng Chính phủ về tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản

7 Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản

8 Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác do Chính phủ giao

9 Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật Thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với hoạt động bán đấu giá tài sản, thời gian qua Bộ Tư pháp đã soạn thảo và trình Chính phủ ban hành Thông tư

số 23/2010/TT-BTP ngày 06/12/2010 của Bộ Tư pháp quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Nghị định số 17/2010/NĐ ngày 04/3/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản; Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành Quyết định số 2446/QĐ-BTP ngày

22/9/2010 phê duyệt Chương trình đào tạo nghề đấu giá Tính đến ngày 29/6/2010

Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã trực tiếp cấp chứng chỉ hành nghề 568 đấu giá viên, và đổi thẻ cho 14 đấu giá viên

1.4.1.3 Bộ Tài chính:

Theo Điều 51 Nghị định 17/2010/NĐ-CP, thì Bộ Tài chính có trách nhiệm:

1 Hướng dẫn về chế độ tài chính trong hoạt động bán đấu giá tài sản

2 Hướng dẫn việc xác định giá khởi điểm của tài sản bán đấu giá là tài sản nhà nước, tài sản là tang vật, phương tiện vi phạm hành chính

3 Hướng dẫn chung về mức thu, việc quản lý, sử dụng lệ phí cấp Chứng chỉ hành nghề đấu giá, phí đấu giá thuộc nguồn thu của ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí

4 Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

Để thực chức năng quản lý nhà nước của mình, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 137/2010/TT-BTC ngày 15/9/2010 quy định các định giá khởi điểm của tài sản nhà nước bán đấu giá và chế độ tài chính của Hội đồng bán đấu giá tài sản và Thông tư số 96/2006/TT-BTC ngày 16/10/2006 hướng dẫn về mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí đấu giá

1.4.1.4 Các Bộ và cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ:

Điều 52 Nghị định 17/2010/NĐ-CP quy định: Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ có trách nhiệm phối hợp với Bộ Tư pháp trong công tác quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản đối với các loại tài sản có liên quan đến lĩnh vực quản lý của mình

1.4.1.5 Ủy ban nhân dân cấp tỉnh:

Với chức năng quản lý nhà nước ở địa phương, góp phần đảm bảo sự chỉ đạo quản lý thông suốt từ trung ương đến cơ sở Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức chỉ đạo, quản lý tổ chức và hoạt động bán đấu giá trong phạm vi địa phương mình quản lý

Theo Điều 53 Nghị định 17/2010/NĐ-CP thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm như sau:

Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện quản lý nhà nước về hoạt động bán đấu giá tài sản tại địa phương, có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:

1 Quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm Giám đốc Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản;

2 Bảo đảm biên chế, cơ sở vật chất và điều kiện làm việc cho Trung tâm theo quy định của pháp luật về đơn vị sự nghiệp có thu;

3 Quy định cụ thể về mức phí đấu giá tại địa phương căn cứ vào nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phù hợp với các quy định của pháp luật về phí, lệ phí;

4 Kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm về tổ chức, hoạt động bán đấu giá tài sản trong phạm vi địa phương theo thẩm quyền;

5 Hàng năm báo cáo Bộ Tư pháp về tổ chức và hoạt động bán đấu giá tại địa phương để tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ;

6 Các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

1.4.1.6 Sở Tư pháp

Theo quy định của pháp luật hiện hành, Sở Tư pháp là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được thành lập để tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cùng cấp thực hiện chức năng quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự ủy quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và theo quy định của pháp luật18 Khoản 2 Điều 8 Nghị định 13/2008/NĐ-CP ngày 04/02/2008 của Chính phủ quy định về tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc

Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, thì Sở Tư pháp có trách nhiệm quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản có liên quan đến thi hành án, sau đó

Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nội vụ soạn thảo trình Chính phủ ban hành Nghị định 16/2009/NĐ-CP ngày 16/02/2009 sửa đổi, bổ sung Khoản 2 Điều 8 Nghị

định 13/2008/NĐ-CP nói trên theo hướng bỏ cụm từ “liên quan đến thi hành án” Như vậy từ nay Sở Tư pháp đã được mở rộng thẩm quyền trực tiếp giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản nói chung ở địa phương

mà không còn “gói gọn” trong lĩnh vực thi hành án như trước đây

Trước đây, Nghị định 05/2005/NĐ-CP không trực tiếp quy định Sở Tư pháp

là một trong số các cơ quan có trách nhiệm quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản

mà quy định trong Thông tư số 03/2005/TT-BTP ngày 04/5/2005 hướng dẫn một số quy định của Nghị định 05/2005 NĐ-CP, đến khi Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ra đời đã trực tiếp quy định trách nhiệm quản lý của Sở Tư pháp

Khoản 2 Điều 53 Nghị định 17/2010/NĐ-CP quy định trách nhiệm của Sở

Tư pháp, theo đó Sở Tư pháp giúp Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện chức năng quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản tại địa phương có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:

1 Hướng dẫn nghiệp vụ bán đấu giá tài sản cho các tổ chức bán đấu giá tài sản trong phạm vi địa phương;

18 Xem: Điều 128 Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003

2 Xây dựng đề án về lộ trình chuyển đổi Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản sang mô hình doanh nghiệp đối với tỉnh, thành phố có từ 02 doanh nghiệp bán đấu giá tài sản trở lên, trình Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố phê duyệt; tổ chức thực hiện đề án sau khi được phê duyệt;

3 Kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm về tổ chức, hoạt động bán đấu giá tài sản trong phạm vi địa phương theo thẩm quyền;

4 Báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Bộ Tư pháp về tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản tại địa phương theo định kỳ hàng năm và trong các trường hợp đột xuất;

5 Các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quyết định của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương hoặc theo ủy quyền của Bộ trưởng Bộ Tư pháp

Ngoài nhiệm vụ, quyền hạn quy định tại khoản 2 Điều 53 của Nghị định số 17/2010/NĐ-CP, Sở Tư pháp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương còn có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ cụ thể sau đây:

1 Lập danh sách đấu giá viên, cập nhật nội dung thay đổi, bổ sung danh sách đấu giá viên của Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản, doanh nghiệp bán đấu giá tài sản, chi nhánh của doanh nghiệp bán đấu giá tài sản trên địa bàn tỉnh, thành phố

2 Phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư rà soát, theo dõi và cập nhật thông tin liên quan đến các doanh nghiệp bán đấu giá tài sản tại địa phương

3 Công bố danh sách, cập nhật theo định kỳ hàng quý danh sách Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản, doanh nghiệp bán đấu giá tài sản, chi nhánh của doanh nghiệp bán đấu giá tài sản, danh sách đấu giá viên trên địa bàn tỉnh, thành phố trên trang thông tin điện tử của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

và của Sở Tư pháp để các tổ chức, cá nhân biết và liên hệ

4 Theo dõi, phát hiện và gửi văn bản đề nghị Bộ Tư pháp thu hồi Chứng chỉ hành nghề đấu giá theo quy định

5 Chủ trì, phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư, các sở, ngành có liên quan thực hiện kiểm tra về tổ chức, hoạt động bán đấu giá tài sản theo định kỳ, kiểm tra đột xuất trong trường hợp cần thiết hoặc theo yêu cầu của Bộ Tư pháp, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi đặt trụ sở của tổ chức bán đấu giá tài sản

Đối tượng kiểm tra là các tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp, chi nhánh của các doanh nghiệp bán đấu giá tài sản, Hội đồng bán đấu giá tài sản trong phạm vi địa

phương Thời gian và nội dung kiểm tra định kỳ phải được thông báo cho cơ quan,

tổ chức nơi tiến hành kiểm tra chậm nhất là bảy ngày trước khi tiến hành kiểm tra

6 Các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật19

1.4.2 Nội dung quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản

Nội dung quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản bao gồm các mặt hoạt

động chủ yếu sau: 1 Ban hành các văn bản pháp luật về bán đấu giá tài sản; 2 Cấp,

thu hồi, cấp lại Chứng chỉ hành nghề đấu giá; 3 Hướng dẫn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho các tổ chức bán đấu giá tài sản, đào tạo nghề bán đấu giá; 4 Kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật về tổ chức, hoạt động bán đấu giá tài sản theo thẩm quyền; 5 Tổ chức tổng kết hoạt động bán đấu giá tài sản

