Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu thu thập nguồn ghen cây mít (arotocarpus heterophyllus) đặc sản huyện bá thước tỉnh thanh hóa về nhân giống tại gia lâm, hà nội

TÓM TẮT KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP • Mục đích tiến hành khóa luận tốt nghiệp của em là thấy được tiềm năng phát triển của cây ăn quả đặc sản tiêu biểu của địa phương huyện Bá Thước nhưng chưa

HUYỆN BÁ THƯỚC TỈNH THANH HÓA

VỀ NHÂN GIỐNG TẠI GIA LÂM HÀ NỘI

Giáo viên hướng dẫn : TS NGUYỄN MAI THƠM

Bộ môn : CANH TÁC HỌC

Người thực hiện : NGUYỄN ĐỨC TUÂN

Mã sinh viên : 622526

Lớp : K62NHP

Hà Nội 2021

LỜI CẢM ƠN

Sau một thời gian thực tập được sự quan tâm giúp đỡ và dìu dắt tận tình của các thầy cô giáo bộ môn Canh tác học, Khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cùng với sự cố gắng và nỗ lực của bản thân em đã hoàn thành khóa luận tốt nghiệp

Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo TS Nguyễn Mai Thơm cán

bộ giảng dạy Bộ môn Canh tác học, Khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em trong quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này

Em cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy, cô giáo khoa Nông học, cùng tập thể các anh chị, cán bộ viên chức Trung tâm Thực nghiệm và Đào tạo nghề đã tạo điều kiện thuận lợi và giúp đỡ nhiệt tình trong thời gian em thực tập tại đây

Qua đây em cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến gia đình và toàn thể bạn

bè đã giúp đỡ, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho em trong suốt quá trình học tập cũng như thực tập tốt nghiệp

Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng năm 2021

Sinh viên

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC BẢNG v

DANH MỤC HÌNH v

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ KÝ TỰ vii

TÓM TẮT KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP viii

PHẦN I : MỞ ĐẦU 1

1.1 đặt vấn đề 1

1.2 Mục đích và yêu cầu 2

1.2.1 Mục đích 2

1.2.2 Yêu cầu 3

PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

2.1 NGUỒN GỐC VÀ PHÂN LOẠI MÍT 4

2.1.1 Nguồn gốc 4

2.1.2 Phân loại 4

2.1.3 Phân bố mít trên thế giới 8

2.2 Đặc điểm thực vật học của cây mít 9

2.3 Yêu cầu về sinh thái của cây mít 10

2.3.1 Yêu cầu về nhiệt độ và đất đai 10

2.3.2 Yêu cầu về độ ẩm và lượng mưa 11

2.3.3 Yêu cầu về ánh sáng và gió 11

2.4 TÌNH HÌNH SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ MÍT TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM 12

2.4.1 Tình hình sản xuất, thị trường tiêu thụ mít ở Việt Nam 12

2.4.2 Tình hình sản xuất và tiêu thụ mít ở thế giới 15

2.5 Nghiên cứu về kĩ thuật nhân giống mít 19

2.5.1 Nghiên cứu về kỹ thuật nhân giống mít trên thế giới 19

2.5.2 Nghiên cứu về kỹ thuật nhân giống mít ở Việt Nam 21

2.6 Nghiên cứu về phân bón cho cây mít 26

2.7 Nhân giống 26

2.8 mật độ gieo trồng, làm đất , phân bón 27

2.9 Ảnh hưởng của các loại phân bón qua lá cho giai đoạn cây giống 28

PHẦN III: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 30

3.1 Đối tượng và vật liệu nghiên cứu 30

3.1.1 Đối tượng 30

3.1.2 Vật liệu nghiên cứu 31

3.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu 32

3.2.1 Địa điểm 32

3.2.2 Thời gian nghiên cứu 32

3.3 Nội dung nghiên cứu 32

3.4 Phương pháp nghiên cứu 32

3.4.1 Thí nghiệm 1 32

3.4.2 Thí nghiệm 2 Nghiên cứu các loại phân bón lá phù hợp cho cây giống 33

3.5 Phương pháp xử lí số liệu 36

PHẦN IV: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 37

4.1 Khảo sát tìm hiểu cây mít chất lượng cao tại Bá thước, thu thập giống mít và mắt ghép 37

4.1.1 Sản xuất nông- lâm nghiệp: 37

4.1.2 Cây mít nghệ trồng ở vùng Lũng Nghiêm và một số cây ăn quả khác trồng ở vùng Lũng Niêm 38

4.1.3 Đánh giá chung về hiệu quả kinh tế và khả năng sinh trưởng cây mít nghệ tứ quý sau khi ghép 39

4.1.4 Kết quả theo dõi khả năng bật mầm của mắt ghép sau khi ghép vào gốc ghép có tuổi đời 14 tháng 40

4.1.5 Khả năng bật mầm của mắt ghép sau khi ghép 40

4.1.6 Khả năng tăng trưởng đường kính mầm của gốc ghép 41

4.2 Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của phương pháp ghép trên gốc ghép cải tạo giống mít 41

4.2.1 Ảnh hưởng của phương pháp ghép đến khả năng tiếp hợp của giống mít 42

4.2.2 Ảnh hưởng của phương pháp ghép đến chiều dài mầm ghép 43

4.2.3 Ảnh hưởng của phương pháp ghép đến đường kính mầm ghép 45

4.2.4 Ảnh hưởng của phương pháp ghép đến số lá/ mầm ghép 47

4.2.5 Ảnh hưởng của phương pháp ghép đến chiều dài của lá 48

4.2.6 Ảnh hưởng của phương pháp ghép đến chiều rộng lá 50

4.2.7 Ảnh hưởng của phương pháp ghép đến mức độ nhiễm sâu bệnh hại 51

4.3 Ảnh hưởng của phân bón lá đến đường kính chồi của cây ghép 52

4.3.1 Ảnh hưởng của phân bón lá đến đường kính chồi của cây ghép 52

4.3.2 Ảnh hưởng của phân bón lá đến chiều dài lá 53

4.3.3 Ảnh hưởng của phân bón lá đến số lá 56

4.4 Cây giống mít các loại và giá được bán ở xã Lũng Niêm Thiết Ống và thị trấn Cành Nàng 60

PHẦN V: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 61

5.1 Kết luận 61

5.2 Đề nghị 61

TÀI LIỆU THAM KHẢO 62

PHỤ LỤC 64

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Diện tích và sản lượng mít của Việt Nam từ năm 2017 đến năm 2019

(Theo petrotimes) 14

Bảng 2.2: tình hình thu thập mít tại Bá thước 38

Bảng 4 Diện tích trồng cây ăn quả ở vùng Lũng Niêm 39

Bảng 4.1 Động thái tăng trưởng chiều dài mầm ghép sau khi ghép cải tạo 40

Bảng 4.2 Động thái tăng trưởng đường kính mầm ghép sau ghi ghép 41

Bảng 4.2.1 Ảnh hưởng của phương pháp ghép đến tỷ lệ bật mầm 42

Bảng 4.2.2 Ảnh hưởng của phương pháp ghép đến chiều dài mầm ghép 43

Bảng 4.3 Ảnh hưởng của phương pháp ghép đến đường kính mầm ghép 45

Bảng 4.4 Ảnh hưởng của phương pháp ghép đến số lá/ mầm ghép 47

Bảng 4.5 Ảnh hưởng của phương pháp ghép đến chiều dài của lá 48

Bảng 4.6: Ảnh hưởng của phương pháp ghép đến chiều rộng lá 50

Bảng 4.7: Ảnh hưởng của phân bón lá đến đường kính chồi mầm lộc (cm) 52

Bảng 4.9: Ảnh hưởng của phân bón lá đến chiều dài lá 53

DANH MỤC HÌNH

Hình 2.3: Bản đồ phân bố sản xuất và tiêu thụ mít 15

Hình 2.4 Tình hình suất khẩu trái cây ở Việt Nam trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC), 2018 18

Hình 4.2.1: Ảnh hưởng của phương pháp ghép đến tỷ lệ bật mầm 42

Hình 4.2.2: Động thái tăng trưởng chiều dài mầm ghép 44

Hình 4.3: Động thái tăng trưởng đường kính mầm ghép 45

Hình 4.4: Động thái tăng trưởng số lá/ mầm ghép 47

Hình 4.5: Động thái tăng trưởng của chiều dài lá trên đoạn cành ghép 49

Hình 4.6: Động thái tăng trưởng của chiều rộng lá trên đoạn cành ghép 50

Hình 4.7: Ảnh hưởng của phân bón lá đến đường kính chồi mầm lộc (cm) 53

Hình 4.8: Ảnh hưởng của phân bón lá đến chiều dài lá 54

Hình 5.1: Ảnh hưởng của phân bón lá đến số lá 57

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ KÝ TỰ

TÓM TẮT KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

• Mục đích tiến hành khóa luận tốt nghiệp của em là thấy được tiềm năng phát triển của cây ăn quả đặc sản tiêu biểu của địa phương huyện Bá Thước nhưng chưa được nhân giống phổ biến rộng rãi nên em đã quyết định nghiên cứu và nhân giống mít nghệ đặc sản của xã em từ đó đưa ra phương pháp nhân giống hiệu quả nhất để phát triển tại thị trường tại địa phương

• Phương pháp nghiện cứu chính : là tiến hành nhân giống ghép cây mít nghệ tứ quý Lũng Niêm 1 trong 3 phương pháp ghép là ghép đoạn cành luồn vỏ, ghép nêm chéo và ghép mắt nhỏ có gỗ từ đó theo dõi vừa đưa ra kết luận

