Thực Trạng Giáo Dục Tiểu Học Và Những Biện Pháp Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Chương Trình Tiểu Học Mới Ở Các Trường Tiểu Học Huyện Mê Linh – Vĩnh Phúc.docx

PhÇn më ®Çu 1 më ®Çu 1 lý do chän ®Ò tµi 1 1 C¬ së lý luËn ThÕ kû XXI, thÕ kû cña khoa häc vµ c«ng nghÖ, thÕ kû cña trÝ tuÖ vµ c¹nh tranh thÞ trêng, thÕ kû cña sù bïng næ th«ng tin vµ xu thÕ toµn cÇu[.]

là “Dân giàu, nớc mạnh, xã hội dân chủ, công bằng và văn minh” nh nghịquyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã đề ra

Điều đó đặt ra những yêu cầu to lớn, cấp bách về nguồn lực, đặc biệt làchất lợng nguồn lực con ngời Đó là chất lợng toàn diện con ngời Việt Namvề: Phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị, năng lực trí tuệ,thể lực và kỹ năngnghề nghiệp của con ngời Việt Nam Nền kinh tế trí thức của Việt Nam có

đạt đợc hiệu quả hay không, Tơng lai đất nớc, tiền đồ của dân tộc ta có đợcphồn vinh, thịnh vợng hay không, có sánh vai đợc với các nớc tiên tiến trênthế giới hay không là tuỳ thuộc phần lớn vào chất lợng đào tạo thế hệ trẻ ViệtNam ngày nay khi họ còn ngồi trên ghế nhà trờng

Giáo dục- đào tạo ở Việt Nam , đã đợc Đảng và nhà nớc ta đặt lên vị trílà:” Quốc sách hàng đầu, đầu t cho giáo dục- đào tạo là đầu t cho pháttriển”(Nghị quyết TW 2 khoá VIII ) Muốn cho nền kinh tế tri thức phát triểnvững vàng thì giáo dục- đào tạo có vai trò quyết định rất to lớn Nghị quyếtTW2 khoá VIII của Đảng, văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX và hộinghị TW 6 khoá IX đã khẳng định:”phát triển giáo dục- đào tạo là một trongnhững động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiêp CNH-HĐH đất nớc, là điềukiện để phát triển con ngời, yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trởngkinh tế nhanh và bền vững.”

Đứng trớc nhiệm vụ cao cả và nặng nề nh vậy, ngành giáo dục- đào tạocần tập trung sức lực, trí lực, tài lực nhằm tìm ra biện pháp nâng cao chất l-ợng dạy học- giáo dục trang bị kiến thức khoa học cần thiết và năng lực sángtạo cho học sinh Vì vậy hơn bao giờ hết ngời làm công tác quản lý giáo dụctrong giai đoạn hiện nay một mặt phải thờng xuyên nâng cao chất lợng, quản

lý toàn diện, mặt khác phải chú trọng dặc biệt đến công tác quản lý hoạt

động dạy học theo CTTH mới ở trờng tiểu học, phải không ngừng học tập,

đúc rút kinh nghiệm, đổi mới cải tiến các biện pháp quản lý hoạt động dạyhọc, vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo vào điều kiện cụ thể của đơn vịmình quản lý Trong hệ thống giáo dục quốc dân , quản lý bậc tiểu học có

đặc thù riêng bởi mỗi giáo viên chủ nhiệm một lớp và dạy đủ cả 9 môn

học( chơng trình 33 tuần, 6 môn học CTTH mới) Do vậy, ngời quản lýkhông chỉ có khả năng quản lý hoạt động dạy trong nhà trờng mà còn phải cótrình độ chuyên môn vững vàng để thực hiện tốt mục tiêu giáo dục bậc học Mục tiêu và nhiệm vụ của trờng tiểu học nêu rất cụ thể tại điều 27 LuậtGiáo dục là:”Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban

đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ

và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở” [23]

Hiệu trởng là thủ trởng cơ quan chịu trách nhiệm trớc Đảng và nhà nớc

về việc tổ chức quản lý, thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà ờng Ngời hiệu trởng có tinh thần trách nhiệm cao, biết cách quản lý toàndiện, khoa học, trong đó quản lý hoạt động dạy học là một nội dung chủ yếucủa toàn bộ việc quản lý giáo dục ở trơng tiểu học nhằm thực hiện mục tiêugiáo dục nhân cách và đáp ứng những yêu cầu thực tiễn của xãc hội đối vớigiaó dục Vì thế quản lý hoạt động dạy học đợc coi là mặt trung tâm trongcác mặt quản lý trờng học của ngời hiệu trởng Biện pháp quản lý hoạt độngdạy học của hiệu trởng là yếu tố rất quan trọng, vì nó tác động trực tiếp đến

tr-đội ngũ giáo viên, nhân tố hàng đầu quyết định đến chất lợng giáo dục đàotạo nh (điều 14 Luật giáo dục đã nêu)

1.2 Cơ sở thực tiễn

Thực hiện chủ trơng đúng đắn của Đảng và nhà nớc ngày 9/11/2001 Bộtrởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ký quyết định số 43/2001 QĐ/BGD- ĐTban hành chơng trình tiểu học mới Lần đầu tiên chơng trình SGK, thiết bị

đồ dùng và PPDH đợc thống nhất trong cả nớc và đợc rất nhiều các bậc phụhuynh cùng toàn xã hội quan tâm

Mặt khác, tỉnh Vĩnh Phúc là một trong 12 tỉnh tự nguyện dạy thử nghiệmCTTH mới từ năm học 1997- 1998 Riêng huyện Mê Linh đăng ký 100% cáctrờng tham gia dạy chơng trình thử nghiệm này.Trong những năm dạy thửnghiệm CTTH mới, đội ngũ giáo viên, đội ngũ cán bộ quản lý ngành giáodục Mê Linh đã có rất nhiều cố gắng trong công tác giảng dạy, công tác quản

lý để nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện cho học sinh bậc tiểu học

Tuy nhiên, trong công tác quản lý còn có những mặt hạn chế, một sốnhà quản lý có chủ chơng về đổi mới GD- ĐT nhng cha tổ chức tốt và đồng

bộ Thiếu những biện pháp hữu hiệu để tổ chức triển khai thực hiện đổi mớihoạt động dạy học theo CTTH mới cho đội ngũ giáo viên trong đơn vị mìnhquản lý Mâu thuẫn chủ yếu hiện nay trong quy trình dạy học là: giữa mụctiêu dạy học và PPDH lạc hậu đã cản trở không nhỏ đến sự phát triển GD-

ĐT Giáo viên quen với kiểu dạy chay, thầy nói- trò nghe, thầy đọc- trò ghichép Khi thực hiện CTTH mới đòi hỏi ngời thầy phải linh hoạt, sáng tạotrong mọi hoạt động phục vụ cho việc dạy học nh : Soạn bài, chọn phơng ándạy hay, chuẩn bị đồ dùng, cách thao tác đồ dùng trong giờ, cách hớng dẫnhọc sinh sử dụng đồ dùng học tập Đây là cả một chuỗi các vấn đề mà cácnhà quản lý cũng nh đội ngũ giáo viên cần quan tâm.

Bởi vậy, việc đổi mới công tác quản lý giáo dục mà trọng tâm là quản lýhoạt động dạy học ở các trờng tiểu học, sao cho phù hợp với yêu cầu mới làmột vấn đề cấp thiết đặt ra đối với các nhà quản lý giáo dục và quản lý trờnghọc Vì trong nhà trờng hoạt động dạy và học là hoạt động trung tâm, là vấn

đề sống còn của mỗi nhà trờng Quản lý dạy học theo CTTH mới là nhiệm

vụ trọng tâm hàng đầu trong mỗi trờng tiểu học Nh vậy, ngời quản lý nhà ờng phải có tinh thần trách nhiệm cao, biết cách quản lý toàn diện, biết tổchức bồi dỡng năng lực dạy học cho đội ngũ giáo viên thờng xuyên và cóchất lợng Biết khơi dậy tính tích cực, lòng nhiệt tình của đội ngũ giáo viên,

tr-sẽ góp phần thực hiện tốt mục tiêu giáo dục, tạo sự chuyển biến về chất lợnggiáo dục đào tạo

Thực tế trong thời gian qua, kết quả giáo dục ở huyện Mê Linh tỉnh VĩnhPhúc đã có những thành tựu đáng kể, có những khởi sắc mới Kết quả giáodục trong các trờng tiểu học đã đợc nâng lên Song so với yêu cầu của sự pháttriển kinh tế xã hội trong thời kỳ mới của thế kỷ XXI còn nhiều bất cập Đặcbiệt là so với yêu cầu của CTTH mới còn có những mặt hạn chế

Với những lý do trên chúng tôi lựa chọn đề tài:

Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo chơng trình tiểu học mới ở các trờng tiểu học huyện Mê Linh tỉnh Vĩnh Phúc.

2 Mục đích nghiên cứu

Công trình nghiên cứu của tác giả nhằm đề xuất một số biện pháp quản

lý hoạt động dạy học theo CTTH mới cho BGH các trờng tiểu học huyện MêLinh- Vĩnh Phúc Nhắm nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện cho học sinhtiểu học

3- Khách thể và đối tợng nghiên cứu

3.1- Khách thể nghiên cứu

Quá trình quản lý ở trờng tiểu học

3.2- Đối tợng nghiên cứu

Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học chơng trình tiểu học mới ở cáctrờng tiểu học

4- Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý hoạt động dạy học theo CTTH mới trong thời gian qua(3 năm học ) đã có những kết quả đáng kể Bên cạnh đó vẫn còn có nhữnghạn chế, bất cập, bởi chơng trình còn mới đối với cán bộ quản lý và giáo viêntrực tiếp đứng lớp.

Nếu đa ra đợc những biện pháp quản lý hoạt động dạy học theoCTTH mới mang tính khả thi cao sẽ giúp cho các nhà quản lý cũng nh giáoviên nâng cao đợc chất lợng giáo dục toàn diện cho học sinh, đáp ứng đợcyêu cầu mới hiện nay

5- Nhiệm vụ nghiên cứu

Để hoàn thành đợc công trình này cầ phải thực hiện những nhiệm vụ sau.

5.1 Nghiên cứu một số vấn đề lý luận về quản lý có liên quan đến đề tài này5.2 Khảo sát thực trạng hoạt động dạy học ở một số trờng tiểu học huyện

Mê Linh- Vĩnh Phúc từ năm học 2002- 2003; 2003- 2004; 2004- 2005

5.3 Đề xuất và khảo sát các biện pháp quản lý hoạt động dạy học chơngtrình tiểu học mới của ban giám hiệu các trờng tiểu học huyện Mê Linh-tỉnhVĩnh Phúc

6- Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Chọn 10 trờng thuộc trung tâm Thanh Lâm để nghiên cứu( là một trong 3trung tâm của phòng Giáo dục Mê Linh )

7 Phơng pháp nghiên cứu

Tác giả sử dụng nhóm các phơng pháp nghiên cứu sau đây:

7.1 Nhóm phơng pháp nghiên cứu lý thuyết

Phân tích, tổng hợp các tài liệu lý luận, các văn bản pháp quy của nhà

n-ớc của Ngành GD- ĐT, các công trình khoa học về quản lý giáo dục đào tạo,những bài học kinh nghiệm trong quản lý hoạt động dạy học của các trờngtiểu học

7.2 Nhóm phơng pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phơng pháp quan sát

Quan sát hoạt động dạy học của giáo viên và thái độ của giáo viên trớc

các biện pháp quản lý của Ban giám hiệu

7.2.2 Phơng pháp điều tra

Xây dựng bảng hỏi về quá trình nghiên cứu CTTH mới(hồ sơ giáo án,

ph-ơng pháp sử dụng ĐDDH của giáo viên, phph-ơng pháp sử dụng đồ dùng củahọc sinh và một số biện pháp quản lý của BGH)

7.2.3 Phỏng vấn, tham khảo ý kiến chuyên viên Phòng giáo dục, giáo viên

và cán bộ quản lý các trờng, tổng kết kinh nghiệm

7.3 Phơng pháp thực nghiệm tác động s phạm

Nghiên cứu chọn biện pháp cơ bản về dạy thử nghiệm đánh gía hiệu quả,mức độ ảnh hởng.

