Nghiên Cứu Triển Khai Dịch Vụ Công Trực Tuyến Trong Kiểm Soát Chi.docx

ĐẠIHỌCQUỐCGIAHÀNỘITR ƢỜNGĐẠIHỌCKINHTẾ o0o ĐẶNGMINHNGỌC NGHIÊN CỨU TRIỂN KHAI DỊCHVỤCÔNGTRỰC TUYẾNTRONGKIỂMSOÁTCHINGÂNSÁCHNHÀNƢ ỚC QUAKHOBẠCNHÀNƢỚC LUẬNVĂNTHẠCSĨTÀICHÍNHNGÂNHÀNG CHƢƠNGTRÌNHĐỊNHHƢỚNGỨNG[.]

ĐẠIHỌCQUỐCGIAHÀNỘITR ƯỜNGĐẠIHỌCKINHTẾ

-o0o -ĐẶNGMINHNGỌC

NGHIÊN CỨU TRIỂN KHAI DỊCHVỤCÔNGTRỰC

TUYẾNTRONGKIỂMSOÁTCHINGÂNSÁCHNHÀNƯ ỚC

QUAKHOBẠCNHÀNƯỚC

LUẬNVĂNTHẠCSĨTÀICHÍNHNGÂNHÀNG

CHƯƠNGTRÌNHĐỊNHHƯỚNGỨNGDỤNG

HàNội-Năm2020

ĐẠIHỌCQUỐCGIAHÀNỘITR ƢỜNGĐẠIHỌCKINHTẾ

-o0o -ĐẶNGMINHNGỌC

NGHIÊNCỨU TRIỂN KHAI DỊCHVỤCÔNGTRỰC

TUYẾNTRONGKIỂMSOÁTCHINGÂNSÁCHNHÀNƢ ỚC

Tácgiảxincamđoan:Luậnvănthạcsĩ Tàichính Ngânhàngđềtài: “NghiêncứutriểnkhaidịchvụcôngtrựctuyếntrongKiểmsoátchingânsáchnhànướcquaKhobạcNhànước”l à côngtrìnhnghiêncứukhoahọcđộclập,củariêngtôi

TácgiảđãhoànthànhluậnvăndướisựhướngdẫncủaPGS.TS.LêHùngSơn.Trongquátrìnhthựchiệnluậnvăn,tácgiảcóthamkhảo,kếthừavàsửdụngnhữngthôngtin,sốliệuthứcấptừcácbáocáo,sáchbáo,tạpchíchuyênngànhvàluậnán,luậnvănliênquan…

theodanhmụctàiliệuthamkhảo.SốliệutrongLuậnvănlàchínhxácvàcónguồngốcrõràng,tincậy

HàNội,ngày13tháng8năm2020

TÁCGIẢLUẬNVĂN

ĐặngMinhNgọc

Đểhoànthànhchươngtrìnhcaohọcvàthựchiệnluậnvănnày,tôiđãnhậnđượcsựhướngdẫn,giúpđỡvàgópýnhiệttìnhcủaquýthầycôTrườngĐạihọcKinhtế-ĐạihọcQuốcgiaHàNội

ĐạihọcQuốcgiaHàNộiđãtậntìnhhướngdẫn,giúpđỡchotôitrongquátrìnhhọctập

Trướchết,tôixinchânthànhcảmơnđếnquýthầycôTrườngĐạihọcKinhtế-Tôixingửilờicámơnvàsựbiếtơnsâusắc đếnP G S TS.LêHùngSơn,ngườiđãtrựctiếphướngdẫn,tậntìnhchỉdẫn,địnhhướngvàtạomọiđiềukiệ

nthuậnlợinhấtchotôitrongsuốtquátrìnhnghiêncứuvàthựchiệnLuậnvăn“Ng hiêncứutriểnkhaidịchvụcôngtrựctuyếntrongKiểmsoátchingânsáchnhànước quaKhobạcNhànước”.

TôicũngxintrântrọngcảmơnBộphậnSauđạihọc,khoaTàichínhNgânhàng,TrườngĐạihọcKinhtế-

ĐạihọcQuốcgiaHàNội,đãtạođiềukiệnthuậnlợigiúpđỡtôitrongsuốtquátrìnhhọctậpvànghiêncứuđểtôihoànthànhluậnvănnày

Chânt h à n h c ả m ơ n g i a đ ì n h , b ạ n b è , đ ồ n g nghiệpt ạ i K h o b ạ c N h

à nướcđãhỗtrợtôitrongviệcthuthậpsốliệu,tạođiềukiệnchotôihoànthànhtốtnghiêncứucủamình

Xintrântrọngcảmơn./

TÁCGIẢLUẬNVĂN

ĐặngMinhNgọc

DANH MỤCKÝHIỆUVIẾTTẮT i

DANHMỤCBẢNG ii

DANHMỤCBIỂUĐỒ iii

DANHMỤCSƠĐỒ iii

MỞĐẦU 1

CHƯƠNG1C Ơ S Ở L Ý L U Ậ N V Ề D Ị C H V Ụ C Ô N G T R Ự C T U Y Ế N TRONGKI Ể M S O Á T CH I N G Â N S Á C H N H À NƯỚCQ U A K H O B Ạ C NHÀNƯỚC 6

1.1 Tổng quantìnhhìnhnghiêncứu 6

1.1.1 Cáccôngtrìnhnghiêncứu 6

1.1.2 Khoảng trốngnghiêncứu 9

1.2 Cơsởlýluậnvềkiểmsoátchingânsáchnhànước 10

1.2.1 Chingânsáchnhànước 10

1.2.2 KiểmsoátchingânsáchnhànướcquaKhobạcNhànước 14

1.3 DịchvụcôngtrựctuyếntrongkiểmsoátchingânsáchnhànướcquaKh obạcnhànước 17

1.3.1 Kháiniệm 17

1.3.2 Dịchvụcôngtrựctuyếntrongkiểmsoátchingânsáchnhànướcqua KhobạcNhànước 20

1.3.3 Nhântốảnhhưởngđếntriển khai dịch vụcôngtrực tuyếntại KhobạcNhànước 25

1.4 Kinhnghiệmtriểnkhaidịchvụcôngtrựctuyếnvàbàihọc 28

1.4.1 Kinhnghiệmtriểnkhaidịchvụcôngtrựctuyến 28

1.4.2 Bàihọcrútrachotriểnkhaidịchvụcôngtrựctuyếntrongkiểms

oátchingânsáchnhànướcquaKhobạcNhànước 39

CHƯƠNG2PHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU 42

2.1 Nguồntàiliệuvàdữliệu 42

2.1.1 Nguồntàiliệu 42

2.1.2 Nguồndữliệu 43

2.2 Phươngphápnghiêncứu 43

2.2.1 Phươngphápnghiêncứutàiliệu 43

2.2.2 Phươngphápquinạp 44

2.2.3 Phươngphápthốngkêmôtả 45

2.2.4 Phươngphápso sánh 45

CHƯƠNG3 46

THỰCTRẠNGTRIỂNKHAI DỊCHVỤCÔNG TRỰCTUYẾNTRONG KIỂMS O Á T C H I N G Â N S Á C H N H À NƯỚCQ U A K H O B Ạ C N H À NƯỚC 46

3.1 TổngquanvềbộmáytổchứcKhobạcNhànước 46

3.1.1 LịchsửhìnhthànhvàbộmáytổchứcKhobạcNhànước 46

3.1.2 Chứcnăng,nhiệmvụcủaKhobạcNhànước 48

3.2 Thựctrạngtriển khaithíđiểmdịchvụcôngtrựctuyếntrongkiểmsoátchingânsáchnhànướcquaK hobạcNhànước 50

3.2.1 PhântíchthựctrạngkiểmsoátchingânsáchnhànướcquaKhob ạcNhànước 50

3.2.2Triể n k h a i t h í đ iể m dịchv ụ c ô n g t r ự c tu yế n t r o n g k i ể m soá t c

h i ngânsáchnhànướcquaKhobạcNhànước 553.3 ĐánhgiátriểnkhaithíđiểmdịchvụcôngtrựctuyếntrongkiểmsoátchingânsáchnhànướcquaKhobạcNhànước 653.3.1 Kếtquảđạtđược 653.3.2 Hạnchếvànguyênnhân 71CHƯƠNG4GIẢIPHÁPTRIỂNKHAIDỊCHVỤCÔNGTRỰCTUYẾNTRONGKI Ể MS O Á T CH I N G Â N S Á C H N H À NƯỚCQ U A KH O B Ạ CNHÀNƯỚC 804.1 Địnhh ư ớ n g triểnk h a i dịchv ụ c ô n g t r ự c t u y ế n t r o n g k i ể m s o á t c h

i NgânsáchNhànướcquaKhobạcnhànước 804.1.1 ĐịnhhướngpháttriểnKhobạcNhànướcđếnnăm2030 804.1.2 ĐịnhhướngtriểnkhaiDịchvụcôngtrựctuyến

trongkiểmsoátchiNgânsáchNhànướcquaKhobạcNhànước 814.2 Giảiph áp triểnkhaidịchvụ cô ng trựctu yế ntr on g KSCNSNN q u aKBNN 834.2.1 Đảmbảocơsởhạtầng,trangthiếtbịvàchấtlượngdịchvụ 844.2.2 Nângcaochất lượngnguồnnhânlực 864.2.3 Tuyêntruyền,phổbiếndịchvụcôngtrựctuyếntrongkiểmsoátchingânsáchnhànướcquaKhobạcNhànước 884.3 Kiếnnghị,đềxuất 90KẾTLUẬN 93TÀILIỆUTHAMKHẢO

