UỶ BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN MÔN HỌC QUẢN TRỊ SẢN XUẤT ĐỀ TÀI BÁO CÁO VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN BIA RƯỢU NƯỚC GIẢI KHÁT SÀI GÒN GVHD Từ Minh Khai Nhóm thực hiện Nhóm 3 Tp hcm,[.]
Giới thiệu sơ lược
Các sản phẩm
Sản phẩm của công ty khá đa dạng bao gồm bia, rượu và nước giải khát, trong đó bia là sản phẩm đóng vai trò chủ đạo.
Những sản phẩm của Công ty cổ phần Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn SABECO
Công ty cổ phần rượu Bình Tây – thành viên của Tổng Công ty cổ phần
Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn (SABECO)
Công ty Nước giải khát Chương Dương – thành viên của Tổng Công ty cổ phần Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn (SABECO)
Bố trí địa điểm, mặt bằng và chị phí
Bố trí mặt bằng
Nguyên liệu sản xuất của Tổng công ty chủ yếu được nhập khẩu từ nước ngoài, do đó, thời tiết bất lợi như hạn hán và lũ lụt có thể ảnh hưởng lớn đến sản lượng nguyên liệu Điều này dẫn đến rủi ro cho Tổng công ty khi nguồn cung và giá nguyên vật liệu toàn cầu có thể biến động bất thường, gây ra tình trạng khan hiếm và tăng giá nguyên liệu đầu vào.
Theo bản cáo bạch của Sabeco, mặc dù có sự khác biệt trong các tính toán và ước tính, nhưng số liệu từ Hội đồng Ngũ cốc Quốc tế vẫn được công nhận.
(International Grains Council) và Tổ chức lương nông Liên hiệp quốc (FAO) cũng đồng quan điểm sản lượng lúa mạch mùa vụ 2016/17 sẽ giảm so với
2015, cụ thể chỉ đạt khoảng 144,6 triệu tấn, thấp hơn mức 147 triệu tấn vụ mùa 2015/16.
Vấn đề nan giải cho công ty là việc không gần nguồn nguyên liệu, dẫn đến nhiều rủi ro trong quá trình sản xuất và ảnh hưởng đến doanh thu Bên cạnh đó, nguồn nhân lực cũng là một yếu tố quan trọng cần được xem xét.
Việc đặt trụ sở công ty tại thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận nguồn nhân lực đa dạng, từ nhân viên cấp thấp đến cấp cao Điều này mang lại lợi thế lớn cho công ty trong việc chiêu mộ và tuyển dụng nhân tài phục vụ cho hoạt động kinh doanh.
Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những thị trường tiêu thụ bia lớn nhất Việt Nam, với dự báo vào đầu năm 2017, nhu cầu tiêu thụ bia tại đây đạt khoảng 40 triệu lít trong dịp Tết Ngoài ra, thành phố cũng dự kiến tiêu thụ khoảng 45 triệu lít nước giải khát, tăng khoảng 30% so với tháng thường.
Việc bố trí mặt bằng tại thành phố mang lại nhiều lợi ích cho việc cung cấp sản phẩm đến tay người tiêu dùng và phân phối hàng hóa đến các siêu thị, đại lý và chợ Đặc biệt, vị trí gần nguồn tiêu thụ giúp công ty dễ dàng vận chuyển hàng hóa, từ đó giảm thiểu chi phí vận chuyển và lưu kho.
Phân phối
Có 28 thị trường xuất khẩu trên toàn cầu, bao gồm Tây Phi, Lào, Pháp, Hà Lan, Triều Tiên, Đài Loan, Nhật Bản, Mỹ, Hồng Kông, Hàn Quốc, Anh, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Panama, Đức, Trung Quốc, Nga, Đan Mạch, Úc, New Zealand, Thái Lan, Philippines, Chilê, Singapore, Canada, Tây Ban Nha và Campuchia.
Công suất và quy trình hoạt động
Công suất
Sabeco hiện sở hữu 2 nhà máy bia chính là nhà máy bia Sài Gòn- Chí Thanh và nhà máy bia Sài Gòn- Củ Chi, cùng với 23 công ty con và hơn 10 công ty liên kết.
