Giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong của đảng cộng sản việt nam trong tình hình hiện nay

chủnghĩa Mác - Lênin chỉ ra rằng trong xã hội có giai cấp thì đấutranh giai cấp là tất yếu, do vậy mà cuộc đấu tranh của giaicấp vô sản chống lại giai cấp tư sản là tất yếu, đỉnh cao làc

tính tiên phong của Đảng cộng sản Việt Nam trong tình

hình hiện nay

Đảng cộng sản Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhânViệt Nam, chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh tụ vĩ đại của giai cấpcông nhân và của dân tộc Việt Nam sáng lập, giáo dục và rènluyện Từ khi ra đời cho đến nay, Đảng ta luôn trung thànhtuyệt đối với những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng và vận nhữngnguyên lý đó vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam,

để xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổchức, bảo đảm cho Đảng có đủ sức lãnh đạo cách mạng ViệtNam đi đến thắng lợi Trong suốt quá trình lãnh đạo cáchmạng Việt Nam, Đảng ta luôn luôn khẳng định: Đảng cộngsản Việt Nam mang bản chất của giai cấp công nhân, Đảng làđội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam Đây lànguyên lý chỉ đạo việc xây dựng bản chất giai cấp công nhân,tính tiên phong của Đảng, là nguyên lý cơ bản, bao trùm, chỉđạo, chi phối toàn bộ công tác xây dựng Đảng, nó là tiêu chí

là gianh giới để phân biệt Đảng và bộ phận còn lại của giaicấp công nhân và tổ chức còn lại trong hệ thống chính trị

Đặc biệt trong công cuộc đổi mới và chỉnh đốn Đảnghiện nay Việc giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp côngnhân, tính tiên phong của Đảng là nhiệm vụ quan trọng hàngđầu, là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn hết sức quantrọng, vì đó là sự khẳng định và là sự thể hiện bản chất giaicấp công nhân, bản chất cách mạng và khoa học của Đảng,

khẳng định lập trường của Đảng là lập trường của giai cấpcông nhân, là lập trường của chủ nghĩa Mác - Lênin, lậptrường tư tưởng Hồ Chí Minh Đối với Đảng ta: "Một Đảng mà

số đông đảng viên xuất thân từ nông dân, tiểu tư sản và giácngộ cách mạng bắt đầu từ chủ nghĩa yêu nước" Thì việc xácđịnh bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong của Đảnglại càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhất là trong tình hìnhhiện nay vấn đề bản chất giai cấp công nhân của Đảng đangđứng trước những thách thức mới, thì việc giữ vững và tăngcường bản chất giai cấp công nhân của Đảng không chỉ là vấn

đề quan trọng mà còn là vấn đề cấp bách

Đảng cộng sản Việt Nam mang bản chất giai cấp côngnhân, nhân dân và toàn dân tộc Lợi ích của Đảng, đại biểucho lợi ích giai cấp công nhân và toàn dân tộc Đảng ta luônkhẳng định Đảng mang bản chất giai cấp công nhân Đảng làĐảng của giai cấp công nhân nhưng Đảng không phải là toàn

bộ giai cấp công nhân, mà Đảng là đội tiên phong, bộ thammưu chiến đấu của giai câp công nhân Bản chất giai cấpcông nhân của đảng được thể hiện: Mục tiêu lý tưởng củaĐảng phấn đấu cho mục tiêu lý tưởng chủ nghĩa xã hội - chủnghĩa cộng sản, Đảng ta phấn đấu độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội Nền tảng tư tưởng của đảng là chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đảng lấy nguyên tắc tập trungdân chủ làm nguyên tắc xây dựng và hoạt động của Đảng.Mối quan hệ giữa Đảng với quần chúng mà đặc biệt tính đạibiểu lợi ích của Đảng, Đảng cộng sản đại biểu cho lợi ích tậpthể Đảng tiên phong cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức

Hiện nay, Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo đất nước

tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa trong điều kiện cónhững thời cơ và thách thức mới đặc biệt sau khi chế độ xãhội chủ nghĩa ở Liên xô và Đông Âu sụp đổ Phong trào cáchmạng thế giới đi vào thoái trào Kẻ thù điên cuồng chống phánhững nước xã hội chủ nghĩa còn lại một cách quyết liệt vàthâm độc hơn bao giờ hết Đứng trước những khó khăn vàthách thức như vậy, Đảng ta vẫn kiên định vững vàng chèo láicon thuyền cách mạng Việt Nam vững bước đi lên Trong vănkiện Đại hội Đảng lần thứ VIII trang 48 có đoạn viết: Điềuxuyên suốt có ý nghĩa quan trọng hàng đầu đối với Đảng tatrong giai đoạn hiện nay là giữ vững tăng cường bản chất giaicấp công nhân của Đảng Đảng ta khẳng định như vậy là do:

Cơ sở lý luận và thực tiễn: Xuất phát từ lý luận của chủnghĩa Mác - Lênin về vấn đề giai cấp và đấu tranh giai cấp, từ

vị trí, vai trò và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân chủnghĩa Mác - Lênin chỉ ra rằng trong xã hội có giai cấp thì đấutranh giai cấp là tất yếu, do vậy mà cuộc đấu tranh của giaicấp vô sản chống lại giai cấp tư sản là tất yếu, đỉnh cao làcách mạng xã hội điều đó là điều kiện thời cơ chín muồi cho

sự ra đời của Đảng cộng sản Đảng cộng sản chính là đội tiênphong, bộ tham mưu chiến đấu, lãnh tụ chính trị của giai cấpcông nhân, do đó Đảng phải mang bản chất của giai cấp côngnhân, chứ không phải giai cấp khác Đảng cộng sản là đội tiênphong của giai cấp công nhân chứ không phải là toàn bộ giaicấp công nhân và Đảng muốn làm tròn vai trò đội tiên phong,

bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân, Đảng phải có

tổ chức chặt chẽ, kỷ luật tự giác nghiêm minh Và chỉ có giaicấp công nhân mới có kỷ luật chặt chẽ, có tinh thần đoàn kết,

có tính cách mạng triệt để, do địa vị kinh tế qui định Mặtkhác trong tuyên ngôn của đảng cộng sản Mác - Ph Ăngghenchỉ ra sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là giai cấp có sứmệnh xoá bỏ chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa xã hội vàchủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới Để thực hiện

sứ mệnh lịch sử đó giai cấp công nhân phải tổ chức ra chínhĐảng của mình Đảng đó phải mang bản chất của giai cấpcông nhân mới đảm đương được trọng trách, đề cập đến vấn

đề bản chất giai cấp công nhân Mác - Ph Ăngghen chỉ ra:Đảng cộng sản phải thể hiện tính vô sản rõ rệt, nghĩa là Đảngcộng sản là Đảng của giai cấp công nhân, mang bản chất giaicấp công nhân Đảng luôn đứng vững trên lập trường của giaicấp công nhân để giải quyết mọi vấn đề trong xây dựng vàhoạt động của Đảng cộng sản

Quan điểm của Hồ Chí Minh về giữ vững và tăng cườngbản chất giai cấp công nhân của Đảng ta Hồ Chí Minh vị lãnh

tụ thiên tài của dân tộc ta đã có công lao hết sức to lớn trongviệc thành lập, giáo dục và rèn luyện Đảng cộng sản ViệtNam Không chỉ vận dụng sáng tạo học thuyết Mác - Lêninvào việc xây dựng Đảng ta mà người còn góp phần bổ sungvào kho tàng lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin một luận điểm rấtquan trọng: "Đảng cộng sản Việt Nam là Đảng của giai cấpcông nhân, đồng thời cũng là Đảng của dân tộc, không thiên

tư, thiên vị" 1 Đảng đó là sản phẩm của sự kết hợp giữaphong trào công nhân, phong trào yêu nước với chủ nghĩaMác - Lênin Luận điểm nêu trên đã chỉ đạo cách thức tổ chức

và hoạt động của Đảng cộng sản Việt Nam không chỉ thể hiệnbản chất giai cấp công nhân mà còn gắn bó máu thịt với dân

1 H Chí Minh, To n t p, S d - T p 10, 1996 tr 467 ồ à ậ đ ậ

tộc Mọi hoạt động của Đảng không có lợi ích nào khác ngoàiphụng sự giai cấp, phụng sự nhân dân, phụng sự Tổ quốc Đặcthù nước ta trước khi Đảng ra đời là một nước thuộc địa nửaphong kiến với một nền nông nghiệp lạc hậu, tuyệt đại đa số

là nông dân Trong khi đó dân tộc Việt Nam lại có truyềnthống trên bốn ngàn năm lịch sử, chưa bao giờ chịu khuấtphục trước sự xâm lược của kẻ thù Đặc biệt ở giai đoạn nàythực dân Pháp và bè lũ tay sai bán nước nhà Nguyễn lại vừa là

kẻ thù của giai cấp vừa là kẻ thù của dân tộc chính lẽ đóĐảng mới ra đời đã phải mang bản chất của cả giai cấp lẫn cảdân tộc Cho nên qui luật hình thành Đảng cộng sản ở nước ta

là một sự vận dụng sáng tạo, tài tình, nổi trội của Hồ Chí Minh

về qui luật hình thành Đảng của chủ nghĩa Mác - Lênin vàothực tiễn cách mạng Việt Nam Cho nên để Đảng thực sự làlãnh tụ duy nhất lãnh đạo cách mạng Việt Nam theo Hồ ChíMinh: Đảng phải lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tưtưởng, kim chỉ nam cho hành động Đảng cách mạng đó phải

là Đảng của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động vàcủa cả dân tộc Việt Nam: "Đảng là đội tiên phong của vô sảngiai cấp, phải thu phục cho được đại bộ phận giai cấp mình,phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo được dân chúng Đảngphải thu phục cho được đại đa số dân cày và dựa vào hạngdân cày" 2 Và "Vì lợi ích của giai cấp, của nhân dân, của dântộc, Đảng ta không có lợi ích nào khác" 3 Để làm tròn bổnphận của người đầy tớ, là người lãnh đạo đòi hỏi Đảng phảitiên phong cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, Đảng khôngđược theo đuôi quần chúng Tất cả mọi đường lối chủ trương,