Nội dung cụ thể của thực trạng hoạt động quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản sẽ được trình bày ở các phần tiếp theo

1.4.2.1 Hoạt động ban hành các văn bản pháp luật về bán đấu giá tài sản

Ban hành văn bản pháp luật là một đặc điểm quan trọng của quản lý nhà nước, thể hiện tính chất chấp hành và điều hành của hoạt động quản lý nhà nước nói chung, trong đó có quản lý nhà nước đối với tổ chức và hoạt động của các tổ chức đấu giá Để quản lý tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản, các cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương cũng như Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đã ban hành nhiều văn bản pháp luật Cụ thể, thời gian qua các cơ quan quản lý nhà nước đã ban hành các văn bản pháp luật sau:

Các cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương, Chính phủ và các Bộ đã ban hành các văn bản sau:

Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản pháp luật như: Nghị định 17/2010/NĐ-CP về bán đấu giá tài sản.; Nghị định số 60/2009/NĐ-CP ngày 23/7/2009 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tư pháp; Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư 23/2010/TT-BTP ngày 06 tháng 12 năm

2010 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04 tháng 3 năm 2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản; Bộ Tài chính cũng đã ban hành Thông tư số 137/2010/TT-BTC ngày 15/9/2010 quy định xác định giá khởi điểm của tài sản nhà nước bán đấu giá và chế độ tài chính của Hội đồng bán đấu giá tài sản và Thông tư số 96/2006/TT-BTC ngày 16/10/2006 hướng dẫn về mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí đấu giá; Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành Quyết định số 2446/QĐ-BTP ngày 22/9/2010 phê duyệt Chương trình đào tạo nghề

19 Điều 19 Thông tư 23/2010/TT-BTP ngày 06 tháng 12 năm 2010 của Bộ Tư pháp quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04 tháng 3 năm 2010 của Chính phủ

về bán đấu giá tài sản

đấu giá, và khóa đào tạo nghề đấu giá viên đầu tiên theo chương trình mới này đã được khai giảng vào tháng 11/2010 tại Học viện Tư pháp của Bộ Tư pháp

Còn tại các địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành các văn bản cụ thể hóa việc thi hành các Nghị định, Thông tư của các cơ quan nhà nước ở trung ương để áp dụng thực hiện cho phù hợp với điều kiện cụ thể ở địa phương Chủ yếu

là các Quyết định ban hành Quy chế phối hợp giữa các ngành trong công tác bán đấu giá tài sản; Quyết định quy định cụ thể về mức phí đấu giá tại địa phương; Chỉ thị triển khai thi hành các văn bản của Trung ương và đôn đốc, chấn chỉnh các ngành tăng cường hiệu lực quản lý bán đấu giá tại địa phương

Những văn bản pháp luật do Chính phủ, các Bộ, Ngành ở trung ương và Ủy

ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ban hành chính là cơ sở

pháp lý đặc biệt quan trọng cho việc thành lập, cũng như tổ chức và hoạt động của

các tổ chức bán đấu giá Đây cũng chính là cơ sở pháp lý để các cơ quan nhà nước thực hiện việc quản lý tổ chức và hoạt động bán đấu giá ở địa phương, thực hiện

đúng nguyên tắc Hiến định: "Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật" như Điều 12

Hiến pháp hiện hành nước ta đã xác định

1.4.2.2 Cấp, thu hồi, cấp lại Chứng chỉ hành nghề đấu giá

Một trong những nội dung quan trọng của quản lý nhà nước đối với các đấu giá viên đó là việc cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá Nghị định 17/2010/NĐ-CP quy định cụ thể về các tiêu chuẩn đấu giá viên; về việc cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá; những trường hợp không cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá 20

- Để được cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá, người yêu cầu cấp chứng chỉ phải là công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam, trung thành với Tổ quốc, tuân thủ Hiến pháp và pháp luật và có đủ các tiêu chuẩn sau đây thì được xem xét, cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá viên:

1 Có phẩm chất đạo đức tốt;

2 Đã tốt nghiệp đại học ngành luật hoặc ngành kinh tế;

3 Đã qua khóa đào tạo nghề đấu giá21

- Ngoài việc có đủ các tiêu chuẩn nêu trên, người có yêu cầu cấp chứng chỉ hành nghề phải nộp bộ hồ sơ gửi đến Bộ trưởng Bộ Tư pháp để được xem xét cấp chứng chỉ theo quy định, hồ sơ gồm có:

1 Hồ sơ đề nghị cấp Chứng chỉ hành nghề đấu giá gồm các giấy tờ sau đây: a) Đơn đề nghị cấp Chứng chỉ hành nghề đấu giá;

b) Sơ yếu lý lịch có dán ảnh và xác nhận của cơ quan có thẩm quyền;

c) Phiếu lý lịch tư pháp;

d) Bản sao bằng tốt nghiệp đại học ngành luật hoặc ngành kinh tế;

đ) Bản sao Chứng chỉ đào tạo nghề đấu giá hoặc giấy tờ chứng minh nếu thuộc trường hợp được miễn đào tạo nghề đấu giá quy định tại Điều 7 Nghị định này;

e) 2 ảnh cỡ 3cm x 4cm

2 Người đề nghị cấp Chứng chỉ hành nghề đấu giá gửi 01 bộ hồ sơ đến Bộ

Tư pháp và nộp lệ phí cấp Chứng chỉ hành nghề đấu giá theo quy định Trong thời hạn mười lăm ngày làm việc, kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, Bộ Tư pháp có trách nhiệm cấp Chứng chỉ hành nghề đấu giá cho người đề nghị; trong trường hợp

từ chối phải có thông báo lý do bằng văn bản cho người đề nghị

3 Chứng chỉ hành nghề đấu giá là căn cứ để hành nghề bán đấu giá tài sản22

Bên cạnh đó, Nghị định 17/2010/NĐ-CP cũng quy định cụ thể những trường hợp không được cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá:

1 Người đang là cán bộ, công chức; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân; trừ trường hợp là cán bộ, công chức được đề nghị cấp Chứng chỉ hành nghề đấu giá để làm việc cho Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản

2 Người bị mất hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự

3 Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, người đã bị kết án mà chưa được xóa án tích

4 Người đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính khác, người đã bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính khác mà chưa hết thời hạn được coi là chưa bị áp dụng biện pháp đó theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính23

Ngoài ra Nghị định cũng còn quy định việc cấp lại chỉ hành nghề đấu giá trong trường hợp Chứng chỉ hành nghề đấu giá bị mất hoặc bị hư hỏng không thể sử dụng được thì được xem xét cấp lại chứng chỉ hành nghề đấu giá24; và chứng chỉ hành nghề đấu giá sẽ bị thu hồi nếu:

1 Người đã được cấp Chứng chỉ hành nghề đấu giá bị thu hồi Chứng chỉ trong những trường hợp sau đây:

22 Điều 8 Nghị định 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản

23 Điều 9 Nghị định 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản

24 Điều 10 Nghị định 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản

a) Thuộc một trong các trường hợp quy định tại Điều 9 Nghị định này; b) Không làm việc thường xuyên tại tổ chức bán đấu giá tài sản; không còn hoạt động trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản;

c) Không điều hành cuộc bán đấu giá nào trong vòng một năm, trừ trường hợp có lý do chính đáng;

d) Bị tước quyền sử dụng Chứng chỉ hành nghề đấu giá không thời hạn theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính;

đ) Vi phạm các hành vi bị cấm quy định tại Điều 13 của Nghị định này

2 Bộ trưởng Bộ Tư pháp có thẩm quyền thu hồi Chứng chỉ hành nghề đấu giá và quy định thủ tục thu hồi Chứng chỉ hành nghề đấu giá

Như vậy, thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá là Bộ Trưởng Bộ Tư pháp và Bộ trưởng Bộ Tư pháp cũng là người có thẩm quyền thu hồi chứng chỉ hành nghề Như vậy, theo quy định này thì thẩm quyền cấp chứng hành nghề là Bộ trưởng