Sabeco hiện đang nắm giữ 40% thị phần bia tại Việt Nam Từ sản lượng khiêm tốn 21,5 triệu lít vào năm 1977, sau 39 năm phát triển, Bia Sài Gòn đã đạt mức tiêu thụ 1,59 tỷ lít vào năm 2016 và đặt mục tiêu đạt 1,66 tỷ lít vào năm 2017.
Nhà máy bia Sài Gòn - Củ Chi đã ghi nhận sản lượng sản xuất 25 triệu lít bia vào năm 2007, và đến tháng 08/2017, con số này đã tăng lên 172 triệu lít, với doanh thu đạt 1.195 tỷ đồng.
- Nhà máy bia Sài Gòn- Chí Thanh, từ mức sản lượng khiêm tốn 21,5 triệu lít vào năm 1977, đến năm 2016 , Nhà máy đã đạt mức sản lượng
Quy trình
Trong phần quy trình sản xuất bia, chúng ta chia ra làm 2 phần: nguyên vật liệu và quy trình hoạt động a) Nguyên vật liệu
Các nguyên vật liệu chính:
Nước là thành phần chính của bia, do đó, nguồn nước và các đặc trưng của nó có ảnh hưởng lớn đến chất lượng bia Nhiều loại bia được xác định và chịu ảnh hưởng bởi đặc trưng của nước trong khu vực sản xuất.
Malt là hạt đại mạch được ngâm nước, nảy mầm và sau đó làm khô để thu được hạt đã mạch nha hóa Quy trình này nhằm kích hoạt enzyme, chuyển hóa một phần chất dự trữ thành đường và các hợp chất khác Hệ enzyme này đóng vai trò là chất xúc tác, giúp chuyển đổi tinh bột trong hạt thành đường hòa tan trong dịch nha, từ đó được tế bào men chuyển hóa thành bia.
Hoa houblon đã được con người sử dụng từ khoảng ba ngàn năm trước Công nguyên và là thành phần thiết yếu trong quy trình sản xuất bia Nó không chỉ mang lại hương thơm đặc trưng cho bia mà còn tăng cường khả năng tạo và giữ bọt, đồng thời cải thiện độ bền keo và ổn định các thành phần sinh học của sản phẩm.
Gạo và ngũ cốc là nguyên liệu quan trọng trong sản xuất bia, góp phần tạo nên hương vị đặc trưng của từng vùng miền Chúng được chế biến thành bột mịn để dễ dàng hòa tan trong quá trình hồ hóa, sau đó được phối trộn với bột malt đã được đường hóa Các nhà sản xuất bia thường ưu tiên lựa chọn gạo và ngũ cốc có hàm lượng tinh bột cao để đảm bảo chất lượng sản phẩm.
Men bia là các vi sinh vật có tác dụng lên men đường thành cồn, khí
Tổng Công ty thực hiện đa dạng hóa nguồn cung nguyên vật liệu để đảm bảo chất lượng cao nhất cho nguyên liệu đầu vào, đáp ứng kịp thời cho hoạt động sản xuất kinh doanh Các giống men bia được lựa chọn cụ thể nhằm sản xuất các loại bia khác nhau, đồng thời kiểm soát các sản phẩm phụ như CO2.
SABECO nhập khẩu nguyên vật liệu như malt, houblon và enzyme từ các quốc gia châu Âu, châu Úc và Mỹ Các nhà cung cấp nguyên vật liệu cho SABECO đều là những thương hiệu hàng đầu thế giới, nổi tiếng và có uy tín trong ngành.
SABECO hợp tác với các nhà cung cấp nguyên vật liệu và bao bì hàng đầu tại Việt Nam, nhằm đa dạng hóa nguồn cung để đáp ứng nhu cầu của các nhà máy trong toàn hệ thống Điều này giúp SABECO duy trì chi phí hợp lý và đảm bảo chất lượng sản phẩm.
Nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm, do đó, sự thay đổi giá cả nguyên vật liệu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và lợi nhuận của Tổng Công ty Tổng Công ty luôn theo dõi và phân tích tình hình thị trường nguyên vật liệu một cách chặt chẽ, đồng thời quyết đoán trong hoạt động thương lượng để chọn thời điểm chốt giá hợp lý, nhằm mang lại lợi thế cạnh tranh cho Tổng Công ty.
Quy trình công nghệ sản xuất bia gồm các bước như sau:
Nghiền nhỏ hạt malt hoặc hạt gạo đến kích thước phù hợp giúp các thành phần trong nguyên liệu hòa tan vào nước, từ đó giải phóng enzym cần thiết cho quá trình thủy phân.
Thủy phân các hợp chất cao phân tử như tinh bột và protein thành các hợp chất lên men như đường malto, gluco và axit amin Quá trình nấu tại nồi malt kết thúc với việc thu được dịch ngọt, do đó quy trình này được gọi là quá trình đường hóa.
Là quá trình tách võ trấu của hạt malt ra khỏi dịch đường
Đường trong được đun sôi với hoa bia để tạo ra vị đắng đặc trưng, đồng thời quá trình này giúp loại bỏ các hợp chất không mong muốn và tiệt trùng dịch nha.
Loại bỏ các thành phần như cánh hoa bia, các kết tủa hình thành trong quá trình đun sôi
Sau khi đun sôi ở nhiệt độ 100°C, dịch nha cần được làm nguội xuống khoảng 10 – 15°C để nấm men có thể hoạt động hiệu quả Nhiệt độ này có thể thay đổi tùy thuộc vào chủng loại nấm men và loại bia được sản xuất.
Dịch nha lạnh và nấm men được đưa vào tank lên men để bắt đầu quá trình lên men, trong đó nấm men sử dụng đường từ giai đoạn nấu để sản xuất cồn và khí CO2 Đồng thời, các hợp chất tạo mùi thơm cho bia cũng được hình thành Sau khi quá trình lên men kết thúc, nấm men sẽ được thu hồi để tái sử dụng cho lần lên men tiếp theo Cuối cùng, dịch bia sau lên men sẽ được chuyển sang tank ủ bia để tiến hành quá trình lên men phụ.
Quá trình ủ bia là quá trình chuyển hóa hoặc loại bỏ các hợp chất không mong muốn, như diacetyl, hình thành trong quá trình lên men Quá trình này kết thúc khi hàm lượng các chất này giảm đến mức mong muốn và đáp ứng thời gian yêu cầu cho từng loại bia.
Bia sẽ được làm lạnh sâu xuống nhiệt độ -1 đến -2 độ C trước khi qua quá trình lọc, nhằm hình thành cặn lạnh Các cặn lạnh này sẽ được loại bỏ trong quá trình lọc sau đó.
Nấm men, cặn lạnh, … sẽ được loại bỏ để làm cho bia trở nên trong suốt.
Bia sau khi lọc được chứa trong tank bia trong để chờ quá trình chiết, đóng gói
Kế hoạch tác nghiệp và công tác dự báo
Kế hoạch tác nghiệp
a) Mục tiêu năm 2017 của công ty cổ phần bia rượu nước giải khát Sài Gòn (SABECO) :
- Tăng sản lượng bia Sài Gòn lên mức 1.664 triệu lít.
- Tổng công ty đặt mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2017 là 4.703 tỷ đồng.
- Lợi nhuận chưa phân phối là 4.856 tỷ đồng và tỷ lệ chia cổ tức sẽ là 35%
Vào tháng 8 năm 2017, Sabeco sẽ giới thiệu sản phẩm Bia Sài Gòn Gold, dòng sản phẩm cao cấp nhất từ trước đến nay của công ty Đây là sản phẩm được Sabeco đầu tư nghiên cứu, thiết kế mẫu mã và thử nghiệm chất lượng một cách kỹ lưỡng Kế hoạch tác nghiệp của công ty nhằm đạt được các mục tiêu đề ra trong năm 2017.