• Tìm hiểu sâu bệnh hại cây sau khi ghép

• Kết quả : cho chúng ta thấy phương pháp ghép đoạn cành luồn vỏ là tối

ưu nhất đem lại hiệu quả tốt nhất cho cây mít

• Tìm hiểu ảnh hưởng của phân bón lá đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây sau khi ghép

PHẦN I : MỞ ĐẦU

1.1 Đặt vấn đề

Mít (Artocarpus heterophyllus) là loài thực vật ăn quả, mọc phổ biến ở Đông Nam Á và Brasil Mít thuộc họ Dâu tằm (Moraceae) và được cho là có

nguồn gốc từ Ấn Độ Cây mít thuộc loại cây gỗ nhỡ cao từ 8 đến 15 m Cây mít

ra quả sau ba năm tuổi và quả của nó là loại quả phức, ăn được Mít được coi là loại cây ăn trái với quả chín lớn nhất lớn trong các loài thảo mộc Mít có giá trị thương mại Mỗi trái khá lớn hình bầu dục kích thước 30–60 cm x 20–30 cm Vỏ mít sù sì, có gai nhỏ Mít ra quả vào khoảng giữa mùa xuân và chín vào cuối mùa

hè (tháng 7-8), là một loại quả ngọt nhiệt đới Ở vùng ôn đới thì mít thường bán trong dạng đóng hộp với xi rô nhưng sau này ở Mỹ và Âu châu cũng nhập cảng mít tươi

Ngoài dạng mít đóng lon, mít còn được chế biến bằng cách sấy khô hoặc cắt thành lát mỏng rồi chiên giòn

Giá trị dinh dưỡng

Cụ thể, trong 165g mít cung cấp các thành phần dinh dưỡng sau:

Calo: 155; Carbs: 40g; Chất xơ: 3g; Protein: 3g; Vitamin A: 10% liều lượng khuyến cáo (RDI); Vitamin C: 18% RDI, Riboflavin: 11% RDI; Magie: 15% RDI; Kali: 14% RDI; Đồng: 15% RDI; Mangan: 16% RD

Mít chứa hàm lượng protein cung cấp hơn 3g so với 0 – 1g trong các loại trái cây tương tự khác như táo và xoài Trái mít cũng rất giàu một số loại chất chống oxy hóa mang nhiều lợi ích cho sức khỏe

Quả mít là loại trái cây lành mạnh cung cấp một lượng calo vừa phải, nhiều chất xơ, vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa

Quá trình chọn lựa, nghiên cứu thu thập cây để nhân giống các loại mít cũng rất quan trọng

Cây mít được trồng nhiều vì vốn đầu tư thấp và là giống cây dễ trồng, ít công chăm sóc, không cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thời gian sinh trưởng

ngắn, cho thu hoạch nhanh, năng suất cao, đậu trái quanh năm, khả năng chịu hạn tốt

Để cây mít thực sự mang lại hiệu quả cao, cần phải đề cao việc chọn giống cây mít cho đến tham khảo các kỹ thuật trồng và chăm sóc

Cần chọn loại mít phù hợp với điều kiện khí hậu, môi trường nơi bạn định trồng, cây giống được chọn phải khỏe mạnh, không bị sâu bệnh

Có nhiều phương pháp nhân giống dành cho mít để người trồng lựa chọn như: Nhân giống bằng hạt, giâm cành, ghép cây, chiết cành hay là phương pháp nuôi cấy mô mít

Trước kia thường trồng mít theo phương pháp truyền thống là nhân giống bằng hạt vì phương pháp này rất dễ làm Nhưng hiện nay phương pháp nhân giống bằng hạt không được áp dụng đối với những người trồng mít để kinh doanh vì nó chậm ra quả và dễ bị phân li Hiện nay phương pháp nhân giống được ưa chuộng nhất là trồng bằng cây chiết, cây ghép

Việc tìm ra thu thập và nghiên cứu các cách ghép cách phân loại các loại ghen các giống cây mít đã thu nhận được đạt hiệu quả sinh trưởng phát triển tốt nhất tại địa phương huyện Bá Thước là yêu cầu rất được người nông dân cũng như các nhà vườn các nông trại quan tâm trong tình hình hiện tại địa phư Xuất phát từ thực tế đó vào được sự cho phép của bộ môn Canh tác học thuộc khoa nông học, Học viện nông nghiệp Việt Nam Dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn

Mai Thơm tôi thực hiện nghiên cứu đề tài: Nghiên cứu thu thập và nhân giống

nguồn gen cây mít (Artocarpus heterophyllus) đặc sản địa phương tại huyện

Bá Thước tỉnh Thanh Hóa, về nhân giống tại Gia Lâm Hà Nội

1.2 Mục đích và yêu cầu

1.2.1 Mục đích

Thu thập một số giống mít dai và mít mật có chất lượng cao tại huyện Bá Thước tỉnh Thanh Hóa, đánh giá và nhân giống nhằm bảo tồn nguồn gen quí tại Thanh Hóa và nhân giống mít tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam Gia Lâm, Hà Nội

1.2.2 Yêu cầu

- Thu thập được giống mít ngon qua khảo sát tại địa phương

- Nhân giống các giống đã thu thập được bằng các phương pháp phổ biến hiện nay

Theo dõi cây sau khi ghép thu thập đánh giá ghi chép các chỉ tiêu quá trình chăm sóc cây sau khi ghép

Đánh giá tỉ lệ thành công đạt hiệu quả của phương pháp đối với giống cây mít đã thu thập được

So sánh các thông số sau khi làm thực tiễn và cơ sở lí thuyết tìm hiểu trước

đó và đưa ra đánh giá

PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 NGUỒN GỐC VÀ PHÂN LOẠI MÍT

2.1.1 Nguồn gốc

Cây Mít (Artocarpus heterophyllus) là loài thực vật ăn quả, mọc phổ biến

ở Đông Nam Á và Brasil Mít thuộc họ Dâu Tằm (Moraceae) và được cho là có nguồn gốc từ Ấn Độ

Một vài loài trong chi Mít có quả ăn được và được trồng khá phổ biến, như

Mít (Artocarpus heterophyllus), Sa kê (Artocarpus altilis), Mít tố nữ (Artocarpus

integer), và Marang (Artocarpus odoratissimus)

Hiện nay, cây Mít được trồng phổ biến ở các vùng nhiệt đới như: Ấn

Độ, Bangladesh, Nepal, Sri Lanka, Campuchia, Việt Nam, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, và Philippines Cây Mít cũng được tìm thấy trên khắp Châu Phi (như ở Cameroon, Uganda, Tanzania, Madagascar, và mauritius cũng như ở nhiều nước nhiệt đới Nam và Trung Mỹ như Brazil, Jamaica…

Quả Mít và các sản phẩm từ quả Mít là một mặt hàng thực phẩm phổ biến trên khắp các châu lục khi giao thương Quốc tế ngày càng mở rộng Tuy nhiên văn hóa ẩm thực từ quả Mít và các sản phẩm từ quả mít phong phú nhất ở Nam Á

và Đông Nam Á

2.1.2 Phân loại

Mít thuộc họ Dâu Tằm (Moraceae) và được cho là có nguồn gốc từ Ấn Độ Chi Mít hay chi Chay (Artocarpus) là một chi của khoảng 60 loài cây thân gỗ sinh

sống trong khu vực Đông Nam Á và các đảo trên Thái Bình Dương, thuộc về họ

Dâu tằm (Moraceae) Chi này có quan hệ gần và khó phân biệt với chi Ficus chứa

các loài đa, sanh, si, sung, đề Tên gọi chung phổ biến của các loài là Mít, Chay hay Sa Kê

Cây mít nói chung và các cây thuộc họ Dâu Tằm nói riêng đều là chứa các loài cây thân gỗ hay cây bụi, thường xanh hoặc rụng lá theo mùa Cây thường có nhựa mủ màu trắng như sữa Lá mọc cách, đơn lá kèm bọc lấy chồi, sớm rụng để lại vết sẹo

Hoa đơn tính cùng cây hay khác cây, hợp thành cụm hoa xim, bông đuôi sóc, hay hình đầu nằm trên một trục chung lồi như mít , dâu tằm ) hay lõm bọc lấy hoa ở bên trong (như sung, ngái ) Bao hoa có 2 - 4 mảnh, nhị bằng số mảnh bao hoa và mọc đối diện với bao hoa Bộ nhụy gồm 2 lá noãn mà một thường sớm tiêu giảm, bầu 1 buồng chứa một noãn đảo hay cong, bầu noãn thượng, đôi khi là

hạ quả phức do nhiều quả đơn dính lại với nhau Hạt phần lớn có nội nhũ, đôi khi không có

Hiện nay Việc xác định các giống Mít khác nhau hiện vẫn còn là vấn đề chính ảnh hưởng đến phát triển sản xuất Mít trên thế giới Phương pháp xác định

và phân biệt nguồn gen dựa vào đặc điểm hình thái học, phân tích isozyme và ADN Tuy nhiên, thiếu những dữ liệu chứng minh vùng xuất xứ chính xác của Mít làm ảnh hưởng đến nghiên cứu phân loại không đầy đủ hiện nay Tuy nhiên, thiếu những dữ liệu chứng minh vùng xuất xứ chính xác của Mít làm ảnh hưởng đến nghiên cứu phân loại không đầy đủ hiện nay Gần đây, một số kết quả nghiên cứu sinh học phân tử đã cung cấp những gợi ý quan trọng về khả năng một số loài tham gia đóng góp vào vốn gen sơ cấp và thứ cấp của Mít, nhưng công việc mới đạt được ở bước sơ bộ vì nghiên cứu chỉ được thực hiện ở Nhật Bản, Thái Lan và Hoa Kỳ với một số lượng hạn chế mẫu nguồn gen tham gia trong phân tích

Mít số nữ Artocarpus interger Được thuần hóa đang được trồng ở Malaysia, Indonesia và Việt Nam