DANHMỤCBIỂUĐỒ

1 Biểuđồ1.1 Mộts ố CụcH ả i quant ỉ n h , thànhphốtiếpnhậnh ồ s ơ nhiềun

hấtquaHệ thốngHQ36a

40

2 Biểuđồ3.1 Tìnhhìnhđăngkýsửdụngdịchvụcôngcủađơnvịsửdụng

ngânsáchtạicácKhobạcNhànướcthamgiadịchvụcôngtrực tuyến

3 Sơ đồ3.2 Sơđồquitrìnhkiểmsoátchingânsáchnhànướcứngdụn

gdịchvụcôngtrựctuyếnKhobạcNhànước

65

MỞĐẦU

1 Tínhcấpthiếtcủađềtài

TrongbốicảnhViệtNamđangởnhữngnămcuốithựchiệnvàhoànthànhcácnhiệmvụ,chỉtiêupháttriểnkinhtế-xãhộinhưkếhoạch5năm2016-2020NghịquyếtĐạihộilầnthứXIIcủaĐảngđãđềra,việcxâydựngbộmáyquảnlýtinhgọnhiệuquảcùngvớicảicáchquitrình,thủtụchànhchínhlàmộttrongnhữngvấnđềtrọngtâm.Chươngtrìnhtổngthểcảicáchhànhc h í n h n h à nướcđ ã đ i v à o c u ố i g i a i đ o ạ n 2 : 2 0 1 6 -

2020,t r o n g đ ó n ộ i dungvềcảicáchthủtụchànhchínhđượcsựquantâmcủaChínhphủvàtấtcảcácbộ,ban,ngànhnhằmhướngtớixâydựngmộtChínhphủđiệntửtrongthờigiantới.Quyếttâmnàyđượcthểhiệnrấtrõtrongviệcngày7/3/2019,ThủtướngChínhphủđãbanhànhNghịquyết17/NQ-

CPvềmộtsốnhiệmvụ,giảipháptrọngtâmpháttriểnChínhphủđiệntửgiaiđoạn2019-

2020,địnhhướngđ ế n n ă m 2 0 2 5 v ớ i quanđiểm:“ Đ ổ i mớip h ư ơ n g t h ứ c p h

ụ c v ụ , l ấ y ngườidân,doanhnghiệplàmtrungtâm,lấysựhàilòngcủacánhân,tổchứclàthướcđoquantrọngtrongpháttriểnChínhphủđiệntử;bảođảmgắnkếtchặtchẽ,đồngbộứngdụngcôngnghệthôngtinvớicảicáchhànhchính,đổimớilềlối,phươngthứclàmviệc,xácđịnhứngdụngcôngnghệthôngtinlàcôngcụhữuhiệuhỗtrợ,thúcđẩycảicáchhànhchính”

Phùhợpvớichủtrươngđó,trongnhữngnămquaBộTàichínhđãtíchcựcthự

chiệncáccảicáchvớimụctiêut hự c hiệnthủtụchànhchínhbằngphương thứcđiệntử,đặcbiệtlàđốivớicáchệthốngcơquantrựcthuộcBộnhưThuế,

Hảiquan,KBNN Việcđiệntửhóathủtụchànhchínhđãđemlạinhữngchuyểnbiếnlớntronghoạtđộngquảnlý,kiểmsoáttạicácđơnvịtrựcthuộcBộTàichínhvànhậnđượcnhữngphảnhồitíchcựctừphíangườisửdụngdịchvụ

Thựchiệnđ ị n h h ư ớ n g c h u n g v à h ư ớ n g t ớ i mụct i ê u n ă m 20 20 h ì n

h thànhKhobạcđiệntửtrênnềntảngcôngnghệthôngtinhiệnđại,KhobạcNhànướcđãthựchiệntriểnkhaidịchvụcôngtrựctuyếnnhằmcảicáchthủtụchànhchính,tăngcườnghiệulực,hiệuquảvàtínhcôngkhai,minhbạchtronghoạtđộngkiểmsoátchingânsáchnhànướcquaKBNN.Dịchvụcôngtrựctuyếnlàxuthếtấtyếucủatiếntrìnhcảicáchthủ tụchànhchính,triểnkhaiChínhphủđiệntử.Điềuđókhôngnhữngtạođiềukiệnchonhândânvàdoanhnghiệpmàcòngiảmáplựcgiấytờcôngviệclêncáccơquanquảnlýnhànước.TrongbốicảnhdịchbệnhCOVID-19vẫncòndiễnbiếnphứctạp,việcsửdụngDVCTThiệuquảsẽđượcnhânđôi,thựchiệndịchvụcôngtrựctuyếnvừađem

lạihiệuquảphòngchốnglâylandịchbệnhtrongtiếpxúctrựctiếpvừađemlạihiệuquảkinhtếxãhộinhư:tiếtkiệmthờigianđilại,giaodịchchocácđơnvị,giảmchiphíhoạtđộng(chiphíinấn,đilại…),hạnchếviệcgiảmạochữký,giảmạocondấucủađơnvịdoKếtoántrưởngvàThủtrưởngđơnvịkýduyệtbằngchữkýsố;thôngtinthanhtoánđượcbảomật.Khiđơnvị(ngườisửdụng)thamgiadịchvụcôngtrựctuyến,họcóthểchủđộngtrongviệctracứuthôngtinvềthờigian,quátrìnhtiếpnhậnhồsơ,thanhtoán,gópphầntăngtínhminhbạchtrongviệc

kiểmsoáthồsơthanhtoán

củaKBNN.KiểmsoátchiNSNNquaKBNNtrênhệthốngDVCtrựctuyếngiúpquảnlýNSNNtốthơn;thờigianxửlýcôngviệcnhanhhơn;giảmbớtáplựcchocácbanngành,cáccánbộtrựctiếpxửlý;cácnghiệpvụđượcthựchiệnthôngquamáytínhthaychoviệclàmthủcôngdoconngườitrựctiếpthựchiện;c á c quytrìnhnghiệpvụđượccôngkhaitrêncáccổngthôngtinđiệntử;

…

KBNNđãtriểnkhaithíđiểm3dịchvụcôngtrựctuyếnchocácKBNNcấptỉnh,thànhphốvàmộtsốKBNNcấphuyện,quađókhuyếnkhíchcácđơnvịsửdụngngânsách,cáccánhânvàtổchứccógiaodịchvớiKBNNthựchiệngiaodịchtrựctuyến,khôngcầngiaodịchtrựctiếptạiđịađiểmKBNN.Tuy

ĐạihọcQuốcgiaHàNội,tôiđãquyếtđịnhlựachọnnộidung:“NghiêncứutriểnkhaidịchvụcôngtrựctuyếntrongkiểmsoátchiNgânsáchnhànướcquaKhobạcNhànước”làmđềtàiluậnvăntốtnghiệpcaohọccủamình

Câuhỏinghiêncứucủađềtài:

- Nộidungtriểnkhaidịchvụcông trựctuyếntrongKSCNSNNquaKBNN?

N N q u a KBNNtrongtoànhệthốngKBNNvàcácĐVSDNScógiaodịchvớiKBNNnhằmđiệntửhóathủtụchànhchính,minhbạchhóaquátrìnhKSCNSNN,hướngtớimụctiêuKBNNđiệntửnóiriêngvàChínhphủđiệntửnóichung

2.2 Nhiệmvụnghiêncứu

- Hệt h ố n g h ó a v à k h á i q u á t h ó a c ơ s ở l ý l u ậ n v ề c h i N S N N , K S

C NSNNvàdịchvụcôngtrựctuyếntrongKSCNSNNquaKBNN

- Nghiêncứuk i n h n g h i ệ m t r i ể n k h a i D V C t r ự c t u y ế n t ạ i c á c đ ơ n vị

- Phân tích, đánhgiácôngtáctriển khaithíđiểmDVCtrựctuyếntrong

KSCNSNNquaKBNN

- Đưarađịnhhướng,giảipháptriểnkhaiDVCtrựctuyếntrongKSCNSNNquaKBNN

3 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu

3.1 Đốitượngnghiêncứu

ĐốitượngnghiêncứucủaluậnvănlànghiêncứuviệctriểnkhaiDVCtrựctuyếntrongKSCNSNNquaKBNN,đưarakiếnnghịgiảiphápđểkhắcphụcnhữnghạnchếcòntồntạikhitriểnkhaithíđiểmDVCtrựctuyếntrongKSCNSNNquaKBNN

3.2 Phạmvinghiêncứu

- Phạmv i k h ô n g gian:đ ề t à i c h ủ y ế u tậpt r u n g n g h i ê n cứuá p d ụ n gDVC trựctuyếnchocácĐVSDNSvàKhobạctrongKSCNSNNquaKBNN

- Phạmvithờigian:đềtàiphântíchthựctrạngtriểnkhaithíđiểmDVCtrựctuyếntrongKSCKBNNgiaiđoạn2016-2019

4 Dựkiếnđónggópmớicủađềtài

- RútrabàihọckinhnghiệmtừcácđơnvịkhácchocôngtácthựchiệntriểnkhaiDVCtrựctuyếntrongKSCNSNNcủaKBNN