Bộ Tư pháp, nhưng người cấp thẻ cho đấu giá viên hoạt động lại chính là tổ chức bán đấu giá tài sản chuyên nghiệp: “Tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp có nghĩa vụ cấp thẻ đấu giá viên cho đấu giá viên để sử dụng trong khi làm việc theo các nội dung ghi trong Chứng chỉ hành nghề đấu giá”25

1.4.2.3 Hướng dẫn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho các tổ chức bán đấu giá tài sản và đào tạo nghề đấu giá

Công tác chỉ đạo và hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ hoạt động bán đấu giá thực chất là một trong những hoạt động quản lý chuyên ngành Hoạt động này có tầm quan trọng trong việc áp dụng và thực hiện thống nhất pháp luật, tránh những sai sót xảy ra trong quá trình thực hiện bán đấu giá, đồng thời nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đấu giá viên và nhân viên của các tổ chức bán đấu giá tài sản

Ngoài ra, việc chỉ đạo, điều hành đối với tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản cũng là một trong những yếu tố cơ bản thể hiện chức năng, vai trò quản lý nhà nước của các cơ quan Chính phủ, Bộ Tư pháp, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Sở

Tư pháp trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ đã được pháp luật quy định, đặc biệt là vai trò điều hành chỉ đạo của những người đứng đầu hệ thống các cơ quan này là Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Giám đốc Sở Tư pháp Việc đào tạo nghề đấu giá giao cho cơ sở là Học viện Tư pháp

25 Khoản 9 Điều 18 Nghị định 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản

thuộc Bộ Tư pháp26 và cũng là cơ quan duy nhất của cả nước thực hiện việc đào tạo nghề đấu giá

Thông qua việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đấu giá viên và nhân viên của tổ chức bán đấu giá, cơ quan quản lý nhà nước sẽ cung cấp những kiến thức, kinh nghiệm trong hoạt động bán đấu giá, phổ biến những quy định pháp luật và các hướng dẫn nghiệp vụ về bán đấu giá nhằm giúp đấu giá viên nắm bắt được toàn bộ

hệ thống các quy định pháp luật về bán đấu giá, về kinh nghiệm trong thực tiễn hoạt động bán đấu giá để từ đó có cách giải quyết phù hợp với quy định pháp luật và không trái đạo đức xã hội trong việc thực hiện công việc bán đấu giá

Việc bồi dưỡng nghiệp vụ thường xuyên đối với đấu giá viên và nhân viên đấu giá còn giúp đội ngũ này nâng cao kiến thức pháp luật, trao dồi kinh nghiệm trong thực tiễn hoạt động góp phần nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và tính chuyên nghiệp của đội ngũ này

1.4.2.4 Kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật về tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản theo thẩm quyền

Theo quy định tại Điều 50 và Điều 53 Nghị định 17/2010/NĐ-CP thì Bộ Tư pháp, Ủy ban nhân dân tỉnh và Sở Tư pháp là cơ quan thực hiện thanh tra, kiểm tra,

xử lý vi phạm hành chính về tổ chức và hoạt động của các tổ chức bán đấu giá tài sản theo thẩm quyền Đối với nội dung kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật về bán đấu giá tài sản thì Nghị định 17/2010/NĐ-CP chỉ quy định chung như là nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan quản lý nhà nước mà không có quy định cụ thể và Thông tư số 23/2010/TT-BTP cũng không có quy định thêm về vấn đề này vì

đã có các văn bản khác điều chỉnh: Luật Thanh tra năm 2001, sửa đổi năm 2010 và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thanh tra; Nghị định số 60/2009/NĐ-CP ngày 23/7/2009 của Chính phủ về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tư pháp

Công tác kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật về bán đấu giá tài sản

là một khâu quan trọng, không thể thiếu trong hoạt động quản lý nhà nước Thông qua kiểm tra, thanh tra cơ quan quản lý nhà nước có thể nắm bắt được tình hình và thực tiễn tổ chức và hoạt động của các tổ chức bán đấu giá, phát hiện những sai sót, những hạn chế trong việc thực thi pháp luật về đấu giá để từ đó có những biện pháp chấn chỉnh kịp thời nhằm khắc phục những thiếu sót, hạn chế đó Ngoài ra, thông

26 Khoản 1 Điều 2 Thông tư 23/2010/TT-BTP ngày 06/12/2010 của Bộ Tư pháp quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện Nghị định 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản

qua việc kiểm tra, thanh tra sẽ phát hiện các hành vi trái pháp luật để xử lý theo quy định pháp luật

Trong hoạt động quản lý nhà nước, gắn với hoạt động kiểm tra, thanh tra là hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo Đây là hoạt động có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức trước những hành vi vi phạm pháp luật của đấu giá viên, hoặc của tổ chức bán đấu giá

Bên cạnh đó, thông qua hoạt động kiểm tra, thanh tra cơ quan quản lý nhà nước sẽ phát hiện những thiếu sót, bất cập, yếu kém trong quản lý; đồng thời cơ quan quản lý nhà nước thấy được những bất cập trong quy định pháp luật, từ đó đề

ra những biện pháp khắc phục, sửa chữa trong khâu quản lý, sửa chữa, bổ sung, hoặc thay đổi những quy định pháp luật không phù hợp về bán đấu giá

Trong thời gian qua, Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố đã tổ chức nhiều cuộc kiểm tra, thanh tra hoạt động của tổ chức bán đấu giá, phát hiện và nhắc nhở kịp thời những sai sót trong hoạt động bán đấu giá, không chấp hành các quy định pháp luật như không báo cáo tình hình tổ chức và hoạt động theo định kỳ, không đăng ký danh sách đấu giá viên, việc thay đổi, bổ sung danh sách đấu giá viên với Sở Tư pháp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi tổ chức bán đấu giá tài sản đặt trụ sở chính

1.4.2.5 Tổ chức tổng kết hoạt động bán đấu giá tài sản

Công tác tổ chức tổng kết, đánh giá hoạt động bán đấu giá là một phần rất quan trọng trong công tác quản lý nhà nước đối với tổ chức và hoạt động bán đấu giá Việc tổng kết nhằm nắm bắt các thông tin, số liệu thực tế về tình hình tổ chức

và hoạt động bán đấu giá, qua đó giúp các cơ quan quản lý nhà nước kịp thời xây dựng, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch phát triển, chính sách pháp luật trong lĩnh vực bán đấu giá

Thông qua các báo cáo về tình hình tổ chức và hoạt động của các tổ chức bán đấu giá, cơ quan quản lý nhà nước biết được điều kiện tổ chức và hoạt động, cũng như cơ sở vật chất, phương tiện làm việc, chế độ lưu trữ, số lượng các việc bán đấu giá, thu chi tài chính, lợi nhuận, những thuận lợi khó khăn, vướng mắc để từ đó

có những chỉ đạo phù hợp nhằm giúp cho các tổ chức bán đấu giá phát triển tốt hơn

Để cho việc tổng kết, đánh giá về tổ chức và hoạt động của các tổ chức bán đấu giá đạt hiệu quả, cần có sự chấp hành nghiêm trong việc báo cáo của các tổ chức bán đấu giá27 và sự phối hợp thực hiện báo cáo, tổng kết của các cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương và trung ương, từ đó mới có cái nhìn tổng quan, chính xác về

27 Xem: Khoản 11, Điều 18 Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản

phát triển của hoạt động bán đấu giá trong thời gian qua Việc đánh giá này sẽ làm

cơ sở cho việc điều chỉnh chính sách phát triển đấu giá ở nước ta trong thời gian tới

1.5 Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về bán đấu giá tài sản ở Việt Nam:

1.5.1 Giai đoạn từ trước năm 1975 đến năm 1989

Hoạt động bán đấu giá diễn ra từ thời kỳ Pháp thuộc Chính quyền thực dân Pháp quy định về phát mãi tài sản, các hoạt động này được quy định trong các Bộ Luật sau:

- Luật Dân sự, Thương sự tố tụng, đây là đạo luật của nhà Nguyễn toàn quyền Pháp năm 1921 áp dụng toàn quyền các Tòa án Bắc kỳ, quy định về tài sản sai áp cưỡng bức và phát mãi tài sản (bán đấu giá)

- Hoàng Việt Trung kỳ hộ luật, đây là đạo luật do nhà Nguyễn ban hành năm 1936 áp dụng cho xứ Trung kỳ, trong đó có điều luật quy định về phát mãi tài sản cũng giống như Hộ luật Bắc kỳ

- Bộ Luật Dân sự và Thương sự tố tụng, đây là đạo luật do chế độ Ngụy Sài Gòn ban hành năm 1973, trong đó có điều luật quy định cưỡng chế phát mãi tài sản để đảm bảo thi hành án Việc tổ chức bán đấu giá do Thừa phát lại “Hỗ giá viên” thực hiện Đây là những chức danh tư pháp Thừa phát lại có quyền tổ chức phát mãi tài sản (bán đấu giá ngày nay), rao giá và trình bày thể thức phát mãi để các bên tham gia nắm quy tắc phát mãi Mọi khiếu nại về phát mãi do thẩm phán phụ trách giải quyết28

Sau năm 1975, trong Điều lệ tạm thời về công tác thi hành án năm 1979 ban hành kèm theo công văn 827 ngày 23/10/1979 của Tòa án nhân dân tối cao quy định việc bán đấu giá tài sản được tiến hành với giá ấn định sẵn Người bán đấu giá tài sản có thể là Chấp hành viên hoặc Cơ quan thương nghiệp hoặc Hợp tác xã mua bán Thông tư 637 – Thi hành án ngày 38/9/1985 của Bộ trưởng Bộ

Tư pháp quy định tương đối rõ về việc bán đấu giá tài sản để thi hành án Thông

tư quy định: “Việc bán nhà ở bị kê biên do chấp hành viên trực tiếp tổ chức

theo hình thức đấu giá sau khi thống nhất với Chánh án và cơ quan nhà đất tại

1.5.2 Giai đoạn từ năm 1989 đến năm 1996

Pháp luật về bán đấu giá tài sản của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được đánh dấu bằng sự ra đời của Pháp lệnh thi hành án dân sự ngày

28Vũ Thế Hoài (2007), Pháp luật về bán đấu giá tài sản trong lĩnh vực thương mại,Luận văn thạc sĩ

Luật học, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, tr25

29Trần Thị Tố Nga (2001), Bán đấu giá tài sản – Lý luận và thực tiễn, Luận văn cử nhân Luật học,

Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, tr11

28 tháng 8 năm 1989 (Pháp lệnh năm 1989), quy định về bán đấu giá tài sản để thi hành án Khoản 1, Điều 28 của Pháp lệnh năm 1989 quy định về bán đấu giá tài sản đã kê biên Đối với các loại tài sản này, thời gian bán đấu giá phải được niêm yết công khai tại trụ sở Tòa án và Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có tài sản và thông báo cho đương sự, chậm nhất là bảy ngày trước ngày bán đấu giá Tài sản đã

kê biên được bán cho người trả giá cao nhất Nếu không có ai trả giá cao hơn giá đã định thì tài sản được bán cho người mua theo giá mà Hội đồng định giá đã định Tài sản không bán được thì được định giá lại để tiếp tục bán đấu giá (khoản 2, Điều 28)

Riêng đối với bán đấu giá nhà, Điều 30 Pháp lệnh năm 1989 quy định: người muốn mua nhà phải nộp đơn và nộp trước 1% giá trị nhà tại Tòa án Số tiền này được hoàn lại ngay nếu họ không mua được nhà Trong thời hạn ba mươi ngày

kể từ ngày bán đấu giá, người mua được nhà phải trả đủ tiền tại Tòa án Nếu họ không trả đủ tiền trong thời hạn đó thì số tiền nộp trước không được trả lại và được nộp vào ngân sách nhà nước

Để thực hiện Pháp lệnh năm 1989, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp có Thông tư liên ngành số 06-89/TTLN ngày 07 tháng 12 năm 1989 hướng dẫn thực hiện một số quy định của Pháp lệnh năm 1989 Mục VI của Thông tư có quy định về bán đấu giá tài sản đã kê biên theo quy định tại khoản 2 Điều 25 Pháp lệnh năm 1989 thì khi kê biên tài sản, nếu các bên đương sự không thoả thuận được về giá hoặc việc định giá có khó khăn, Chấp hành viên mời Hội đồng định giá để định giá sơ bộ tài sản đã kê biên

Theo các Điều 28, 30 Pháp lệnh thi hành án dân sự năm 1989 thì việc bán đấu giá do Chấp hành viên tổ chức Chậm nhất là bảy ngày trước ngày bán đấu giá, Chấp hành viên phải niêm yết công khai tại trụ sở Tòa án, Uỷ ban nhân dân nơi có tài sản và thông báo rộng rãi danh mục tài sản, giá khởi điểm, thời gian và địa điểm bán đấu giá Đồng thời phải báo cho các bên đương sự biết Trước khi bán đấu giá, người phải thi hành án có thể nộp tiền thi hành án để lấy lại tài sản bị kê biên và người được thi hành án có thể nhận tài sản đã kê biên để thi hành án theo giá đã định (khoản 3, mục VI)

Tài sản bán đấu giá được trưng bày công khai, có ghi rõ số thứ tự và giá đã định Chấp hành viên khai mạc cuộc bán đấu giá, giới thiệu đại diện chính quyền, đoàn thể được mời tham gia chứng kiến việc bán đấu giá, đại diện Viện kiểm sát nhân dân (nếu có) và công bố thể thức bán đấu giá Chấp hành viên lần lượt bán tài sản của từng người phải thi hành án và công bố giá đã định của từng tài sản để người mua trả giá Tài sản được bán cho người trả giá cao nhất Nếu không có ai trả giá cao hơn giá khởi điểm thì bán cho người mua nếu người đó đồng ý mua theo giá

khởi điểm Khi số tiền bán tài sản đã đủ để thi hành án và thanh toán các chi phí về thi hành án thì chấp hành viên ngừng bán và số tài sản còn lại sẽ được trả lại cho người phải thi hành án

Đối với tài sản không phải là nhà, người mua được tài sản phải trả tiền ngay tại nơi bán đấu giá; nhưng nếu tài sản trị giá từ một triệu đồng trở lên thì người mua phải trả ngay ít nhất là 10% trị giá của tài sản và trong thời hạn ba ngày kể từ ngày bán đấu giá họ phải trả đủ số tiền còn thiếu tại Tòa án Người mua được nhận tài sản ngay sau khi đã trả đủ tiền Nếu người mua không trả đủ tiền trong thời hạn này, thì

số tiền nộp trước không được trả lại mà được nộp vào ngân sách Nhà nước, trừ trường hợp có lý do chính đáng được chấp hành viên chấp nhận

Đối với những tài sản phải làm thủ tục chuyển dịch quyền sở hữu thì chậm nhất là ba ngày sau khi người mua trả đủ tiền, chấp hành viên phải giao cho người mua các giấy tờ cần thiết để làm thủ tục chuyển dịch quyền sở hữu Chấp hành viên phải lập biên bản về việc bán đấu giá tài sản của từng người phải thi hành án, trong

đó cần ghi rõ danh mục tài sản, các giá đã được trả, họ và tên, địa chỉ của người mua được tài sản…Trong biên bản phải có chữ ký của Chấp hành viên, người chứng kiến

và các bên đương sự tham dự cuộc bán đấu giá (nếu có) Trong những trường hợp không có người mua, người mua trả giá thấp hơn giá khởi điểm hoặc không trả đủ tiền trong thời hạn quy định, Chấp hành viên lập biên bản về việc bán đấu giá không thành và thông báo cho các đương sự biết