Nhà máy bia Sài Gòn Củ Chi :
Nhằm đạt được mục tiêu chung của toàn công ty, nhà máy bia Sài Gòn Củ Chi phải tăng cường sản xuất được 296 triệu lít bia trong năm 2017, tăng
23 triệu lít so với năm 2016
Nhà máy bia Sài Gòn Nguyễn Chí Thanh : Đối với nhà máy bia Nguyễn Chí Thanh, công ty Sabeco đã đặt ra chỉ tiêu
128 triệu lít trong năm 2017 nhằm hướng đến mục tiêu tăng sản lượng của tổng công ty lên 1.664 triệu lít.
Hai mươi ba nhà máy còn lại :
Với mục tiêu đạt sản lượng 1.664 triệu lít bia trong năm 2017 thì ít nhất mỗi nhà máy còn lại phải sản xuất được 54 triệu lít bia trong năm.
Tổng công ty đang xem xét đầu tư 20 tỷ đồng để xây dựng nhà máy Bia Sài Gòn - Lâm Đồng Nhà máy này dự kiến sẽ có công suất thiết kế đạt 100 triệu lít mỗi năm, chuyên sản xuất các sản phẩm Bia Sài Gòn, bao gồm cả các dòng sản phẩm cận cao cấp và cao cấp, với thiết bị và công nghệ sản xuất đạt tiêu chuẩn của Sabeco.
Công tác dự báo
Công tác dự báo sản lượng tiêu thụ hàng năm của công ty không chỉ là nền tảng cho việc lập kế hoạch sản xuất mà còn phản ánh hiệu quả và sự tăng trưởng trong sản xuất Dưới đây là dự báo sản lượng cho sản phẩm bia Sài Gòn trong giai đoạn 2013-2017.
Năm 2013 : Sản lượng tiêu thụ thực tế năm 2013 của bia Sài Gòn là 1,3 tỷ lít tăng 5% so với cùng kỳ, vượt 8% so với kế hoạch đề ra.
Năm 2014, Tổng công ty cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) đã đặt mục tiêu sản xuất và tiêu thụ đạt gần 1,4 tỷ lít Kết quả thực tế vào cuối năm cho thấy sản lượng bia Sài Gòn tiêu thụ đạt 1,356 tỷ lít, vượt 6% so với kế hoạch ban đầu.
Năm 2015, tổng sản lượng tiêu thụ bia đạt 1.521 triệu lít, tăng 9% so với năm trước và 7% so với kế hoạch Trong đó, sản phẩm Bia Sài Gòn đạt 1.466 triệu lít, tăng 8%.
Năm 2016, sản lượng sản xuất Bia Sài Gòn đạt 1.603 triệu lít, vượt 107,5% kế hoạch và tăng 109% so với cùng kỳ Sản lượng tiêu thụ Bia Sài Gòn đạt 1.584 triệu lít, hoàn thành 106% kế hoạch và tăng 108% so với năm trước.
Năm 2017, Sabeco đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức mới nhưng vẫn quyết tâm đạt tăng trưởng bền vững Công ty hoàn thành kế hoạch sản lượng tiêu thụ bia với tổng lượng đạt 1.703 triệu lít, tăng 3% so với năm trước Đặc biệt, sản phẩm mang thương hiệu Bia Sài Gòn ước đạt 1.664 triệu lít, tăng 4,7% so với năm 2016.
Năm Sản lượng thực tế
Chênh lệch so với dự báo (%)
Dựa vào sản lượng tiêu thụ thực tế qua các năm và các số liệu dự báo tăng sản lượng, có thể thấy rằng kế hoạch tăng sản lượng ổn định hàng năm cùng với công tác dự báo chính xác đã mang lại kết quả khả quan, với sự chênh lệch giữa thực tế và dự báo chỉ từ 5%-9% Hơn nữa, sản lượng luôn tăng đều qua các năm và vượt kế hoạch, chứng tỏ hiệu quả của công tác dự báo của công ty.