- Đánhgiákếtquảđạtđược,hạnchếvànguyênnhâncủanhữnghạnchếkhithíđiểmtriểnkhaiDVCtrựctuyếntrongKSCNSNN

- ĐưaragiảipháptriểnkhaiDVCTTtrongKSCNSNNquaKBNN

5 Kếtcấucủađềtài

Ngoàiphầnmởđầu,kếtluận,danhmụctàiliệuthamkhảovàphụlục,đềtàigồm4chương:

Chương1.CơsởlýluậnvềdịchvụcôngtrựctuyếntrongkiểmsoátchingânsáchnhànướcquaKhobạcNhànước

Chương2.Phươngphápnghiêncứu

Chương3.ThựctrạngtriểnkhaidịchvụcôngtrựctuyếntrongkiểmsoátchingânsáchnhànướcquaKhobạcNhànước

Chương4.GiảipháptriểnkhaidịchvụcôngtrựctuyếntrongkiểmsoátchingânsáchnhànướcquaKhobạcNhànước

CHƯƠNG1 CƠSỞLÝLUẬNVỀDỊCHVỤCÔNGTRỰCTUYẾNTRONGKIỂM

SOÁTCHINGÂNSÁCHNHÀNƯỚC QUAKHOBẠCNHÀNƯỚC

1.1 Tổngquantìnhhìnhnghiêncứu

1.1.1 Cáccôngtrìnhnghiêncứu

Cảic á c h t h ủ t ụ c h à n h c h í n h , t à i c h í n h , h i ệ n đ ạ i h ó a c ô n g t á

c K S C NSNN,giảmthờigian,chiphí,tạođiềukiệnthuậnlợichocơquan,đơnvịgiaodịchvớiKBNNlàmộttrongnhữngmụctiêuhướngtớitronghoạtđộngcủahệthốngKBNN,nằmtrongChiếnlượcpháttriểnKBNNđếnnăm2020.Đâycũnglànộidungchínhcủanhiềuvănbản,côngtrìnhnghiêncứukhoahọc,đềtàiluậnvăn,luậnán,trongđócóthểkểđến:

Nghịđ ị n h s ố 1 6 5 / 2 0 1 8 / N Đ

-CPn g à y 2 4 / 1 2 / 2 0 1 8 c ủ a C h í n h P h ủ q u y địnhvềgiaodịchđiệntửtronghoạtđộngtàichínhvàThôngtưsố133/2017/TT-

BTCngày15/12/2017củaBộTàichínhquyđịnhvềgiaodịchđiệntửtronghoạtđộngnghiệpvụKhobạcnhànước(KBNN):Đâylàmộttrongn h ữ n g căn

c ứ p h á p l ý q u a n t r ọ n g c h o v i ệ c t r i ể n k h a i d ị c h v ụ c ô n g (DVC)trựctuyếntronghoạtđộngnghiệpvụcủahệthốngKBNN.DVCcủaKBNNđượcxemlàbướcđimạnhmẽnhằmhiệnthựchóachươngtrìnhcảicáchthủtụchànhchínhlĩnhvựcKBNN;từngbướccôngkhaiminhbạchtoànbộkhâutiếpnhận,kiểmsoátvàx

nhànướcquaKBNN,rútngắnthờigianthựchiện,đảmbảovừađápứngtốtnhucầuquảnlýchiNSNN,vừatạođiềukiệnthuậnlợichocácđơnvịgiaodịchvớiKBNN.ĐiềunàykhẳngđịnhDVCthíchứngvớixuthế củacuộcCáchmạngcôngnghiệp4.0,đâyvừalàtráchnhiệm,vừalàquyềnlợicủamỗiđơn

vị sửdụngngân sách,gópphầntạomôitrường tàichínhcôngluôn

côngkhaiminhbạch,xâydựngmôitrườnghànhchínhcôngthânthiện

LuậnvănThạcsỹ“Kiểmsoátchingânsáchnhànướctrongđiềukiệntriể nkhaiĐềán“Thốngnhấtđầumốikiểmsoátcáckhoảnchingânsáchnhànướctronghệt hốngKhobạcNhànước””củatácgiảNguyễnThịCẩmBìnhnăm2018:Tácgiảđãh

ệthốnghóacơsởlýluậnvềkiểmsoátchiNSNN,từđóxâydựngkhungphântíchvềkiểmsoátchiNSNN.PhântíchvàđánhgiáthựctrạngvềcôngtáckiểmsoátchiNSNNvàviệctổchứcthựchiệnnhiệmvụkiểmsoátchiNSNNtạiKBNNtrướcvàsaukhitriểnkhaiĐềánThốngnhấtđầumốikiểmsoátchiquaKBNN.Quađó,đềxuấtcácgiảiphápgópphầnhoànthiệncôngtáckiểmsoátchiNSNNtrongđiềukiệntriểnkhaiĐềánThốngnhấtđầumốikiểmsoátchiquaKBNN

LuậnvănThạc sỹ“Kiểm soátchingânsáchnhànước theomô hình KhobạcnhànướcđiệntửởViệtNam”củatácgiảVũTùngAnhnăm2018:Tácgiả

đãhệthốnghóanhữngvấnđềlýluậnvàthựctiễnvềkiểmsoátchiNSNNt h e

o môh ì n h K B N N đ i ệ n t ử Đ ồ n g t h ờ i , p h â n t í c h , đ á n h g i á t h ự c trạng,làmrõnhữngthànhtựu,hạnchế,nguyênnhâncủanhữnghạnchếtronghoạtđộngkiểmsoátchiNSNNtheomôhìnhKBNNđiệntửởViệtNamthờigianqua.Từđó,đềxuấtmộtsốgiảiphápchủyếunhằmgópphầnhoànthiệnkiểmsoátchiNSNNtheomôhìnhKBNNđiệntửtrongthờigiantới;phấnđấuhoànthànhmụctiêucủaChiếnlượcpháttriểnKhobạcNhànướcđếnnăm2020theoQuyếtđịnhsố138/2007/QĐ-

TTgngày21tháng8năm2007củaThủtướngChínhphủphêduyệtChiếnlượcpháttriểnKhobạcNhànướcđếnnăm2020vàQuyếtđịnh430/QĐ-

BTCngày08tháng3năm2017củaBộtrưởngBộTàichínhvềviệcbanhànhkếhoạchpháttriểnhệthốngKhobạcNhànướcgiaiđoạn2017–

2020,cụthểnhưsau:đếnnăm2020,cáchoạtđộngKhobạcNhànướcđượcthựchiệntrênnềntảngcôngnghệthôngtin

Đềtài“TăngcườngkiểmsoátchingânsáchnhànướcquaKBNNcấphuyệnt rênđịabàntỉnhTháiNguyêntrongđiềukiệnthốngnhấtđầumốikiểmsoátchiNSNN” củatácgiảHoàngQuốcThái,năm2018đăngtrênTạpchíQuảnlýNgânquỹ

quốcgiasố195:Đềtàiđãhệthốngđượccáclýluậnvềngânsáchnhànước,chingânsáchnhànước,kiểmsoátchingânsáchnhànước;đưaracácnộidungkiểmsoátchingânsáchnhànướcđồngthờiphântíchcácnhântốảnhhưởngđếncôngtáckiểmsoátchingânsáchnhànướcquaKBNN.Thôngquaviệcphântích,đánhgiáthựctrạngkiểmsoátchingânsáchnhànướctạiKBNNcấphuyệntrựcthuộcKBNNTháiNguyêntừnăm2013-

2017,trongđótậptrungnghiêncứusâukểtừkhithựchiệnthốngnhấtđầumốikiểmsoátchingânsáchnhànướctạiKBNNcấphuyệntrênđịabàntỉnhT h á i N g u y ê n t

ừ t h á n g 7 / 2 0 1 7 , c ù n g v ớ i h ệ t h ố n g cácv ă n b ả n , c ơ c h ế chínhsách,quytrìnhkiểmsoátchitheođềánthốngnhấtđầumốikiểmsoátcáckhoảnchingânsáchnhànướcquaKBNN…,từđóchỉranhữngkếtquảđạtđược,khókhăn,vướngmắc.Quađó,nhómtácgiảđãđềra05nhómgiảiphápgópphầnnângcaochấtlượngkiểmsoátchingânsáchnhànướcquaKBNNcấphuyệntrênđịabàntỉnhTháiNguyên,trongđócónhómgiảiphápvềvềhoànthiệncácchươngtrìnhứngdụngcôngnghệthôngtin

Bàiviếtnghiêncứutraođổi“KiểmsoátchiNSNNtheomôhìnhKhobạ cđiệntử:Nhữngv ấ n đềcầnhoànthiện”củatácgiảBùiQuangVinhđăngtrêntạpchí

QuảnlýNgânquỹquốcgiasố176năm2017:ThựchiệnQuyếtđịnhsố1605/QĐ-TTgngày27/8/2010củaThủtướngChínhphủvềviệcphê

2015,BộTàichínhđãcungcấp30dịchvụcông,trongđóhệthốngKBNNcungcấp03dịchvụcônghướngtớimụctiêucảicách thủtụchànhchính,hiện đạihóacôngtáckiểmsoátchi,tạođiềukiệnthuậnlợitốiđachocácđơnvịtrongquátrìnhkiểmsoátthanhtoán.Nhưvậy,tácgiảđãkhẳngđịnhviệcKBNNtriểnkhaidịchvụcôngtrongkiểmsoátchiNSNNlàxuthế tấtyếuvàphùhợpvớilộtrìnhcủaChínhphủ.Tácgiả