2 H Chí Minh, To n t p, S d, H, 1995, T p 3, tr.3 ồ à ậ đ ậ

3 H Chí Minh, To n t p, S d, H, 1996, T p 10, tr.4 ồ à ậ đ ậ

chính sách của Đảng phải xuất phát từ lợi ích của giai cấp vàcủa dân tộc Trong mọi điều kiện hoàn cảnh Đảng đều phảigắn bó chặt chẽ với giai cấp, với nhân dân lao động.

Có thể nói trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng củamình Hồ Chí Minh luôn đề cao và hết sức coi trọng việc tăngcường, giữ vững bản chất giai cấp công nhân của Đảng Ngườithường xuyên nhắc nhở, chấn chỉnh các biểu hiện quan liêu,

xa rời bản chất công nhân, xa rời quần chúng của đội ngũ cán

bộ, đảng viên làm cho Đảng ta luôn kiên định với chủ nghĩaMác - Lênin, trung thành với mục tiêu lý tưởng của chủ nghĩa

xã hội trong bất kỳ mọi bước ngoặc của cách mạng

Xuất phát từ sự ra đời của Đảng cộng sản nói chung vàqui luật ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam nói riêng Qui luật

ra đời của Đảng cộng sản là sản phẩm của sự kết hợp giữachủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào công nhân, chínhMác, Ph.Ăngghen đề ra tư tưởng của sự kết hợp đó.V.I.Lêninkhẳng định: "Việc hướng chủ nghĩa xã hội đi đến chỗ kết hợpvới phong trào công nhân đó là công lao chủ yếu của C.Mác,Ph.Ăngghen Hai ông đã tạo ra một lý luận cách mạng, lý luậngiải thích tính tất yếu của sự kết hợp ấy và đề ra nhiệm vụcho những người xã hội chủ nghĩa là phải tổ chức cuộc đấutranh giai cấp của giai cấp vô sản" 4 Chính sự kết hợp giữachủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào công nhân đó là quiluật phổ biến của sự ra đời các chính Đảng vô sản; Đó là sựkết hợp giữa học thuyết cách mạng và khoa học với mộtphong trào cách mạng để sản sinh ra chính Đảng cách mạngcủa giai cấp công nhân; Điều đó nói lên bản chất cách mạng

4 V.I.Lênin, To n t p, Nxb Ti n b Mátxc va, 1978, T p 4, tr.308 à ậ ế ộ ơ ậ

và khoa học, thuộc tính căn bản của Đảng cộng sản Do vậyviệc tăng cường bản chất giai cấp công nhân trong quá trìnhxây dựng Đảng là tất yếu khach quan.

ở Việt Nam, sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam vừatuân theo những qui luật chung (tức phổ biến) đồng thời cũng

có qui luật riêng (tính đặc thù), đó là sự kết hợp giữa chủnghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong tràoyêu nước rất rộng lớn Đảng viên của Đảng cộng sản Việt Namchiếm khoảng 90%là xuất thân từ thành phần nông dân, chỉhơn 10% là xuất thân từ thành phần giai cấp công nhân Mặc

dù có những nét riêng như vậy nhưng giai cấp công nhân ViệtNam mang đầy đủ đặc điểm củagiai cấp cong nhân quốc tế,

đó là giai cấp triệt để cách mạng; Có kỷ luật, đoàn kết, là giaicấp đại diện phương thức sản xuất tiên tiến Cũng chính từnhững nét riêng đó dẫn đến thành phần xã hội của đội ngũđảng viên cũng không giống các Đảng cộng sản ở các nước tưbản phát triển Do đó trong công tác xây dựng Đảng phải rasức giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện bản chất giai cấp côngnhân, tính tiên phong của đội ngũ cán bộ, đảng viên, thườngxuyên giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhâncho toàn đảng là tất yếu khách quan, là vấn đề cấp báchtrong tình hình hiện nay Khi đề cập đến bản chất giai cấpcông nhân, V.I.Lênin chỉ rõ: cái quyết định nhất là Đảng đóchiến đấu cho mục đích lý tưởng gì chứ không phải là sốlượng giai cấp công nhân nhiều hay ít ở trong Đảng

Đảng cộng sản Việt Nam là một Đảng phần lớn xuất thân

từ giai cấp nông dân, nhưng mục tiêu, lý tưởng của Đảng làmục tiêu, lý tưởng của giai cấp công nhân Đó là lãnh đạo

thực hiện thắng lợi nhiệm vụ công nghiệp hoá-hiện đại hoáđất nước, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩacộng sản.