Một số yếu tố khác
a) Xử lý nước thải Đây là quy trình công nghệ xử lý nước thải mà nhà máy bia Sài Gòn đang áp dụng
Nước thải từ các khu sản xuất của công ty được thu gom tại hố bơm chìm và đi qua các lưới lọc thô tại các cống xả để giữ lại một phần rác Sau đó, nước thải được bơm lên lưới lọc rác tinh trong giai đoạn tiếp theo.
Lọc được hầu hết các rác có kích cỡ nhỏ như miểng chai,bã hèm,nhãn chai…rồi chảy vào bể cân bằng
Nước thải được trộn đều nhờ hệ thống cánh khuấy(Agitator) với mục đích: Cân bằng và giảm pH(nhờ quá trình lên men acid hữu cơ)
Chống đóng cặn bùn tại bể
4 Hệ thống bơm định lượng acid/caustic:
Trước khi đưa nước thải vào bể xử lý vi sinh kỵ khí (MUR Tank), pH của nước thải cần được điều chỉnh theo yêu cầu kỹ thuật để đảm bảo hệ thống bơm định lượng tự động hoạt động hiệu quả Bơm acid sẽ hoạt động khi pH của nước thải có tính kiềm, trong khi bơm caustic sẽ hoạt động khi pH của nước thải có tính acid.
5 Xử lý vi sinh kị khí:
Nước thải được bơm vào bể vi sinh kị khí qua hệ thống ống phân phối đặc, phân bố đều ở đáy bể Bể phản ứng có ba lớp: lớp bùn vi sinh kị khí đặc ở đáy, hỗn hợp nước bùn và khí sinh học ở giữa, và hệ thống tấm tách ba pha ở trên cùng Trong quá trình lưu chuyển qua các tầng bùn vi sinh, các chất hữu cơ trong nước được vi sinh kị khí hấp thụ và chuyển đổi thành khí sinh học như CH4 và CO2.
Hỗn hợp nước bùn khí sinh học được phân tách thành các pha riêng biệt nhờ hệ thống tấm tách 3 pha trên đỉnh bể Bùn lắng xuống đáy bể sẽ tiếp tục quy trình xử lý và được xả ra ngoài khi vượt quá nhu cầu Gas sinh học được tách ra và chuyển đến hệ thống đốt bỏ Nước trong chảy tràn bằng trọng lực qua bể vi sinh hiếu khí.
6 Xử lý vi sinh hiếu khí:
Bể hiếu khí là nơi tiếp tục xử lý các chất hữu cơ còn lại trong nước thải sau khi ra khỏi bể MUR Trong bể này, nước thải được trộn đều với bùn hoạt tính và không khí trong quá trình di chuyển từ đầu đến cuối bể Không khí được cung cấp từ các máy thổi khí qua hệ thống vòi phun khuếch tán ở đáy bể, nhằm cung cấp oxy cho các vi sinh hiếu khí và tạo điều kiện thuận lợi cho các phản ứng sinh hóa diễn ra hiệu quả.
Các phản ứng sinh hóa diễn ra tại đây giúp giảm nồng độ các chất hữu cơ còn lại, đồng thời sản sinh khí CO2 và hỗn hợp nước bùn hoạt tính Hỗn hợp này sau đó được dẫn sang bể lắng ly tâm.
7 Bể lắng li tâm(Clarifier)
Tại đây các bông bùn hoạt tính lắng xuống đáy bể do có tỷ trọng lớn hơn
Các thanh gạt quay xung quanh bể có chức năng gom bọt trên bề mặt và đưa về hố gom bọt, sau đó bọt này sẽ chảy về hố gom nước Bùn lắng được gom vào tâm bể và chảy bằng trọng lực sang hố hồi lưu bùn Nước thải được gạn trong và chảy tràn qua thành bể để vào hệ thống mương thoát ra ngoài.
Bùn từ đáy bể Clarifier được chuyển sang hố hồi lưu bùn và bơm trở lại bể hiếu khí để tiếp tục quá trình xử lý bằng vi sinh hiếu khí Lượng bùn dư phát sinh trong hệ thống sẽ được bơm sang bể nén bùn.