Ngoài ra còn 2 loài được thuần hóa là A odoratissimus blanco ở Borneo

và loài A.rigidus Blume từ quần đảo Malesian( Malaysia, Indonesia và kéo dài đến papua New Guinea) là 1 loài trồng trọt phổ biến khác không rõ nguồn gốc

Theo Phạm Hoàng Hộ (1993) ở Việt Nam có 15 loài phụ thuộc chi Artocarpus

Hiện tại mít được phân loại như sau: theo như Jean-Baptiste Lamarck

Phân loại khoa học

Giới (regnum) Plantae

Họ (familia) Moraceae

Chi (genus) Artocarpus

Loài (species) A heterophyllus

Danh pháp hai phần

Artocarpus heterophyllus

LAM.,1789

Một số giống mít trồng ở nước ta:

• Mít cổ truyền: Giống mít này được trồng phổ biến, lâu đời ở các tỉnh Cây mít cao, búp và lá non không có lông, trái to, vài ba kg đến 10 - 20 kg

• Mit nghệ: Giống mít nghệ cao sản: Giống mít nghệ cao sản là giống mít

chịu khô hạn tốt, chống được giông bão, trái to, múi thơm, giòn, ngọt, thích hợp

ăn tươi hoặc chế biến xuất khẩu rất tốt Ngoài ra có thể sử dụng làm thức ăn chăn nuôi và lấy gỗ Mít nghệ dễ trồng, ít công chăm sóc, ít sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, cho năng suất cao

• Mít tố nữ: cây mít tố nữ cao đến 20 m và có thể cho trái 2 lần mỗi năm

Cây khoảng 3 đến 5 tuổi thì bắt đầu cho trái Cây rất sai có hàng trăm trái Mùa

mít chín kéo dài khoảng 6 tuần Cây không khác mít thường nhiều nhưng trên lá

và trên ngọn non có những lông màu nâu dựng đứng

-Vỏ có xơ dính liền có thể bổ bằng một nhát dao dọc, rồi tách múi khỏi vỏ

dễ dàng, múi thường dính vào lõi

- Trái mít tố nữ dạng hình trứng dài, kích thước chiều dài khoảng 22 đến

50 cm, bề ngang khoảng 10 đến 17 cm, trọng lượng từ 1 đến 6 kg nhưng thông thường dưới 2 kg Múi mít màu xanh, vàng hoặc cam, bên trong có hạt lớn Mùi

vị mít tố nữ giống mít ướt pha với mùi sầu riêng Vỏ mít dầy, dẻo với gai dẹp, tiết diện hình lục giác, tương tự vỏ mít ướt

• Mít Thái Changai: Thời gian sinh trưởng ngắn, cho thu hoạch nhanh,

năng suất cao đặc biệt cây trồng phù hợp với vùng đất đồi.Cây có thể cao 20m, lá dài, rộng, mọc cách, bìa lá thẳng Mít thích hợp với khí hậu nóng ẩm, chịu được hạn, nhưng không chịu được ngập úng thích ứng với nhiều loại đất: đất đỏ Bazan, phù sa, đất xám…Mít Thái là cây cho quả sớm Ở những vùng không có rét, mít Thái cho quả từ 8 - 12 tháng sau khi trồng Cây mọc khỏe, phát triển nhanh, lá to bóng, rất sai quả, quả nặng từ 6 - 12kg, cá biệt có quả tới 15kg Cây ra quả quanh năm, trên cùng một cây có quả chín, có quả đang ra; múi mít thịt vàng đậm, ít xơ, giòn, ráo, vị ngọt đậm và thơm mát Cây trưởng thành có thể cho từ 100 – 150 quả/cây

• Mít không hạt: Mít không hạt có nguồn gốc từ Thái Lan có mùi vị thơm

ngon, múi và xơ có màu vàng, độ dày múi đồng đều, bên trong múi không có hạt, cùi nhỏ, rất ít xơ, tỉ lệ phần ăn được trên 90 % Năng suất cao, trọng lượng trái trung bình 9-10 kg, trái lớn 13-15 kg Khi chín vỏ trái có màu vàng xanh, quả cân đối.Cây con phát triển mạnh Mít không hạt có vỏ mỏng, hàm lượng đường trong trái khi chín rất cao Khi trái già vỏ có màu vàng xanh, gai nở, các đường chỉ xung quanh gai chuyển thành màu vàng sậm Mít không hạt có hương vị đặc biệt, vị ngọt lịm, hương thơm Thời gian từ trồng đến cho trái 14-18 tháng, nếu điều kiện chăm sóc tốt đầy đủ dinh dưỡng và nước tưới, cây cho trái sau khi trồng 10-12 tháng

• Mít ruột đỏ: Mít ruột đỏ là một giống mít của Thái Lan cho giá trị kinh

tế rất cao do không chỉ có ưu điểm là lạ mắt (khi chín có màu như củ cà rốt) mà mít ruột đỏ còn rất ít xơ, múi to, dày, thơm nhẹ, vị ngọt vừa phải nên được thị trường rất ưa chuộng Bên cạnh đó, mít ruột đỏ cho trái rất to, bình quân mỗi trái nặng khoảng 10kg, nếu được chăm sóc tốt trái có thể nặng tới 15-17kg Cây mít ruột đỏ lớn nhanh, gỗ cứng, phù hợp với những vùng đất thịt pha cát, có khả năng chịu hạn tốt và rất ít bị sâu bệnh

- Thời gian trồng mít ruột đỏ từ tháng 5 đến tháng 7 dương lịch là hợp thời vụ

• Giống mít Viên Linh: Cây mít Viên Linh có xuất xứ từ Thái Lan, dễ

trồng và ít công chăm sóc, cây sinh trưởng phát triển nhanh, ít bị sâu bệnh, thích nghi với những vùng không bị ngập úng kéo dài, chịu hạn và phèn mặn trung bình

- Sau khi trồng 2 đến 3 năm cây có chiều cao khoảng 4 m, cây bắt đầu cho trái Số trái trên chùm 1 - 2 trái Trái to, trọng lượng bình quân từ 7 kg đến 10 kg/trái Đặc biệt có trái đạt từ 15 đến 20 kg Trái khi chín có màu xanh vàng, tương đối đồng đều, gai nở

- Trái mít Viên Linh có hình dáng đẹp, chất lượng ngon và năng suất ổn định, độ dày vỏ 10 mm (mỏng), thịt trái có màu vàng tươi, đồng đều, vị ngọt và ít thơm, rất ít xơ, độ brix đạt 22,75 %, múi có chiều cao 8,3 cm, múi có độ dầy cơm 9,22 mm, tỉ lệ cơm đạt 50% Thịt của trái khô, giòn, dai, ít nước, có thể sử dụng trong công nghệ chế biến ở dạng chiên, đóng gói hoặc ăn tươi rất ngon, ít ngán Mít cho trái quanh năm, thời gian từ khi trổ bông đến khi thu hoạch trái khoảng

110 -120 ngày

2.1.3 Phân bố mít trên thế giới

• Hiện nay Cây Mít được trồng được trồng phổ biến ở các vùng nhiệt đới như: Ấn Độ, Bangladesh, Nepal, Campuchia, Việt Nam, Sri lanka, Thái Lan,

Malaysia, Indonesia và Philippines

• Cây mít cũng được tìm thấy trên khắp Châu Phi (như ở cameroon, Uganda, Tanzania, Madagascar, và Mauritius ), cũng như ở nhiều nước nhiệt đới Nam florida và Trung Mỹ như Brazil, Jamaica…

• Cây mít được trồng ở vùng nhiệt đới và bán nhiệt đới châu Mỹ Với cộng

đồng người Mỹ gốc Việt đáng kể để tiêu thụ, mít từ México được xuất cảng sang

Mỹ nhắm vào thị trường này

• Cây Mít có trong đời sống của người dân Việt Nam từ lâu đời gắn liền với lịch sử trên 4000 năm dựng nước và giữ nước, tuy nhiên không có tài liệu nào ghi chép chính xác Từ thế kỷ 18 quả Mít được nhắc đến gọi là quả Ba la mật trong tác phẩm Vân Đài Loại Ngữ của Lê Quý Đôn (Vân Đài Loại Ngữ, NXB Văn hóa thông tin, H 1995 T3, Tr 217)

2.2 Đặc điểm thực vật học của cây mít

Mít là loài cây thân gổ đại mộc, có thời gian sống từ 20-100 năm

-Thân: Cao từ 10-30 m, vỏ dày màu xám sẫm, phân nhiều cành, tán lá rộng

5-10 m Các cây mít kích cỡ nhỏ có đường kính gốc từ 10 cm - 20 cm, cây mít trung bình đường kính gốc từ 20 cm đến 30 cm, cây mít lớn đường kính gốc trên

30 cm.Thân hóa gổ và gổ mít dòn, bở, không được tốt lắm, được xếp và nhóm IV

-Cành: Thân cây mít được chia thành nhiều cấp cành, cành non có lông và

vết vòng lá kèm, chính các cành quyết định kích thước của tán lá

-Lá: Lá đơn, mọc cách, phiến lá dày hình trái xoan, rộng hay trứng ngược, dài 7 - 15cm, đầu có mũi tù ngắn, mép lá nguyên và ở những cây non thường chia

3 thùy, mặt trên màu lục đậm bóng Cuống lá dài 1 - 2,5cm Lá kèm lớn, dính thành mo ôm cành, sớm rụng