7.4 Nhóm phơng pháp toán thống kê

Phơng pháp toán thống kê giúp ta xử lý các dữ liệu, các thông tin trongquá trình nghiên cứu, điều tra thu thập đợc Nhờ đó ta xác định kết quả mộtcách khách quan các phơng pháp quản lý hoạt động dạy học theo CTTH mớicủa BGH

8- Đóng góp mới của đề tài

Đề tài góp phần hệ thống hoá một số vấn đề về lý luận hoạt động dạy học

ở trờng tiểu học Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học theoCTTH mới ở huyện Mê Linh- Vĩnh Phúc

9- Cấu trúc luận văn

Luận văn đợc trình bày với cấu trúc nh sau:

mở đầu Chơng 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu

Chơng 2: Thực trạng giáo dục tiểu học và những biện pháp quản lý hoạt

động dạy học chơng trình tiểu học mới ở các trờng tiểu học huyện Mê Linh– Vĩnh Phúc

Chơng 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trờng tiểu

Chơng 1

1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề

Nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trởngnhằm góp phần nâng cao kết quả học tập của học sinh là một vấn đề khó,phức tạp Vì thực chất công tác quản lý trờng học của hiệu trởng chủ yếu làquản lý hoạt động dạy học và mục tiêu cuối cùng là nâng cao kết quả học tậpcủa học sinh Song quản lý dạy học ngoài những văn bản chỉ đạo có tínhpháp quycủa Bộ GD-ĐT, ở mỗi địa phơng,vùng, miền có những cách làm củangời trực tiếp quản lý trờng học khác nhau Tuy vậy, dù đang thực hiện hoặc

đang trong giai đoạn tìm ra cách thức quản lý chuyên môn hữu hiệu thì việctổng kết kinh nghiệm kể cả về lý luận và thực tiễn luôn là những đòi hỏi hếtsức bức thiết Chính vì vậy, khi đề cập đến công tác quản lý nói chung,quản

lý hoạt động dạy học của Hiệu trởng nói riêng luôn thu hút đợc sự quan tâmcủa các nhà khoa học

Một số công trình nghiên cứu có thể kể đến nh : Nguyễn Minh Đạo “Cơ

sở của khoa học quản lý: NXB Chính trị quốc gia Hà Nội, 1997 {7}; NguyễnNgọc Quang “Những khái niệm cơ bản về quản lý giáo dục”, Trờng cán bộQLGD TW1-1998 {27}; Đặng Quốc Bảo “Một số khái niệm về quản lý giáodục”, tạp trí giáo dục, Hà Nội tháng 5/1997 {1}; Nguyễn Văn Lê "Khoa họcquản lý nhà trờng” NXB Thành phố Hồ Chí Minh {22}; Konđakov.M.I

“Quản lý giáo dục quốc dân trên địa bàn huyện", trờng cán bộ quản lý TW I,

Hà Nội-1983 {21}

Các công trình khoa học này với tầm vóc, quy mô cũng nh ý nghĩa lýluận và thực tiễn to lớn của nó đã đợc ứng dụng rộng rãi và mang lại một sốhiệu quả nhất định trong quản lý, quả lý giáo dục,quản lý trờng học Tuynhiên các công trình này mới chỉ nghiên cứu về lý luận, chẳng hạn nh kháiniệm quản lý, mối quan hệ giữa quản lý giáo dục với các môn khoa học khácv.v song vấn đề nghiên cứu các biện pháp quản lý dạy học nhằm nâng caochất lợng cho học sinh tiểu học thì lại cha đề cập đến đầy đủ và sâu sắc trongkhoa học giáo dục

Gần đây, một số luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục chuyên ngành quản

lý và tổ chức công tác văn hoá, giáo dục bớc đầu tổ chức nghiên cứu thựctrạng và hệ thống đợc một số vấn đề về quản lý cũng nh đề xuất đợc một sốbiện pháp quản lý trờng học nh đề tài “Các biện pháp xây dựng cán bộ quản

lý trừơng tiểu học ở Thanh Hoá”của Phan Quang Vinh{32}; "Một số biện

pháp bồi dỡng nhằm phát triển năng lực quản lý giáo dục cho hiệu trởng cáctrờng tiểu học tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay” của Mai Thị ThanhHoà {9}; “Một số biện pháp quản lý của hiệu trởng nhằm nâng cao hiệu quả

2 buổi/ngày ở trờng tiểu học quận Hoàn Kiếm-Hà Nội” của Dơng Kim Tuyến{30} ; "Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trờng tiểu học quận Ba

Đình- Hà Nội” của Vũ Thị Tuyết {31}

Nhng các đề tài này cũng mới chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu một số biệnpháp nói chung Trong khi đó thực tiễn luôn nảy sinh những vấn đề mới, cần

tổ chức nghiên cứu Đặc biệt với CTTH mới đợc áp dụng trong cả nớc thì cha

có đề tài nào nghiên cứu.Vậy việc chỉ ra những biện pháp quản lý hoạt độngdạy học theo CTTH mới của Hiệu trởng là những vấn đề đòi hỏi các nhà khoahọc, ngời Hiệu trởng quản lý trờng học phải tổ chức nghiên cứu một cáchnghiêm túc để CTTH mới đợc thực hiện có hiệu quả trong các nhà trờng tiểuhọc trong cả nớc Nh Thủ tớng Phan Văn Khải đã nêu: “Khâu quan trọngnhất để nâng cao chất lợng giáo dục là ngời thầy Chơng trình, sách giáokhoa có cải tiến, cơ sở vật chất và trang thiết bị có đầu t bao nhiêu mà không

có thầy dạy giỏi, thầy dạy tốt, ngời quản lý giỏi, ngời quản lý tốt cũng vôích”{18}

Do vậy, muốn thực hiện đợc mục tiêu giáo dục của bậc học, đáp ứng yêucầu của xã hội trong giai đoạn hiện nay GD-ĐT phải thực hiện mạnh mẽ hơnnữa việc cải tiến và đổi mới phơng pháp giảng dạy, nâng cao chất lợng dạyhọc, khắc phục những yếu kém trong ngành giáo dục để hoàn thành tốt việc

đào tạo, bồi dỡng nguồn nhân lực con ngời cho CNH-HĐH đất nớc Mộttrong những vấn đề quan trọng tại các trờng phổ thông nói chung, trờng tiểuhọc nói riêng là phải có cuộc cách mạng trong giáo dục, trong công tác quản

lý để đáp ứng đợc những định hớng và yêu cầu mới của xã hội

2 Một số khái niệm cơ bản

2.1 Quản lý

Quản lý là một hiện tợng xã hội xuất hiện rất sớm C Mác viết "bất cứmột lao động xã hội nào hay cộng đồng trực tiếp nào đợc thực hiện ở quy môtơng đối lớn đều cần một chừng mực nhất định của sự quản lý, quản lý xácnhập sự tơng hợp giữa các công việc cá thể nhằm hoàn thành những chứcnăng chung xuất hiện trong sự vận động các bộ phận riêng rẽ của nó Nh vậy,bản chất quản lý lao động là một loại lao động để điều khiển lao động Xãhội càng phát triển, các loại hình lao động phong phú, phức tạp thì hoạt độngquản lý càng có vai trò quan trọng

Theo những cách tiếp cận khác nhau, khái niệm quản lý đợc các nhàkhoa học định nghỉa một cách khác nhau, nhng có thể nêu các định nghĩa sau.

- Quản lý là một phạm trù nói về những tác động có định hớng có chủ

định của chủ thể quản lý (ngời quản lý) đến khách thể (ngời bị quản lý) trongmột tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt đợc mục đích của tổchức.

ở đây, tổ chức đợc coi nh một nhóm ngời và có cấu trúc nhất định, cócùng hoạt động vì một mục đích chung nào đó, mà từng con ngời riêng lẻkhông thể nào đạt tới

- Quản lý là tổ chức, điều khiển các đối tợng và các hoạt động trongphạm vi xác định đạt hiệu quả tốt nhất theo mục tiêu dự án

- Quản lý là thiết kế và duy trì một môi trờng mà trong đó các cá nhânlàm việc với nhau trong các nhóm có thể hoàn thành các mục tiêu đã định(25.tr29)

- Quản lý là quá trình tác động có tổ chức, có định hớng của chủ thể quản

lý về các mặt chính trị, văn hoá, xã hội, kinh tế vv bằng một hệ thống cácluật lệ, các nguyên tắc, các chính sách, các phơng pháp cụ thể nhằm tạo ramôi trờng, điều kiện cho sự phát triển của đối tợng [7,tr7]

Tóm lại có nhiều các định nghĩa khác nhau, song có thể hiểu:

- Quản lý là một hoạt động đợc tiến hành trong một tổ chức hay nhóm xãhội

- Quản lý là hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cánhân nhằm đạt đợc các mục đích của nhóm

- Quản lý là một quá trình tác động có định hớng (có chủ đích), có tổchức, lựa chọn trong số các tác động có thể có, dựa trên các thông tin về tìnhtrạng của đối tợng đợc ổn định và làm cho phát triển tới mục đích đã định

- Quản lý là quá trình tác động của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý

để đạt đợc mục tiêu trên cơ sở có tính đến sự tác động của môi trờng

- Quản lý vừa là khoa học vừa là nghệ thuật

- Quản lý là nhằm phối hợp nỗ lực của nhiều ngời, sao cho mục tiêu củamỗi cá nhân biến thành thành tựu của xã hội Mục tiêu của mọi nhà quản lý

là nhằm hình thành một môi trờng mà trong đó con ngời có thể đạt đợc cácmục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất ít nhất nhng sự thoả mãncá nhân ít nhất

- Hoạt động quản lý tuỳ thuộc vào điều kiện hoặc tình huống cụ thể để

đạt kết quả tối u có nghĩa là ngời quản lý khi áp dụng lý thuyết quản lý vàocông việc cụ thể phải linh hoạt và sáng tạo trong sự kết hợp và tác động nhiềumặt của các yếu tố khác nhau trong đời sống xã hội Quản lý ra đời chính là

để tạo ra một hiệu quả hoạt động cao hơn hẳn so với việc làm riêng rẽ củamột cá nhân, của một nhóm ngời khi họ tiến hành các công việc có cùng mụctiêu h gần gũi với nhau

2.2 Quản lý giáo dục- quản lý trờng học

2.2.1.Quản lý giáo dục

Giáo dục là một hiện tợng xã hội đặc biệt, bản chất của nó là quá trìnhtruyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử xã hội của các thế hệ con ngời.Giáo dục là một loại hình hoạt động cơ bản của xã hội loài ngời nhằmchuyển giao cho các thế hệ kế tiếp những giá trị vật chất và tinh thần của loàingời đã đợc tích luỹ và phát triển trong nhiều năm, dã và đang trở thành mộtnhu cầu không thể thiếu cho mỗi cá nhân và cả cộng đồng trong các hình tháikinh tế - xã hội khác nhau giáo dục góp phần làm cho xã hội loài ngời khôngngừng phát triển

- Quản lý giáo dục với t cách là một bộ phận của quản lý xã hội đã xuấthiện từ lâu Quản lý giáo dục đợc hiểu là quản lý các quá trình giáo dục- đầotạo, trong đó bao gồm quá trình dạy học diễn ra ở các cơ sở khác nhau củagiáo dục

- Theo Khudominxky.D.V thì quản lý giáo dục là những tác động có hệthống, có kế hoạch, có ý nghĩa và có mục đích của chủ thể, quản lý ở cáccấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống (từ Bộ giáo dục đến các nhàtrờng) nhằm mục đích bảo đảm việc giáo dục chủ nghĩa cộng sản cho thế hệtrẻ, bảo đảm sự phát triển toàn diện và hài hoà của họ {20,tr33}

- Theo học giả nổi tiếng Kônđakov.M.I “Quản lý giáo dục là tập hợpnhững biện pháp kế hoạch hoá nhằm bảo đảm sự vận hành bình thờng của cơquan trong hệ thống giáo dục để tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về

trình này vận hành một cách tối u tới việc hình thành các mục tiêu dự kiến”[26,tr19].