Bể có công dụng tăng nồng độ bùn, giúp giảm tải thủy lực cho sân phơi bùn Bùn già từ hai hệ thống kị khí và hiếu khí được bơm vào bể, nơi bùn lắng xuống đáy nhờ trọng lực, trong khi nước trong chảy tràn về hố gom Thiết bị cánh khuấy trên đỉnh bể hoạt động chậm để thúc đẩy quá trình lắng và gom bùn vào tâm bể Sau 24 giờ nén, bùn được xả sang sân phơi bùn để tránh quá trình yếm khí gây mùi hôi.
Bùn sau khi bị nén được xả ra sân phơi bằng trọng lực Mỗi sân phơi được thiết kế để chứa khoảng 36m³ bùn cho một lần xả, với chiều cao tương ứng phù hợp.
0,5m.Thời gian phơi bùn là 20 đến 25 ngày Bùn khô được lấy đi và được xử lý tiếp bởi công ty dịch vụ môi trường
Nước hồi lưu từ hố gom bọt, bể nén bùn và sân phơi bùn được tiếp nhận tại đây Nước này sau đó được bơm trở lại bể hiếu khí để tiếp tục quá trình xử lý và làm sạch Dưới đây là bảng các thông số đầu vào của nước thải tại nhà máy bia.
Chỉ tiêu ô nhiễm Đơn vị Nồng độ
8 Dầu khoáng Mg/l 0,79 b) An toàn lao động
Kể từ khi thành lập, Công ty đã xác định việc đảm bảo an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) và phòng chống cháy nổ là ưu tiên hàng đầu, coi đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh.
Công ty được trang bị thiết bị công nghệ tiên tiến hàng đầu thế giới và phòng thí nghiệm hiện đại, đảm bảo kiểm soát chất lượng bia trong sản xuất Hệ thống kho vật tư và xử lý nước thải được thiết kế đạt tiêu chuẩn chất lượng Với dây chuyền công nghệ hiện đại và tự động hóa cao, nhà máy đáp ứng các tiêu chí đầu tư ban đầu, sản xuất bia Sài Gòn chất lượng cao, kiểm soát chất lượng liên tục, tiết kiệm năng lượng và chi phí nhờ tự động hóa Hệ thống xử lý nước thải thân thiện với môi trường Sau 5 tháng hoạt động, nhà máy đã sản xuất gần 9 triệu lít bia chai 355 xuất khẩu, nộp ngân sách Nhà nước trên 40 tỷ đồng và tạo việc làm cho hơn 100 lao động địa phương.
Công ty Cổ phần bia Sài Gòn - Quảng Ngãi luôn tuân thủ phương châm “sản xuất phải an toàn, an toàn mới sản xuất” bằng cách nâng cao ý thức ATVSLĐ và phòng chống cháy nổ cho toàn thể cán bộ, công nhân viên Công ty tổ chức các lớp tập huấn ATVSLĐ và phòng chống cháy nổ, đồng thời kiểm tra và trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ lao động cho người lao động Ngoài ra, công ty đầu tư vào các phương tiện phòng cháy chữa cháy và xây dựng đội chữa cháy tại chỗ, giúp người lao động nhận thức rõ tầm quan trọng của ATVSLĐ Qua đó, công ty góp phần đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản và an ninh trật tự xã hội.
Bia Sài Gòn, thuộc Tổng Công ty Cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (SABECO), đã khẳng định vị thế hàng đầu trong ngành bia Việt Nam với gần 150 năm phát triển Sản phẩm của SABECO không ngừng được cải tiến và đa dạng hóa, bao gồm nhiều dòng bia nổi tiếng như Bia Saigon Special, Bia Saigon Export Premium và Bia 333 Nhà máy Bia Sài Gòn - Nguyễn Chí Thanh, được xem là "chiếc nôi lịch sử" của thương hiệu, đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển và hiện đại hóa, áp dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất SABECO cam kết đảm bảo chất lượng sản phẩm và phát triển bền vững, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng và bảo vệ môi trường Với những nỗ lực này, SABECO không chỉ giữ vững vị thế trong nước mà còn mở rộng ra thị trường quốc tế, khẳng định thương hiệu Việt trên toàn cầu.