-Hoa: Mít là cây có hoa đơn tính cùng gốc, với các hoa đơn tính của cả hai

giới đều có mặt trên cùng một cây Các cụm hoa sinh ra trên thân hay các cành chính Các hoa đực mọc thành bông đuôi sóc Cụm hoa đực dài, gồm nhiều hoa,

có lông tơ mềm, lá bắc hình khiên, bao hoa hình ống gồm 2 cánh dính nhau ở đỉnh Cụm hoa cái hình bầu dục ở ngay trên thân hoặc các cành già Các hoa cái nhỏ, màu hơi xanh lục mọc thành các cụm hoa ngắn, nhiều thịt trên một đế hoa lồi, bầu nhụy thượng Sau khi thụ phấn chúng phát triển thành quả tụ (quả phức)

có thể rất lớn, gồm nhiều quả bế (quả thật) hợp thành Một số lượng lớn những hoa riêng lẻ được sinh ra trên một trục thuôn dài hình chùy và tập trung sát nhau thành một cụm hoa hình đuôi sóc, còn được gọi là một bông hoặc một đầu (Vũ Công Hậu, 2000)

-Quả: Quả phức rất lớn, gồm nhiều quả thật, quả thật không phát triển tạo

thành xơ mít, quả thật phát triển tạo thành múi mít, múi mít có phần thịt mềm, là thành phần chính để ăn từ quả mít, trong múi mít có thể có hạt (đa số) và đôi khi không có hạt (do hạt bị thoái hóa-thiểu số) Những gai nhọn bên ngoài vỏ quả phức (quả giả) chính là các đỉnh của quả thật nằm bên trong quả phức Quả mít

to, dài chừng 30-60cm, đường kính 18-30cm, ngoài vỏ có gai Trừ lớp vỏ gai, phần còn lại của quả mít hầu như ăn được Múi mít chín ăn rất thơm ngon

-Hạt: Hạt mít có bên trong quả thật phát triển đầy đủ Hạt có dạng hình thuôn

dài 2-4 cm, rộng 1,5-3 cm Hạt không có nội nhũ mà chỉ có 2 lá đài Trong hạt có chứa nhiều dinh dưỡng chủ yếu là chất bộ, có thể dùng như một loại hạt lương thực để nầu ăn trực tiếp hoặc chế biến nhiều các cách khác nhau Hạt nẩy mầm khỏe và là cách để nhân giống chủ yếu

- Rễ hút phân bố tập trung ở tầng sâu 0 - 50cm, còn sâu dưới 1,25 - 3,8m

chỉ thấy rễ cái Vùng bán kính tập trung khoảng 2m, nhưng bề rộng có thể ăn xa đến 9m Tóm lại rễ mít khỏe giúp cây phát triển tốt trong điều kiện khí hậu khó khăn

2.3 Yêu cầu về sinh thái của cây mít

2.3.1 Yêu cầu về nhiệt độ và đất đai

-Mít là cây trồng nhiệt đới nên thích nghi với khí hậu nhiệt đới ẩm và cận nhiệt đới, do vậy nó có thể thích nghi ở nhiều vùng khí hậu từ trung bình đến ẩm

và ẩm ướt ở các quốc gia trồng mít Loài này cũng được trồng rộng rãi ở vùng khí hậu khô và mát hơn so với các loài khác cùng chi Mít Cây có thể cho năng suất cao đặc biệt là khu vực giữa vĩ độ 25º Bắc và Nam của xích đạo, thậm chí lên đến 30º Bắc và Nam Nó có khả năng sinh trưởng ở độ cao dưới 1600 m so với mực nước biển Cây mọc ở độ cao trên 1330 m phát triển kém hơn và nếu có quả thì chất lượng cũng giảm

-Tuy nhiên, mít phát triển tốt nhất ở những khu vực quang đãng dưới ánh nắng mặt trời đầy đủ Nó có thể được trồng ở bất kỳ loại đất vùng khí hậu nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới nào trừ đất mặn, ngập nước hoặc dễ bị lũ lụt Ở nước ta từ

Bắc vào Nam, ở đâu cũng trồng được Mít, trừ những vùng cao phía Bắc do khả năng chịu rét kém

-Để sinh trưởng và phát triển tối ưu, Mít yêu cầu nhiệt độ ấm, ẩm, khí hậu

và lượng mưa phân bố đều ít nhất 1500 mm Theo Vũ Công Hậu (2000)[4] chỉ nên trồng Mít ở những vùng có lượng mưa từ 1000 mm trở lên Tăng trưởng sẽ bị chậm lại nếu lượng mưa dưới 1000 mm Để sản xuất Mít cho năng suất ổn định cần lượng mưa hàng năm từ 1000 - 2400 mm trở lên (Haq, 2006)[1] Cây Mít không chịu được điều kiện đất ẩm ướt hoặc ngập liên tục, cây có thể suy yếu và chết sau 2 - 3 ngày trong điều kiện đất ngập ướt Trong một vườn tạp, cây Mít sẽ chết đầu tiên khi bị úng ngập

2.3.2 Yêu cầu về độ ẩm và lượng mưa

Mít yêu cầu nhiệt độ ấm, không chịu được nhiệt độ thấp và nhiều sương muối Ở độ cao trên 1000 m cây sinh trưởng kém Ẩm độ không khí thích hợp là 80% Để sinh trưởng và phát triển tối ưu, Mít yêu cầu nhiệt độ ấm, ẩm, khí hậu

và lượng mưa phân bố đều ít nhất 1500 mm Theo Vũ Công Hậu (2000) Ở những vùng có độ ẩm không khí 50 - 60% vào những ngày nắng gắt, trong khi các cây khác khó sống sót thì cây Mít vẫn phát triển bình thường Mặc dù sinh trưởng mạnh trong điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm, cây Mít thích nghi với nhiều điều kiện khác nhau Nó chịu được nhiệt độ thấp hơn, cây trưởng thành có thể sống sót ở nhiệt độ -3ºC, lá của cây có thể hư hại ở 0ºC, các cành nhánh ở -1ºC, các nhánh

và cây có thể bị chết ở -2ºC Cây chịu được các điều kiện gió nhẹ đến trung bình Mít có thể sống sót và phục hồi sau những cơn gió mạnh đến mức gẫy cành

(Popenoe, 1974; Haq, 2006)

2.3.3 Yêu cầu về ánh sáng và gió

Có rất nhiều ý kiến khác nhau về ảnh hưởng của ánh sáng đối với cây mít, nhưng hầu hết các nhà khoa học đều thừa nhận việc ra hoa của mít chủ yếu do tác động của ánh sáng Tuy nhiên, cây mít nếu được trồng ở điều kiện ánh sáng đầy

đủ sẽ có có lợi cho sinh trưởng, phân hóa mầm hoa và đậu quả Ánh sáng còn có tác dụng rất lớn trong việc tích lũy chất dinh dưỡng trong quả và có vai trò quan trọng trong quá trình hình thành chất Carotenoid quy định màu vàng khi mít chín

Những quả nhận được nhiều ánh sáng sẽ phát triển rất rõ rệt, mã quả đẹp và có chất lượng tốt

Gió cũng là yếu tố ảnh hưởng lớn đến mít nhất là trong thời kỳ mang quả, nếu gặp gió to sẽ gây gãy cành và rụng quả

2.4 TÌNH HÌNH SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ MÍT TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM

2.4.1 Tình hình sản xuất, thị trường tiêu thụ mít ở Việt Nam

Đồng bằng sông Cửu Long: gần đây, diện tích trồng mít Thái ở vùng

ĐBSCL tăng đến vài chục nghìn héc-ta, nhiều nhất là các tỉnh: Tiền Giang, Vĩnh Long, Long An, Hậu Giang, Bến Tre… Riêng khu vực miền Đông Nam bộ, nhất

là Bình Phước, Bình Dương diện tích trồng mít cũng tăng đáng kể Mặc dù, mít

là loại cây có nhiều ưu điểm như: Dễ trồng, năng suất cao, chi phí thấp, thời gian thu hoạch nhanh nhưng đầu ra, nhất là thị trường xuất khẩu chưa mở rộng Vì vậy, nếu bà con mở rộng diện tích trồng sẽ tiềm ẩn rủi ro cao

Theo thống kê sơ bộ, tính đến thời điểm này, tỉnh Tiền Giang có hơn 10.000 héc-ta mít Thái, nhiều nhất vùng ĐBSCL, trong đó diện tích đang thu hoạch 6.396

ha, năng suất 17,9 tấn/ha , tập trung nhiều ở huyện Cái Bè, Cai Lậy, Châu Thành… Dù thuộc vùng ngập lũ nhưng nhiều xã tại huyện Cái Bè có 100% đất ruộng được chuyển sang trồng cây ăn quả; trong đó phần lớn là cây mít Thái Thời gian qua,

có thời điểm khan hàng, giá mít lên đến trên 40.000 đồng/kg, nhưng lúc dội hàng, mít giảm giá chỉ còn vài nghìn đồng/kg Vậy nên, thu nhập của bà con không ổn định, đời sống còn bấp bênh

Tiền Giang: là địa phương có diện tích mít lớn nhất khu vực ĐBSCL với

tổng diện tích 6.031 ha, trong đó diện tích trồng mới là trên 2.200 ha, diện tích cho thu hoạch 3.797 ha, năng suất 20,5 tấn/ha, sản lượng 77.675 tấn Trong đó, tổng diện tích mít được trồng mới trên đất lúa lên liếp từ năm 2017 đến nay là 1.150 ha, còn lại được chuyển đổi và trồng xen trong các vườn cây ăn quả kém hiệu quả tại các huyện Cái Bè, Cai Lậy và thị xã Cai Lậy Đặc biệt diện tích đang được mở rộng nhanh trên vùng đất trồng dứa tại huyện Tân Phước