đãchỉranhữngkếtquảđãđạtđượcsaukhitriểnkhaithíđiểmdịchvụcôngtrongkiểmsoátchiNSNNtại05địabàngồm:HàNội,ĐàNẵng,CầnThơ,thànhphốHồChíMinhvàHảiPhòng.Đồngthời,tácgiảcũngđánhgiálạitoànbộquátrìnhtriểnkhaithíđiểmvàchỉranhữngvấnđềcầnhoànthiệngồm:

(i)Hoànthiệnkiểmsoáttínhhợppháp,hợplệcủahồsơ,tàiliệuchiNSNN;

(ii)Kiểmsoáttínhpháplýcủachữkýđiệntửcủađơnvịsửdụngngânsách;

(iii)NângcaochấtlượngnguồnnhânlựcđápứngyêucầuhoànthiệnkiểmsoátchiNSNN;

(iv)TăngcườngcơsởvậtchấtkỹthuậtđểthựchiệntốtkiểmsoátchiNSNN; (v)Hoànthiện, nângcấpphầnmềmkiểmsoátchi NSNNtheomôhìnhKhobạcđiệntử

1.1.2 Khoảngtrốngnghiêncứu

Quat ổ n g q u a n cácc ô n g t r ì n h n g h i ê n cứu,đ ề t à i c h ỉ đ ề c ậ p đ ế n cảicách,điệntửhóathủtụchànhchính;tăngcườngcôngtácKSCNSNNquaKBNN; hướng tớithựchiệnmôhình Kho bạc điệntử,ứngdụng CNTTtrongKSCNSNNmộtcáchkháiquáthoặcnhưmộtgiảiphápnhỏđểgiảiquyếtvấnđềnghiêncứu,chưatậptrungnghiêncứusâuvềdịchvụcôngtrựctuyếnvàứngdụngDVCTTtrongKSCNSNNquaKBNN

Dovậy,đềtài:“NghiêncứutriểnkhaidịchvụcôngtrựctuyếntrongKiểmsoátchingânsáchnhànướcquaKhobạcNhànước”làmộtđềtàimới,khôngtrùnglặpvớicáctàiliệu,nghiêncứucósẵn

Nhưvậy,NSNNlàmộtphạmtrùk in htếmangtínhchấtlịchsử.Nóphảnánhnhữngmặtnhấtđịnhcủacácquanhệkinhtếthuộclĩnhvựcphânphốisảnphẩmxãhộitrongđiềukiệncòntồntạiquanhệhànghóa–

tiềntệvàđượcsửdụngnhưmộtcôngcụthựchiệncácchứcnăngcủaNhànước

“NSNNlàtoànbộcáckhoảnthu,chicủaNhànướcđượcdựtoánvàthựchiệntrongmộtkhoảngthờigiannhấtđịnhdocơquanNhànướccóthẩmquyềnquyếtđ

ị nh đ ể bảođ ả m th ực hiệncá c chứcn ă n g , n hi ệm vục ủ a N h à nước”.[14]

b.

Chi ngânsáchnhànước

ChiNSNNlàquátrìnhphânphốivàsửdụngquỹNSNNtheonguyêntắckhônghoàntrảtrựctiếpnhằmtrangtrảichochiphíbộmáyNhànướcvàthựchiệncácchứcnăngkinhtế-xãhộicủaNhànước

1.2.1.2 Phânloại

Trênthựctế,cónhiềutiêuthứcđểphânloạichiNSNNnhư:phânloạitheochứcnăngnhiệmvụ,chingânsáchnhànước,theođốitượng,haytheomụcđíchkinhtế…

Tuynhiên,xétvớicácnềnkinhtếthịtrườngvàởnướctahiệnnay,cáchphânloạinộidungchitiêungânsáchnhànướctheotínhchấtkinhtế của các khoảnchiđượcsử

loạiquant r ọ n g n h ấ t , n ó t r ì n h b à y n ộ i d u n g c h i t i ê u c ủ a C h í n h p h ủ đ

ể q u a đ ó ngườitacóthểnhậnrõvàphântích,đánhgiánhữngchínhsách,chươngtrìnhcủaChínhphủthôngquacáckinhphíđểthựchiệncácchươngtrình,chínhsáchđó

Vớitiêuchíphânloạitrên,chingânsáchnhànướcđượcchiaracácnộidungsauđây:

- Chithườngxuyên:“lànhiệmvụchicủangânsáchnhànướcnhằmbảođảmhoạtđộngcủabộmáynhànước,tổchứcchínhtrị,tổchứcchínhtrị-

xãh ộ i , h ỗ t r ợ h o ạ t đ ộ n g c ủ a c á c t ổ c h ứ c k h á c v à t h ự c h i ệ n c á c n h i ệ m

v ụ thườngx u y ê n c ủ a N h à n ư ớ c v ề p h á t t r i ể n k i n h t ế

-x ã h ộ i , b ả o đ ả m q u ố c phòng,anninh.”Vềnguyêntắc,cáckhoản

chinàyphảiđượctàitrợbằngcáckhoảnthukhôngmangtínhhoàntrả(thutrongcânđối)củan g â n sáchnhànước

- Chiđầutưpháttriển:lànhiệmvụchicủangânsáchnhànước,gồmchiđầutưxâydựngcơbảnvàmộtsốnhiệmvụchiđầutưkháctheoquyđịnhcủaphápluật

- Chidựtrữquốcgia:lànhiệmvụchicủangânsáchnhànướcđểmuahàngdựtrữtheoquyđịnhcủaphápluậtvềdựtrữquốcgia

- Chit r ả n ợ l ã i : l à n h i ệ m v ụ c h i c ủ a n g â n s á c h n h à n ư ớ c đ ể t r ả c á ckhoảnnợđếnhạnphảitrả,baogồmkhoảngốc,lãi,phívàchiphíkhácphátsinhtừviệcvay

QuảnlýnhậpdựtoánchiNSNN:KBNNcótráchnhiệmràsoát,kiểmtrađ

khớpđúngvớidựtoánđượccáccơquanBộ,ngành,Sởtàichính,phòngTàichínhnhậptrênhệthốngTabmis.Riêngvớidựtoántạmcấp,đượctạmcấpđầunămphụcvụnhiệmvụchithườngxuyêncủacácđơnvịkhichưacódựtoánchínhthức,KBNN

dựtoántrênhệthốngTabmis,t hự ch iệ n t h u h ồ i d ự toánt ạ m cấpk h i c óq u y ế t đ

QuảnlýthựchiệndựtoánchiNSNN:KBNNthựchiệnquảnlýchấphànhdựtoántheođúngchứcnăng,nhiệmvụđượcgiao:“…

Kiểmsoát,thanht oá n,chitrảcáckhoảnchicủangânsáchnhànướcvàcácnguồnvốnkhácđượcgiaotheoquyđịnhcủaphápluật.”[10].MọikhoảnchiNSNNđềuđượcthan htoántrựctiếpquaKBNNchocáccơquan,đơnvịthụhưởngvàcácnhàcungcấphànghóa,dịchvụchoNhànước;mọikhoảnchiNSNNđềuphảiđượcKBNNkiểmsoáttrướckhithanhtoán,chitrảchocácđơnvị;phânđịnh

kếtoáncủaNhànước.KBNNquảnlý,kiểmsoátmọikhoảnchiNSNNphảithựchiệntheodựtoán(chấphànhdựtoán),đảmbảocânđốiNSNN,tạođiềuk i ệ n thuậnlợi

kinhphíđượccấpsaimụcđích,saikhốilượngtạicácĐVSDNS

Quyếtt o á n N S N N : K B N N p h ố i h ợ p c h ặ t c h ẽ v ớ i c á c Đ V S D N S, c ơ quanliênquannhưSởtàichính,phòngTàichính,ChicụThuế,ChicụcHảiquan…

trongviệcxácnhậnsốthựcthu,thựcchivàtìnhhìnhsửdụngdựtoánđượcg i a o t ạ i cácĐ V S D N S , c u n g cấps ố l i ệ u chínhx á c p h ụ c v ụ c ô n g t á c quyếttoánn g â

n s á c h n h à n ư ớ c t h e o đ ú n g q u i đ ị n h p h á p luật.M ọ i s ố l i ệ u trongbáocáoquyếttoánphảiđảmbảophảnánhtrungthực,đầyđủvàchínhxácmọikhoản

thu,chicủaNhànước.Trongquátrình đốichiếusố liệuquyếttoán ngânsách

pháthiệnkhoảnthu,c h i k h ô n g đ ú n g q u i đ ị n h p h á p l u ậ t s ẽ p h ả i h o à n t h u / t

h o á i thu/truyt h u hoặcĐVSDNSnộptrảNSNN(trườnghợpchisai)

Thanht r a , k i ể m t r a c ô n g t á c q u ả n l ý c h i N S N N : C ô n g t á c t h a n h trachuyênngànhđượcKBNNtriểnkhaithựchiệntừnăm2016.Quaquátrìnhthanhtra,KBNNđãpháthiệnvàxửlýnhiềusaiphạmtrongviệcchấphànhchếđộchínhsáchphápluậtcủacácĐVSDNnhư:chikhôngđúngđốitượng,chivượtđịnhmức,sửdụngtạmứngsaiquiđịnh,lậphồsơthanhtoánkhốngkhốilượng…