Xuất phát từ vai trò, và sứ mệnh lịch sử của giai cấpcông nhân Việt Nam, là giai cấp tiên tiến nhất, đại biểu chophương thức sản xuất tiến bộ nhất, tiêu biểu cho xu thế pháttriển của thời đại và cũng là giai cấp tiêu biểu cho truyềnthống tốt đẹp của dân tộc ta Là giai cấp duy nhất có khảnăng lãnh đạo toàn thể nhân dân lao động tiến hành côngcuộc đổi mới xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủnghĩa, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vữngchắc tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam chúng tagiai cấp công nhân không phải là sản phẩm của nền đại côngnghiệp, sự ra đời, phát triển gắn liền với cuộc khai thác thuộcđịa của thực dân pháp (ra đời trong cuộc khai thác thuộc địalần thứ nhất, lớn lên trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứhai) giai cấp công nhân Việt Nam ra đời trong một đất nước cótruyền thống yêu nước, so với giai cấp nông dân thì giai cấpcông nhân Việt Nam nhỏ bé về số lượng, chất lượng cũng cònhạn chế Là giai cấp bị bóc lột nặng nề nhất, chịu 3 tầng ápbức bóc lột, ra đời trước tư sản dân tộc, chịu ảnh hưởng củacách mạng Tháng Mười, sớm có Đảng lãnh đạo ngay từ đầu

Là giai cấp ra đời gắn với lợi ích dân tộc, quan hệ máu thịt vớigiai cấp nông dân, dù nhỏ bé về số lượng nhưng giai cấp côngnhân Việt Nam mang đầy đủ bản chất giai cấp công nhânquốc tế và là giai cấp duy nhất có khả năng lãnh đạo cáchmạng Việt Nam giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xãhội Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam là giai

cấp lãnh đạo toàn thể nhân dân lao động tiến hành công cuộcđổi mới xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa,xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, bảo vệ vững chắc tổquốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Xuất phát từ sứ mệnh đó, dovậy trong công tác xây dựng Đảng phải giữ vững và tăngcường bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong của Đảng

Xuất phát từ thực tiễn lịch sử ra đời của các Đảng cộngsản và phong trào công nhân trên thế giới và thực tiễn ra đời,xây dựng, phát triển của Đảng cộng sản Việt Nam 76 nămqua đã chứng minh điều đó Thực tiễn Đảng cộng sản vàphong trào công nhân trên thế giới, nhất là sự sụp đổ của chủnghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu có nhiều nguyên nhân,trong đó có nguyên nhân là không thường xuyên giữ vững vàtăng cường bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong củaĐảng Không thường xuyên nâng cao năng lực lãnh đạo vàsức chiến đấu của Đảng thì hiệu quả lãnh đạo của Đảng sẽ bịgiảm sút, thậm chí Đảng mất vai trò lãnh đạo với toàn xã hội

Thực tiễn đối với Đảng ta: Từ khi ra đời cho đến nay,Đảng ta luôn luôn giữ vững và tăng cường bản chất giai cấpcông nhân, tính tiên phong của Đảng, vì vậy mà bản chất giaicấp công nhân luôn luôn được củng cố và nâng cao cùng vớicuộc đáu tranh bền bỉ và anh dũng của giai cấp công nhân vànhân dân ta, được thể hiện ở sự lãnh đạo tài tình, tinh thầnchiến đấu kiên cường, anh dũng, tận tuỵ, trung thành và nănglực hoạt động thực tiễn của các tổ chức Đảng, của cán bộ,đảng viên, ở việc giải quyết một cách khoa học, chính xác cácvấn đề chiến lược và sách lược, phương pháp cách mạng củacách mạng Việt Nam Do thường xuyên giữ vững và tăng

cường bản chất giai cấp công nhân, mà Đảng ta luôn cóđường lối và phương pháp cách mạng đúng đắn để lãnh đạocách mạng dân tộc, dân chủ giành thắng lợi trọn vẹn, xứngđáng là lãnh tụ chính trị, bộ tham mưu chiến đấu của giai cấpcông nhân Và chính sự giữ vững và tăng cường bản chất giaicấp công nhân, tính tiên phong của Đảng thì mới thực hiệnđược nguyên tắc trong xây dựng Đảng Kết quả là Đảng đãlãnh đạo nhân dân ta giành thắng lợi hết sức to lớn: Từ caotrào Xô Viết Nghệ Tĩnh, đến mặt trận dân chủ, làm cách mạngTháng Tám thành công, kháng chiến chống thực dân pháp và