Theo thống kê của Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn),

tỉnh Hậu Giang hiện có tổng diện tích mít trên ba nghìn ha, diện tích thu hoạch

1.432 ha, năng suất 23,1 tấn/ha, sản lượng 33.065 tấn Tổng diện tích mít trồng mới tại địa phương này từ 2017 đến nay là 2.255 ha, tập trung chủ yếu được trồng tại huyện Châu Thành với 79% diện tích mít của tỉnh Tại các tỉnh Vĩnh Long, Đồng Tháp, Sóc Trăng, Long An… diện tích mít không lớn, với tổng diện tích 2.625 ha Diện tích mít chủ yếu được trồng xen trong vườn cây ăn quả, một số diện tích được chuyển đổi từ đất lúa từ 2017 đến nay

Đồng nai

Còn lại diện tích mít được trồng chung với các cây ăn quả khác Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến mít có năng suất và chất lượng không được cao

so với chất lượng quả ở các vùng chuyên canh

Bảng 2.1 Diện tích và sản lượng mít của Việt Nam từ năm 2017 đến năm

2019(Theo petrotimes)

Căn cứ vào bảng trên ta thấy từ năm 2017 đến năm 2019 sản lượng và diện tích của Việt Nam nhìn chung đều tăng Tuy nhiên, do diện tích phân bố cả nước không đều chỉ tập trung một vài nơi, nhiều nhất là ở ĐBSCL.Bên cạnh đó chất lượng giống mít cũng là một vấn đề đáng quan tâm Trong quá trình trồng và lai tạo, hiện cả nước có rất nhiều giống mít các loại, tuy nhiên, chỉ có bốn giống mít

có chất lượng cao là giống mít thái ruột đỏ, giống mít tố nữ, mít nghệ và mít thái không hạt Sản xuất mít ở Việt Nam chủ yếu phục vụ cho nhu cầu nội tiêu, chỉ có

1 phần bán sang Trung Quốc theo con đường tiểu ngạch Sản lượng các giống mít chất lượng hàng năm đã đáp ứng được nhu cầu tiêu thụ trong nước, nên giá bán

sản phẩm của các giống này ngay tại vùng gieo trồng đã đã được bão hòa so với các loại quả khác Phần lớn mít tiêu thụ xuất sang Trung Quốc và 1 phần ở miền Bắc là do phía Nam cung cấp Do phải vận chuyển từ xa, phương tiện vận chuyển

và bao gói thô sơ nên tỷ lệ hao hụt và hư hỏng khá cao do đó đẩy giá thành lên cao Thêm vào đó, chúng ta chưa có hệ thống cung ứng trực tiếp, việc mua bán thường qua nhiều khâu trung gian làm cho sự chênh lệch về giá bán tại vườn và giá cho người tiêu dùng rất lớn nên cần phải có giải pháp liên kết giữa người dân

và chỗ tiêu thụ

2.4.2 Tình hình sản xuất và tiêu thụ mít ở thế giới

Mít là cây ăn quả nhiệt đới có sản lượng lớn Các khu vực sản xuất xoài chủ yếu trên thế giới hiện nay là Châu Á – Thái Bình Dương, Trung – Nam Mỹ

và Châu Phi., sản lượng mít bình quân của thế giới tăng sản lượng Mít của vùng Châu Á- Thái Bình Dương chiếm đến 85% sản lượng mít của thế giới.Vùng Trung- Nam Mỹ có sản lượng mít chiếm chủ yếu tập trung ở Mêhico và Braxin.Các nước châu phi và các nước khác chiếm khảng 15% sản lượng

Mặc dù là cây ăn quả nhiệt đới, nhưng trong nhưng trong những năm trước đây, cây mít đang dần trở thành một cây ăn quả có hiệu quả kinh tế cao, diện tích

và sản lượng không ngừng gia tăng ngay cả ở các vùng khí hậu không thuận lợi cho phát triển mít

Hình 2.3: Bản đồ phân bố sản xuất và tiêu thụ mít

Sản lượng mít sản xuất hàng năm trên thế giới khá cao nhưng tỷ trọng buôn bán, trao đổi trên thị trường quốc tế rất hạn chế Điều này có thể do một số nguyên nhân: thứ nhất, sức tiêu thụ mít ở các nước trồng được mít không ngừng gia tăng; thứ hai,xuất khẩu mít, đặc biệt xuất khẩu tươi còn gặp nhiều khó khăn trong công tác quản

lý sau thu hoạch, bảo quản, vận chuyển Chính vì vậy, trồng mít để xuất khẩu đang là một ngành thu được nhiều lợi nhuận Các nước xuất khẩu mít chủ yếu là Mêhico, Philippin, Thái Lan, Trung Quốc , Inđônêxia trong đó Trung Quốc nhập khẩu lớn số lượng mít để phục vụ nội địa một số ít thì xuất khẩu , còn mít mexico chủ yếu xuát khẩu sang Bắc Mỹ

Thị trường mít trên thế giới ngày càng phát triển do nhu cầu tiêu thụ quả nhiệt đới tăng lên trong thập kỷ qua Vùng nhập khẩu lớn nhất là Trung Quốc chiếm 2/3 thị trường , còn phần còn lại là lượng nhập khẩu ở Nhật Bản duy, các nước Châu

Âu, Mỹ

Như vậy, trong các nước sản xuất mít nhiều nhất thế giới, Trung Quốc có sản lượng mít tăng nhanh nhất trong những năm gần đây Mặc dù là nước có mùa mưa rất to dễ gây ngập lụt nhưng với các tiến bộ kỹ thuật về tạo giống nên giống mít được tạo ra vào gieo trồng đạt tỉ lệ sống khá cao

• Tình hình sản xuất và tiêu thụ mít ở Trung Quốc

Sản lượng mít của Trung Quốc

Theo Dự án Hỗ trợ Hợp tác Kinh tế Khu vực tại Châu Á (SRECA) thuộc Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ), mặc dù không có các số liệu quốc gia, diện tích trồng mít ở Trung Quốc được ước tính tối thiểu là 10 nghìn ha

Ít nhất 6 nghìn ha diện tích canh tác nằm ở tỉnh Hải Nam cùng các vùng trồng trọt nhỏ khác trải đều ở các tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam, Tứ Xuyên

Theo số liệu từ chợ bán buôn trái cây Gia Hưng Haiguangxing thuộc tỉnh Chiết Giang, gần Thượng Hải, lượng mít bán ra năm 2016 chỉ đạt 2.349 tấn Con

số này đã tăng hơn 10 lần lên gần 30.000 tấn trong năm 2017 và đạt gần 40.000 tấn vào năm 2018 Từ tháng 9/2018 đến tháng 9/2019, chợ trái cây này đã bán 55.000 tấn mít

Do lượng mít nhập khẩu tăng, chợ Gia Hưng đã thành lập riêng một khu bán mít thuộc loại lớn nhất ở Trung Quốc

Mít nhập với số lượng nhiều hơn và chất lượng cao hơn, được nhập từ Việt Nam và Thái Lan

Phần lớn mít nhập khẩu từ Thái Lan và Việt Nam đều vào Trung Quốc bằng đường bộ theo hình thức thương mại biên giới tại cửa khẩu Quảng Tây – Việt Nam

Theo số liệu từ Tổng Lãnh sự quán Thái Lan ở Thượng Hải, mít Thái được bán quanh năm và đạt mức cao nhất vào tháng 4 và tháng 5

Năm 2018, Thái Lan xuất khẩu gần 40.000 tấn mít vào Trung Quốc với tổng giá trị khoảng 15 triệu USD, chiếm 47%khối lượng và 56% giá trị mít xuất khẩu của Thái Lan

Song các chuyên gia trong ngành cho rằng mít Việt Nam phổ biến hơn và chiếm tỉ trọng cao hơn so với mít Thái trong tổng khối lượng mít nhập khẩu vào Trung Quốc

Mít nhập khẩu từ Việt Nam chủ yếu là giống mít ruột đỏ, có hương vị tốt hơn các loại mít ruột vàng từ Thái Lan

Theo Bộ Nông nghiệp - phát triển nông thôn, Việt Nam đã xuất khẩu trái cây

đi 60 quốc gia và vùng lãnh thổ Đặc biệt, nhiều thị trường khó tính như: Úc, Mỹ, New Zealand, Nhật, Hàn Quốc cũng đã mở cửa cho trái cây Việt Vài năm gần đây, kim ngạch xuất khẩu trái cây tăng mạnh, đạt trên 4 tỷ USD vào năm 2018

Hình 2.4 Tình hình suất khẩu trái cây ở Việt Nam trung tâm Thương mại

Ghi chú! Tỷ lệ phần trăm đáp ứng nhu cầu hàng ngày của

cơ thể người lớn (theo khuyến nghị của Mỹ)

Nguồn: Cơ sở dữ liệu dinh dưỡng của USDA

2.5 Nghiên cứu về kĩ thuật nhân giống mít

2.5.1 Nghiên cứu về kỹ thuật nhân giống mít trên thế giới

Mít có thể nhân giống bằng hạt, nhưng hoa quả của hầu hết các cây giống lại bị chất lượng kém Hạt mít là loại khó tính (recalcitrant) nên không thể sống sót khi làm khô và không thể bảo quản trong thời gian dài vì chúng mất khả năng nảy mầm Nên gieo hạt càng sớm càng tốt sau khi tách từ quả Hạt phải được rửa sạch để loại bỏ lớp phủ nhầy nhớt Lưu trữ trong túi quá 21 ngày có thể gây mất khả năng nảy mầm của hạt Trong trường hợp cần phải lưu trữ hạt, hạt 16 nên được lưu trữ ở 40% độ ẩm ban đầu của chúng trong các thùng chứa polythene kín khí không qua được ở 20o C, thì sức sống của hạt có thể tồn tại trong khoảng ba tháng Hạt nảy mầm được tách ra và trồng riêng vào bầu nilon và được chăm sóc cẩn thận Đa phôi là sự hiện diện của hai hoặc nhiều phôi trong một hạt giống duy nhất Hiện tượng này xảy ra một cách tự nhiên ở các loài thực vật đa dạng,