“Quản lý giáo dục là hệ thống tác động một có hệ thống , có mục đích,

có kế hoạch hợp với quy luật của chủ thể quản lý, nhằm làm cho hệ vận hànhtheo đờng lối, nguyên lý của Đảng, thực hiện đợc các tính chất của nhà trờngxã hội chủ nghĩa Việt Nam mà điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế

hệ trẻ, đa hệ thống giáo dục đến mục tiêu dự kiến tiến bộ trạng thái vềchất”[26,tr35]

Theo tác giả Phạm Minh Hạc thì “Quản lý nhà trờng, quản lý giáo dục làchức năng hoạt động dạy học có tổ chức đợc hoạt động dạy học, thực hiện

đợc các tình chất của nhà trờng phổ thông Việt Nam xã hội chủ nghĩa muốn quản lý đợc giáo dục, tức là cụ thể hoá đờng lối giáo dục của Đảng vàbiến đờng lối đó thành hiện thực, đáp ứng yêu cầu của nhân dân, của đất n-ớc” [11,tr61, 71,72]

Nh vậy, quản lý giáo dục chính là một quá trình tác động có định hớngcủa nhà quản lý giáo dục trong việc vận dụng những nguyên lý, phơng phápchung nhất của khoa học quản lý vào lĩnh vực giáo dục, nhằm đạt đợc nhữngmục tiêu giáo dục đã đề ra Những tác động đó, thực chất là những tác độngkhoa học đến nhà trờng, làm cho nhà trờng tổ chức một cách khoa học có kếhoạch trong quá trình dạy học, giáo dục theo mục tiêu đào tạo của cấp học,bậc học

Cụ thể hơn, quản lý giáo dục bao gồm các nhân tố sau:

Phải có chủ thể quản lý giáo dục, ở tầm vĩ mô là quản lý của Nhà nớc màcác cơ quan trực tiếp quản lý là Bộ GD-ĐT, Sở GD-ĐT, Phòng giáo dục; ởtầm vi mô là quản lý của ngời Hiệu trởng các trờng học, phải có hệ thống tác

động quản lý theo nội dung, chơng trình, kế hoạch thống nhất từ Trung ơng

đến địa phơng nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục trong mỗi giai đoạn cụ thể.Phải có một lực lợng những ngời làm công tác giáo dục cùng với hệ thống cơ

sở vật chất kỹ thuật tơng ứng và đông đảo các em học sinh

2.2.2.Quản lý trờng học

Quản lý trờng học là bộ phận quản lý trong hệ thống giáo dục và hệthống xã hội Đặc điểm của thể chế là có sự kết hợp chặt chẽ, hữu cơ giữa

đặc điểm nhà nớc và đặc điểm xã hội, vì thế trờng học luôn có mối quan hệ

và tác động qua lại với môi trờng xã hội Nhà trờng (cơ sở giáo dục) chính lànơi tiến hành các quá trình giáo dục - đào tạo có nhiệm vụ trang bị kiến thứccho một nhóm dân c nhất định thực hiện tối đa một quy luật tiến bộ xã hội”

Thế hệ sau phải lĩnh hội đợc tất cả những kinh nghiệm xã hội mà thế hệ đi

tr-ớc đã tích luỹ và truyền lại, đồng thời phải làm phong phú thêm những kinhnghiệm đó”

“Nhà trờng là một thiết chế đặc biệt của xã hội, thực hiện các chức năngkiến tạo các kinh nghiệm xã hội cho một nhóm dân c nhất định của xã hội

đó Nhà trờng đợc tổ chức việc kiến tạo nói trên đạt đợc các mục tiêu donhóm xã hội đó đặt ra cho nhóm dân c đợc huy động vào sự kiến tạo này mộtcách tối u theo quan niệm xã hội”[25,tr54]

Trờng học là một tổ chức giáo dục mang tính quyền lực nhà nớc, xã hội,trực tiếp làm công tác giáo dục, đào tạo, thực hiện việc giáo dục cho thế hệ

đang dần lớn lên Nó là tế bào cơ sở chủ chốt của bất cứ hệ thống giáo dục ởcấp nào Nói cách khác, trờng học thành tố cơ bản của tất cả các cấp quản lýnói trên lại vừa là một hệ thống độc lập tự quản xã hội Do đó quản lý tr ờnghọc nhất thiết phải có tính nhà nớc và có tính xã hội

Trong thời đại hiện nay, nhà trờng đợc thừa nhận rộng rãi nh một thiếtchế chuyên biệt của xã hội, để giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ thành những ngời

có tri thức, sức khoẻ, phẩm chất, đạo đức tốt

Nhiệm vụ của nhà trờng đợc đề cập từ nhiều khía cạnh khác nhau Việcquản lý nhà trờng có nhiều cách để tiếp cận Khi nghiên cứu hệ thống giáodục đợc xuất phát từ thực tiễn hoạt động của nhà trờng và nghiên cứu nhà tr-ờng phải nắm rõ tính chất chung của hệ thống giáo dục Từ đó ta thấy giáodục nhà trờng giữ vai trò trọng yếu tạo ra sức lao động mới cho xã hội, đặcbiệt là đòi hỏi hàm lợng chất xám trong lao động ngày càng cao

Trong cuốn “ Một số vấn đề giáo dục - khoa học giáo dục” tác giả PhạmMinh Hạc đã đa ra khái niệm: “Quản lý nhà trờng là thực hiện đờng lối giáodục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình tức là đa nhà trờng vậnhành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục mục tiêu đào tạo

đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh [10,tr27]

Nh vậy, căn cứ nhiệm vụ và quyền hạn của nhà trờng đợc quy định trong

điều 58 chơng 3 của Luật giáo dục nớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Namnăm 2005 đã ghi rõ

1-Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động khác theo mục tiêu, chơngtrình giáo dục, xác nhận hoặc cấp văn bằng chứng chỉ theo thẩm quyền 2- Tuyển dụng, quản lý nhà giáo cán bộ, nhân viên: Tham gia vào quá trình

điều động của cơ quan quản lý nhà nớc có thẩm quyền đối với nhà giáo, cán

bộ nhân viên

3- Tuyển sinh và quản lý ngời học.

4- Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực theo quy định của pháp luật 5- Xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật theo yêu cầu chuẩn hóa hiện đại hóa 6- Phối hợp với gia đình ngời học, tổ chức, cá nhân trong hoạt động giáodục

7- Tổ chức cho nhà giáo, cán bộ - nhân viên, ngời học tham gia các hoạt

động xã hội

8- Tự đánh giá chất lợng giáo dục và chịu sự kiểm định chất lợng giáo dụccủa cơ quan có thẩm quyền kiểm định chát lợng giáo dục

9- Các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật [24]

2.2.3.Quản lý trờng tiểu học

Giáo viên tiểu học khác với giáo viên ở các cấp học khác là phải dạy đủ 9môn trong chơng trình (6 môn của CTTH mới) cho nên vai trò của giáo viênrất quan trọng đối với việc nâng cao chất lợng dạy học, giáo dục Hoạt độngdạy học, giáo dục trong nhà trờng tiểu học là sự hợp tác lao động s phạm củatập thể giáo viên Để thực hiện đợc mục tiêu cấp học thì ngời Hiệu trởngcũng giữ vai trò không kém phần quan trọng trong việc chỉ đạo hoạt độngdạy học trong nhà trờng

Quản lý trờng tiểu học về bản chất là quản lý con ngời trong nhà trờng,

hệ bị quản lý là tập thể giáo viên và tập thể học sinh, hệ quản lý là lãnh đạonhà trờng Có thể nói quản lý trờng tiểu học chủ yếu tác động đến tập thểgiáo viên để tổ chức và phối hợp hoạt động của học trong quá trình giáo dụchọc sinh theo mục tiêu cấp học

Công tác quản lý trờng học bao gồm sự quản lý, sự tác động qua lại giữatrờng học và xã hội, đồng thời quản lý chính nhà trờng Chúng ta có thể phântích quá trình giáo dục đào tạo của nhà trờng nh một hệ thống gồm 6 thành tố

đó là:

1 Mục tiêu giáo dục 4 Học sinh

2 Nội dung giáo dục 5 Phơng pháp giáo dục

3 Thầy giáo 6 Cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học.Ngời quản lý trờng học chính là Hiệu trởng và các phó hiệu trởng Hoạt

động quản lý của ngời quản lý là phải làm cho hệ thống các thành tố vậnhành liên kết chặt chẽ với nhau đem lại kết qủa nh mong muốn

Quản lý trờng học là một hệ thống tác động có tính khoa học theo mộtquy trình và nguyên tắc nhất định vào các hoạt động của nhà trờng để cáchoạt động vận hành theo đúng mục tiêu Quản lý nhà trờng có thể hiểu đợc

nh một bộ phận của quản lý giáo dục nói chung Nh vậy quản lý nhà trờng

cũng chính là qản lý giáo dục nhng trong một phạm vi xác định của một đơn

vị giáo dục nền tảng, đó là nhà trờng Vì thế quản lý giáo dục tiểu học là vậndụng tất cả các nguyên lý chung của quản lý giáo dục để đẩy mạnh mọi hoạt

động của nhà trờng theo mục tiêu đào tạo của bậc học Đó là: "Nhằm giúphọc sinh hình thành những cơ sở ban đầu và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thểchất, thẩm mỹ và kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học THCS và các bậchọc trên”[11,tr17] Quản lý giáo dục tiểu học có thể hiểu là một chuỗi tác

động hợp lý (có mục đích, có hệ thống, có kế hoạch) mang tính tổ chức sphạm của chủ thể đến tập thể giáo viên và học sinh đến những lực lợng giáodục trong và ngoài trờng, huy động cùng hợp tác, phối hợp tham gia vào mọihoạt động của nhà trờng nhằm đạt đợc mục tiêu giáo dục đã định

+ Quản lý trờng học là quản lý hoạt động tập thể giáo viên nhân viên vàhọc sinh trong quá trình dạy học, nhằm mục tiêu hình thành và phát triểnnhân cách con ngời lao động mới cho học sinh, họ có khả năng đáp ứng đợcyêu cầu của xã hội, của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủnghĩa Việt Nam

+ Quản lý trờng học là quản lý dạy học theo chơng trình thống nhất của

Bộ Giáo dục- Đào tạo Chơng trình SGK là pháp lệnh của Nhà nớc, các nhàtrờng dới sự điều hành của Hiệu trởng phải thực hiện một cách nghiêm túc,không đợc phép tự ý cắt xén sửa đổi chơng trình hoặc nội dung SGK giảngdạy trong nhà trờng

+ Quản lý nhà trờng là tác động của chủ thể quản lý, là những tác độngcủa công tác tổ chức s phạm đến đối tợng quản lý nhằm giải quyết nhữngnhiệm vụ giáo dục của nhà trờng Đó là hệ thống tác động có xu hớng, cómục đích, có mối liên hệ qua lại lẫn nhau, phụ thuộc lẫn nhau

Quản lý nhà trờng đợc thực hiện trên cơ sở những quy luật chung củaquản lý, đồng thời có những nét đặc thù riêng

Quản lý nhà trờng khác với các loại quản lý xã hội khác, đợc quy địnhbởi bản chất lao động s phạm của ngời giáo viên, bản chất của quá trình dạyhọc- giáo dục Trong đó mọi thành viên của nhà trờng vừa là đối tợng quản

lý vừa là chủ thể tự hoạt động của bản thân mình Sản phẩm tạo ra của nhà ờng là nhân cách của ngời học sinh đợc hình thành trong quá trình học tập, tudỡng rèn luyện và phát triẻn theo yêu cầu của xã hội và đợc xã hội thừanhận

tr-Quản lý trờng học là quản lý hoạt động dạy học của giáo viên và hoạt

động học của học sinh là những tác động mang tính dân chủ, thuyết phục,

giúp đỡ, tạo điều kiện cho giáo viên và học sinh phát huy cao nhất năng lựccủa mình trong quá trình diễn ra hoạt động dạy và học Mặt khác nó còn cónhững hoạt động kiểm tra, đánh giá, phát hiện những thiếu sót của giáo viên

và học sinh để uốn nắn và sửa chữa Quản lý trờng học còn phải chú ý đếncông tác xây dựng và quản lý đội ngũ giáo viên và học sinh đủ mạnh để đảm

đơng mục tiêu nhiệm vụ của nhà trờng

Quản lý nhà trờng là còn phải quản lý toàn diện nhằm hoàn thiện và pháttriển nhân cách thế hệ trẻ một cách hợp lý, khoa học và hiệu quả Thành cônghay thất bại của hoạt động dạy học trong nhà trờng, đều phụ thuộc rất lớn vàonhững điều kiện đang tồn tại phổ biến ở các nhà trờng (cơ sở vật chất , độingũ giáo viên, công tác quản lý) Vì vậy muốn thực hiện có hiệu quả công tácgiáo dục phải chú trọng vào việc cải tiến công tác quản lý, chỉ đạo của mỗinhà trờng, nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân

2.2.4 Các chức năng quản lý giáo dục

Chức năng quản lý giáo dục là một phạm trù quan trọng trong các phạmtrù cơ bản của khoa học quản lý, là những hoạt động bộ phận tạo thành hoạt

động quản lý đã đợc cụ thể và chuyên môn hoá Các chức năng quản lý chính

là những hình thái biểu hiện sự tác động có chủ đích đến những tập thể ngờitrong các hoạt động Chức năng quản lý là một loại hình lao động chuyênbiệt của chủ thể quản lý nhằm tác động lên khách thể quản lý để đạt đợc mụctiêu quản lý nhất định Để đạt đợc những mục tiêu đã định quản lý phải thôngqua các chức năng quản lý Chức năng quản lý là một dạng hoạt động quản

lý đặc biệt thông qua đó chủ thể quản lý tác động đến khách thể quản lýnhằm thực hiện một mục tiêu nhất định Chức năng quản lý xác định cáckhối lợng công việc cơ bản và trình tự các công việc của quá trình quản lý,mỗi chức năng có nhiều nhiệm vụ, cụ thể là quá trình liên tục của các bớccông việc tất yếu phải thực hiện

* Quản lý có bốn chức năng cơ bản sau:

- Chức năng kế hoạch hoá đây là chức năng trọng tâm, giai đoạn quan trọngnhất của quá trình quản lý, căn cứ vào các tiềm năng đã có và những khả năng

sẽ có mà xác định rõ hệ thống mục tiêu cơ bản, chơng trình hành động cụ thể,

định ra các chỉ tiêu phấn đấu, đề ra phơng pháp, biện pháp, điều kiện để thựchiện, vạch ra tiến trình, thời gian, địa điểm hoàn thành công việc