Năm 1994, Pháp lệnh Thi hành án dân sự được ban hành mới thay thế cho Pháp lệnh Thi hành án dân sự năm 1989 (Pháp lệnh năm 1994) Pháp lệnh năm 1994

bổ sung thêm một số quy định về bán đấu giá tài sản thi hành án Quy định cụ thể hơn về thành phần Hội đồng định giá gồm đại diện cơ quan tài chính, cơ quan chuyên môn có liên quan và do Chấp hành viên chủ trì để đánh giá sơ bộ tài sản đã

kê biên (Điều 34 của Pháp lệnh năm 1994), người được thi hành án, người phải thi hành án được tham gia ý kiến vào việc định giá, nhưng quyền quyết định giá thuộc Hội đồng định giá Tài sản không bán được thì được định giá lại để tiếp tục bán đấu giá

1.5.3 Giai đoạn từ năm 1996 đến năm 2005

Năm 1995, Bộ Luật Dân sự đầu tiên ở nước ta được Quốc hội khóa IX, kỳ họp thứ 8 thông qua Đây là một văn bản pháp luật quan trọng, điều chỉnh các quan

hệ giao kết dân sự trong đó có quan hệ về bán đấu giá tài sản Bộ Luật Dân sự năm

1995 đã quy định giao cho Chính phủ ban hành quy chế bán đấu giá Trên cơ sở đó, ngày 19/12/1996 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 86/1996/CP về việc ban hành quy chế bán đấu giá tài sản Đây là văn bản pháp lý chuyên ngành đầu tiên điều

chỉnh về lĩnh vực bán đấu giá tài sản với những quy định về tài sản bán đấu giá, người bán đấu giá, trình tự, thủ tục bán đấu giá, giải quyết khiếu nại, tranh chấp về bán đấu giá Có thể nói hoạt động bán đấu giá tài sản chuyên nghiệp ở nước ta được hình thành từ năm 1997 trên cơ sở của Bộ Luật Dân sự và Nghị định số 86/CP ngày 19/12/1996 của Chính phủ ban hành Quy chế bán đấu giá tài sản

Theo quy định tại Điều 4 của Nghị định số 86/1996/CP thì người bán đấu

giá là Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản bán đấu giá được thành lập theo quyết

định của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, do Sở Tư pháp trực tiếp quản lý Người

bán đấu giá cũng có thể là doanh nghiệp nhà nước được thành lập theo Luật Doanh nghiệp nhà nước, Công ty trách nhiệm hữu hạn, Công ty cổ phần được thành lập theo Luật Công ty hoạt động bán đấu giá chuyên nghiệp và không kinh doanh ngành

nghề khác do Sở Tư pháp quản lý về nghiệp vụ Cũng theo quy định tại Nghị định

này thì việc bán đấu giá tài sản được tiến hành sau khi người có tài sản bán đấu giá

ký hợp đồng uỷ quyền bán đấu giá tài sản với người bán đấu giá, xác định giá khởi điểm để bán đấu giá Người bán đấu giá tài sản phải niêm yết, thông báo công khai việc bán đấu giá, tài sản bán đấu giá, giá khởi điểm Người muốn tham gia đấu giá bất động sản hoặc động sản có giá khởi điểm từ mười triệu đồng trở lên phải đăng

ký mua chậm nhất là hai ngày trước ngày mở cuộc bán đấu giá và phải nộp một khoản tiền đặt trước bằng 1% giá khởi điểm

Ngày 07 tháng 04 năm 1997 Bộ Tư pháp ban hành Thông tư số 399/PLDSKT hướng dẫn một số quy định về bán đấu giá tài sản

Nghị định số 86/1996/CP là văn bản pháp luật quan trọng đặt nền móng cho dịch vụ đấu giá trong nền kinh tế thị trường Tuy nhiên, nội dung của Nghị định số 86/1996/CP được ban hành trong những năm đầu của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam nên vẫn chứa đựng các điều khoản bất cập, hạn chế nhất định, không còn phù hợp cần thay đổi cho phù hợp với thực tế

1.5.4 Giai đoạn từ năm 2005 đến nay

Ngày 18/01/2005, Nghị định số 05/2005/NĐ-CP của Chính phủ về bán đấu giá tài sản được ban hành thay thế Nghị định số 86/1996/CP Ngay sau khi Nghị định số 05/2005/NĐ-CP có hiệu lực thi hành, Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư số 03/2005/TT-BTP hướng dẫn một số quy định của Nghị định số 05/2005/NĐ-CP

Nghị định số 05/2005/NĐ-CP là văn bản pháp luật chuyên ngành, là cơ sở pháp lý quan trọng để phát triển dịch vụ bán đấu giá tài sản trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Tuy nhiên, cùng với Nghị định số 05/2005/NĐ-CP thì còn có nhiều văn bản quy phạm pháp luật cùng điều chỉnh hoạt động bán đấu giá tài sản như Bộ Luật dân sự năm 2005; Luật Thương mại năm

2005; Luật Quản lý và sử dụng tài sản nhà nước năm 2008; Luật Kinh doanh bất động sản năm 2006; Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 và Pháp lệnh sửa đổi bổ sung một số điều của Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính, Quyết định

số 216/2005/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về bán đấu giá quyền sử dụng đất

để giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất, Nghị định số

159/2007/NĐ-CP ngày 30 tháng 10 năm 2007 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản

lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản; Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 về thi hành luật đất đai; Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 05 năm 2007 quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai; Thông tư liên tịch số 38/2004/TTLT/BTNMT-BNV ngày 31/12/2004 hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất và Tổ chức phát triển quỹ đất

Sau khi Nghị định số 05/2005/NĐ-CP được ban hành, hoạt động bán đấu giá tài sản đã đạt được những kết quả đáng kể, tạo cơ sở pháp lý quan trọng đối với việc củng cố và phát triển các tổ chức bán đấu giá tài sản ở các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, góp phần thống nhất pháp luật về trình tự, thủ tục bán đấu giá tài sản và đáp ứng phần lớn nhu cầu của cá nhân, tổ chức trong lĩnh vực này

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, pháp luật về hoạt động bán đấu giá tài sản trong thời kỳ này còn nhiều vấn đề bất cập, do vậy, việc thay thế Nghị định số 05/2005/NĐ-CP là sự cần thiết khách quan, để thiết lập cơ sở pháp lý chặt chẽ, thống nhất, đồng bộ hơn cho hoạt động bán đấu giá tài sản Ngày 04 tháng

3 năm 2010, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 17/2010/ NĐ-CP về bán đấu giá

tài sản30

1.6 Kinh nghiệm về bán đấu giá tài sản của một số nước trên thế giới:

1.6.1 Bán đấu giá tài sản theo quy định của Bộ luật Thương mại Pháp

Hoạt động đấu giá và nghề đấu giá của Pháp xuất hiện từ thế kỷ XV và hiện nay rất phát triển Bán đấu giá là hình thức mua bán tài sản được nhiều tổ chức và cá nhân lựa chọn Bởi lẽ, các tổ chức bán đấu giá ở Pháp rất có uy tín, thông qua tổ chức bán đấu giá chủ sở hữu luôn bán được tài sản với giá cao trong một thời gian ngắn Do vậy, doanh thu về bán đấu giá tài sản đóng góp lớn vào phát triển kinh tế

của nước Pháp

30Đặc san tuyên truyền pháp luật (2010), “Đấu giá tài sản và pháp luật về đấu giá tài sản”, Tạp chí

dân chủ và pháp luật Bộ Tư pháp, (số 8), tr 5-13

Đấu giá viên là một nghề có uy tín và thu nhập tương đối cao trong xã hội

Họ là những người không chỉ có kiến thức pháp luật, kiến thức về tài sản mà còn có kiến thức sâu rộng về thị trường, về giá trị tài sản và giá trị nghệ thuật Người muốn trở thành đấu giá viên phải có bằng luật (cử nhân luật) và kiến thức lịch sử nghệ thuật (Đại học đại cương 02 năm) và phải trải qua một kỳ thực tập đấu giá là 02 năm tại các cơ sở bán đấu giá tài sản Để được thực tập tại các cơ sở bán đấu giá tài sản người có nguyện vọng thực tập phải vượt qua một kỳ thi đầu vào Đây là một kỳ thi

rất khó, trung bình chỉ có 10% trên tổng số thí sinh thi đỗ

Khi hành nghề đấu giá, đấu giá viên bị ràng buộc bởi nhiều nghĩa vụ do luật định, phải có bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp Vi phạm của đấu giá viên tùy theo mức độ có thể do Hội đồng đấu giá viên quốc gia thi hành kỷ luật hoặc quy trách nhiệm theo theo Bộ luật Hình sự Pháp Ngoài ra, trong Bộ luật Hình sự Pháp cũng

có điều khoản về tội thông đồng, dìm giá của những người tham gia đấu giá, vậy

nên, trong thực tế hiện tượng này xảy ra không nhiều

Bán đấu giá tài sản được quy định trong Bộ Luật Thương mại pháp Điều L320-1 quy định : “Không ai có thể sử dụng bán đấu giá tài sản như một phương pháp thông dụng để thực hiện hoạt động thương mại của họ” Điều kiện bắt buộc đối với hoạt động bán đấu giá tài sản phải do những cá nhân, tổ chức đủ điều kiện nhất định tiến hành