Ở Sri Lanka, hạt nảy mầm trong vỏ dừa chứa đủ đất để che hạt và sau đó được trồng trên đồng ruộng cùng với vỏ trấu sau một hoặc hai năm (Gunasena et

al, 1996)

Có đến 85% hạt nảy mầm nếu được gieo trồng trong vòng 15 ngày kể từ

ngày tách khỏi quả Trong điều kiện thích hợp, sự nảy mầm bắt đầu trong vòng

10 ngày và sự nảy mầm đạt được 100% trong vòng 35 - 40 ngày sau khi gieo Tỷ

lệ nảy mầm giảm xuống 40% nếu được trồng sau 30 ngày bảo quản Hạt lớn có

xu hướng nảy mầm tốt hơn và tạo ra cây con khỏe mạnh hơn (Khan, 2003)

Mít giống được nhân giống vô tính bằng các phương pháp như ghép cành, ghép mắt, chiết Cây giống có thể được ghép cành trong 6-8 tháng nếu được bón phân và tưới thường xuyên Ghép cành là một hình thức của mặt ghép thẳng hoặc ghép nêm, với phương pháp ghép nêm chéo thường xuyên được sử dụng và thành công nhất.Chiết và ghép áp là được sử dụng ở một số quốc gia để nhanh chóng tạo ra các cây thử nghiệm Tuy nhiên,tất cả những phương pháp này tốn nhiều thời gian và chỉ thích hợp khi chỉ có cây là cần thiết Giống cây nhân giống bằng phương pháp ghép cành và ghép áp tăng trưởng nhanh hơn so với những người nhân giống bằng chiết (Nakasone và Paull, 1998) Mặc dù, cây mít có thể được nhân giống bằng hạt, quả của hầu hết các cây giống đều kém chất lượng Do đó,

nó được khuyến khích nhân giống cây trồng bằng cách ghép cành Nhận thấy rằng nó là gần như khó khăn để nhân mít bằng phương pháp ghép đơn giản Phương pháp ghép cành, trong đó một gốc cây con được gắn vào cây mẹ, đã được

sử dụng thành công cho việc nhân giống mít) Tuy nhiên, là cả hai khó khăn và hao tốn Nghiên cứu sâu rộng đã được tiến hành thông qua các nước phát triển Mít để phát triển một phương pháp nhân giống dễ dàng hoặc để sửa đổi các kỹ thuật chính hiện nay đã từng đươc sử dụng để thích nghi và phù hợp hơn với những người trồng mít Một trong số đó bao gồm ghép áp, ghép nêm chéo, ghép mắt nhỏ luồn vỏ Việc lựa chon một phương pháp phù hợp phụ thuộc vào độ tuổi của hệ thống rễ, loại vật liệu nhân giống sẵn có, điều kiện của sự phát triển chồi, thời gian hoạt động và điều kiện khí hậu (azad2000)

Nhìn chung những tên gọi giống mít dựa trên ba nhóm đặc điểm thịt quả: i) Thịt mềm khi chín, cùi mỏng, có xơ, mềm, mọng nước và quả dễ dàng tạo ra lực đẩy lại ngón tay, ii) Thịt chắc thịt dày, chắc và giòn và hương vị rất khác nhau

và iii) Có một số giống mít trung gian giữa hai loại và được gọi là loại Adarsha Samaddar (1988)[22] cũng thực hiện một phân loại tương tự về mít

Việc cắt cành mắt ghép mít thông thường được thực hiện 17 vào tháng 11

và tháng 2 Các tác giả cũng khảo sát về việc sử dụng cành mới ra, cành mùa trước hoặc cành cũ trong suốt cả năm để xác định giai đoạn phù hợp nhất để ra rễ nhanh hơn

Azad (2000)[9] đã nghiên cứu sự đa dạng của mít ở năm vùng của Bangladesh để chọn các loại cây ưu tú tiềm năng dựa trên thông tin của nông dân

và quan sát trên đồng ruộng Các tiêu chí của nông dân bao gồm năng suất cao, chất lượng quả, độ ngọt, các loại ra quả sớm và các loại ra quả trái vụ Kết quả cho thấy từ nghiên cứu rằng những cây được nông dân coi là vượt trội cũng nhận được điểm số cao từ phân tích ở phòng thí nghiệm về chất lượng Những cây có năng suất, chất lượng được bình tuyển để nhân giống cho sản xuất

2.5.2 Kỹ thuật nhân giống mít ở Việt Nam

Ở Việt Nam giống phổ biến nhất là Mít Dai và nó được trồng rộng rãi từ phía bắc đến phía nam của đất nước Đây là một giống có kích thước lớn, hương

vị ngọt ngào và năng suất của nó là khoảng 238 ± 21,7 kg / cây (45 tấn / ha từ 200 cây với khoảng cách 7 x 7 m) Điều này cũng cung cấp gần 5,8 tấn hạt giống cho thức ăn và thức ăn chăn nuôi (Lai, 2002) Giống Mít Mật khác 26 được đặc trưng bởi một hương vị đặc biệt vì nó ngon ngọt, ướt và mềm hơn nhưng năng suất của

nó thấp (213 ± 17,8 kg / cây) Nguyễn Thị Hạnh và CS., 2011 Hiện nay các tỉnh phía Nam đang trồng nhiều giống mít được bình tuyển, chọn lọc trong nước hoặc nhập nội có năng suất cao chất lượng tốt đáp ứng nhu cầu nguyên liệu chế biến như Mít nghệ CS M99-I, Mít Thái, Mít Mã Lai (Trần Thế Tục, 1999)

Theo Vũ Công Hậu (2000)[4], ở Việt Nam có 2 giống Mít đó là Mít thường

và giống Mít tố nữ Ở vùng đồi Hà Bắc (nay là Bắc Giang và Bắc Ninh) có 3 giống Mít đó là Mít dai, Mít ướt hay còn gọi là Mít mật và Mít na Cách gọi 3 giống của địa phương phân biệt chủ yếu dựa vào đặc điểm của múi ở trong quả

Hiện nay các tỉnh phía Bắc đang trồng nhiều giống mít được nhập từ phía nam, chọn lọc trong nước hoặc nhập nội có năng suất cao chất lượng tốt đáp ứng nhu cầu nguyên liệu chế biến như Mít nghệ CS M99-I, Mít Thái, Mít Mã Lai,… (Trần Thế Tục, 1999)

Năm 2006 - 2009, Viện Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên

đã tiến hành điều tra thu thập và bình tuyển cây mít đầu dòng tại Đắc Lắc, chọn được 24 cây mít đầu dòng, tuổi từ 9 - 30 tuổi phân bố tại Đắc Lắc và Lâm Đồng Các cây đầu dòng quả có khối lượng từ 12 – 15 kg, múi dầy, tỷ lệ ăn được 44%,

độ brix cao (26%), về năng suất cá thể từ 70 - 130 quả/cây/năm, đạt 982 - 1600kg/ha (Nguyễn Thị Hạnh và CS., 2011)

Năm 2001, Trung tâm nghiên cứu cây ăn quả miền Đông Nam bộ đã bình tuyển được 8 cá thể mít có năng suất cao ổn định, phẩm chất tốt, ít nhiễm sâu bệnh hại và được thị trường ưa chuộng, có ký hiệu, MĐN06H, MĐN09H, MĐN10H, MLĐ26H, MBRVT31H, MBRVT32H, MBRVT33H( thuộc nhóm mít dừa và mít nghệ ) Những cá thể này được sử dụng làm cây cung cấp mắt ghép nhân giống cho vùng sản xuất (Bùi Xuân Khôi và CTV, 2002)

Nhằm xác định đặc điểm ra hoa, phát triển quả và thời điểm xuất hiện hiện tượng đen xơ của quả Mít Thái siêu sớm Thí nghiệm được thực hiện trên 30 cây Mít Thái bốn năm tuổi tại phường Phú Thứ, quận Cái Răng, thành phố Cần Thơ trong mùa mưa (6 - 12/2014) và mùa nắng (1 - 7/2015) Kết quả cho thấy mít Thái

có 3 kiểu chùm hoa: đực - đực, đực - cái, và cái - cái, trong đó kiểu phát hoa cái - cái chiếm tỷ lệ >50% Khối lượng quả mít tăng trưởng nhanh từ 30 - 80 ngày sau đậu quả (NSKĐT), tốc độ tăng trưởng cực đại ở giai đoạn 70 NSKĐT Mùa mưa quả phát triển dài hơn mùa nắng từ 5 - 10 ngày Các chỉ tiêu phẩm chất quả như

độ Brix, Axít tổng số, hàm lượng nước, màu sắc trong múi mít ổn định và có thể thu hoạch ở giai đoạn 90 – 100 NSKĐT Hiện tượng đen xơ xuất hiện chủ yếu vào mùa mưa ở giai đoạn từ 30 - 90 NSKĐT (Lê Trí Nhân và CS., 2016)

Đối với nghề trồng cây ăn quả thì việc tuyển chọn được những giống cây tốt là cần thiết,lúc đó việc nhân rộng ra để đưa vào sản xuất bằng các phương pháp nhân giống phù hợp được đặt lên hàng đầu Hiện nay đối với việc nhân giống cây

ăn quả nói chung và mít nói riêng thì nhân giống bằng phương pháp ghép đang được áp dụng phổ biến, do phương pháp ghép là một trong những phương pháp nhân giống vô tính có nhiều ưu điểm: cây ghép giữ được những đặc tính tốt của cây giống muốn nhân, cây ghép sinh trưởng phát triển tốt,cây ghép sớm ra hoa kết

quả, hệ số nhân giống cao, tăng cường được khẳ năng chóng chịu của cây với điều kiện bất thuận