- Chức năng tổ chức đây là giai đoạn thực hiện hoá những ý tởng đã đợc

kế hoạch hoá, là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa cácthành viên, giữa các bộ phận trong tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thànhcông các kế hoạch và đạt đợc mục tiêu tổng thể của tổ chức Trong quản lý

trờng tiểu học, chức năng tổ chức là việc phân công bố trí giáo viên chủnhiệm, lựa chọn tổ trởng chuyên môn, phân công giảng dạy sao cho chínhxác và phù hợp với năng lực và nhu cầu của từng giáo viên, phù hợp vớinguyện vọng, sở trờng của mỗi cá nhân, mỗi nhóm để phát huy khả năng của

họ hoàn thành tốt mục tiêu đã định

- Chức năng chỉ đạo khi kế hoạch đã đợc thiết lập cơ cấu bộ máy đợchình thành, nhân sự đã sắp xếp thì phải có ngời đứng ra lãnh đạo, dẫn dắt tổchức Đó là quá trình tác động đến hành vi và thái độ ngời khác, nhằm đạt đ-

ợc các mục tiêu đã đề ra Trong quá trình chỉ đạo sự tác động đến cá nhântrong nhóm ngời, làm cho họ tích cực hăng hái làm việc theo sự phân công và

kế hoạch đã định Chức năng chỉ đạo còn bao hàm cả chỉ dẫn, động viên,thúc đẩy giám sát ngời dới quyền thi hành nhiệm vụ đợc giao Để làm tốtcông tác chỉ đạo, ngời quản lý cần hớng dẫn tập huấn, tổ chức các chuyên đề

để phát huy đợc khả năng tự quản, tự giác, làm việc có hiệu quả của các cánhân và các tổ chức trong nhà trờng Trong chỉ đạo, giám sát phải có thái độnhã nhặn, lấy động viên khuyến khích là chính, không nên gây không khícăng thẳng, sợ hãi hoặc che đậy của cấp dới quyền Do vậy ngời quản lý rấtcần đến nghệ thuật chỉ đạo

- Chức năng kiểm tra, đánh giá chức năng kiểm tra, đánh giá đợc diễn ra

ở giai đoạn cuối cùng của chu trình quản lý, là chức năng cơ bản và quantrọng của quản lý, lãnh đạo mà không có kiểm tra là xem lại mục tiêu, dựkiến ban đầu và toàn bộ kế hoạch đã đạt đợc ở mức độ nào Kiểm tra là nhằmkịp thời phát hiện những sai sót trong quá trình hoạt động, tìm ra nguyênnhân thành công, thất bại, rút kinh nghiệm và đa ra những quyết định điềuchỉnh nhằm đạt tới các mục tiêu đã đề ra Kiểm tra thực chất là quá trình thiếtlập mối quan hệ nghịch trong quản lý, nó giúp ngời lãnh đạo điều khiển mộtcách tối u hoạt động của nhà quản lý

Bốn chức năng trên tạo thành một hệ thống quản lý trong hệ thống đóyếu tố thông tin luôn cần cho tất cả các giai đoạn với vai trò điều kiện, phơngtiện, không thể thiếu đợc đối với việc thực hiện các chức năng quản lý và raquyết định quản

2.3 Trờng tiểu học trong sự nghiệp đổi mới giáo dục

2.3.1 Vị trí ,vai trò của bậc tiểu học

- Bậc tiểu học là bậc học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân

Là bậc học dành chủ yếu cho trẻ em trong độ tuổi từ 6 -11 tuổi

- Bậc tiểu học tạo ra những cơ sở ban đầu rất cơ bản và bền vững cho trẻ

em tiếp tục học nên bậc học trên, hình thành những cơ sở ban đầu, đờng nétban đầu của nhân cách Những gì thuộc về tri thức, kỹ năng về hành vi vàlòng nhân ái đợc hình thành và định hình ở học sinh tiểu học sẽ bám theosuốt cuộc đời mỗi em Nếu ở tiểu học đặt nền móng vững chắc và đúng hớng,thì các lớp sau chỉ là củng cố và phát triển các tố chất ở trẻ Chính vì lẽ đó mà

ở bất cứ nớc nào cũng coi trọng giáo dục tiểu học và đòi hỏi ở mỗi chuẩnmực chứa đựng những yếu tố khoa học, tính phổ cập, tính nhân văn, tính thời

đại và tính dân tộc Dạy học ở bậc tiểu học là không chỉ nắm vững con đơngcách thức của sự hình thành trí tuệ và nhân cách mà còn phải biết “ Dạy chữ”trong mục tiêu “Dạy ngời” Có nhiều yếu tố ảnh hởng đến việc thực hiện mụctiêu giáo dục tiểu học Song về cơ bản có 3 nhóm yếu tố sau:

*Chất lợng đội ngũ giáo viên tiểu học

Giáo viên tiểu học có tầm quan trọng đặc biệt đối với quá trình giáo dục

ở tiểu học Lao động của giáo viên tiểu học vừa mang tính nghiệp vụ vừamang tính nghệ thuật Thầy cô giáo tiểu học là những hình ảnh gần gũi hàngngày với các em học sinh, là ngời mẹ thứ hai để từng bớc dìu dắt, giáo dụcnhân cáh của học sinh Chính vì vậy , yêu cầu về đội ngũ chất lợng giáo viênthờng luôn đợc nhấn mạnh trong các nghị quyết của Đảng và các văn bản của

Bộ Giáo dục -Đào tạo Giáo viên tiểu học không chỉ cần lắm vững kiến thứcchuyên môn mà còn phải có khả năng s phạm trong mọi hoạt động vui chơi,

ca hát và hoạt động tập thể, đoàn đội để góp phần giáo dục toàn diện cho họcsinh

*Đó là khả năng quản lý, chỉ đạo của ngời hiệu trởng trong nhà trờngHiệu trởng là ngời đại diện chức danh hành chính, ngời quản lý và lãnh đạocộng đồng giáo dục, với vai trò lớn nh vậy, cho nên năng lực quản lý của ng-

ời hiệu trởng sẽ ảnh hởng rất lớn đến chất lợng giáo dục

* Điều không thể thiếu trong những yếu tố hỗ trợ để chất lợng giáo dụcngày càng phát triển, đó là điều kiện cơ sở vật chất của nhà trờng, môi trờng

s phạm, phơng tiện dạy học càng đầy đủ, các phòng học cho các bộ mônchuyên biệt càng đáp ứng yêu cầu của học sinh thì lại càng tạo điều kiện chogiáo viên dạy học và giáo dục tốt

2.3.2 Vai trò của giáo viên tiểu học trong sự nghiệp giáo dục

Ngời giáo viên tiểu học có tầm quan trọng đặc biệt đối với quá trình giáodục ở tiểu học Hoạt động lao động của ngời thầy vừa mang tính nghiệp vụvừa mang tính nghệ thuật Đòi hỏi các thầy cô giáo bậc tiểu học phải là tấmgơng sáng, là hình ảnh thân thơng gần gũi để học sinh học tập và noi theo

Mục tiêu đào tạo giáo dục tiểu học đợc quy định số 2959/ QĐ - GD ngày

11 tháng 10 năm1994 của bộ giáo dục và đào tạo đã xác định: Vai trò củagiáo viên tiểu học là : “Là lực lợng giáo dục chính giữ vai trò chủ đạo trongmọi hoạt động giáo dục, là ngời giáo dục, tổ chức quá trình phát triển của trẻbằng phơng thức nhà trờng”

Với đặc điểm nghề dạy học ở tiểu học tác giả Nguyễn Kế Hào đã viết “Nghề đậm đặc tính s phạm, nghề dạy học tiểu học có những đặc điểm giốngnghề dạy học ở các bậc học khác nhng có đặc thù riêng về mặt s phạm màngời làm nghề dạy học ở bậc học khác không cần hoặc không có đợc.”[11,tr54]

ở bậc tiểu học, hoạt động dạy và học trên lớp với tất cả các môn quy

định theo chơng trình là hoạt động chủ yếu của ngời giáo viên Hoạt độngnày đòi hỏi giáo viên phải nắm vững con đờng cách thức của sự hình thành trítuệ và nhân cách của trẻ, định hớng, thúc đẩy sự phát triển đó, phải biết “Dạychữ” kết hợp với “Dạy ngời” Để đáp ứng yêu cầu của nghề nghiệp, giáo viêntiểu học phải đợc phát triển toàn diện về trình độ và nhân cách, phải có kiếnthức và các nghiệp vụ s phạm phải đạt tới nghệ thuât

Các nhà tâm lý học đã xác định chân dung giáo viên tiểu học với nhữngnét nhân cách sau:

Ngời có lòng say mê nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm đối với thế hệtrẻ, tạo nên sự tận tâm, kiên nhẫn, lòng độ lợng mà không hề giảm bớt tính c-

ơng quyết của bất kỳ con ngời có trách nhiệm , điều khiển một nhóm Đồngthời có đủ năng lực để dạy tốt 9 môn học bắt buộc, đáp ứng đợc nhiệm vụ vàchức năng của giáo viên tiểu học trong giai đoạn lịch sử

3 Vai trò ngời hiệu trởng trong việc nâng cao năng lực dạy học cho giáo viên

3.1 Nhà quản lý trong việc nâng cao năng lực dạy học cho giáo viên tiểu học:

+ Thực hiện mục tiêu quản lý, chức trách và nhiệm vụ ngời Hiệu trởng ờng tiểu học phải phổ cập tiểu học trong khu vực trờng đóng, phải đảm bảochất lợng giáo dục toàn diện theo mục tiêu giáo dục tiểu học Muốn vậy, phảikhông ngừng xây dựng đội ngũ giáo viên của trờng đủ về số lợng,đảm bảo vềchất lợng, đủ năng lực giảng dạy….Th.Thờng xuyên tổ chức học tập bồi dỡngnhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên, cán bộ côngnhân viên, quan tâm đế đời sống vật chất và tinh thần của họ

tr-Trong trờng tiểu học Hiệu Trởng là ngời cố vấn s phạm, là ngời trực tiếpbồi dỡng nghiệp vụ cho giáo viên, là ngời quản lý vận hành bộ máy của nhàtrờng Trong Điều lệ trờng tiểu học (Điều 24) cũng quy định rõ nhiệm vụ của

ngời Hiệu Trởng : “Trực tiếp quản lý công tác của giáo viên, nhân viên theonhiệm vụ đã giao, thờng xuyên kiểm tra giáo viên trong công tác giảng dạy

và trong các hoạt động giáo dục khác” [3]

-Kiểm tra việc thực hiện chơng trình ở các khối lớp, đúng về nội dungtiến độ môn học, áp dụng những phơng pháp mới, hình thức tổ chức tiết dạy,phơng tiện dạy học vv….Th

-Là trung tâm các mối quan hệ với các đoàn thể, cán bộ giáo viên, chịutrách nhiệm thúc đẩy mọi họat động của nhà trờng phát triển

-Tham gia bồi dỡng giáo viên bằng cách kiểm tra giáo án , hồ sơ, đồdùng, thiết bị dạy học, dự sinh hoạt chuyên môn, dự giờ, chuyên đề, thămlớp, kiểm tra chất lợng học sinh

Tổ chức hoạt động các hình thức thi đua để bồi dỡng kiến thức kỹ năngnghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên Tạo điều kiện cho cán bộ, giáo viên theohọc các hình thức bồi dỡng

+ Ngời Hiệu Trởng trờng tiểu học có vai trò một viên chức quản lý

- Đảm bảo sự liên hệ nhà trờng với cấp trên, là đại diện cấp quản lý giáodục ở địa phơng

-Giữ gìn, tôn trọng pháp chế trờng học có trách nhiệm đôn đốc thực hiệncác văn kiện nhà nớc

+ Hiệu Trởng là ngời quản lý việc vận hành bộ máy nhà trờng

- Quản lý CSVC, sách tham khảo, sách hớng dẫn các thiết bị dạy họcsách giáo khoa th viện, các phòng học vv

- Đảm bảo sự vận hành tốt trong khu vực trờng học

- Quản lý, chăm lo đời sống vật chất cho cán bộ giáo viên và phân phốitốt mọi nhiệm vụ cho cán bộ giáo viên

- Có ứng xử hợp lý để ứng phó với những khó khăn nảy sinh, đảm bảo sựphát triển của nhà trờng

+ Hiệu Trởng trong việc phối hợp giáo dục nhà trờng với môi trờng xãhội

- Tham mu các công tác của ban đại diện của CMHS

- Đảm bảo sự liên thông giữa nhà trờng và các cấp lãnh đao, là tác nhâncủa sự phát triển, gắn kết các mối quan hệ giữa nhà trờng với chính quyền,

đoàn thể của địa phơng

Bốn vai trò của ngời Hiệu Trởng có quan hê ràng buộc và tác động qualại lẫn nhau, hỗ trợ cho ngời Hiệu Trởng thực hiện tốt nhiệm vụ quan trọngnâng cao chất lợng dạy và học

3.2 Nội dung quản lý của hiệu trởng với hoạt động dạy ở trờng tiểu học

Nhiệm vụ của giáo viên là giảng dạy, truyền tải kiến thức cho học sinhcùng với việc giáo dục đạo đức cho các em Nhiệm vụ của Hiệu tr ởng làquản lý đội nhũ giáo viên để giúp giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ dạyhọc của mình Trong phạm vi của đề tài chúng tôi tập trung vào việc nghiêncứu quản lý hoạt động dạy học theo CTTH mới Có thể nêu một số biệnpháp quản lý hoạt động dạy của Hiệu trởng để nâng cao chất lợng giáo dục

nh sau:

3.2.1 Phân công công tác giảng dạy cho giáo viên rõ ràng, hợp lý

- Chú ý đến khả năng của mỗi giáo viên : khả năng giảng dạy của mỗi giáoviên là căn cứ chính để phân công Khi phân công lớp chủ nhiệm Hiệu trởngnên xem xét đến triển vọng của khả năng cũng nh những non yếu phải chấpnhận , trong điều kiện hiện nay của đội ngũ giáo viên để lựa cho phơng pháptối u

- Cân đối các nhiệm vụ của giáo viên: Nên phân công làm sao để tất cảgiáo viên ngoài công tác giảng dạy còn đợc tham gia các hoạt động giáo dụckhác trong nhà trờng, để gắn bó họ với tập thể s phạm nhà trờng

3.2.2 Hớng dẫn giáo viên xây dựng kế hoạch giảng dạy

Việc xây dựng kế hoạch giảng dạy và việc xác định mục tiêu công tácgiảng dạy của mỗi giáo viên phải dựa trên cơ sở chơng trình, thời khoá biểucủa từng khối lớp mà giáo viên phụ trách Khi xây dựng kế hoạch phải biếtdựa vào nhiệm vụ năm học của trờng – Phòng- Sở và của Bộ Giáo dục- Đàotạo

3.2.3.Quản lý giáo viên thực hiện chơng trình dạy học

Thực hiện chơng trình dạy học là thực hiện kế hoạch đào tạo theo mụctiêu của cấp học Về nguyên tắc chơng trình dạy học là pháp lệnh của nhà n-

ớc do Bộ Giáo dục ban hành, không đợc tuỳ tiện thay đổi, thêm bớt, làm sailệch chơng trình dạy học Vì vậy, Hiệu trởng phải nắm vững và tổ chức chotoàn thể giáo viên nghiên cứu, nắm vững chơng trình, mục tiêu giáo dục cấphọc, bậc học, vào các đầu năm học hoặc khi có sự điều chỉnh của Bộ Giáodục - Đào tạo Hiệu trởng, Phó hiệu trởng cùng các tổ trởng chuyên mônphân công nhau theo dõi nắm tình hình thực hiện chơng trình hàng tuần,hàng tháng, để nắm bắt đợc việc thực hiện chơng trình của mỗi giáo viênthông qua lịch báo giảng, phân phối chơng trình của từng khối lớp Đặc biệt

là theo dõi thời khoá biểu hàng ngày của từng lớp để điều khiển và kiểm soáttiến độ thực hiện các chơng trình dạy học

3.2.4 Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp

Chuẩn bị lên lớp của giáo viên bao gồm việc chuẩn bị dài hạn cho toàn

năm và từng học kỳ hoặc chuẩn bị cho từng tiết dạy cụ thể Việc chuẩn bịcho từng tiết dạy cụ thể đó là công tác soạn bài, đây là sự chuẩn bị quantrọng nhất của giáo viên trong giờ lên lớp , do đó cần phải ghi rõ hoạt độngcủa thầy- hoạt động của trò- thời gian cho từng phần cụ thể Để quản lý tốtcông tác soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên Hiệu trởng cần thựchiện các biện pháp sau:

- Hớng dẫn giáo viên lập kế hoạch soạn bài

- Thống nhất( cơ bản ) về nội dung, hình thức, thể hiện từng thể loại, tiếtdạy

- Hớng dẫn cách sử dung SGK, SGV, bài soạn mẫu trong việc soạn bài

- Quy định về việc sử dụng các bài soạn đã có

- Phân lịch họp tổ chuyên môn để thảo luận, thống nhất nội dung, phơngpháp soạn bài, những thay đổi cần bổ sung phơng pháp hay cải tiến giờ dạy

3.2.5 Quản lý giờ lên lớp

Quản lý tốt giờ lên lớp của giáo viên là giúp họ thực hiện có hiệu quảgiờ dạy trên lớp Bởi giáo viên tiểu học là mỗi ngời dạy một lớp và dạy tất cảcác môn trong CTTH, cho nên quản lý chặt chẽ giờ lên lớp cũng nh khơi dậytính tự giác của mỗi giáo viên là nhiệm vụ cơ bản để nâng cao giờ lên lớp củachính họ Mặt khác cần quan tâm đến đội ngũ mới vào nghề bằng cách phâncông giáo viên giỏi, có kinh nghiệm, kèm cặp, dự giờ thăm lớp để uốn nắnkịp thời những sai lệch trong dạy học đồng thời hớng dẫn nghiệp vụ s phạm,PPDH ….Th

3.2.6 Quản lý việc sử dụng đồ dùng và trang thiết bị dạy học

ĐDDH là một trong những thành tố để đổi mới PPDH theo CTTH mới

Do vậy ở các lớp 1,2,3 đồ dùng dạy học đã đợc trang bị đến tận tay từng tayhọc sinh và từng giáo viên đứng lớp Để khai thác triệt để cũng nh tính u việtcủa mỗi đồ dùng, nâng cao hiệu quả giờ dạy, Hiệu trởng phải là ngời quản lý,quán triệt giáo viên tích cực sử dụng ĐDDH bằng cách tập huấn cho giáoviên cách sử dụng đồ dùng ở từng khối lớp, từng môn học cụ thể, giúp cho họ

có kỹ năng, kỹ thuật khi sử dụng ĐDDH góp phần nâng cao chất lợng giáodục cho bậc học

3.2.7 Quản lý giáo viên kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh

Kiểm tra đánh giá tri thức kỹ năng , kỹ xảo của học sinh là khâu rất quantrọng trong quá trình dạy học Nó có tác dụng điều chỉnh thực trạng dạy vàhoạt động học, củng cố và phát triển trí tuệ của học sinh cũng nh giáo dụcphẩm chất và nhân cách cho các em

Do việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh có vai trò quantrọng nh vậy nên Hiệu trởng cần nắm đợc giáo viên thực hiện vấn đề này ởcác nội dung:

+ Thực hiện đúng chế độ kiểm tra, chế độ cho điểm

+ Chấm bài và trả bài đúng hạn, có nhận xét cụ thể đối với những môn

3.2.8 Tổ chức công tác thi đua khen thởng

Thi đua là đòn bẩy trong mọi hoạt động giáo dục, là biện pháp quantrọng để động viên tích cực hoạt động của cá nhân và tập thể Khi lôi cuốnmọi ngời vào phong trào thi đua họ sẽ thấy rõ vị trí của mình trong công việc

mà tổ chức giao cho họ từ đó nâng cao chất lợng của họ trong công việc

Ng-ời lãnh đạo cần tiến hành công tác thi đua bằng nhiều hình thức phong phú :Trao đổi kinh nghiệm tổ chức các phong trào thi đua , các hội thi thaogiảng… Tổ chức thi đua phải đảm bảo tính công khai và tính tập thể để đachất lợng giáo dục trong nhà trờng ngày càng đạt kết quả cao hơn

3.3 Sự cần thiết phải đổi mới phơng pháp dạy học theo chơng trình tiểu học mới ở các trờng tiểu học huyện Mê Linh - tỉnh Vĩnh Phúc

Mê Linh là một trong nhữnng đơn vị dạy thử nghiệm CTTH mới từ năm1997- 1998 đến nay Đã hiểu rõ mục tiêu giáo dục tiểu học đợc cụ thể hoáthành mục tiêu của các môn học và các hoạt động giáo dục khác trong CTTHbao gồm các yêu cầu cơ bản về kiến thức, kỹ năng, thói quen, niềm tin, thái

độ, hành vi, định hớng v.v Các yêu cầu này lại đợc phân định thành các mức

độ phù hợp với từng lớp ở bậc tiểu học

CTTH mới đợc áp dụng thống nhất trong cả nớc từ năm học 2002- 2003

Đây là công trình khoa học của tập thể các nhà giáo lão thành, các nhà khoahọc s phạm, các cán bộ QLGD tiểu học từ Bộ Giáo dục đến các trờng tiểuhọc, các giáo viên tiểu học ở các vùng, miền khác nhau trong cả nớc Ngoàinhững đổi mới về quan điểm và cách soạn thảo một chơng trình giáo dục củamột bậc học nhằm tạo ra một hcơng trình vừa chuẩn mực(về mục tiêu giáodục và trình độ học tập) vừa linh hoạt khi vận dụng và đổi mới liên tục.CTTH mới có đổi mới rất cơ bản, một số đổi mới chủ yếu của CTTH là :

3.3.1 Tiếp tục thực hiện giáo dục toàn diện, cân đối và hài hoà về đạo

đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản

- CTTH mới kế thừa và phát huy việc giáo dục các giá trị truyền thống,

đồng thời coi trọng đúng mức việc giáo dục các giá trị phù hợp với nhữngyêu cầu của chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ CNH- HĐH đất nớc và hộinhập quốc tế cụ thể là:

- Tập trung vào các kỹ năng cơ bản : nghe, nói, đọc, viết và tính toán

- Coi trọng kỹ năng sống trong cộng đồng , thích ứng với những đổi mớidiễn ra hàng ngày trong xã hội hiện đại

- Hình thành các kỹ năng t duy: sáng tạo, giải quyết các vấn đề v.v

- Hình thành và phát triển các phẩm chất của ngời lao động Việt Nam nh:cần cù, cẩn thận, có trách nhiệm, yêu gia đình, yêu quê hơng v.v

3.3.2 Tập trung vào đổi mới phơng pháp giáo dục

Thực hiện dạy học dựa vào các hoạt động học tập tích cực chủ động,sáng tạo của học sinh góp phần hình thành phơng pháp và nhu cầu tự học chongời học, đa dạng hoá các hình thức các hình thức dạy học ( dạy học theo cánhân, theo nhóm nhỏ, theo lớp ở trong hoặc ngoài phòng học…) khuyếnkhích giáo viên, học sinh chủ động, linh hoạt, sáng tạo trong dạy và học Nên

ở CTTH mới đã thể hiện sự đổi mới đó là :

- Đổi mới cách biên soạn SGK , coi SGK là tài liệu để tổ chức cho họcsinh hoạt động học tập

- Tăng cờng các thiết bị học tập để góp phần giúp học sinh gắn với thựchành, tăng thời lợng thực hành ở các môn từ 50% đến 70% tổng thời lợngdạy Chuyển một số môn học thành hoạt động giáo dục nhất là ở các lớp1,2,3

3.3.3 Thực hiện tích hợp và tinh giản các nội dung giáo dục

CTTH mới đã lựa chọn các nội dung cơ bản, hiện đại trong từng lĩnh vựchọc tập bớc đầu thực hiện tích hợp trong từng môn học và giữa các môn học

có nhiều mối quan hệ với nhau, do đó đã tinh giản đợc một số các nội dunggiáo dục, xoá bỏ sự trùng lặp không cần thiết, giảm nhẹ gánh nặng học tậpcho học sinh Nhờ tích hợp và tinh giảm các nội dung giáo dục mà : ở các lớp1,2,3 chỉ có 6 môn học( toán, tiếng việt, đạo đức, tự nhiên xã hội, nghệ thuật,thể dục) Trong đó các môn học đạo đức, nghệ thuật, thể dục chuyển thànhhoạt động giáo dục không có SGK ở các lớp 4,5 có 9 môn học ( toán, tiếngviệt, đạo đức, khoa học, địa lý, lịch sử, âm nhạc, mỹ thuật, kỹ thuật, thể dục )trong đó chỉ có môn thể dục không có SGK

- Có thể tăng cờng tổ chức các hoạt động học tập của học sinh khuyếnkhích học sinh trao đổi ý kiến tìm các phơng pháp khác nhau để giải quyếtcác vấn đề của bài học thực hành vận dụng nhiều hơn trớc, góp phần đẩymạnh đổi mới PPDH ở tiểu học.