Từviệcpháthiệnsaiphạm,thanhtrachuyênngànhcũngkiếnnghịxử

NSNNquaKBNN,giúpcácđơnvịtronghệthốngKBNNpháthiệnnhữngtồntại,saisóttrongquátrìnhthựcthinhiệmvụ,nhữngbấtcậpcủacơchếchínhsáchđãbanhành,quađócónhữngchấnchỉnhkịpthờiđốivớinhữngtồntại,saisótvàđềxuấtkiếnnghịsửađổicơchếchínhsáchchophùhợpvớithựctiễn

KSCNSNNquaKBNNlàquátrìnhKBNNthựchiệnkiểmtra,kiểmsoát,xemx ét cách ồsơ c h i NSNNđã đ ượ ckết o á n trưởng,chủ tàikh oả n ĐVSDNSkiểmsoát,chuẩnchivàgửiđếnKBNNgiaodịch.KBNNthựchiệnKSC

khoảnchiđượcphêduyệt,thanhtoánđúngc h ế đ ộ , đ ú n g đ ị n h mức/kếhoạchv ố

n đ ư ợ c g i a o , đ ú n g y ê u cầu( t í n h phápl ýc ủ a h ồs ơ , sự đầ yđ ủ c ủ a b ộh ồ s

ơ x i n h t h a n h toán/tạmứ ng …) v à đúngmụctiêu,nhiệmvụchiNSNN

CôngtácKSCNSNNquaKBNNliêntụcđượchoànthiện,giámsátnhằmđảmbảokỷcương,kỷluậttrongviệcchấphànhngânsáchtheođúngdựtoán/

- ChiNSNNphảinằmtrongđịnhmứcdựtoán/

kếhoạchvốnđượcgiao.D ựtoánchiNSNNđãđượccơquancóthẩmquyềnphêduyệtlàcăncứđểĐVSDNSthựchiệnchiđúngchếđộ,đúngtiêuchuẩn,địnhmức

- KSCchiNSNNđảmbảohiệuquả,tiếtkiệm:cáckhoảnchiNSNNthựchiệnđúngquiđịnh,tiêuchuẩn

- KSCNSNNquaKBNNđảmbảocáckhoảnchitrảđượcthựchiệnt

củaKBNN.HồsơthanhtoáncủaĐVSDNSchođơnvịthụhưởngsẽđượcchuyểntớiKBNN,KBNNthựchiệnquitrìnhkiểmsoátchivàtiếnhànhthanhtoáncho

- Cácđiềukiệnchitheochếđộquyđịnh,cụthể:

 Cáckhoảnchiphảicótrongdựtoánđượcduyệt,trừcáctrườnghợp

nhưdựtoánNSNNvàphươngánphânbổNSNNcóthẩmquyềnquyếtđịnhhoặcphảiđiềuchỉnhdựtoánNSNNtheoquyđịnh;chitừnguồndựphòngNSNNtheoquyếtđịnhcủacấpcóthẩmquyền;cáckhoảnchiđộtxuấtngoàidựtoánđượcduyệtnhưngkhôngthểtrìhoãnđược(nhưchikhắcphụchậuquảthiêntai,lũlụt )

 Đúngchếđộ,tiêuchuẩn,địnhmứcchiNSNNdotổchức,cánhâncóthẩmquyềnquyđịnh.Đốivớikhoảnchichưacóchếđộ,tiêuchuẩn,địnhmứcchi,KBNNkiểmtra,kiểmsoátvàcấpphátcăncứvàomứcchitrongdựtoánđượccơquancóthẩmquyềnphêduyệt

 ĐãđượccơquantàichínhhoặcthủtrưởngđơnvịsửdụngNSNNhoặcngườiđượcủyquyềnquyếtđịnhchi.

 Cóđủcácchứngtừliênquantùytheotínhchấttừngkhoảnchi

1.2.2.4 RủirotrongcôngtáckiểmsoátchingânsáchnhànướccủaKhobạc Nhànước

TronghoạtđộngKBNNthìsaisótcủahoạtđộngnghiệpvụkếtoán,kiểmsoátchilànhữngsựkiệnxảyratrongquátrìnhthựchiệnnghiệpvụvàcóthểlàmsailệchquiđịnhhạchtoánkếtoán,thanhtoán,dẫnđếnlàmthấtthoátkinhphí,tàisảncủaNhànước/đơnvịsửdụngngânsách

Trongquátrình thựchiện nhiệmvụ, công tác KSC NSNNcủaKhobạcNhànướcthườngxuyênphảiđốimặtvớirủirohoạtđộng,rủirođạođứccóthểgâyranhữngsaisótảnhhưởngnghiêmtrọngđếntiền,tàisản,tínhtrungthực,hợplý,đúngđắncủathôngtinkếtoán,ảnhhưởngđếnnghĩavụpháplýcủađ ơ n v ị , c ủ a c á n b

Chứngtừkhôngghingàythángnăm,tẩyxóa,sửachữangàythángnăm,sốtiềnbằngchữkhôngkhớpsốtiềnbằngsố,chứngtừkýbằngbútmựcđen

- Thamchiếu,hiểukhôngđúngcácvănbảnhướngdẫnthựchiệnKSCcáckhoảnmục,tàikhoảnchiNSNN,tàikhoảntiềngửicủađơnvịsựnghiệpcóthudẫnđếnviệcthựchiệnKSCthiếu/thừađốivớinghiệpvụchitiếtphátsinh

- Kiểmsoát,kiểmtramẫudấuchữkýthựchiệnthủcông(KTV/

KSCthực hiệnquansátsosánhchữkýtrênhồsơvớimẫudấuchữkýđãđăngkýbằngmắtthường),tênkýChủtàikhoảnnhưngchữkýcủaỦyquyềnChủtàikhoản,kýkhống,chữkýgiả

- Phâncôngcôngviệckhicócánbộnghỉchếđộ,nghỉphép,đihọc,phânc ô n g k i ê m n h i ệ m c h ư a đ ú n g c ó thểd ẫ n t ớ i v i p h ạ m n g u y ê n t ắ c “ b ấ t kiêmnhiệm”(mộtngườikhôngđượcphépthựchiện2nghiệpvụkếtoán)

- Côngtácbàngiao,luânchuyển,lưutrữhồsơ,chứngtừgiấykhôngkhớpthôngtinlưuSổbàngiao

RủirođạođứclàmộttrongnhữngrủirođedọahiệuquảhoạtđộngKSCNSNNnóichungvàsựpháttriểnbềnvữngtronghoạtđộngKBNNnóiriêng.Rủirođạođứccóthểkểđếnnhưsau:

- CácđốitượngthuộcđơnvịSDNS(vídụ:kếtoánđơnvị)thựchiệnlậphồsơkhống,giảmạochữkýChủtàikhoản,sửdụngcon

dấuđơnvịhoàntấthồsơgửiKBNN.KTV/KSCKBNNkhôngkiểmtra/kiểmtrakhôngkỹmẫudấu,chữkýtrênchứngtừvớimẫudấu,chữkýđãđăngkýtạiKBNN,khôngpháthiệnrachữkýgiảmạo,thựchiệnthanhtoántheođềnghịdẫntớithấtthoáttiền,tàisảnNhànước

- Toànbộnhữngkẽhở,lỏnglẻotrongquảnlý,giámsátquitrìnhKSCNSNNlàđiềukiệnthuậnlợichođốitượngxấu(đốitượngthuộcđơnvịcógiaodịchvớiKBNNhoặccóthểlàchínhcánbộKTV/KSCvàKTT/

PhụtráchKSCKBNN)lợidụngđểchiếmđoạttàisảncông

1.3 Dịchv ục ô n g trựct u y ếnt r o n g kiểms o á t c h i n g â n s á c h n h à nướcquaKhobạcnhànước

1.3.1 Kháiniệm

1.3.1.1 Dịchvụcông(PublicService)

Jean-PhilippeB r o u a n t v à J a c q u e Z i l l e r : " M ộ t dịchv ụ c ô n g t h ư ờ n g đư

ợ cđịnhnghĩanhưmộthoạtđộngdongànhtàichínhđảmnhiệmđểthỏamãnmộtnhucầuvềlợiíchchung".Từđó,cáctácgiảchorằng,"mộthoạtđộnglợiíchchungđượcmộtphápnhâncôngquyềnđảmnhiệmđượccoilàmộtdịchvụcông

"–"đảmnhiệm"ởđâyđượchiểunhưtráchnhiệmcủaNhànướctrongviệcbảođảmcungứngdịchvụcông.Nhưvậy,mộthoạtđộngvìlợiíchchungdomộttưnhânđảmtráchkhôngđượcxemlàmộtdịchvụcông,trừphicósựtácđộngcủaNhànướcđếnviệccungứngdịchvụđó

Theoýnghĩakinhtếhọc:dịchvụcôngcóquanhệchặtchẽvớiphạmtrùhànghóacôngcộngvớimộtsốđặctínhcơbản:

- Làloạihànghóamàkhiđượctạorathìkhócóthểloạitrừaikhỏiviệcsửdụngnó

- Việctiêudùngcủangườinàykhônglàmảnhhưởngđếnlượngtiêudùngcủangườikhác

- Khôngthểvứtbỏ,hànghóacôngcộngtồntạingaycảkhikhôngđượctiêudùng.KháiniệmvàphạmviDVCsẽbiếnđổitùythuộcvàobốicảnhđượcxem

nhausẽđưaracáchhiểuvàphạmviápdụngchoDVCkhácnhau)