Các phương pháp ghép phổ biến hép mít: cây ghép sẽ cho quả sớm (2 năm sau trồng); Cây có khả năng sinh trưởng khỏe hơn, chống chịu tốt với sâu bệnh, giữ nguyên được đặc tính quí từ cây mẹ… Đây là một tiến bộ kỹ thuật mới, đã phổ biến ở nhiều quốc gia như: Thái Lan, Trung Quốc, Philippine… được du nhập thành cong rộng rãi vào các tỉnh miền Nam nước ta Ở miền Bắc đã có một số cơ sở ghép mít nhưng số lượng còn hạn chế, cây giống khá đắt 200 - 300 nghìn đồng

1 cây Ghép mít kỹ thuật tương tự nhưu ghép nhiều cây ăn quả khác, có nhiều cách ghép: ghép áp, ghép mắt cửa sổ, ghép đoạn cành…

a Tiêu chuẩn cây ghép:

Gốc ghép phải là cây có từ 6 tháng cho đến trên 1 năm tuổi, cây ghép phải khỏe mạnh, không gẫy ngọn, không sâu bệnh

b Chuẩn bị gốc ghép:

Chọn hạt mít rừng hoặc hạt lấy từ các cây mọc tự nhiên hoang dại là tốt nhất Chọn những quả to, chín tròn đều, bổ lấy hạt, bóc màng, ngâm trong nước sạch 3 - 4h, lấy ra rửa sạch nhớt gieo vào bầu (chú ý: bổ quả xử lý hạt gieo ngay không để dài ngày tỷ lệ cây mọc giảm)

- Bầu ươm gốc ghép bằng túi nilon, kích thước 20 x 10 - 15cm

- Nguyên liệu làm bầu bao gồm: Đất mùn trộn đều phân chuồng hoai, phân lân và thuốc trừ kiến, mối

- Đóng nguyên liệu đầy vào túi nilon, xếp bằng lên luống nơi thoáng mát, tốt nhất là mái che mưa nắng

- Gieo hạt vào bầu, mỗi bầu một hạt, tưới nước đủ ẩm hàng ngày, sau gieo khoảng 1 tháng hạt đã mọc, chăm sóc khi cây có chiều cao 50 - 60 cm và vỏ tân gần gốc chuyển màu nâu, đường kính gốc đạt 1 - 1,5 cm có thể tiến hành ghép, nên chăm sóc tốt sau gieo hạt 6 - 7 tháng cây đã ghép được

c Yêu cầu mắt ghép:

Mắt ghép phải lấy từ một cây mẹ khỏe mạnh, quả sai, to, tròn đều, cây ít sâu bệnh, hàng năm cho năng suất, chất lượng, sản lượng quả cao và ổn định

d Thời vụ ghép:

Có thể ghép từ tháng 2 đến tháng 10, nhưng nên ghép vào mùa khô từ tháng

9 đến tháng 12, vì ghép vào mùa xuân cây nhiều nhựa tỷ lệ sống của cây ghép thấp

đ Tiến hành ghép:

Trên gốc ghép dùng dao ghép chuyên dụng, rạch 2 đường song song rộng 1,5 - 2,5cm, dài 2 - 3cm cách mặt bầu 15 - 20cm, cắt đường ngang phía dưới nối

2 đường song song tạo thành cửa sổ hình chữ U

Trên cành ghép chọn 1 mầm ghép trên cành bánh tẻ trên 1 năm tuổi, mầm

đã nổi u khỏe mạnh, không bầm dập, trầy xước, kích thước tương ứng với cửa sổ

đã mở ra ở gốc ghép Tách lấy mầm ghép, nhặt sạch sợi gỗ dính vào mắt ghép, đặt áp chặt mắt ghép vào cửa sổ ở gốc ghép, dùng nilon chuyên dụng quấn chặt mắt ghép với gốc ghép, sau ghép 15 - 20 ngày mở dây kiểm tra, nếu mắt ghép còn tươi thì cắt bỏ ngọn gốc ghép cách điểm ghép 1,2 - 2cm Nếu mắt ghép có màu nâu khô thì mắt ghép đã chết, tiến hành ghép lại (Cách ghép này tương tự như ghép táo), khi cây cao trên 20 cm có thể đem trồng được

Lưu ý: Mít là cây có nhiều nhưak, nên trước khi ghép phải dùng khăn vải khô mềm thấm nhẹ cho sạch nhưak ở mầm ghép và cửa sổ gốc ghép Gốc ghép trước khi ghép 2 tháng nên bón thúc kali để dễ bóc vỏ và nhanh liền sẹo

Có thể ghép cải tạo trên những cây lâu năm bằng cách: cưa bỏ phần thân ngọn, để gốc cách mặt đất 20 - 30cm, chăm sóc cho gốc cây bật mầm (3 - 4 mầm/ gốc), khi mầm lớn bằng ngón tay trỏ, vỏ mầm chuyển sang màu nâu là có thể ghép được, cách ghép cũng tương tự như trên

2 Ghép áp

Đây là phương pháp ghép tốt nhất

Cũng tiến hành làm bầu, chọn gốc ghép như phương pháp ghép mắt Khi gốc ghép đủ tuổi ghép, chọn cây mẹ có các tiêu chuẩn chất lượng định trước, dùng đoạn cành ở ngọn, mọc đứng xiên ngoài tán có cùng kích cỡ, độ tuổi Gốc ghép được trồng trong khay nhựa, chậu tre… kê sát cành ghép và gốc ghép, buộc chặt lại với nhau, sau ghép 2 tháng, mở dây, cắt bỏ phần ngọn của gốc ghép và cắt rời phần ngọn của gốc mẹ, chăm sóc cây con trong bóng mát, cho đến khi cây phát triển đầy đủ, thì đem trồng Tuy nhiên cách ghép này không mang tính thương mại cao

Gốc ghép: cạo phần vỏ ngoài của cành định ghép dài khoảng 2cm và rộng khoảng 0,5cm băng dao sắc nhọn

Cành ghép: chọn cành ghép có đường kính tương đương với cành gốc ghép, cạo phần vỏ ngoài tương tự như cành gốc ghép dài khoàng 2cm và rộng khoảng 0,5cm

Áp sát cành ghép và gốc ghép sau khi đã xử lí lại với nhau, dùng băng keo ghép cây tự dính quấn chặt mối ghép

Sau ghép khoảng 20 ngày vết ghép liền thì cắt ngọn của gốc ghép và gốc của cành ghép

2.6 Nghiên cứu về phân bón cho cây mít

Trước khi trồng cây giống, trong quá trình chuẩn bị đất, nên tiến hành bón lót để nâng cao chất lượng đất, nên sử dụng các loại phân bón NPK và phân bón hữu cơ hà lan để dễ dàng kiểm soát chất lượng trái Đào các hố với kích thước 80 x 80

x 80 cm và sử dụng 2 – 3 kg phân Organic 1 cho mỗi hố, kết hợp ủ rơm và tưới nước giữ ẩm Đợi khoảng 20 – 30 ngày thì bắt đầu đào hố, trồng cây giống

Bón thúc nên được thực hiện tùy theo tính trạng dinh dưỡng cũng như điều kiện của đất trồng Vào những giai đoạn đặc biệt, bà con nên cân nhắc để điều chỉnh lượng phân bón cho phù hợp, hỗ trợ tốt nhất cho sự sinh trưởng của cây

Khi mít ở giai đoạn cho trái, nhà vườn cần lưu ý chọn phân bón phù hợp cho cây Vì là cây có múi nên sẽ dễ bị tình trạng chai sượng múi, múi nhỏ, nứt trái, vị nhạt Do đó, nhà vườn nên chọn sản phẩm NPK 13-13-13+TE hoặc NPK 12-12-18+TE sử dụng 100% K2SO4 đảm báo múi to, vị thơm ngon hơn Bà con

có thể chia làm 3 đợt bón cách nhau 20-30 ngày/bón/lần Lượng bón 0,5 – 1kg/cây/lần

Nghiên cứu kỹ thuật canh tác giống mít Na tại Ba Vì, Hà Nội giai đoạn

2013 - 2015 các tác giả Lê Khả Tường và CTV (2015đã kết luận liều lượng phân bón thích hợp cho giống mít Na gồm 60 kg phân chuồng + 1,3 kg U rê + 1,3 kg Super lân + 1,9 kg KCl/ gốc cho năng suất cao nhất đạt khoảng 272 kg quả/ cây, tăng 36,5% so với đối chứng Liều lượng phân bón khác nhau không ảnh hưởng đến chất lượng quả mít Phun bổ sung phân bón lá Komix làm tăng năng suất nhưng không làm ảnh hưởng đến chất lượng quả mít Áp dụng chất điều tiết sinh trưởng Flower 94, 95, Gibberellin làm tăng tỷ lệ phần ăn được ở quả mít Nghiên cứu ảnh hưởng của N, K đến sinh trưởng, phát triển của giống mít TN1 tại Tân Hiệp, Phú Giáo, Bình Dương cho kết quả khi bón 400 g N/cây/năm và 200 g K2)/cây/năm cho năng suất cao và chất lượng tốt (Thái Nguyễn Diễm Hương, 2009)

2.7 Nhân giống

Gieo hết các giống tại nhà vườn để tiện chăm sóc các cây vào tiện theo dõi các giống cây gen đã thi thập được

Chuẩn bị các dụng cụ để ghép cây:

+dao ghép cây

+băng keo tự hủy

* Ghép cây

- Nguyên liệu làm bầu: Các bạn lấy đất mùn trộn chung cùng phân chuồng

ủ mục, phân lân, thuốc trừ kiến Dùng bao nilon có kích cỡ 20 x 20 – 15cm Sau khi trộn đều đất với phân thì cho vào túi nilon, đặt ở những nơi thoáng mát, tạo dàn che mưa nắng trực tiếp Sau khi gieo hạt thì tiến hành tưới nước 2 lần/1 ngày trong vòng 1 tháng Đến khi hạt nảy mầm và phát triển đến khi cây cao 50 – 60cm,

vị trí vỏ gần gốc có màu nâu, kích cỡ 1 – 1,5cm là có thể ghép cây

- Mắt ghép: Nên chiết ra từ những cây khoẻ mạnh, sai quả, tránh nhiễm sâu bệnh, quả to đều, chất lượng hoàn hảo và ổn định hàng năm

- Gốc để ghép: Nên lấy hạt của những trái mít to, tròn, chín đều, để mang

đi bóc màng rồi ngâm trong nước sạch khoảng 3 – 4 tiếng Sau đó rửa sạch nhớt rồi gieo vào trong bầu Công đoạn này cần phải thực hiện ngay chứ không nên để lâu, sẽ làm giảm tỉ lệ nảy mầm của hạt

- Cây để ghép: Nên lấy những cây đủ tiêu chuẩn, sinh trưởng tốt, không nhiễm sâu bệnh hay gãy ngọn, có độ tuổi 6 tháng đến 1 năm

Ta sẽ áp dụng 2 phương pháp ghép chủ yếu là ghép mắt và ghép áp sao cho phù hợp với từng giống nguồn gen mít đã thu hoạch được

2.8 mật độ gieo trồng, làm đất , phân bón

- Đất có độ dốc khoảng 5%, không cần đắp mô, chỉ cần làm hốc có kích thước 40 x 40 x 40cm

- Độ dốc cao hơn 7%, làm hốc có kích thước 40 x 40cm và sâu 60cm

- Mỗi hốc có thể trộn: 0,5kg vôi bột, 0,3kg phân super lân, 10kg phân chuồng hoặc, vỏ đậu, trấu mục, xơ dừa

Bón lót: Sau khi đào hố thì sử dụng 8 – 12kg phân hữu cơ để bón lót đồng

thời tủ rơm và tưới nước giữ ẩm cho hố Sau khoảng 20 – 25 ngày thì bắt đầu xuống giống

- Bón thúc: Tùy theo tình trạng dinh dưỡng của đất và sự phát triển của cây

mà ta điều chỉnh lượng phân bón cho phù hợp

2.9 Ảnh hưởng của các loại phân bón qua lá cho giai đoạn cây giống

Cung cấp phân qua lá là biện pháp phun một hay nhiều chất dinh dưỡng cho cây trồng lên các phần phía trên mặt đất của cây (lá, cuống, hoa, trái) với mục đích nâng cao sự hấp thu dinh dưỡng cho cây trồng Trong những năm gần đây, phân bón đã có sự cải tiến hơn với sự có mặt của các hormone tăng trưởng, đường,

vi sinh vật Phân bón lá là một công cụ quan trọng cho việc quản lý hiệu quả và bền vững cho cây trồng Hiện nay, phân bón lá đã mang lại nhiều hiệu quả thiết thực tuy nhiên nó không thể duy trì được chất dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng như qua đất Phun phân bón lá là cần thiết trong một số trường hợp (rễ bị tổn thương, sự nhiễm mặn, chất dinh dưỡng bị bất động hóa do các vi sinh vật )

Ảnh hưởng của phân bón với năng suất cây trồng

Phân bón ảnh hưởng rất lớn đến năng suất cây trồng, quan trọng nhất là giai đoạn trước ra hoa và nuôi quả/trái Sử dụng phân bón vào giai đoạn trước ra hoa

là thời kỳ quyết định đến số lượng và chất lượng ra hoa, việc bón phân để cung cấp đủ các dưỡng chất vào giai đoạn này sẽ giúp cây ra hoa to, hoa nhiều, đồng loạt, khả năng đậu quả cao Giai đoan cây nuôi trái/quả việc bón phân cung cấp

đủ các dưỡng chất cần thiết sẽ thúc đẩy quá trình tích lũy các chất hữu cơ (tinh bột, protein, đường,…) giúp trái/quả to, nặng ký, trái đồng đều, kể cả với những loại giống tốt cũng chỉ đạt năng suất cao khi sử dụng phân bón cân đối, hợp lý

Ảnh hưởng của phân bón lá tới chất lượng quả của mít thành phẩm

Phẩm chất, chất lượng của nông sản bao gồm các chỉ tiêu về hình thái, màu sắc, thành phấn các chất dinh dưỡng, giá trị thương phẩm, trọng lượng,… và phân bón có tác động rất lớn tới phẩm chất, chất lượng của nông sản Cây trồng sinh trưởng, phát triển tốt thì mới có có khả năng cho năng suất cao, nông sản có chất lượng tốt

Phẩm chất, chất lượng nông sản được quyết định bởi nhiều hợp chất hữu

cơ mà những hợp chất hữu cơ đó được hình thành bởi các quá trình sinh hóa như quá trình hô hấp, quang hợp, chuyển hóa, vận chuyển các chất… của cây trồng và phân bón có ảnh hưởng lớn rất tới các quá trình đó, quyết định đến hàm lượng, tính chất các chất hữu cơ và các loại men để xúc tiến các quá trình đó

Phân bón chứa hàm lượng kali lớn có tác động rất nhiều tới chất lượng nông sản, tăng hàm lượng đường, tinh bột trong nông sản.Kali còn làm màu sắc của nông sản đẹp hơn, tăng hương vị và thời gian bảo quản nông sản

Các loại phân vi lượng có vai trò quan trọng trong việc hình thành, kích thích các men tham gia các hoạt động sống của cây như hô hấp, chuyển hóa các chất, quang hợp, vận chuyển các chất…

Phân bón chứa nhiều lân làm phẩm chất của nông sản tăng lên, ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển, đồng hóa các chất hữu cơ tích lũy trong hạt/củ/quả, tham gia qua trình tổng hợp các chất

Phân bón chứa hàm lượng nitơ (đạm) lớn làm lượng protein chứa trong nông sản tăng lên, giảm lượng xenlulo

PHẦN III: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng và vật liệu nghiên cứu

3.1.1 Đối tượng

Nghiên cứu thu thập và chọn ra giống mít tốt nhất để nhân giống nguồn gen cây mít đặc sản, ngon của huyện Bá Thước - tỉnh Thanh Hóa và thu mắt ghép tại mang về Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Gia Lâm - Hà Nội tiến hành các thí nghiệm ghép

Các giống mít được trồng ở huyện Bá Thước tỉnh Thanh Hóa

Mít dai Thành Sơn- Thành Lâm

Mít cổ truyền

Giống mít Viên linh (nguồn gốc từ Thái Lan)

Giống mít quả dài

Mít dai ta

Mít mật Thiết Ống

Mít nghệ Lũng Niêm

Mít dai quả dài Lũng Cao (có nguồn gốc giống từ Malaysia)

Giống thu thập có chất lượng ngon, dặc sản địa phương là giống mít nghệ được trồng ở Lũng Niêm

Mít nghệ thuộc loại thân gỗ có thể cao tới 20m Cây Nhiều nhánh, ruột cây mềm, lá có màu xanh đậm, mọc xen kẽ và bóng láng như da, gân lá màu vàng Lá đơn, hình trái xoan hoặc hình trứng ngược, phiến dày, những bộ phận của cây đều

có chất dính và nhựa phủ trắng

Quả có thể nặng từ 5-10kg, khi quả còn nhỏ có màu xanh, chín ngả sang màu hơi vàng có mùi thơm Nói về năng suất thì đây là một trong giống mít có năng suất rất cao, trung bình 01 cây mít bắt đầu trồng mất khoảng 04 năm để ra quả

Quả mít nghệ có nhiều múi, dày, to hương thơm đặc trưng, cơm màu vàng cam, thịt mịn, giòn và độ ngọt vừa phải, hạt nhỏ Khi ăn múi mít thì ít bị dính tay

và miệng, ăn ngon

3.1.2 Vật liệu nghiên cứu

- Gốc ghép: cấy mít được trồng bằng hạt cho đếm khi hạt nảy mầm và phát

triển đến khi cây cao, vị trí vỏ gần gốc có màu nâu, kích cỡ 1 – 1,5cm là có thể ghép cây

Gieo hết các giống tại nhà vườn để tiện chăm sóc các cây vào tiện theo dõi các giống cây gen đã thi thập được qua đó chọn ra giống tốt nhất để đem đi nhân giống

Chuẩn bị các dụng cụ để ghép cây:

+ dao ghép cây

+ băng keo tự hủy

Các loại phân bón qua lá

• Đầu Trâu 901: Đạm (N) 17%; lân (P205) 21%; kali (K20) 21%; Boron (Bo) 0,01%; đồng (Cu) 0,03%; sắt (Fe) 0,01%; Magan (Mn) 0,01%; kẽm (Zn) 0,05%

• Phân bón lá Profarm N29; 29% đạm; 10% lân P2O5; K2O (kali 10%); MgO: 3%; S: 2,4%; Fe:0,02%; Mn:0,01%; Zn: 0,01%; Cu: 0,01%; B: 0,01%; Mo: 0,001%

• Phân vi lượng sinh học A2; 3% đạm (N); 2% lân (P205); 3% kali(K2O); 0,3% Ca; Mg:0.2%; 0,2% S; 2000ppm Bo; 2000ppm Zn; 50 g axitamin

• Atonik 1.8SL: Sodium – S – Nitrogualacolate – 3g/lít chiếm 17%, Sodium – O – Nitrophenolate – 6g/lít chiếm 33%, Sodium – P – Nitrophenolate – 9g/lít chiếm 50%