3.3.4 Đổi mới cách đánh giá kết quả học tập của học sinh

Chỉ đánh giá bằng điểm số các môn: tiếng việt, toán ở các lớp1, 2, 3 vàvới môn toán , tiếng việt , khoa học, lịch sử, địa lý ở lớp 4, 5

- Phối hợp giữa cách đánh giá truyền thống (tự luận) với các bài tập trắcnghiệm để đánh giá (kiểm tra ,thi…) toàn diện, chính xác, công bằng và cóhiệu quả (phản hồi nhanh)

- Các môn học khác chỉ nên nhận xét để khuyến khích học sinh hoànthành các nhiệm vụ học tập ngay ở nhà trờng, không giao bài tập về nhà

3.3.5 CTTH mới thống nhất theo điều kiện cụ thể của từng địa phơng, từng đối tợng học sinh

- Thống nhất về mục tiêu giáo dục tiểu học

- Đảm bảo trình độ chuẩn (tối thiểu) của chơng trình trong phạm vi cả ớc( trong dạy học và kiểm tra, thi)

n Đảm bảo sự bình đẳng về cơ hội đi học và bình đẳng trong tiếp nhậnmột nền giáo dục tiểu học có chất lợng cao cho mọi trẻ em [13, tr40,41,42,43]

Trên đây là những cơ sở lý luận của việc xác định các biện pháp quản lýhoạt động dạy học theo CTTH mới của hiệu trởng nhằm nâng cao kết quảhọc tập cho học sinh tiểu học Căn cứ vào thực trạng quản lý hoạt động dạyhọc theo CTTH mới ở các trờng tiểu học huyện Mê Linh- Vĩnh Phúc hiệnnay, những mặt đạt đợc và cha đạt đợc, chúng tôi sẽ có những đề xuất, kiếnnghị về các biện pháp quản lý hoạt động dạy học cơ bản, cần thiết, xin đợctrình bày ở những chơng tiếp theo

1.Vài nét về giáo dục tiểu học mê linh

Mê Linh là một huyện của tỉnh Vĩnh Phúc giáp với thủ đô Hà Nội vớitổng diện tích là 14 nghìn ha và 18 vạn dân, trình độ văn hoá không đồng

đều, mức bình quân thu nhập không cao, có khoảng 60% dân c sống bằngnghề trồng trọt chăn nuôi, còn khoảng 40% dân c là cán bộ công nhân viên

và hu trí

Mê Linh là nơi có truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm, cónhiều những di tích lịch sử, đặc biệt có đền thờ Hai Bà Trng là hai vị vua đầutiên của dân tộc

Cho đến nay, Mê Linh là huyện thu hút đợc nhiều dự án đầu t của nớcngoài, nhiều các nhà máy liên doanh, các công ty trách nhiệm hữu hạn đã đ-

ợc mở và xây dựng trên huyện Mê Linh Do vậy, nền kinh tế Mê Linh đangchuyển mình từ nền kinh tế nông nghiệp sang nền kinh tế công nghiệp, dulịch và dịch vụ Trong tơng lai Mê Linh sẽ trở thành thành phố vệ tinh củathủ đô Hà Nội

Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội ngành giáo dục - đào tạo Mê Linh

đã không ngừng nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện và từng bớc nâng caochất lợng mũi nhọn Với mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi d-ỡng nhân tài cho đất nớc Cùng truyền thống hiếu học của nhân dân Mê Linh

và sự quan tâm sâu sắc của các cấp lãnh đạo Đảng, chính quyền các cấp , đặcbiệt là dới sự chỉ đạo trực tiếp của Phòng giáo dục Mê Linh chất lợng giá dục

Mê Linh đã từng ngày khởi sắc

Giáo dục tiểu học thực hiện theo CTTH mới đợc thống nhất trong cả nớcbắt đầu từ năm học 2002-2003 đến nay.Chơng trình này đã đồng bộ đổi mới

về mục tiêu, nội dung, phơng pháp đặc biệt là trang thiết bị dạy học và đồdùng học tập đợc cấp đến từng học sinh Đây là một trong những thành tố cótính chất quyết định đến chất lợng dạy và học Đổi mới phơng pháp dạy vàhọc phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh trên cơ sở lựa chọn nộidung, kiến thức kỹ năng cơ bản của SGK, tổ chức các hình thức và PPDH phùhợp với tâm sinh lý trẻ, tiến hành các giờ lên lớp nhẹ nhàng có hiệu quả Đặcbiệt cán bộ quản lý các trờng tiểu học rất quan tâm, đầu t việc bồi dỡng nănglực dạy học cho giáo viên, tập huấn cho giáo viên biết sử dụng thành thạo các

trang thiết bị dạy học đã đợc cấp phát , phục vụ cho việc đổi mới PPDH gópphần nâng cao chất lợng giáo dục nói chung.

Trong những mặt thuận lợi đó, để đảm bảo mục tiêu giáo dục của ngành.Giáo dục tiểu học huyện Mê Linh không tránh khỏi một số khó khăn đó là:Một số bộ phận học sinh tiểu học là con em các hộ gia đình đói nghèo nênviệc quan tâm đến học tập của các em còn ít, có khi còn không đợc quan tâm.CSVC của trờng học về cơ bản cha đáp ứng đợc yêu cầu học 8 buổi/ tuần và 2buổi / ngày.CSVC để bảo quản các đồ dùng đợc cấp phát còn thiếu, yếu.Trình độ đội ngũ giáo viên không đồng đều nên việc tiếp thu và dạy theoCTTH mới còn gặp khó khăn , cản trở không ít đến việc thực hiện thành côngmục tiêu giáo dục cấp học

2 Thực trạng giáo dục tiểu học huyện Mê linh.

Giáo dục Mê Linh đợc chia thành 3 trung tâm chất lợng cao mỗi trungtâm gồm các trờng có vị trí địa lý gần nhau thuận lợi cho việc giao lu học hỏicũng nh trong sinh hoạt chuyên môn Chính vì vậy, mỗi trung tâm đã cố gắngxây dựng cho trung tâm mình có khả năng bồi dỡng nâng cao chất lợng dạyhọc cho giáo viên và bồi dỡng nâng cao chất lợng mũi nhọn cho học sinh Cả

3 trung tâm hoạt động rất đều tay và dới sự chỉ đạo trực tiếp của Phòng Giáodục Trong đề tài này chúng tôi lấy trung tâm chất lợng cao Thanh Lâm đểkhảo sát, nghiên cứu là chính, cùng với nguồn cung cấp của Phòng Giáo dục

Mê Linh

Giáo dục tiểu học Mê Linh đã có sự phát triển khá về qui mô và cả chất ợng, số lợng Trong sự chuyển mình khá rõ nét về giáo dục của huyện MêLinh đó là số trờng đạt chuẩn quốc gia ngày càng tăng (14/29 trờng đã đợccông nhận) Những năm gần đây phong trào học tập phát triển mạnh PhòngGiáo dục Mê linh đã liên kết với trờng Cao Đẳng S phạm Vĩnh Phúc, Trờng

l-Đại Học S phạm II Xuân Hoà, Trờng l-Đại học S phạm I Hà Nội mở các lớphọc tại chức, chuyên tu và từ xa Nhằm nâng cao trình độ và đáp ứng nhu cầuhọc tập cho giáo viên Một số ít trình độ giáo viên tiểu học còn ở trình độ đàotạo cấp tốc, tuyển thẳng từ những năm 60, hiện nay họ đều đến tuổi sắp nghỉ

hu cho nên không còn độ tuổi đi học, những giáo viên này trình độ cơ bản cha

đạt yêu cầu, kiến thức văn hoá cha vững Họ có nhiều hạn chế khi tiếp thu theo

sự đổi mới của ngành Đặc biệt là tiếp thu chơng trình nội dung, phơng phápcủa CTTH mới, khả năng, thao tác sử dụng các ĐDDH còn lúng túng Nhiềutrờng cha có giáo viên dạy các bộ môn chuyên biệt, vì vậy giáo viên dạy vănhoá phải kiêm nhiệm việc dạy đủ (9 môn học chơng trình tiểu học 2000) trong

1 lớp là khó khăn đối với giáo viên

2.1.Thực trạng về số lợng học sinh

Huyện Mê Linh năm học 2002-2003 có 29 trờng tiểu học là công lập với

635 lớp và 16770 học sinh (bình quân 26 học sinh/ 1 lớp) Huyện có 680 giáoviên tiểu học, trong đó có 63 Hiệu trởng và Phó hiệu trởng

Huyện Mê Linh đã đạt tiêu chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học, xoá mù chữvào năm 1995 và đã đợc công nhận hoàn thành phổ cập THCS

Những năm gần đây kinh tế trong nhân dân đã đợc cải thiện rất nhiềumức thu nhập bình quân đầu ngời cũng đợc tăng lên do chuyển đổi cơ cấukinh tế từ thuần nông sang nền kinh tế nông - công nghiệp - dịch vụ và thơngmại nhỏ Nhờ đó mà sự chăm lo của các bậc cha mẹ học sinh với con cáicũng đợc tăng lên rất nhiều Nhu cầu học tập ngày càng đòi hỏi cao hơn nh đ-

ợc học 10 buổi / tuần, 8 buổi/tuần Đây cũng là một trong những khó khăncủa trờng, bởi CSVC còn thiếu thốn Tuy nhiên, lãnh đạo các nhà trờng đãsáng tạo trong hoàn cảnh của mình để khắc phục thực hiện đợc quyết địnhcủa Bộ Giáo dục - Đào tạo và Sở Giáo dục - Đào tạo đáp ứng đợc yêu cầu củacha mẹ học sinh khi con em đợc học 10 buổi / tuần, 8buổi/ tuần, 6 buổi /tuần, để họ yên tâm công tác, làm ăn, buôn bán

Bảng 1: Số lợng học sinh tiểu học năm học 2002-2003

Tên trờng

Số lớp

Số HS

Số lớp

Số HS

Số lớp

Số HS

Số lớp

Số HS

Số lớp

Số HS

Số lớp

Số HS Toàn huyện 635 16770 127 3028 131 3269 118 3190 126 3452 133 3831

(Nguồn do Phòng Giáo dục cung cấp)

2.2 Thực trạng về chất lợng học sinh tiểu học huyện Mê Linh

Thực hiện hớng dẫn của Bộ GD-ĐT và Sở GD-ĐT về CTTH mới Ngànhgiáo dục huyện Mê Linh đã tự nguyện tham gia chơng trình thử nghiệmCTTH 2000 (CTTH mới)

2.2.1.Chơng trình thử nghiệm gồm:

- Thử nghiệm SGK mới biên soạn theo CTTH

- Thử nghiệm đổi mới PPDH theo định hớng dạy học dựa trên các hoạt

động tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh

- Thử nghiệm đổi mới cách tập huấn giáo viên, cách soạn bài của giáo viên

và đổi mới cách kiểm tra kết quả học tập của học sinh

2.2.2.Thời gian thử nghiệm từ năm học 1997-1998.

- Năm học 1997- 1998: Thử nghiệm toán lớp 1 (Vòng 1)

- Năm học 1998-1999: Thử nghiệm tiếng việt, đạo đức lớp1 (Vòng 1)

Thử nghiệm toán lớp 1 (Vòng 2)Thử nghiệm toán lớp 2 (Vòng 1)

Thử nghiệm toán, tiếng việt, đạo đức ở các lớp 1,2,3,4,5 [13,tr35,36]

Đến năm học 2002-2003 CTTH mới đã đợc hoàn thiện và đợc triển khaitrên phạm vi toàn quốc bắt đầu từ lớp 1 Do đợc thực hành thử nghiệmCTTH mới từ năm 1997-1998 nên việc triển khai chỉ đạo thực hiện dạy họctheo CTTH mới (nội dung, phơng pháp, sử dụng thiết bị đồ dùng dạy học)

đối với giáo viên tiểu học huyện Mê Linh rất thuận lợi vì giáo viên đợc dựcác lớp tập huấn nhiều năm

Để nâng cao chất lợng dạy học theo CTTH mới Phòng Giáo dục MêLinh đã mở các lớp tập huấn tập trung tại các trung tâm chất lợng cao, bỗi d-ỡng theo chơng trình riêng của từng khối lớp Giảng viên là các giáo viên cốtcán và các giáo viên của trờng Cao đẳng s phạm Vĩnh Phúc đợc tập huấn theochơng trình của Bộ Phòng Giáo dục Mê Linh chỉ đạo các nhà trờng vận độngphụ huynh học sinh mua đủ SGK Mỗi trờng có một tủ sách dùng chung chocác em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, gia đình chính sách đợc mợn Hơn

thế nữa ở các nhà trờng còn vận động đợc cha mẹ học sinh góp tiền đóng tủ

đựng và bảo quản đồ dùng cho học sinh đã đợc nhà nớc cấp phát

Ngoài ra Phòng Giáo dục Mê Linh còn đầu t, trang bị các đầu sách nângcao, sách tham khảo, để các trờng có thêm tài liệu bồi dỡng học sinh giỏi ởcác khối lớp Lãnh đạo và chuyên viên của phòng chỉ đạo và kiểm tra thờngxuyên việc kiểm tra đánh giá xếp loại học sinh theo thông t 15 của Bộ GD-

ĐT đối với các lớp 4+5 Còn lớp 1, 2, 3 đợc đánh giá theo hớng dẫn đánh giátạm thời của Bộ Giáo dục - Đào tạo Phòng Giáo dục còn mở các lớp tậphuấn học tập đổi mới cách đánh giá học sinh theo CTTH mới (Giáo viên trựctiếp dạy các lớp 1,2,3 và cán bộ quản lý trong các nhà trờng)

Hàng năm Phòng Giáo dục tổ chức khảo sát giáo viên nhằm khuyếnkhích công tác tự học và tự bồi dỡng để nâng cao trình độ chuyên môn Cùngvới sự kiểm tra khảo sát giáo viên và kiểm tra đánh giá kết quả các lớp tậphuấn Việc làm này đã khích lệ giáo viên tự nghiên cứu, học tập để nâng caotay nghề Vào đầu năm học các trờng đều kiểm tra khảo sát chất lợng đầunăm Phòng Giáo dục tổ chức khảo sát chất lợng toàn huyện vào giữa kỳ1,cuối kỳ1 và giữa kỳ 2, cuối kỳ 2 mỗi năm