ỞViệtNam,DVClànhữngdịchvụliênquanđếnhoạtđộngthựcthiphá

pl u ậ t , k h ô n g n h ằ m mụct i ê u l ợ i n h u ậ n , d o c ơ q u a n n h à n ư ớ c c ó t h ẩ m quyềncấpchotổchức,cánhândướihìnhthứccácloạigiấytờcógiátrịpháp

lýtrongcáclĩnhvựcmàcơquannhànướcđóquảnlý.MỗiDVCgắnliềnvớimộtthủtụchànhchínhđểgiảiquyếthoànchỉnhmộtcôngviệc cụthểliênquanđếntổchức,cánhân.[15]

1.3.1.2 Dịchvụcôngtrựctuyến

Dịchvụcôngtrựctuyếnlàdịchvụhànhchínhcôngvàcácdịchvụk

háccủacơquannhànướcđượccungcấpchocáctổchức,cánhântrênmôitrườngmạng.[16]

Việccungcấpthôngtinvàđảmbảokhảnăngtruycậpthuậntiệnđốivớitrangthôngtinđiệntửcủacơquannhànước,chươngtrìnhdịchvụcôngtrực tuyếnkhi triểnkhai đượcchiatheo4mứcđộtươngứng vớimỗidịch vụkhácnhau:

- Dịchvụcôngtrựctuyếnmứcđộ1:làdịchvụbảođảmcungcấpđầyđủcácthô

ngtinvềthủtụchànhchínhvàcácvănbảncóliênquanquyđịnhvềthủtụchànhchínhđónhư:quytrình,thủtục;hồsơ;thờihạn;phívàlệphíthựchiệndịchvụ

- Dịchvụcôngtrựctuyếnmứcđộ2:làdịchvụcôngtrựctuyếnmứcđộ1và

chophépngườisửdụngtảivềcácmẫuvănbảnvàkhaibáođểhoànthiệnhồsơtheoyêucầu.Hồsơsaukhihoànthiệnđượcgửitrựctiếphoặcquađườngbưuđiệnđếncơquan,tổchứccungcấpdịchvụ

Nhưv ậ y , đ ặ c đ i ể m c h u n g c ủ a d ị c h v ụ c ô n g m ứ c đ ộ 1 v à 2 l à đ ơ

n vị/

ngườis ử d ụ n g dịchv ụ đượcc u n g cấpp h ả i đếnt r ự c t i ế p cơq u a n N h à nướcítnhất02lầntronggiờlàmviệchànhchính.Lần01đểnộphồsơ,lần02đểnhậnkếtquả

- Dịchvụcôngtrựctuyếnmứcđộ3:làdịchvụcôngtrựctuyếnmứcđộ2v

àchophépngườisửdụngđiềnvàgửitrựctuyếncácmẫuvănbảnđếncơquan,tổchứccungcấpdịchvụ.Cácgiaodịchtrongquátrìnhxửlýhồsơvàcungcấpdịchvụđượcthựchiệntrênmôitrườngmạng.Việcthanhtoánlệ

Nhưvậy,khiđượccungcấpvàsửdụngdịchvụcôngmứcđộ3,đơnvị/ngườidùngsẽcóthểkhaibáovànộphồsơquamạngbấtcứlúcnào,bấtcứởđâu;chỉđếncơquanNhànước01lầnduynhấtđểnhậnkếtquả;nộplệphí(nếucó)

- Dịchvụcôngtrựctuyếnmứcđộ4:làdịchvụcôngtrựctuyếnmứcđộ3v

àchophépngườisửdụngthanhtoánlệphí(nếucó)đượcthựchiệntrựctuyến.Việctrảkếtquảcóthểđượcthựchiệntrựctuyến,g ử i trựctiếphoặcquađườngbưuđiệnđếnngườisửdụng

Nhưvậy,vớidịchvụcôngmứcđộ4,đơnvị/

ngườidùngnộphồsơquamạng(tươngtựnhưdịchvụcôngmứcđộ3),thanhtoánlệphí(nếucó)trựctuyến;Trảkếtquảtrựctuyến/trựctiếp/

n v ị (đượcKBNNủyquyền)cấpchotổchức,doanhnghiệpvàngườidântrênmôitrườngmạng

Hiệntại,KhobạcNhànướcđãthíđiểmtriểnkhaidịchvụcôngtrựctuyến,bướcđầucungcấpcácdịchvụcôngtrựctuyếnmứcđộ3vàmứcđộ4baogồm:

khoảntạiKBNN.Khaibáohồsơthayđổithôngtinđơnvị,tàikhoản,thànhviêncủaĐVSDDVC

- Giaonhậnhồsơ:KhaibáophiếugiaonhậnhồsơgiaodịchkiểmsoátchiquamạngvàgiaodịchmộtcửavớiKBNN.

- Hailà,ĐVSDNScóchứngthưsốđangcònhiệulựcdomộttrongsốcáctổch

ứcsaucungcấp:Chứngthưsốđượccấpbởitổchứccungcấpdịchv ụchứngthựcchữkýsốchuyêndùngphụcvụcáccơquanthuộchệthốngc hí nh trịhoặcchứngthưsốđượccấpbởitổchứccungcấpdịchvụchứngt h ựcchữkýsốcôngcộng.Cụthể:

+ĐơnvịcóthểđăngkýchứngthưsốchuyêndùngvớiBanCơyếuChínhphủtheoquyđịnhtạiThôngtưsố08/2016/TT-

BQPngày01/02/2016củaBộQuốcphònghoặcliênhệvớicáctổchứccungcấpdịchvụchứngthựcchữkýsốcôngcộngnhưFPT,VNPT,VIETTEL ”;

+CácchứcdanhcủađơnvịsửdụngngânsáchcầnthựchiệnkýsốtrênDVCtrựctuyếncủaKBNNgồm:Chủtàikhoảnvàngườiđượcủyquyền;Kếtoántrưởngvàngườiđượcủyquyền.(Lưuý:Đốivớidanhsách

đượcđăngkýcácchứcdanhtươngứng(đangcóhiệulực)khiđăngkýmởtàikhoảntạiKBNN)

- Balà,ĐVSDNSđãđượcKBNNcấptàikhoảnđăngnhậpvàsửdụngcácDVC

củaKBNN.ĐểđượccấptàikhoảnđăngnhậpvàsửdụngDVCTTvớiKBNN,đơnvịcầnkhaihồsơtrựctuyến(online)đăngkýsửdụngDVCgửiKBNNgiaodịchvàđượcKBNNtiếpnhận,phêduyệt

ĐốivớicácKBNNthamgiathíđiểmDVCTTcầnràsoátcơsởvậtchất,trangthiếtbịtạitrụsởcũngnhưtrangbịchocáccánbộthamgiatrongquitrìnhtiếpnhậngiaodịchDVCTT,cụthể:

- CácKhobạcđãđượcràsoátvàtrangbịbổsungmáytính,máyin,scan,chứngthưsố(nếucánbộcóvaitròduyệttrênDVCchưatừngđượccấpchứngthưsốtrướcđóhoặcchứngthưsốhỏng/hếthạn)

- CánbộcôngchứcKBNNđượcđàotạo,kiểmthửhệthốngDVCtrước,ư

utiênhỗtrợcaonhấttừTrungƯơngđểvậnhànhDVCTT

- KBNNđảmbảohệthốnghạtầngserver,máychủ,kếtnốitruycập,đ ồ ngbộthôngt i n D V C Đ V S D N S v ớ i D V C K B N N v à đ ả mbảob ảomật,tườnglửakhithựchiệnthíđiểmDVCTT

1.3.2.3 Tiêuc h í đ á n h g i á c h ấ t lượngd ịchvục ô n g t r ựctuyếnt r o n g ki ểmsoátchingânsáchnhànướcquaKhobạcNhànước

Trongq u á t r ì n h tổchứct r i ểnk h a i th ựch i ệnD V C T T tro ng h ệt h ốngKBNNvàcácđơnvịsửdụngngânsách,việcnghiêncứu,xâydựngmộtbộcôngc ụ

n h ằmt h e o d õ i , đ á n h g i á h o ạ t đ ộ ng,h i ệuq u ảcủav i ệcứngdụngDVCTTtronggiaodịch,KSCNSNNquaKBNNđãđượcđặtra.Theođó,mụctiêun h ằmđánhg i á mộtcácht oà nd i ện,t h ựcchấtvà kháchq u a n c hấtlượng,hiệuquảhoạtđộngcủaDVCTT,xácđịnhrõmặtmạnh,mặtyếukhi

ứngdụnggiaodịchtrựctuyếnnhằmgiúpchoKBNNnóichung,cácđơnvịthamgiatriểnkhaiDVCTTnóiriêngkhôngngừnghoànthiệnvànângcaochấtlượngcơchếcungứngdịchvụhànhchínhcôngtrongtoànbộhệthốngKB NN, đápứng100%cácĐVSDNSgiaodịchvớiKBNNđềuthamgiavàthựchiệngiaodịchtrựctuyếntrênDVC.