đế quốc mỹ thắng lợi Cũng chính nhờ giữ vững và tăng cườngbản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong của Đảng màdưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã vượt qua muônvàn khó khăn và đã giành được nhiều thành tựu quan trọngtrong gần 20 năm đổi mới đát nước Từ thực tiễn đó đặt raphải giữ vững và tăng cường ban chất giai cấp công nhân,tính tiên phongcủa Đảng là tất yếu khách quan

xuất phát từ tình hình quốc tế hiện nay có nhiều chuyểnbiến nhanh chóng và phức tạp Từ công cuộc đổi mới đấtnước, từ thực hiện nền kinh tế thị trường theo định hướng xãhội chủ nghĩa, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá -hiện đạihoá đất nước, mở rộng giao lưu hợp tác, làm cho kinh tế tưbản chủ nghĩa đang tồn tại và phát triển ở nước ta Mọi cán

bộ, đảng viên hàng ngày phải tiếp xúc với kinh tế tư bản chủnghĩa, lối sống tư bản chủ nghĩa Bởi vậy việc giữ vững vàtăng cường bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong củađảng có ý nghĩa quyết định bản chất của công cuộc đổi mới,quyết định sự tồn tại của chế dộ xã hội chủ nghĩa và để khắc

phục được khuyết tật của nền kinh tế nhiều thành phần, đểcán bộ, đảng viên vững vàng không bị xa ngã trước lối sống tưbản chủ nghĩa.

Hiện nay đảng ta là Đảng cầm quyền, là lực lượng lãnhđạo toàn xã hội, bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phongcủa Đảng, có ý nghĩa quyết định đối với bản chất của chế độkinh tế-xã hội, bản chất của hệ thống chính trị Giữ vững bảnchất giai cấp công nhân của Đảng là biện pháp cơ bản và cấpbách để khắc phục có hiệu quả mặt trái của nền kinh tế thịtrường, giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa Bởi vì trong khiphát triển nền kinh tế thị trường, thì thành phần xuất thâncủa đảng đứng trong các thành phần kinh tế, đều mang dấu

ấn khác nhau, do đó phải củng cố, tăng cường bản chất giaicấp công nhân là tất yếu Có giữ vững bản chất giai cấp côngnhân thì đội ngũ cán bộ, đảng viên mới có bản lĩnh chính trịvững vàng, không bị xa ngã trước những diễn biến mau lẹ vàphức tạp của cuộc sống, trước sự cám dỗ của chủ nghĩa tưbản Mặt khác bản chất giai cấp công nhân của đảng là hiệntượng chính trị xã hội, là cái tương đối ổn định nhưng khônghoàn toàn ổn định, mà luôn chịu sự tác động nhiều chiều củacác yếu tố kinh tế - xã hội Trước những diễn biến của tìnhhình trong nước, tình hình ở Liên xô và Đông Âu và việc điêncuồng chống phá của chủ nghĩa đế quốc, thì việc giữ vững vàtăng cường bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong củaĐảng là vấn đề cấp thiết hiện nay, chưa kể đến một số cán

bộ, đảng viên xa đoạ về lối sống, về bản chất chính trị Dovậy việc tăng cường bản chất giai cấp công nhân, tính tiênphong của Đảng là tất yếu khách quan, là cấp bách trong tình

hình hiện nay.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII đã tổng kết côngtác xây dựng Đảng sau mười năm đổi mới, một trong nhữngkhuyết điểm của công tác xây dựng Đảng là: "Trong điều kiện

cơ chế thị trường, kinh tế nhiều thành phần, mở cửa với bênngoài, cán bộ, đảng viên hàng ngày, hàng giờ chịu đựng sựtác động của nhiều nhân tố rất phức tạp, kể cả những hoạtđộng chống phá Đảng, vấn đề giữ vững bản chất giai cấpcông nhân đứng trước những thách thức mới Song Đảng thiếuchuẩn bị đầy đủ cho bước chuyển này, chưa chú ý đúng mứcvấn đề giáo dục, rèn luyện phẩm chất chính trị và đạo đức đốivới cán bộ, đảng viên Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảngvên thiếu tu dưỡng bản thân, phai nhạt lý tưởng, mất cảnhgiác, giảm sút ý chí, kém ý thức tổ chức kỷ luật, sa đoạ vềđạo đức lối sống Một số thoái hoá về chính trị, tuy rất ít,nhưng hoạt động của họ gây hậu quả hết sức xấu" 5 Thựctrạng đó cho thấy giữ vững và tăng cường bản chất giai cấpcông nhân, tính tiên phong của Đảng là nhiệm vụ quan trọnghàng đầu của công tác xây dựng Đảng hiện nay, là vấn đề có

ý nghĩa quyết định tới năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu củaĐảng Bảo đảm cho Đảng luôn là đội tiên phong chính trị, lựclượng lãnh đạo có uy tín đối với toàn bộ dân tộc Việt Nam

Bản chất giai cấp công nhân của Đảng thể hiện tập trung

ở mục tiêu, lý tưởng, ở cương lĩnh, đường lối, ở nền tảng tưtưởng, ở các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt Đảng, ở mối quan

hệ gắn bó giữa Đảng với nhân dân và ở sự kết hợp và giảiquyết giữa vấn đề dân tộc và vấn đề quốc tế của Đảng