Các chuyên viên của Phòng Giáo dục thờng xuyên tổ chức các chuyên

đề bộ môn, kiến thực tập, tổ chức các hội thảo về “Đổi mới phơng pháp dạyhọc’’ Hội thảo về cách sử dụng, bảo quản các phơng tiện, đồ dùng dạy học,chỉ đạo thống nhất về cơ bản nội dung sinh hoạt chuyên môn Phát động vàkhuyến khích giáo viên hởng ứng phong trào viết sáng kiến kinh nghiệm làm

đồ dùng dạy học

Cùng với các hoạt động chuyên môn đã nêu ở trên Phòng Giáo dục đãkết hợp với Hội khuyến học Huyện, Hội đồng giáo dục các xã, Hội cha mẹhọc sinh, Hội chữ thập đỏ v.v chỉ đạo tốt các hoạt động ngoài giờ lên lớp.Cải tiến các hình thức sinh hoạt tập thể, giáo dục truyền thống hớng dân họcsinh theo các chuyên hiệu đội viên, giáo dục học sinh tham gia các hội từthiện Qua đó rèn luyện cho học sinh ý thức kỷ luật, lòng nhân ái , tính tựchủ, tự tin, lối t duy khoa học, chủ động trong cuộc sống, từ đó giúp các em

có quyết tâm đạt kết quả cao

Hàng năm Phòng Giáo dục có văn bản hớng dẫn thực hiện nhiệm vụ nămhọc cụ thể , gửi tới các trờng Đây là diều kiện thuận lợi cho các trờng hoànthành mục tiêu giáo dục bậc học đã đề ra, đáp ứng với yêu cầu xã hội

Từ năm học 2002-2003 việc đánh giá học sinh tiểu học có những thay đổi

để phù hợp với những CTTH mới Đối với các lớp 1, 2, 3 chỉ đánh giá định ợng (cho điểm) ở hai môn toán và tiếng việt từ điểm 0 đến điểm 10 còn cácmôn khác đợc đánh giá bằng định tính (nhận xét)

l-Các môn học đánh giá bằng định tính(nhận xét) đợc đánh giá ở hai mức

là hoàn thành (A) đạt đợc yêu cầu cơ bản về kiến thức, kỹ năng mônhọc.Những em học sinh hoàn thành nhng có biểu hiện năng khiếu của mônhọc sẽ đợc giáo viên đánh giá là hoàn thành tốt(A+)

- Cha hoàn thành (B) cha đạt những yêu cầu quy định

Để đánh giá học sinh ở mức độ nào, giáo viên chủ nhiệm phải dựa vào cácchứng cứ ghi trong sổ điểm

+Về hạnh kiểm:Cũng đợc đánh giá theo 2 mức độ, thực hiện đầy đủ vàthực hiện cha đầy đủ

- Học sinh thực hiện đầy đủ 4 nhiệm vụ của học sinh tiểu học đợc ghi làthực hiện đầy đủ(Đ)

- Học sinh thực hiện cha đầy đủ 4 nhiệm vụ của học sinh tiểu học đợc ghi

là thực hiện cha đầy đủ(CĐ)

- ở đây chúng tôi chỉ đánh giá thực trạng kết quả của học sinh lớp1 Nhchúng ta đã biết đây là năm học đầu tiên thực hiện CTTH mới trong phạm vicả nớc cho nên, tất cả còn rất mới mẻ đối với học sinh cũng nh giáo viên vàcán bộ quản lý Mặc dù đã đợc Phòng Giáo dục mở các lớp tập huấn cho giáoviên về PPDH, khả năng thao tác các đồ dùng dạy học.v.v Song kết quả đạt

đợc vẫn còn rất khiêm tốn

Bảng 2: Chất lợng học sinh lớp 1 năm 2002-2003:

Tên trờng

Xếp loại hạnh kiểm Xếp loại học lực dụng ĐDDHKhả năng sử

(Nguồn do Phòng Giáo dục cung cấp)

Qua số liệu thống kê chúng tôi thấy năm học 2002-2003 có 39% số họcsinh lớp 1 đợc đánh giá hạnh kiểm tốt; 18% số học sinh xếp học lực giỏi con

số này là rất khiêm tốn so với yêu cầu của CTTH mới đặc biệt là khả năng sửdụng trang thiết bị đã đợc cấp phát Toàn huyện có 53% số học sinh sử dụngcha thành thạo đồ dùng học tập của bản thân Đây là vấn đề bức xúc mà cácnhà quản lý cần phải nghiên cứu tìm ra những biện pháp hữu hiệu giúp giáoviên đứng lớp có kinh nghiệm, có trình độ hớng dẫn học sinh biết sử dụng đồdùng của mình hiệu quả hơn, để nâng cao chất lợng kết quả học tập chochính mỗi học sinh

2.3 Thực trạng về đội ngũ giáo viên tiểu học Huyện Mê Linh

2.3.1 Thực trạng về số lợng và trình độ đào tạo giáo viên

Trong những năm gần đây đội ngũ giáo viên tiểu học Mê Linh tơng đối

ổn định tỷ lệ giáo viên đạt trên chuẩn chiếm 12%, số giáo viên đạt chuẩnchiếm 70% còn lại 18% số giáo viên cha đạt chuẩn Do trình độ giáo viênkhông đồng đều cho nên trong quá trình tiếp thu và thực hiện CTTH mới còn

có những mặt hạn chế Nó thể hiện rất rõ qua hoạt động dạy của giáo viêntrên lớp , qua khảo sát thực trạng hoạt động dạy học theo CTTH mới của giáoviên tiểu học huyện Mê Linh,chúng tôi có thể chia thành 3 mức độ nh sau :

- Có khả năng chuyển tải nội dung chơng trình nội dung SGK mới mộtcách linh hoạt, sáng tạo

- Chuyển tải đầy đủ nội dung SGK

- Chuyển tải nội dung SGK còn lúng túng

Từ thực trạng trên cho thấy các nhà quản lý đặc biệt là hiệu trởng các nhàtrờng phải có một kế hoạch bồi dỡng nâng cao chất lợng giảng dạy cho giáoviên, đồng thời nâng cao nhận thức của giáo viên về yêu cầu cần đạt củaCTTH mới này, có thể mở các lớp học, các lớp tập huấn dài hạn , ngắnhạn,hoặc những buổi thực tập s phạm, chuyên đề v v để giáo viên đợc thamgia

Bảng 3: Trình độ đào tạo và năng lực dạy học của giáo viên

tiểu học Mê Linh

Tên trờng

Trình độ đào tạo Khả năng truyền tải CT-SGK mới

Ghi chú

Trên chuẩn(%

)

Chuẩn(%

)

Dới chuẩn(%

(Nguồn do Phòng Giáo dục cung cấp)

Nhìn vào số liệu tập hợp ở bảng trên cho ta thấy:

- Trình độ đào tạo của giáo viên ảnh hởng rất lớn đến khả năng giảng dạycủa họ Trình độ đào tạo tỷ lệ thuận với năng lực truyền tải tri thức cũng nhkhả năng tiếp thu, vận dụng phơng pháp dạy theo CTTH mới Cụ thể là tỷ lệgiáo viên có trình độ chuẩn trở lên , tơng đơng với tỷ lệ số giờ đạt từ khá trởlên Do vậy các nhà quản lý cần chú ý quan tâm đến việc nâng cao trình độcho giáo viên, tạo điều kiện để họ dợc tham gia các lớp cao đẳng, đại họckhi có lớp

Năm học 2002-2003 lực lợng giáo viên trẻ có số năm dạy học dới 10năm của toàn huyện chiếm 20% Đây là những giáo viên đợc đào tạo từ cáctrờng đại học, cao đẳng chính quy nên họ có PPDH tiên tiến hơn, ngoài ra họcòn có sức khoẻ có kiến thức chuyên môn cơ bản, có hiểu biết, có khả năngnhận thức cũng nh tiếp thu cái mới, cái tiên tiến hiện đại nhanh nhạy hơn.Bên cạnh đó họ còn có lòng nhiệt tình công tác yêu nghề, mến trẻ Songnhững giáo viên mới này thiếu kinh nghiệm trong dạy học nhất là khi tiếpxúc với học sinh và giải quyết các tình huống s phạm còn lúng túng, cha triệt

để, thiếu vốn sống thực tế họ cha nắm bắt đợc tâm lý lứa tuổi tiểu học, haynóng vội kể cả trong dạy học cũng nh trong giáo dục.Trong quá trình dạy học

họ cha luyện kỹ kiến thức cơ bản họ đã chuyển sang phần nâng cao do vậy dễlàm cho học sinh chán nản Trong công tác giáo dục họ cha khéo léo, chonên khi bồi dỡng cho đối tợng này cần tập trung vào trang bị những kiến thứccơ bản về công tác tổ chức quản lý dạy học và các kỹ năng giao tiếp s phạm,ứng xử và hoạt động xã hội

Khi nghiên cứu lực lợng đông hơn đó là những giáo viên lâu năm, trongnghề chiếm 48% Về cơ bản họ đã yên tâm với nghề nghiệp có kinh nghiệmdạy học và thực tế công tác đây là số giáo viên đã có độ chín trong nghề dạyhọc và họ góp phần lớn để giữ vững và nâng cao chất lợng giáo dục

Nhng trong giáo dục luôn có sự cải cách theo từng giai đoạn nh :

- Năm học 1991-1992 thực hiện đổi mới PPDH

- Năm học 1996-1997 Bộ Giáo dục - Đào tạo có những điều chỉnh vềnhững nội dung chơng trình giảng dạy của tiểu học Đến năm học 2002-2003

Bộ GD-ĐT đã quyết định thực hiện CTTH mới đợc áp dụng trong cả nớc

Với sự đổi mới về cả nội dung và PPDH cho nên toàn bộ giáo viên tiểuhọc đều đợc dự các lớp bồi dỡng tập huấn để cập nhật các tri thức mới về nộidung, PPDH Vấn đề làm thế nào để họ có thể thực hiện tốt đợc nhiệm vụdạy học theo yêu cầu của ngành cũng nh của xã hội là công việc của các nhàquản lý Đó là việc tổ chức tốt công tác bồi dỡng và tự bồi dỡng để nâng caonăng lực dạy học của giáo viên Qua điều tra thực tiễn chúng ta thấy công tácbồi dỡng theo chu kỳ cũng nh tạo điều kiện cho giáo viên theo học các lớp tạichức, từ xa, chuyên tu là rất cần thiết

2.3.2 Thực trạng thực hiện đổi mới phơng pháp dạy chơng trình tiểu học mới ở Mê Linh

Khi khảo sát chất lợng đội ngũ giáo viên thông qua các hoạt động: Soạngiáo án, dạy học trên lớp, việc sử dụng ĐDDH lên lớp, chữa bài học sinh.Qua dự giờ thăm lớp vv cho thấy giáo viên tiểu học Mê Linh đủ về chất lợng

và từng bớc khẳng định chất lợng của họ ngày càng cao nh chất lợng bài soạn

đã thể hiện hoạt động của thầy- hoạt động của trò , các giờ dạy trên lớp cóhiệu quả cao hơn đặc biệt là việc sử dụng đồ dùng và hớng dẫn học sinh sửdụng đồ dùng trong giờ học Tuy nhiên kết quả thu đợc thể hiện rõ 3 mức độ

đó là :

+ Vận dụng linh hoạt, sáng tạo PPDH mới thể hiện qua một chuỗi cáchoạt động (soạn giáo án, thiết kế bài dạy hay, sử dụng ĐDDH thành thạo).+ Biết sử dụng phơng pháp dạy mới

+ Lúng túng trong việc vận dụng phơng pháp dạy mới

Bảng 4 :Kết quả kiểm tra dự giờ đánh giá giáo viên tiểu học Mê Linh

Tên trờng

Tổng

số tiêt dự

Số tiết sử dụng đồ dùng

Số tiết sử dụng đồ dùng có hiệu quả

cao

Số tiết biết sử dụng đồ dùng

Kết quả xếp loại

Tốt Khá TB

SL % SL % SL %

Toàn huyện 859 459 256 203 256 30 203 24 400 46 Tiến Thắng A 21 12 4 8 4 19 8 38 9 43 Tiến Thắng B 18 8 3 5 3 16 5 28 10 54 Tam Đồng 25 15 5 10 5 20 10 40 10 40

Thanh Lâm A 27 9 3 6 3 11 6 22 18 67 Thanh Lâm B 19 8 4 4 4 21 4 21 11 58 Kim Hoa A 15 6 2 4 2 13 4 26 9 61 Kim Hoa B 17 11 4 7 4 24 7 41 6 35 Quang Minh A 20 12 6 6 6 30 6 30 8 40 Quang Minh B 24 13 5 8 5 21 8 33 11 46 Quang Minh C 16 10 4 6 4 25 6 37,5 6 37,5

( Nguồn do Phòng Giáo dục cung cấp)