MộtsốtiêuchícóthểđượcxétđếnkhithựchiệnđánhgiáchấtlượngDVCTTtrongKSCNSNNquaKBNNbaogồm:

(1) Cơsởvậtchất,trangthiếtbị,hạtầngcôngnghệthôngtindànhchotriểnkhai,ứngdụngDVCTT:sốlượngngườidùngđồngthờiđápứngtrênD V C T T , thờigianchờhoànthànhthaotáclưu,tảitệpđínhkèm,kýsốcủaĐVSDNSvàKBNN.Cổngdịchvụcôngcầnđápứngítnhất5phươngdiện:Dễnhậnbiết(tìmthấytrangwebdễdàng);truycậpthuậntiện;kỹthuật(vậnhànhtrơntru,ổnđịnh,khôngbịtreo);nộidung(dễhiểu,dễtracứuvàđượccậpnhậtthườngxuyên);dịchvụtốt(vídụngườidângửiemailthìđượctrảlờilạinhanhchóng)

(2) Lựclượngcánbộ,côngchứccủaKBNNthamgiaDVCTT:tiêuchínàyxétđếnsốlượngvànănglực,trìnhđộcánbộ,côngchứccủaKBNNthamg i a DVCTT.Ngoàira,côngchứchướngdẫngiảiquyếtcôngviệcphảicótháiđộgiaotiếplịchsự,chúýlắngngheýkiếnngườidân,tổchứcvàcótráchnhiệmtrảlời,giảithíchđầyđủ(khikiểmsoáttừchốithanhtoánhồsơ/chứngt ừđơnvị),hướngdẫnkêkhaitậntình,chuđáo…

(3) Sốlượngt h ủtụch à n h c h í n h đ ư ợ cc u n g cấpt r ê n DVCTT,s ốDVCTTmứcđộ3,4đượccungcấp.Thủtụchànhchínhđượcđăngtảiđầyđủ,côngkhai,chínhxác,kịpthờitheođúngquyđịnh;CácbiểumẫuthủtụchànhchínhđúngtheoquiđịnhpháplývềchiNSNN,dễkêkhai

(4) Sốlượng,tỷlệĐVSDNScógiaodịchvớiKBNNđăngkývàthựchiệngiaodịchDVCTTthaythếchogiaodịchtrựctiếptạikhobạc.Tiêuchí

nàythểhiệnrõkếtquả,hiệuquảkhiứngdụngDVCTTtrongKSCNSNNquaKBNN.Việcđánhgiáphảikếthợpcả2thôngtin,sốlượngđơnvịđăngkýg i a o d ịc

hD V C T T v à s ốlượngđ ơ n vịthựcs ựgửih ồs ơ k i ể ms o á t c h i NSNN tớiKBNNquaDVCKBNNnhậnđượcphảnhồivềhồsơ,chứngtừ(cóthểlàphảnhồichấpnhậnhoặctừchốikiểmsoátchi,thanhtoán)

(5) Kếtquảgiảiquyếthồsơ/

côngviệctrênDVCTT:tỷlệhồsơđượctiếpnhậnvàgiảiquyếtđúnghạn,quáhạnvàhồsơxửlýcósaisót.Chỉtiêunàychophépđánhgiáđượchiệuquảtiếpnhận,kiểmsoát,thanhtoánhồsơchiNSNNtrênDVCTTKBNN,tiêuchíđánhgiácầndựatrênviệcđápứngđúngcácquiđịnhpháplývềthựchiệnthủtụchànhchínhthuộclĩnhvựcKhobạc

(6) Thờigiang i ảiquyếth ồsơ/

côngviệck h i g i a o d ịchq u a D V C T T : t ổngthờigiankểtừkhihồsơđượcĐVSDNSchuyểnKBNNxửlýchođếnkhiKBNNhoànthànhxửlý,kếtthúcquitrìnhgiaodịchDVCTT.ThờihạngiảiquyếttừngàytiếpnhậnhồsơđếnngàytrảkếtquảphảiđúngtheoquyđịnhchotừngnghiệpvụchiNSNN

(7) Hiệuquảgiảiquyếthồsơ/

côngviệckhiứngdụngDVCTTtrongKSCNSNNquaKBNN:đơnvịcóphảikếthợpgiaodịchtrựctiếpvớiKBNNhoặctrảbấtkỳkhoảnchiphínàongoàiquiđịnhđểđượctiếpnhận xửlýgiaodịchtrênDVCTTvớiKBNN?

(8) Tháiđ ộ p h ụcv ụcủac á n b ộ,c ô n g c h ứcK B N N k h i t r i ểnk h a

i DVCTTtrongKSCNSNNquaKBNN:đơnvịcóđượcgiảiđáp,hỗtrợvướngmắck ịp

t h ờit r o n g g i a o d ịch;Đ V S D N S c ó h à i l ò n g vớit í n h c h í n h x á c , chuyênnghiệptrongcôngviệccủacánbộ,côngchứcKBNN

1.3.3 NhântốảnhhưởngđếntriểnkhaidịchvụcôngtrựctuyếntạiKhob

ạcNhànước

Triểnkhaidịchvụcôngtrựctuyếnđối

vớiKBNNnóiriêngchịusựảnhhưởngcủarấtnhiềunhântố,baogồmcảnhântốkháchquanvànhântốchủq u a n

1.3.3.1 Nhântốkháchquan

MộtsốnhântốbênngoàicótácđộngđếncôngtáctriểnkhaivàhiệuquảtriểnkhaidịchvụcôngtrựctuyếntạiKBNNbaogồm:

- Thứnhất,sựsẵnsàngvềcácvănbảnhướngdẫnvàkhungpháplýđốivớiviệcc

ôngnhậnvàthựchiệncácgiaodịchđiệntửtrongchiNSNNquaKBNN.Hiệntại,cá c quitrình,nghi ệpvục h i NSNNquaKBNN th ựch i ệnt r ê n c ổngD V C t

r ựct u y ếnc ủaK h o b ạcđ ư ợ cc ă n cứt h e o T h ô n g t ư s ố BTCngày15/12/2017củaBộTài ch ín h vềvềgiaod ịchđiệntửtronghoạtđộngnghiệpvụKhobạcNhànướcvàQuyếtđịnhsố6099/QĐ-

133/2017/TT-KBNNvềviệcbanhànhQuytrìnhxửlýgiaodịchđiệntửquaTrangthôngtindịchvụcôngcủaKhobạcNhànướctronghệthốngKhobạcNhànước.Tuynhiên,nộidungvềlưutrữđiệntửchưađượcquiđịnhvàhướngdẫncụthể,khitiếpnhậnhồsơchiNSNNđiệntử,KBNNgiaodịchphảithựchiệnin,lưuchứngtừphụchồi(bảngiấy),cácĐVSDNStải,inbáonợcủaKBNN,inph ụchồichứngtừ(saukhihồsơđượcthanhtoán)

- Thứhai,cơsởhạtầng,

nềntảngCNTT,hệthốngđườngtruyềnmạngcầnvậnhànhthôngsuốtkhicácđơnvịđều“online”(trựctuyến).Việcđảmb ảocácgiảiphápkỹthuật,hiệunănghệthốngkhiDVCTTđượctriểnkhaidiệnrộngcó vai tròquan trọng,quyếtđịnhthànhcôngcủatriểnkhaiDVCTTtrongKSCNSNNquaKBNN.ThôngtinhồsơchiNSNNsaukhiđượcchủtàikhoảnđơnvịkýchuyểnKBNNcầnphảiđượcđồngbộtứcthờivềphíaKB NN giaodịch đểkịpthờitiếpnhận, trảlờiđơnvị.Hồsơ,chứngtừsaukhi

đượcKBNN kiểm soát, hoànthiệncầnđượcgiao diệnchuyểntiếpngay(gầnn h ư khôngc óđộtrễ)tớihệthốngquảnlýthôngtinNg ân sáchTabmis đểkiểms o á t , g i a o d i ệntớic á c h ệt h ốngthanht o á n đ i ệ ntử,g i a o d i ệnr a b ê n ngoàitớicácngânhàngthươngmại,tổnghợpsốliệuchocơquanthu…

- Thứba,thóiquengiaodịchtrựctiếpcủaĐVSDNS.ĐVSDNSsẽchỉt h a mgi

aDVCtrựctuyếnkhinhậnthứcđượcsựtiệnlợi,lợiíchtừsửdụngdịchvụ.Đốivớikhôngítđơnvị,việcthayđổinhậnthứcvàthóiquengiaodịchtrựctiếptạitrụsởcơquanKBNNtrongnhiềunămsanggiaodịchđiệntửquaDVClàcôngviệcrấtkhókhăn.CácĐVSDNS(đặcbiệtlàđơnvịởv ùn gsâuvùngxa,cáctỉnhmiềnnúi,cácđơnvịkhôngthườngxuyêngiaodịchvớiKBNN)cótâmlýngạithayđổi,chưasẵnsàngtiếpcậnsangquitrìnhgiaodịchđiệntửtrongkhiquitrìnhgiaodịchtrựctiếp/truyềnthốngvẫnđápứngtốtyêucầuchiNSNNtạiđơnvị

1.3.3.2 Nhântốchủquan

Bêncạnhn h ữngt á c đ ộ ngt ừbênn g o à i , v i ệctr i ểnk h a i d ịchvục ô n g trự

ct u y ếntạiK h o b ạcN h à nướcc ò n c h ịuảnhh ư ở ngm ạnhmẽt ừc h í n h nhữngnhântốnộitạicủaKBNN,baogồm:

- Mộtlà,sựquantâm,giámsátchặtchẽcôngtáctriểnkhaivàhỗtrợsau tr

iểnkhaitừcáccơquanquảnlývàtừlãnhđạocấptrên.ĐểtriểnkhaigiaodịchđiệntửchiNSNNquacổngDVCTTcủaKBNNtheođịnhhướngcảicáchhànhchínhcủaChínhphủvàhìnhthànhKhobạcđiệntử,cầncósựchỉđạov à g i á m s á t l i ê

n t ụct ừp h í a B ộTàic h í n h ,l ã n h đạoK B N N T W , tỉnh/thành,quận/

huyệnnhằmđônđốc,vậnđộngvàtạođiềukiệnthuậnlợicácĐVSDNStìmhiểu,thamgiagiaodịchtrựctuyến.KBNNđịaphươngthựchiệntriểnkhaiDVCTTcầnđượcưutiênhỗtrợkỹthuật,nghiệpvụnhằmtháog ỡmọivướngmắcngaytạithờiđiểmgiaodịch,giảmthiểuviệcảnhhưởngđ ế nthờigianxửlýKSCNSNNcủađơnvịkhithựchiệngiaodịchtrựctuyến

- Hailà,chấtlượngnguồnnhânlực:chấtlượngcánbộtronghệthốngK B N N

vàchấtlượngnguồnnhânlựccủaĐVSDNS/ngườisửdụngcầnđápứngđượctốc

DVCtrựctuyến.Co nngườiluônđượcxem làyếutốquantrọngquyếtđịnhsựtồntại,ổnđịnhvàpháttriểncủamọitổchức.ĐộingũcánbộKSCKBNNngoàiviệcphảiđảmbảođápứngchuyênmôn,nghiệpvụ,nắmvữngquitrình,quiđịnhvềk i ểmsoátchiNSNNcòncầnphảiđượcđàotạobổsungkỹnăngtrongtiếpnhậnvàtrảkếtquảthựchiệnDVCtrựctuyếnnhằmđảmbảocácnguyêntắc,yêucầu,điềukiệnthựchiệngiaodịchđiệntửchiNSNN.VớiĐVSDNS,trìnhđ ộnănglựccủakếtoáncácđơnvịkhôngđồngđều,đặcbiệtlàngânsáchxã,đơnvịởnhữngđịabànkhókhăn,chưapháttriểnđượccoilàmộtkhókhăn,tháchthứctrongviệcsửdụngDVCTTgiaodịchđiệntửvớiKBNN

- Balà,sốlượngDVCtrựctuyếnvàmứcđộDVCTTđượccungcấp,áplựcv

ềkhốilượngcôngviệcchoĐVSDNS/

ngườisửdụngcũngnhưcánbộKSCKBNNsẽgiatăngkhiphảiduytrìcả2phươngthứcgiaodịch:trựctiếpvàtrựctuyến.KBNNbướcđầucungcấpDVCTTtớicácĐVSDNScógiaodịchchiNSNNquaKBNNởmộtsốnghiệpvụnhưmởtàikhoản;lập,giaonhậnhồsơchiNSNN;đăngkýrúttiềnmặt;truyvấnsốdư,trongkhiđó,mộtsốnghiệpvụthườngxuyênphátsinhkhácvẫnthựchiệntheohìnhthứctruyềnthống(trựctiếp)như:ghithughichi,ghinhậnhợpđồng/

camkếtchi(kếhoạchv ốnt h e o n ă m n g â n s á c h ) , đốichiếus ốd ư d ự t o á

n , lệnhc h i tiền…KhiDVCTTchưađáp

ứngvớimọinghiệpvụchiNSNN,kiểmsoátchiNSNN,bắtbuộcKBNNvàĐVSDNSgiaodịchphảiduytrìcảhaihìnhthứcgi aodịch:trựctuyếnvàtrựctiếp,điềunàycóthểlàmgiảmđộnglựckhuyếnkhíchcácđơnvịgiaodịchtrựctuyếnhoặctăngáplựcchoKBNNphảitiếpnhận,kiểmsoáthồsơchiNSNNcảbảncứngvàbảnđiệntử

1.4 Kinhnghiệmtriểnkhaidịchvụcôngtrựctuyếnvàbàihọc

1.4.1 Kinhnghiệmtriểnkhaidịchvụcôngtrựctuyến

1.4.1.1 DịchvụcôngtrựctuyếnởHànQuốc

HànQuốclàmộtthànhcôngđiểnhìnhtrongxâydựngChínhphủđiệntửtheomôhình“từtrênxuống”.ỞHànQuốc,cuộckhủnghoảngnăm1997đãbuộcnướcnàyđốidiệnvớimộtnhậnthứcthựctếlàcácphươngthứccũtrong

đoạnmới.Dođó,HànQuốcđãkhẩntrươngnghiêncứunhữngbàihọckinh

nghiệmquốctếđểxâydựngChươngtrìnhcảicáchkhuvựccông,tậptrungtrên4lĩnhvựcchính:Hợptác,tàichính,laođộngvàkhuvựccông,trongđóxemviệctăngcườngthúcđẩycơchếthịtrườnglànhiệmvụtrọngtâm

HànQuốcđãthànhlậpỦybanđặctráchtrựcthuộcTổngthống,chịutráchn h i ệ m l ậ p k ế hoạchn g â n s á c h , c ả i cáchC h í n h p h ủ v à đ ư a v à o t h ửnghiệmnhiềuýtưởngcảicáchmới.Cảicáchđượctiếnhànhtạitấtcảcácđơnvị thuộckhuvực công, vớitrọngtâmlà tái cơcấunhằmlàmgọn nhẹbộmáy,ápdụngnguyêntắccạnhtranhvànguyêntắcchấtlượngthựcthicôngviệc.Cácbộ,cơquanthuộc Chínhphủ,theođịnhkỳ,phảinộpbáocáocảicáchhàngquýchoỦybanCảicáchhànhchính(RRC)

Kếtquảviệcthựchiệnnhiệmvụcảicáchcủatừngcơquansẽlàcơsởđểtínhto

thời,việcphảnhồithôngtinvàchếđộthưởngphạtminhbạchđãkhuyếnkhíchviệcthực hiệnsựcamkếtđốivớicảicách

HànQuốcđãxâydựngđượcmạnglướihạtầngthôngtinthuộcloạitốtnhấttrênthếgiới,thiếtlậpxonghệthốngxửlýcôngviệchànhchínhtrongnộibộcáccơquanhànhchínhthôngquamạngđiệntử,tiếnhànhviệccungcấpdịchvụcôngthôngquainternet,kểcảviệccungcấpdịchvụhànhchính

HànQuốclàquốcgiaĐôngÁhiệnđangxếpthứ3thếgiớivềchỉsốEGDI-Chỉsốphát triểnchínhphủđiệntử(chỉsốdoLiên HợpQuốcđƣara),dẫnđầuchâuÁtrongviệcxâydựngvàpháttriểnChínhphủđiệntử

Bảng1.1:XếphạngcácquốcgiatrongpháttriểnChínhphủđiệntử(E-government)

Nguồn:BáocáoChỉsốpháttriểnChínhphủđiệntửcủaLiênHợp

Quốcnăm2018(trang89)

HànQuốcđãtíchcựctrongviệcchiasẻkiếnthứcvàkinhnghiệmcủamìnhtrongviệchìnhthànhChínhphủđiệntửvớicácnướctrênthếgiới,sựquantâmcủathếgiớiđãgiúpHànQuốcxuấtkhẩuđượccáchệthốngnày TheoBộNộivụHànQuốc,tínhđến2015,HànQuốcxuấtkhẩucáchệthốngChínhphủđiệntửcho11cơquannướcngoàivớicáchợpđồngtrịgiákhoảng534triệuđô-

laMỹ.QuanchứcchínhphủcủacácnướcởchâuPhi,châuÁ,châuÚ c v à B ắ c ,

T r u n g N a m Mỹ đ a n g t ì m đ ế n H à n Q u ố c đ ể h ọ c h ỏ i k i n h nghiệm,kiếnthứcvềpháttriểnChínhphủđiệntử

Mộtsố nhânt ố g ó p p h ầ n t ạ o n ên t h à n h c ô n g c ủ a C h í n h phủđ i ệ n t ửHànQuốc:

- Cảicáchhànhchínhcôngđượcthựchiệnđồngbộ,“từtrênxuống”,chịusựchỉđạotrựctiếptừTổngthống,ápdụngnguyêntắccạnhtranh,chấtlượngvàthưởngphạtminhbạch,b á o cáođịnhkỳvềkếtquảđạtđược

- Chínhphủđẩymạnhchínhsáchpháttriểncôngnghệthôngtindẫnđếnthayđổisâusắctoànxãhội:Chínhphủgiữvaitròlà“nhàđầutư”xâydựngc

ơ s ở h ạ t ầ n g (máyt í n h g i á r ẻ , đ ư ờ n g mạngc h ấ t lượngcao,đ ư ờ n g truyền tốt…)vàsauđó“cộngđồngtựpháttriển”

- Thựchiệnphổcậpcôngnghệthôngtin,ChínhphủđãmởcácphòngđàotạomiễnphívềứngdụngCNTTtạicáctrườnghọc,trungtâmcôngcộng.NgườinghèoHànQuốcdùsốngởbấtkỳđâucũngcóthểthamgiacáckhóahọce-

learning(họcquamạng)