5 CSVN, V n ki n Đ ă ệ Đạ ộ Đả i h i ng VIII, Nxb CTQG, H N i 1996, tr.137 à ộ

Về mục tiêu: Đảng cộng sản Việt Nam là đảng của giai

cấp công nhân Việt Nam, mục tiêu, lý tưởng, lập trường lợi íchgiai cấp của Đảng là của giai cấp công nhân Mọi đường lối,chủ trương, đường lối chiến lược, sách lược, được đề ra trên cơ

sở của giai cấp công nhân, đó là độc lập dân tộc và chủ nghĩa

xã hội, đó là xây dựng một nước Việt Nam dân giàu nướcmạnh xã hội công bằng dân chủ, văn minh

Bởi vì xét về vai trò sứ mệnh lịch sử của Đảng thì: Đảngchính là đội tiên phong của giai cấp công nhân đồng thời làđội tiên phong của cả dân tộc Sự nghiệp độc lập dân tộc vàchủ nghĩa xã hội vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh xã hội côngbằng dân chủ văn minh mà Đảng ta đã và đang phấn đấu làmục tiêu lý tưởng của giai cấp công nhân, đồng thời của cảdân tộc Đảng ta lãnh đạo giai cấp công nhân và toàn dân tộc,đoàn kết chung sức phấn đấu cho mục tiêu lý tưởng đó Đảng

ta được cả dân tộc tin yêu, thừa nhận là người lãnh đạo, đó làniềm vinh dự, là nguồn sức mạnh của Đảng, nhất là bây giờĐảng ta là Đảng cầm quyền, điều đó không làm mờ nhạt bảnchất giai cấp công nhân của Đảng mà trái lại càng nói lên sứcmạnh to lớn và uy tín của Đảng được tăng lên Mặt khác nócòn khẳng định, trong thời đại ngày nay chỉ có Đảng mangbản chất của giai cấp công nhân theo chủ nghĩa Mác - Lêninmới đại diện cho lợi ích chân chính của dân tộc Ngược lạigương cao ngọn cờ dân tộc và biết đấu tranh cho thắng lợitriệt để của sự nghiệp giải phóng dân tộc là dấu hiệu của mộtĐảng Mác-Lênin, Đảng chiến đấu cách mạng chân chính củagiai cấp công nhân

Nền tảng tư tưởng của Đảng là của giai cấp công nhân,

là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Đây là luậnđiểm quan trọng nhất quyết bản chất giai cấp công nhân củaĐảng cộng sản, là nguyên lý cơ bản trong học thuyết Mác- Lênin về Đảng Báo cáo chính trị Đại hội Đảng IX khẳng định:

"Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng đất nước Việt Namtheo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác

- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh." Đồng thời chỉ rõ: "Khẳngđịnh lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làmnền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng là sựtổng kết sâu sắc thực tiễn cách mạng và bước phát triển quantrọng trong nhận thức và tư duy lý luận của Đảng ta." 6

Bởi vì: chủ nghĩa Mác - Lênin là học thuyết cách mạngnhất, hoàn chỉnh nhất, là tinh hoa trí tuệ của loài người, là sảnphẩm có tính qui luật của sự phát triển những tư tưởng tiêntiến của nhân loại,chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ raqui luật vậnđộng phát tiển khách quan của tự nhiên, xã hội và tư duy Chỉ

ra qui luật phát triển tất yếu của xã hội loài người là tất yếutiến lên chủ nghĩa cộng sản chủ nghĩa Mác - Lênin là thế giớiquan phương pháp luận, là vũ khí tư tưởng của giai cấp côngnhân và Đảng cộng sản

Hồ Chí Minh chỉ rõ: bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩanhiều nhưng chủ nghĩa chắc chắn nhất, chân chính nhất làchủ nghĩa Mác - Lênin

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống những quan điểmtoàn diện sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạngViệt Nam là kết quả của sư vận dụng và phát triển sáng tạochủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể ở nước ta, kế thừa

6 CSVN, V n ki n Đ ă ệ Đạ ộ đạ i h i i bi u to n qu c l n IX, Nxb CTQG, H, 2001, tr 83 - 84 ể à ố ầ

và phát triển những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc,tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại Đó là tư tưởng giải phóngdân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người, về độc lậpdân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh củadân tộc với sức mạnh thời đại, về sức mạnh của nhân dân, vềxây dựng nhà nước của dân do dân và vì dân, về quốc phòngtoàn dân, về xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân về xâydựng Đảng trong sạch vững mạnh, cán bộ, đảng viên vừa làngười đầy tớ thật trung thành của nhân dân Như vậy nói vềbản chất giai cấp công nhân của Đảng là xét về mặt hệ tưtưởng của Đảng Đảng chỉ có thể mang hệ tư tưởng của giaicấp công nhân tức là chủ nghĩa Mác - Lênin, mà không mang

hệ tư tưởng của một giai cấp nào khác, chủ nghĩa Mác - Lênin

và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng của Đảng ta, là

hệ tư tưởng của giai cấp công nhân nước ta và ngày càng giữvai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần, tư tưởng của nhândân ta Như vậy hệ tư tưởng của giai cấp công nhân nước ta

có sự kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với giá trị truyền thốngcủa dân tộc ta, không thể đối lập giá trị của giai cấp côngnhân với giá trị của dân tộc ta