Việc bán đấu giá tài sản là động sản tự nguyện chỉ được tiến hành khi đó là hàng hoá cũ Đối với hàng hoá mới thì phải do các thương gia thực hiện Bộ luật Thương mại Pháp quy định cơ quan quản lý về bán đấu giá tài sản tự nguyện là Ủy ban quản lý về bán đấu giá động sản tự nguyện Ủy ban có tư cách pháp nhân, có trách nhiệm quản lý, cho phép các cá nhân tổ chức có đủ điều kiện tổ chức bán đấu giá động sản tự nguyện; đăng ký việc công bố các cá nhân thuộc cộng đồng Châu Âu; xử phạt những vi phạm của các công ty, các chuyên gia đối với quy chế và nghĩa vụ nghề nghiệp của công tác bán đấu giá tài sản tự nguyện Ủy ban được

quyền từ chối hoặc rút giấy phép của một công ty

Các Công ty bán đấu giá động sản tự nguyện được thực hiện hoạt động bán đấu giá, song chỉ được bán tài sản là động sản Tài sản là bất động sản do các công chứng viên thực hiện Tài sản là bất động sản để thi hành án thì do các thẩm phán trực tiếp bán đấu giá

Các công ty bán đấu giá động sản tự nguyện chỉ có thể thực hiện hoạt động của họ sau khi có sự cho phép của Ủy ban quản lý về bán đấu giá động sản tự nguyện được thành lập bảo đảm cơ cấu tổ chức, cơ sở vật chất và tài chính đầy đủ theo quy định của pháp luật Công ty phải bảo đảm tính trung thực và kinh nghiệm

của người điều hành và kế hoạch để bảo đảm an toàn cho giao dịch với khách hàng Các công ty bán đấu giá động sản tự nguyện phải trình Ủy ban quản lý về bán đấu giá động sản tự nguyện những thông tin cần thiết về trụ sở, nơi động sản được đưa

ra bán, được trưng bày và nơi mà hoạt động bán đấu giá thường được tổ chức

Công ty bán đấu giá phải có ít nhất 01 người trong số những người điều hành, thành viên hoặc nhân viên, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn điều hành phiên bán đấu giá hoặc có chứng chỉ, bằng cấp hoặc được Ủy ban quản lý về bán đấu giá động

sản tự nguyện công nhận đủ tiêu chuẩn theo các điều kiện đã được xác định

Về trình tự, thủ tục mở phiên đấu giá thì mỗi phiên bán đấu giá tài sản tự

nguyện sẽ được công bố công khai theo cách thức phù hợp

1.6.2 Bán đấu giá công khai của Canada

Đạo luật về bán đấu giá công khai của Canada (tỉnh Alberta) quy định các loại tài sản đều có thể đấu giá công khai chỉ loại trừ những trường hợp không áp dụng đấu giá công khai đã được quy định trong Luật về thi hành án dân sự hoặc Lệnh của toà án có thẩm quyền quy định; hàng hoá do cơ quan nhà nước có thẩm quyền tịch thu để thu hồi thuế; đối với súc vật nuôi của người kinh doanh bán đấu giá có chức năng giao dịch và quản lý súc vật nuôi theo các quy định tại đạo luật về sản phẩm súc vật nuôi; tài sản thuộc quyền sở hữu của các tổ chức tôn giáo, từ thiện hoặc không sinh lợi; tài sản thuộc quyền sở hữu của các tổ chức giáo dục

Về quy định người bán đấu giá tài sản:

Người kinh doanh đấu giá là cá nhân, công ty hợp danh hoặc công ty đối vốn có tham gia vào hoạt động đấu giá Khi được Chủ tịch cơ quan quản lý hoạt động bán đấu giá cấp giấy phép thì cá nhân, tổ chức được tham gia vào hoạt động điều hành bán đấu giá, quảng cáo về hoạt động bán đấu giá, tự nhận là người kinh doanh bán đấu giá Người kinh doanh bán đấu giá không được ủy quyền, cho phép hoặc chỉ đạo nhân viên của mình; tham gia, cho phép hoặc ủy quyền cho bất kỳ cá nhân nào khác điều hành bán đấu giá trừ khi nhân viên hoặc cá nhân này có đủ điều kiện điều hành bán đấu giá theo quy chế

Cơ quan quản lý bán đấu giá tài sản:

Bộ trưởng bổ nhiệm Chủ tịch cơ quan quản lý bán đấu giá tài sản công khai Chủ tịch có quyền cấp giấy phép cho người nộp đơn yêu cầu nếu xét thấy người làm đơn có đủ điều kiện theo quy định; Chủ tịch có quyền yêu cầu người làm đơn bổ sung thêm các thông tin trong thời hạn quy định; yêu cầu người làm đơn xác thực về thông tin cung cấp bằng bản khai có tuyên thệ hoặc bằng các hình thức khác; người được cấp phép muốn chấm dứt hoạt động có thời hạn phải thông báo cho Chủ tịch qua thư bảo đảm và khi hoạt động trở lại cũng phải thông báo

Chủ tịch có quyền tước hoặc đình chỉ sử dụng giấy phép nếu người kinh doanh đấu giá vi phạm luật hoặc quy chế, nếu lợi ích công cộng yêu cầu

Luật đấu giá của bang Albama quy định rất chặt chẽ tiêu chuẩn để trở thành đấu giá viên Người muốn trở thành đấu giá viên phải trải qua khóa học gồm những môn sau đây: (1) Kỹ năng trả giá theo từng bậc; (2) Pháp luật về đấu giá và đạo đức của đấu giá viên; (3) Luật hợp đồng; (4) Luật về người uỷ quyền và đại lý; (5) Điều hành phiên bán đấu giá; (6) Nghiệp vụ sổ sách và tài chính; (7) Quảng cáo (thông báo) bán đấu giá; (8) Bán đấu giá vật nuôi; (9) Bán đấu giá bất động sản; (10) Bán đấu giá tại các cơ sở bán đấu giá; (11) Bán đấu giá nông trại; (12) Bán đấu giá tài sản di chúc và nợ phá sản; (13) Bán đấu giá máy móc và thiết bị; (14) Bán đấu giá ôtô; (15) Thanh lý tài sản doanh nghiệp; (16) Bán đấu giá đồ cổ và đấu giá để gây quỹ

Đối với phần đào tạo trên lớp, sinh viên được yêu cầu tham gia bán đấu giá trên thực tế Việc thực tập bán đấu giá là một phần học có hướng dẫn của nhà trường Diện mạo cá nhân, cư xử lịch thiệp và kỹ năng quảng cáo là yêu cầu cần thiết để gây ấn tượng mạnh cho mọi người tham dự Kinh nghiệm thực hành về sổ sách, ngân quỹ, dán nhãn và mua bán hàng hóa cũng cần được đào tạo