Qua bảng tổng hợp trên cho thấy đặc điểm nổi bật của CTTH mới cũng

nh PPDH mới là cần sử dụng linh hoạt, sáng tạo và kết hợp hài hoà các đồdùng dạy học Bởi có sử dụng tốt Đ DDH mới phát huy đợc khả năng tự tìmhiểu, tự chiếm lĩnh tri thức mới của học sinh Nh ta đã biết Đ DDH là mộttrong 4 thành tố có vai trò quyết định đến chất lợng giáo dục(Mục tiêu, nội

dung, phơng pháp và Đ DDH)

2.4 Thực trạng về phân công giảng dạy cho giáo viên

Chúng tôi đã khảo sát một số nhà trờng về sự phân công giảng dạy đốivới giáo viên trong nhiều năm qua cho ta thấy số liệu cụ thể sau

Bảng 5: Thực trạng về phân công giảng dạy cho giáo viên

vậy, năng lực của giáo viên là điều kiện quan trọng, là cơ sở để BGH phâncông giảng dạy Trên thực tế các nhà trờng vẫn có sự chênh lệch về năng lựcdạy học cho nên việc cân nhắc khi phân công giảng dạy là cả một vấn đề.Với các lớp đầu cấp (lớp 1) và các lớp cuối cấp (lớp 5) lãnh đạo nhà tr ờng có

đầu t hơn về đội ngũ giáo viên giỏi Các khối khác cũng phải bố trí lực lựơnggiáo viên nòng cốt Chính vì lẽ đó, có giáo viên trong nhiều năm chỉ dạy ởmột khối lớp Đây là một vấn đề mà qua khảo sát chúng ta thấy ở một số tr-ờng chỉ lo chất lợng mũi nhọn ở các lớp đầu vào, đầu ra Cái u điểm nếu họchỉ dạy chuyên một khối thì tay nghề của họ rất vững vàng nhng lại thiếu vềcơ bản khả năng dạy toàn cấp của một số giáo viên, mà tâm t của các giáoviên này rất muốn dạy ở tất cả các khối lớp

Từ thực trạng trên chúng tôi thấy việc bồi dỡng năng lực dạy học cho giáoviên để họ dạy đợc tất cả các khối lớp là việc cần phải làm ngay để tránh tìnhtrạng các nhà trờng phân công giảng dạy nh hiện nay Có nh vậy mỗi giáo viênmới có thể thực hiện đợc CTTH mới mà Bộ Giáo dục đã ban hành

2.4.1 Thực trạng về công tác quản lý hoạt động dạy học theo CTTH mới của huyện Mê Linh

Hầu hết các cán bộ quản lý hoạt động dạy học dựa trên cơ sở pháp lý làchủ yếu nh: Luật giáo dục, điều lệ trờng tiểu học, pháp lệnh công chức, phânphối chơng trình các môn học, các hớng dẫn thực hiện kế hoạch năm học của

Bộ, của Sở và Phòng Giáo dục Họ đều có nhận thức đúng về vai trò tráchnhiệm của mình trong quản lý hoạt động dạy học ở trờng tiểu học

Các biện pháp quản lý của BGH có ảnh hởng rất lớn đến việc nâng caonăng lực dạy học cho giáo viên Để các biện pháp đó có hiệu quả thì trớc tiên

ta phải kể đến năng lực của các nhà quản lý và quá trình phấn đầu để khôngngừng nâng cao tay nghề Khi tổng kết và đánh giá về thực trạng đội ngũ cán

bộ quản lý cho ta thấy:

Bảng 6: Tình hình đội ngũ cán bộ quản lý trờng tiểu học huyện Mê Linh

11

đến 15

16

đến 20

Trên 20

1

đến 5

6

đến 10

11

đến 15

Trên

15 Giỏi tỉnh Huyện Giỏi Giỏi CS

Toàn huyện 63 34 4 25 2 5 8 48 13 8 13 29 21 42 Tiến ThắngA 2 1 - 1 1 - - 1 1 - - 1 1 1 - Tiến ThắngB 2 - - 2 - - - 2 - - - 2 - 2 - Thanh Lâm A 2 - - 1 - - - 2 - 1 - 1 1 1 - Thanh Lâm B 2 - - 2 - 1 1 - 1 1 - - 2 - - Tam Đồng 2 1 - 1 - - - 2 1 - 1 - 1 1 - Kim Hoa A 2 2 - - - 2 - - - 2 - 2 - Kim Hoa B 2 2 - - - 2 - - 1 1 - - 1 1 - Quang Minh

-A 2 2 - - - - - 2 - 1 - 1 1 1

-Quang Minh

B 3 3 - - 1 - - 2 1 1 - 1 1 2 Quang Minh

-C 2 1 - 1 - - - 2 - - - 2 - 2

-(Nguồn do Phòng Giáo dục cung cấp)

Phân tích số liệu ở bảng trên cho ta thấy năm học 2002-2003 có 63 cán

bộ quản lý trong đó :

+96% có thâm niên công tác từ 10 năm trở lên

+79,3% đã làm quản lý trên năm năm

+60% có trình độ cao đẳng trở lên

+100% đạt giáo viên giỏi từ cấp huyện trở lên

+25% đạt cán bộ quản lý giỏi từ cấp huyện trở lên

+75% đạt cán bộ quản lý giỏi cấp trờng

Qua đó cho ta thấy cán bộ quản lý các trờng tiểu học huyện Mê Linh đều

đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn, họ đều là giáo viên giỏi có nhiều kinhnghiệm và nhiều thành tích trong dạy học, giáo dục Điều đó chứng tỏ BGHcác trờng đã có nhiều cố gắng trong công tác bồi dỡng, tự bồi dỡng để nângcao trình độ chuyên môn cũng nh năng lực quản lý toàn diện các hoạt độngcủa nhà trờng

Trong mỗi năm học, cán bộ lãnh đạo của Phòng Giáo dục đều đi kiểm trathanh tra các trờng để nhận định, đánh giá về năng lực quản lý nhà trờng củaBGH các trờng tiểu học nh sau :

+ Đa số cán bộ quản lý có tinh thần trách nhiệm, thực hiện tốt các đờnglối chế độ chính sách của Đảng nhà nớc và ngành giáo dục Họ quan tâm đếnnhiệm vụ trọng tâm của ngành là phấn đấu để đạt đợc mục tiêu giáo dục đó

là "Thầy dạy tốt - trò học tốt" Họ là những cán bộ say mê với công việc vàgắn bó với nhà trờng, cùng động viên cán bộ giáo viên nhà trờng hết lòng vì

sự nghiệp giáo dục

+ Quan tâm đến bồi dỡng năng lực chuyên môn, năng lực dạy học chogiáo viên, tạo điều kiện cho giáo viên đi học nâng cao để đạt chuẩn và trênchuẩn Tổ chức tốt các chuyên đề, cải tiến sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn,phát động phong trào tự làm ĐDDH Đặc biệt BGH coi trọng việc chỉ đạo đểgiáo viên phải tích cực và chủ động trong việc đổi mới PPDH

+ Một số trờng BGH đã mạnh dạn đa các môn học tự chọn (ngoại ngữ,tin học )vào trờng để thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện và phát hiệnnhững khả năng riêng biệt của học sinh

+ Có kế hoạch kiểm tra đều các hoạt động của nhà trờng và kiểm tra

đánh giá cán bộ giáo viên cũng nh động viên đời sống vật chất, tinh thần chocán bộ giáo viên

Song trong các hoạt động quản lý của Ban giám hiệu còn bộc lộ nhữngmặt yếu nh sau:

+ Chất lợng bồi dỡng giáo viên còn thấp do việc xây dựng kế hoặch và tổchức chỉ đạo cha sát với yêu cầu, cha đồng bộ để giúp giáo viên nâng caonăng lực dạy học, nhất là những giáo viên có chuyên môn yếu và giáo viênmới ra trờng

+ Thời gian bồi dỡng ngắn nhng nội dung cần bồi dỡng lại nhiều, tài liệubồi dỡng cha đủ cho từng giáo viên nên việc tự học, tự bồi dỡng còn hạn chế.+ Cha quan tâm đến thời gian làm việc và nghỉ ngơi cũng nh thời gian đểgiáo viên tự học Họ thờng làm việc từ 7h đến 11h hoặc từ 13h15 đến 17hkém 5 thời gian còn lại họ ở nhà tự nghiên cứu bài soạn và làm các công việccủa gia đình

+ Còn một số cán bộ quản lý cha đảm bảo các quy trình công tác quản

lý hoạt động dạy học cũng nh công việc kiểm tra, đánh giá hoạt động này Cómột số cán bộ quản lý đã cao tuổi nên không tham gia học tập, bồi dỡng đểnâng cao trình độ, năng lực quản lý của bản thân để có thể đáp ứng đợc yêucầu, nhiệm vụ của công tác quản lý trong giai đoạn mới

+ Cán bộ quản lý ở một số trờng cha quan tâm đúng mức đến công tác

đào tạo, cha có kế hoạch cụ thể để đào tạo Vì vậy, tỷ lệ giáo viên học thêmvăn bằng hai, học thêm vi tính và ngoại ngữ còn thấp Về phía giáo viên, cómột số lại cha nhiệt tình phấn đấu để nâng cao trình độ mà lại tự bằng lòngvới tấm bằng cao đẳng, đại học, sau đó ít đầu t cho học tập, nâng cao trình độ

về mọi mặt của bản thân, thiếu nhiệt tình, còn ngại khó, ngại khổ, ngại phấn

đấu để đạt giáo viên giỏi các cấp Một phần là do chế độ đãi ngộ giáo viêngiỏi cha có tính thuyết phục, cha có chế độ u tiên, đãi ngộ động viên ngời đihọc nâng cao trình độ Một số cán bộ quản lý cha thông cảm hết với nhữngkhó khăn của giáo viên có hoàn cảnh đặc biệt để tạo điều kiện thuận lợi hơntrong việc bồi dỡng Điều quan trọng là một số cán bộ quản lý cha đi sâu đểhiểu rõ tâm t, tình cảm của giáo viên, cũng nh cha thực sự công bằng trongthi đua khen thởng nên gây ra tâm lý an phận, trung bình chủ nghĩa trongcông tác giảng dạy và giáo dục

Tuy vậy công tác quản lý của cán bộ quản lý các nhà trờng tiểu học tronghuyện Mê Linh trong những năm gần đây đã có nhiều cố gắng để đa chất l-ợng dạy học cũng nh chất lợng giáo dục có những bớc tiến đáng kể Đó làtạo ra phong trào đổi mới trong phơng pháp giảng dạy cũng nh nâng cao đợcnhận thức của giáo viên về vị trí vai trò của giáo dục tiểu học, cần phải tìm ragiải pháp tốt nhất để nâng cao năng lực giáo dục cũng nh năng lực dạy họctheo CTTH mới cho đội ngũ giáo viên tiểu học

2.4.2 Thực trạng về công tác bồi dỡng để nâng cao năng lực dạy học của giáo viên ở các trờng tiểu học huyện Mê Linh

Khi khảo sát về nhu cầu của giáo viên về việc bồi dỡng để nâng cao nănglực dạy học cho giáo viên thì 100% trong tổng số giáo viên cho rằng việc làm

đó là rất cần thiết ở mọi thời điểm, sự cần thiết đó thông qua các ý kiến củagiáo viên từ các lý do sau :

- Trong quá trình đào tạo họ cha đợc trang bị đầy đủ kiến thức Từ kiếnthức học trong nhà trờng đến thực tế dạy học còn có một khoảng cách Đây làchỗ yếu của các nhà trờng s phạm Khi hỏi 418 giáo viên thì có tới 65% đồng

ý với ý kiến này

- Do đào tạo quá lâu kiến thức bị lạc hậu ý kiến của 215 chiếm 39%

- Do mặt bằng trí thức trớc khi vào s phạm còn yếu Hiện tại trình độ đàotạo ban đầu của một số giáo viên còn ở trình độ sơ cấp và tuyển thẳng

- Do đời sống của giáo viên còn khó khăn, nên họ ít đầu t cho chuyênmôn Ngoài thời gian dạy học trên lớp họ còn làm thêm nhiều nghề phụ đểkiếm sống Họ cha đầu t vào đọc sách báo, tài liệu tham khảo, các lớp chuyên

đề giáo dục, toán tuổi thơ hoặc dự giờ thăm lớp để bổ sung kiến thức

- Do trong thời gia dài giáo dục nằm trong tình trạng chung của chế độbao cấp, cũng trì trệ từ cán bộ quản lý đến giáo viên, mọi ngời đều có t tởng

an phận, không lo bồi dỡng chuyên môn để nâng cao tay nghề

- Một phần không nhỏ do chính sách của nhà nớc trớc đó đầu t cho giáodục còn hạn hẹp, chủ yếu là lo đủ lơng cơ bản còn dành cho đầu t CSVC trờnghọc, trang thiết bị dạy học còn rất ít cho nên BGH các nhà trờng gặp khó khăntrong xây dựng nhà trờng cho "trờng ra trờng " đợc

- Chúng ta đã thực hiện thay sách đại trà toàn quốc từ năm học

2002-2003 nhng vấn đề thay đổi phơng pháp bồi dỡng giáo viên còn nhiều bất cập.Các đợt tập huấn vẫn chủ yếu là giáo viên ngồi nghe các giảng viên thuyết