Về nguyên tắc hoạt động: Đảng phải xây dựng và hoạt

động theo nguyên tắc phù hợp với đặc điểm và tổ chức củagiai cấp công nhân, đó là tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo

cá nhân phụ trách, tự phê bình và phê bình Bởi vì nguyên tắctập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng ta,nguyên tắc này nó chi phối xuyên suốt quá trình xây dựng, tổchức sinh hoạt nội bộ và hoạt động lãnh đạo của Đảng cộngsản, sức mạnh của Đảng được quyết định ở việc quán triệt và

thực hiện đầy đủ nguyên tắc này.Tập trung dân chủ nó quyếtđịnh hình thức cơ cấu của Đảng, qui định nguyên tắ chế độ,giải quyết mối quan hệ nội bộ Đảng Tập trung dân chủ nóphát huy được tính chủ động, tích cực sáng tạo, ý thức tráchnhiệm của mọi cán bộ, đảng viên và tổ chức Đảng Đồng thờitập trung trí tuệ và sức mạnh vật chất của toàn Đảng Tậptrung dân chủ còn là cơ sở để xây dựng và củng cố Đảng, xâydựng sự đoàn kết, thống nhất, là cơ sở để giữ vững kỷ luậtĐảng, là tiêu chuẩn để phân biệt Đảng Mác xít chân chính hay

cơ hội về mặt tổ chức

Mặt khác nguyên tắc tập thể lãnh đạo cá nhân phụ trách

là nguyên tắc lãnh đạo cao nhất của Đảng ta, nó là sự biểuhiện cụ thể của nguyên tắc tập trung dân chủ trong phươngpháp tác phong công tác của đảng Thực hiện tốt nguyên tắcnày nó phát huy được quyền làm chủ, tính năng động sángtạo và trí tuệ của tập thể, trách nhiệm của mỗi cá nhân trongquá trình đề ra đường lối, chủ trương biện pháp, đồng thời bảođảm cho mọi chủ trương biện pháp lãnh đạo của Đảng đượcquyết định đúng đắn, chính xác và tổ chức thực hiện triệt để

và hạn chế mức thấp nhất những sai lầm khuyết điểm tronglãnh đạo Đồng thời về nguyên tắc hoạt động của Đảng phảithực hiện tốt tự phê bình và phê bình đó là qui luật phát triểncủa đảng, là thước đo trình độ dân chủ trong sinh hoạt Đảng,

là trách nhiệm của Đảng đối với nhân dân Vì vậy để tăngcường bản chất giai cấp công nhân, tính tiền phong của Đảngthì Đảng phải xây dựng và hoạt động theo nguyên tắc tậptrung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách

Về lợi ích và tính đại biểu của Đảng, Đảng là đại biểu

trung thành với lợi ích của giai cấp công nhân Lợi ích của giaicấp thống nhất với lợi ích của dân tộc và của nhân dân laođộng; vì Đảng cộng sản Việt Nam mang bản chất của giai cấpcông nhân, Đảng là lãnh tụ chính trị, đội tiên phong của giaicấp công nhân, do đó lợi ích của đảng trước hết là đại biểucho lợi ích của giai cấp công nhân Lợi ích của giai cấp luônluôn thống nhất với lợi ích của các tầng lớp nhân dân laođộng, với lợi ích của toàn dân tộc Vì vậy Đảng không chỉ làlãnh tụ chính trị và đại biểu cho lợi ích của giai cấp công nhân

mà Đảng còn là lãnh tụ chính trị và đại biểu cho lợi ích củanhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam Đảng là lựclượng lãnh đạo duy nhất đối với sự nghiệp cách mạng nước ta,trong điều kiện Đảng cầm quyền lãnh đạo cả nước tiến lênchủ nghĩa xã hội, Đảng trở thành lực lượng lãnh đạo toàn xãhội, cho lên Đảng là đại biểu cho lợi ích và chăm lo lợi ích chotoàn dân tộc, Đảng phải chụi trách nhiệm vận mệnh của toàndân tộc khi đề cập về lợi ích của Đảng, Chủ Tịch Hồ Chí Minhchỉ ra: "Ngoài lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân laođộng Đảng ta không có lợi ích nào khác"7 Đai hội lần thứ VIIIxách định:" Đảng ta không có mục đích nào khác là đấu tranh

vì hạnh phúc của nhân dân"8

" mọi chủ trương chính sách của Đảng phải xuất phát từlợi ích, nguyện vọng và khả năng của nhân dân lao độn,khơidây được sự đồng tình ủng hộ của quần chúng.Quan liêumệnh lệnh xa rời quần chúng, đi ngược lại lợi ích của nhândân là làm suy yếu sức mạnh của Đảng"9 Đảng có thực sự làđại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, của nhân

7 H Chí Minh, To n t p, Nxb CTQG, H, 1995, T p 9, tr.286 ồ à ậ ậ

8, 9 CSVN, V n ki n Đ ă ệ Đạ ộ Đả i h i ng VI, Nxb S th t, H, 1987, tr29 ự ậ

dân lao động và cả dân tộc thì Đảng mới gắn bó mật thiết vớigiai cấp, dân tộc, mới có đường lối chủ trương đúng đắn, phảnánh lợi ích của giai cấp và dân tộc, quần chúng nhân dân laođộng mới tin Đảng, theo Đảng Đảng mới có lực lượng hùnghậu và phát huy được vai trò lãnh đạo của mình đối với giaicấp và dân tộc Muốn gắn bó chặt chẽ với giai cấp và dân tộc,trong toàn bộ hoạt động của mình, Đảng phải quán triệt quanđiểm "lấy dân làm gốc" phải xây dựng và phát huy quyền làmchủ thực sự của quần chúng nhân dân lao động.

Về mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân Đảng phải gắn

bó mật thiết với quần chúng nhân dân lao động, vì đây là mốiquan hệ bản chất của Đảng cộng sản, là sức mạnh là vấn đềsống còn của Đảng cộng sản, là nguyên tắc xây dựng Đảng làtiêu chuẩn để phân biệt Đảng Mác xít với các Đảng phái khác.Mối quan hệ Đảng với nhân dân nó bảo đảm và phát huyquyền làm chủ thực sự của nhân dân để quần chúng chịu sựlãnh đạo của Đảng để xây dựng yếu tố tự giác trong quầnchúng Và quần chúng thông qua hệ thống chính trị thực hiệnquyền làm chủ Hệ thống chính trị thực hiện đúng chức năngbảo đảm quyền làm chủ cho quần chúng Đảng liên hệ vớiquần chúng để quần chúng phát huy và thực hiện quyền làmchủ, tin và theo Đảng Nói về mối quan hệ Đảng với quầnchúng Chủ Tịch Hồ Chí Minh chỉ ra: "Người lãnh đạo ắt phải cómối liên hệ giữa mình với các tầng lớp người, với dân chúng,gắn chặt mối liên hệ với dân chúng và luôn luôn lắng tai nghe

ý kiến của dân chúng, đó là nền tảng lực lượng của Đảng mànhờ đó mà Đảng thắng lợi Vì vậy cách xa dân chúng, khôngliên hệ chặt chẽ với dân chúng, cũng như đứng lơ lửng giữa

trời nhất định thất bại"10.

Chỉ có liên hệ với quần chúng nhân dân với tư cách là đốitượng lãnh đạo, thì Đảng mới tồn tại với tư cách là người lãnhđạo, là lãnh tụ chính trị của giai cấp công nhân, của nhân dânlao động Quan liêu mệnh lệnh xa rời nhân dân có nghĩa làĐảng ta cắt đứt mối liên hệ với nhân dân và tự phủ định địa vịlãnh đạo của mình, đường lối và hoạt động thực tiễn của Đảng

sẽ mất phương hướng và Đảng sẽ không có sức mạnh Nhưvậy Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân là mối quan hệ bảnchất của Đảng cộng sản, là sự thể hiện lập trường giai cấpcông nhân của Đảng cộng sản, trong giải quyết mối quan hệvới quần chúng nhân dân lao động với nhân dân các dân tộc

là một nguyên lý cơ bản trong học thuyết Mác-Lênin về Đảngcộng sản, được Hồ Chí Minh và Đảng ta vận dụng sáng tạo,phát triển làm phong phú thêm phù hợp với hoàn cảnh cáchmạng Việt Nam

Về chủ nghĩa quốc tế: Đảng ta khẳng định: Đảng phải

trung thành với chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân, kếthợp chặt chẽ chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩaquốc tế vô sản, sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sứcmạnh trong nước với sức mạnh quốc tế

Bởi vì sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là giai cấp

có tính quốc tế, bản chất giai cấp công nhân của Đảng cộngsản được thể hiện ở việc giải quyết đúng đắn mối quan hệgiữa lợi ích dân tộc với lợi ích của phong trào cộng sản vàcông nhân quốc tế Do đó mỗi Đảng cộng sản chân chính đềuvừa phải chịu trách nhiệm trước dân tộc mình, vừa là một bộ

1010 H Chí Minh, To n t p, Nxb CTQG, H, 1996, T p 5, tr286 ồ à ậ ậ