1.6.3 Luật về bán đấu giá tài sản của nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa

Về quy định người bán đấu giá tài sản

Người bán đấu giá tài sản là doanh nghiệp có tư cách pháp nhân được thành lập để tiến hành hoạt động bán đấu giá theo quy định của pháp luật Doanh nghiệp bán đấu giá tài sản có thể được thành lập ở cấp thành phố hoặc thị xã và phải được

sự chấp thuận của cơ quan quản lý bán đấu giá theo ủy quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và khu tự trị Luật phân định điều kiện thành lập hai loại doanh nghiệp bán đấu giá tài sản khác nhau loại bán đấu giá tài sản thông thường có vốn đăng ký ít nhất là 1.000.000 nhân dân tệ trong khi doanh nghiệp bán đấu giá tài sản là cổ vật phải có vốn đăng ký ít nhất là 10.000.000 nhân dân tệ đồng thời phải có đội ngũ đấu

giá viên có kinh nghiệm trong việc bán cổ vật

Đấu giá viên là người chủ trì cuộc bán đấu giá và phải đáp ứng được những điều kiện sau: 1 Có bằng tốt nghiệp đại học và kinh nghiệm chuyên môn về bán đấu

giá; 2 Đã làm việc cho doanh nghiệp bán đấu giá từ hai năm trở lên; 3 Có tư cách

Những người đủ tiêu chuẩn trên sẽ phải vượt qua cuộc thi tuyển chọn Đấu

giá viên do Hiệp hội bán đấu giá tổ chức, nếu đạt yêu cầu của kỳ thi sẽ được Hiệp hội cấp chứng chỉ Đấu giá viên

Cơ quan quản lý bán đấu giá tài sản

Cơ quan quản lý bán đấu giá tài sản thống nhất trên toàn quốc chịu trách

nhiệm trực tiếp trước Chính phủ Sở Công nghiệp và Thương mại cấp giấy phép kinh doanh trong lĩnh vực đấu giá tài sản cho doanh nghiệp Hiệp hội bán đấu giá tài sản là một tổ chức xã hội có tư cách pháp nhân và là tổ chức tự quản trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản, giám sát các doanh nghiệp bán đấu giá tài sản và đấu giá viên Hiệp hội có quyền tổ chức các kỳ thi tuyển chọn đấu giá viên, cấp chứng chỉ đấu giá viên 31

2 Bán đấu giá tài sản có đặc điểm khác biệt so với bán tài sản thông thường

ở chỗ tài sản được đem ra bán công khai, người tham gia mua tài sản có từ 02 người trở lên và tài sản sẽ được bán cho ai là người trả giá cao nhất Với những đặc thù riêng, cuộc bán đấu giá tạo ra một cơ chế, một hình thức mua bán tài sản cạnh tranh, công khai minh bạch, đáp ứng tốt nhất quyền lợi cho các chủ thể tham gia

3 Quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản do các cơ quan quản lý nhà nước

từ trung ương đến địa phương thực hiện Cụ thể là Chính phủ, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Sở Tư pháp

4 Nội dung quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản gồm năm nội dung cơ bản sau: 1 Ban hành các văn bản pháp luật về bán đấu giá tài sản; 2 Cấp, thu hồi, cấp lại Chứng chỉ hành nghề đấu giá 3 Hướng dẫn, bồi dưỡng nghiệp vụ, đào tạo nghề bán đấu giá tài sản; 4 Kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật về tổ chức, hoạt động bán đấu giá tài sản theo thẩm quyền; 5 Tổ chức tổng kết hoạt động

bán đấu giá tài sản Ngoài những nội dung hoạt động quản lý nhà nước cơ bản nêu

trên, còn một số nội dung khác như: Tuyên truyền hoạt động bán đấu giá tài sản, hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bán đấu giá…

31 Đặc san tuyên truyền pháp luật (2010), “Đấu giá tài sản và pháp luật về đấu giá tài sản”, Tạp chí

dân chủ và pháp luật Bộ Tư pháp, (số 8), tr 30-37

5 Lịch sử bán đấu giá ở nước ta có từ rất lâu nhưng mới định hình và mang tính chuyên nghiệp trong những năm gần đây do xuất phát từ nhu cầu của xã hội ngày càng cao và sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với hoạt động này, cụ thể

là ban hành rất nhiều văn bản pháp luật để quản lý trên cơ sở kế thừa pháp luật về bán đấu giá tài sản và tham khảo kinh nghiệm bán đấu giá của một số nước có lịch

sử bán đấu giá lâu đời như Pháp, Canada

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN

TỪ THỰC TIỄN TỈNH AN GIANG VÀ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2.1 Thực trạng tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản từ thực tiễn tỉnh An Giang và Thành phố Hồ Chí Minh

2.1.1 Thực trạng tổ chức bán đấu giá tài sản và đội ngũ đấu giá viên

2.1.1.1 Thực trạng tổ chức bán đấu giá tài sản

Theo số liệu thống kê của Bộ Tư pháp, tính đến ngày 30/9/2010, cả nuớc có

63 Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản, 99 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh dịch

vụ bán đấu giá tài sản, trong đó số doanh nghiệp bán đấu giá tài sản tập trung nhiều nhất ở các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, cụ thể Hà Nội có 32 doanh nghiệp, Thành phố Hồ Chí Minh 30 doanh nghiệp, còn các tỉnh, thành còn lại

có từ 1 đến 2 doanh nghiệp, có tỉnh không có doanh nghiệp nào như Bến Tre, Bạch Liêu, Quảng Bình, Lạng Sơn, Lâm Đồng

Thực hiện chủ trương xã hội hóa hoạt động bán đấu giá tài sản, so với những năm trước đây, lấy mốc năm 2007 số trung tâm và doanh nghiệp bán đấu giá tài sản đến năm 2010 tăng lên gấp đôi, điều này thể hiện nhu cầu của xã hội về dịch vụ này ngày càng cao cùng với sự phát triển và hiện đại hóa nền kinh tế, thể hiện xu hướng cầu nhiều cung tăng Nếu như vào năm 2007, cả nước chỉ có 42 Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản và 27 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ này thì đến năm 2010 cả nuớc có 63 Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản, 99 doanh nghiệp

Xem bảng biểu dưới đây để thấy sự phát triển của các tổ chức bán đấu giá tài sản trong cả nước

Bảng biểu 1

32

Trung tâm dịch vụ bán đấu giá

Doanh nghiệp bán đấu giá

Ở tỉnh An Giang: Tính đến ngày 31/5/2011 cả tỉnh có 1 Trung tâm dịch vụ

bán đấu giá tài sản và 2 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bán đấu giá tài sản, 11 Hội đồng bán đấu giá tài sản cấp huyện được thành lập để bán đấu giá tài sản là tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu theo quy định của pháp luật về

xử lý vi phạm hành chính

Ở Thành phố Hồ Chí Minh: Tính đến 31/12/2010 Thành phố Hồ Chí

Minh có 01 Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản là đơn vị trực thuộc Sở Tư pháp,

30 doanh nghiệp, 26 Hội đồng bán đấu giá tài sản, trong đó có 24 Hội đồng định giá

và bán đấu giá tài sản tịch thu sung quỹ Nhà nước và tài sản được xác lập quyền sở hữu Nhà nước quận, huyện Còn lại 02 Hội đồng định giá và bán đấu giá tài sản tịch thu sung quỹ Nhà nước và tài sản được xác lập quyền sở hữu Nhà nước thành phố, Hội đồng đấu giá quyền sử dụng đất thành phố, lẽ ra 2 Hội đồng này phải chấm dứt hoạt động khi Nghị định 17/2010/NĐ-CP ra đời, thế nhưng hiện nay Thành phố Hồ Chí Minh vẫn còn duy trì hoạt động

Từ thực trạng các tổ chức bán đấu giá cả nước, tỉnh An Giang và Thành phố Hồ Chí Minh, ta thấy:

Thứ nhất, Các doanh nghiệp bán đấu giá có sự thành lập và phát triển

không đồng đều, phân bố không hợp lý ở mỗi địa phương Sự dàn trải trong hoạt động bán đấu giá cùng với sự ra đời của nhiều tổ chức bán đấu giá gây không ít khó khăn, vướng mắc cho cơ quan quản lý nhà nước, làm ảnh đến hiệu lực của công tác quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản

Thứ hai, Xã hội hóa hoạt động bán đấu giá tạo ra sự cạnh tranh giữa các tổ

chức bán đấu giá, điều này rất có lợi cho người có tài sản bán đấu giá vì họ có quyền lựa chọn tổ chức nào mà họ cho rằng khi tài sản của họ được đem ra bán đấu giá sẽ có giá trị cao và bảo đảm được giá trị pháp lý cho việc bán đấu giá Tuy nhiên, việc xã hội hóa hoạt động này được xem là bất lợi cho các Trung tâm dịch

vụ bán đấu giá tài sản của Nhà nước, hiện nay một số Trung tâm than phiền rằng nguồn tài sản uỷ quyền cho Trung tâm bán bị hạn chế, nguyên nhân là sự xuất hiện ngày càng nhiều doanh nghiệp bán đấu giá, có sự cạnh tranh không lành mạnh giữa Trung tâm với doanh nghiệp đấu giá do cơ chế hoạt động của Trung tâm theo quy định của Nhà nước, trong khi các doanh nghiệp hoạt động theo Luật Doanh nghiệp

Thứ ba, Đa số doanh nghiệp bán đấu giá kinh doanh đa ngành nghề, trong

đó bán đấu giá chỉ là một lĩnh vực đăng ký kinh doanh mới được bổ sung, do vậy tính chuyên nghiệp của các doanh nghiệp này chưa cao và quy mô doanh nghiệp còn tương đối nhỏ Theo con số thống kê, hiện nay chỉ có 06/99 doanh nghiệp chuyên

nghiệp bán đấu giá gồm: Công ty Cổ phần đấu giá Thăng Long (Hà Nội), Công ty

Cổ phần bán đấu giá Toàn Quốc (Hà Nội), Công ty TNHH đấu giá Chinh Phong (TP

Hồ Chí Minh), Công ty TNHH Việt Thành Vinh (Hòa Bình) Hiện nay, có khá nhiều doanh nghiệp đấu giá hoạt động không hiệu quả, đăng ký đa dạng nhiều ngành nghề trong đó có bán đấu giá tài sản nhưng không hoạt động đấu giá33

2.1.1.2 Thực trạng đội ngũ đấu giá viên

Trên cơ sở thống kế về hồ sơ xin cấp chứng chỉ và quyết định cấp chứng chỉ hành nghề của Bộ trưởng Bộ Tư pháp, tính đến ngày 29/6/2010 thì cả nước có 568 đấu giá viên, trong đó có 14 đấu giá viên xin cấp đổi thẻ Về trình độ, hầu hết các đấu giá viên đều đảm bảo có trình độ đại học, chủ yếu là chuyên ngành luật và kinh

tế, một số người có trình độ sau đại học; tương ứng với sự có mặt của các tổ chức đấu giá thì đa số đấu giá viên cũng tập trung hoạt động ở các thành phố lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh

Ở tỉnh An Giang

Tính đến tháng 5/2011, toàn tỉnh có 14 đấu giá viên, trong đó 05 đấu giá viên của Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản và 09 đấu giá viên của doanh nghiệp So với năm 2010, số đấu giá viên tăng lên 03 người do mới thành lập mới

01 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh bán đấu giá34 Về trình độ, tất cả đều có trình

độ đại học và trên đại học, trong đó 01 người là thạc sĩ luật, 03 người là cử nhân luật, 09 người là cử nhân kinh tế; 01 có trình độ đại học khác Không có đấu giá viên thuộc đối tượng được miễn cấp chứng chỉ hành nghề theo quy định Nghị định 17/2010/NĐ-CP

Đa số đấu giá viên đều đã được tham dự các lớp tập huấn, nghiệp vụ về đấu giá và đã kinh qua điều hành các phiên đấu giá, tuy nhiên có thể nói rằng các đấu giá viên của Trung tâm đấu giá mang tính chuyên nghiệp hơn bởi vì số lượng hợp đồng mà Trung tâm ký nhiều hơn so với các doanh nghiệp đấu giá, theo số liệu báo cáo của Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản tỉnh An Giang, trong năm 2010 đã thực hiện đấu giá thành 31 hợp đồng uỷ quyền, như vậy bình quân mỗi đấu giá viên điều hành 6 phiên đấu giá/năm, mặt khác Trung tâm đã được thành lập và hoạt động

từ năm 2004, tính đến nay đã 7 năm thì ít nhất mỗi đấu giá viên điều khiển trung bình hơn 40 phiên đấu giá

Tuy nhiên, nếu chỉ tính riêng hoạt động của Trung tâm cũng như là doanh nghiệp, thì số đấu giá viên như trình bày ở trên vẫn đảm bảo được yêu cầu, nhưng

33 Đặc san tuyên truyền pháp luật (2010), chuyên đề “Đấu giá tài sản và pháp luật về đấu giá tài

sản”, Tạp chí dân chủ và pháp luật, (số 8), tr 15

34 Nguồn: Báo cáo công tác tư pháp 6 tháng đầu năm 2011 của Sở Tư pháp tỉnh An Giang

theo quy định mới của Nghị định 17/2010/NĐ-CP thì Hội đồng bán đấu giá tài sản cấp huyện khi tổ chức bán đấu giá tài sản là tang vật, phương tiện vi phạm hành chính phải ký hợp đồng với tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp để tổ chức này cử đấu giá viên điều hành cuộc bán đấu giá tài sản của Hội đồng35, quy định mới này một mặt đảm bảo cho cuộc đấu giá của Hội đồng được diễn ra theo đúng trình tự, thủ tục và chuyên nghiệp hơn, mặt khác cũng gây khó khăn không nhỏ cho các cuộc đấu giá của Hội đồng cấp huyện, bởi vì số lượng đấu giá viên ít và tâm lý chủ quan của các tổ chức đấu giá chính yếu là thực hiện công việc của tổ chức mình nên khi Hội đồng bán đấu giá tài sản cấp huyện mời, các tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp không có điều kiện cử đấu giá viên giúp Hội đồng điều hành các cuộc đấu giá theo quy định Theo phản ảnh của một số Hội đồng cấp huyện của tỉnh An Giang, khi tổ chức các cuộc đấu giá, Hội đồng đều có thư mời gửi Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản cử đấu giá viên, thế nhưng Trung tâm chưa một lần nào cử đấu giá viên xuống điều hành Thực trạng trên cho thấy, đội ngũ đấu giá viên hiện nay so với nhu cầu của xã hội là ít, vấn đề tạo ra một đội ngũ đấu giá viên đáp ứng nhu cầu của

xã hội và ngày càng chuyên nghiệp đã và đang đặt ra cho các nhà quản lý

Ở Thành phố Hồ Chí Minh

Theo thống kê các quyết định cấp chứng chỉ hành nghề mà Bộ Tư Pháp gửi đến Sở Tư pháp và qua việc rà soát đội ngũ đấu giá viên, tính đến 31/12/2010 Thành phố Hồ Chí Minh có khoảng 68 đấu giá viên và hơn 100 nhân viên khác làm việc trong các doanh nghiệp, chi nhánh doanh nghiệp36

Về trình độ chuyên môn của đấu giá viên: Các đấu giá viên đều có trình độ đại học và sau đại học Trong đó, 21 người có trình độ cử nhân luật, cử nhân kinh tế

là 27 người, 20 người có trình độ đại học khác; 08 người có trình độ thạc sỹ và 04 người có trình độ tiến sỹ; trong số đó có 06 người là Luật sư, 04 người là Tiến sĩ là đối tượng đương nhiên được cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá viên, như trường hợp của Luật sư Nguyễn Hoàng Huy – Công ty Cổ phần tư vấn dịch vụ bán đấu giá Sài Gòn nhà đất là một ví dụ điển hình37

Tuy nhiên, với nhu cầu xã hội của một thành phố đông dân và phát triển bậc nhất cả nước, với đội ngũ đấu giá viên như thế cũng chưa đảm bảo được yêu cầu, chỉ tính riêng Trung tâm dịch vụ đấu giá Thành phố Hồ Chí Minh trong năm 2010

35 Điểm b, Khoản 1 Điều 21 Nghị định 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản

36 Báo cáo 1940/BC-STP-BTTP ngày 21/4/2011 của Sở Tư pháp về tình hình tổ chức và hoạt động bán đấu giá tài sản trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

37 Báo cáo thống kê danh sách các tổ chức đấu giá và đấu giá viên năm 2010 của Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh