Mục đích nghiên cứu Mục đích của việc nghiên cứu đề tài là thiết kế, tìm ra phương pháp ứng dụng công nghệ thông tin và xây dựng các trò chơi học tập trực tiếp và trực tuyến trong dạy h
Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu là thiết kế và ứng dụng công nghệ thông tin để xây dựng các trò chơi học tập trong dạy học môn toán, nhằm tích cực hóa hoạt động học sinh và đổi mới phương pháp dạy học Qua đó, giúp học sinh phát triển phẩm chất và năng lực, tạo nền tảng toán học vững chắc, ứng dụng toán học vào thực tiễn và nâng cao chất lượng giảng dạy.
- Phạm vi nghiên cứu: Ứng dụng công nghệ thông tin và trò chơi trong dạy học môn toán THPT
4 Nhiệm vụ nghiên cứu Để thực hiện đề tài, tôi đã xác định các nhiệm vụ nghiên cứu dưới đây:
Nghiên cứu này tập trung vào cơ sở lý luận và thực tiễn của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục, đặc biệt là việc sử dụng trò chơi dạy học trong giảng dạy môn toán Việc tích hợp công nghệ và trò chơi không chỉ giúp tăng cường sự hứng thú của học sinh mà còn nâng cao hiệu quả học tập Thông qua việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, nghiên cứu này nhằm tìm ra những cách thức tối ưu để cải thiện quá trình dạy và học toán.
Khảo sát thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin và trò chơi dạy học trong môn Toán tại các trường huyện Yên Thành cho thấy sự cần thiết trong việc cải thiện phương pháp giảng dạy Việc tích hợp công nghệ và trò chơi không chỉ giúp tăng cường sự hứng thú của học sinh mà còn nâng cao hiệu quả học tập Các trường cần chú trọng đầu tư vào cơ sở hạ tầng công nghệ và đào tạo giáo viên để phát huy tối đa tiềm năng của các công cụ này trong giảng dạy.
Ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hệ thống trò chơi học tập Việc hướng dẫn học sinh thiết kế và tổ chức các trò chơi trong dạy học môn Toán THPT không chỉ giúp tăng cường sự hứng thú mà còn nâng cao hiệu quả học tập Các biện pháp sử dụng hệ thống trò chơi do giáo viên và học sinh thiết kế sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực và sáng tạo.
- Thực nghiệm sư phạm Đánh giá hiệu quả của phương pháp về khả năng định hướng phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh
Trong quá trình nghiên cứu và phát triển đề tài, tôi đã sử dụng các biện pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích lựa chọn nội dung từ các tài liệu tham khảo, xây dựng cơ sở lý luận của đề tài
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp quan sát là cách thu thập thông tin về hoạt động dạy học môn Toán thông qua việc dự giờ và thăm lớp Phương pháp này giúp đánh giá việc ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng trò chơi trong quá trình giảng dạy.
Phương pháp phỏng vấn được áp dụng để thu thập ý kiến từ giáo viên và học sinh về việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, cũng như việc sử dụng trò chơi dạy học Qua đó, chúng tôi nhận được những nhận xét quý báu từ cả giáo viên và học sinh về các trò chơi được giới thiệu.
- Phương pháp thực nghiệm: Khảo sát thực nghiệm trước và sau khi sử dụng ứng dụng công nghệ thông tin và trò chơi dạy học
- Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng công cụ toán học thống kê, xử lý các số liệu điều tra và kết quả thực nghiệm
Xuất phát từ chủ trương và chính sách của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong giai đoạn hiện nay, Đại hội XI của Đảng (2011) đã chỉ rõ tầm quan trọng của việc cải thiện giáo dục để đáp ứng yêu cầu phát triển.
Giáo dục và đào tạo, cùng với khoa học và công nghệ, đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao dân trí và phát triển nguồn nhân lực, góp phần xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển bền vững của đất nước Đại hội Đảng lần thứ XII khẳng định giáo dục là quốc sách hàng đầu, với mục tiêu nâng cao dân trí và bồi dưỡng nhân tài Quá trình giáo dục cần chuyển từ việc chỉ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất của người học, kết hợp lý luận với thực tiễn, đồng thời gắn liền với nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội.
Hiện nay, đổi mới phương pháp dạy học là ưu tiên hàng đầu trong giáo dục Việt Nam Việc chuyển sang phương pháp lấy học sinh làm trung tâm yêu cầu giáo viên phải thay đổi tư duy và phương pháp giảng dạy Để thực hiện điều này, giáo viên cần áp dụng các phương pháp giảng dạy phù hợp nhằm tăng cường hứng thú, khuyến khích sự tìm tòi và ham học hỏi, đồng thời rèn luyện các kỹ năng cần thiết cho học sinh.
Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay Theo văn bản số 4116/BGDĐT của Bộ Giáo dục, một trong ba nhiệm vụ trọng tâm là tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và giảng dạy Việc triển khai mô hình trường học điện tử và lớp học điện tử không chỉ giúp cải thiện quá trình dạy học mà còn đảm bảo chất lượng đào tạo trong thời kỳ dịch bệnh.
Toán học là một môn khoa học nghiên cứu về con số, cấu trúc và sự thay đổi một cách trừu tượng Nó đóng vai trò quan trọng trong đời sống, giúp con người phân tích, tính toán, đo lường và ước lượng Nhờ vào toán học, con người có thể nhìn nhận các hiện tượng một cách chi tiết và tìm ra phương hướng giải quyết tối ưu cho nhiều lĩnh vực.
Nhiều truyền thống giáo dục hiện nay đã trở nên không còn phù hợp, khiến học sinh chỉ học lý thuyết suông từ sách vở, dẫn đến khối lượng kiến thức lớn và tâm lý chán nản, mất tập trung Do đó, các giáo viên dạy toán cần nghiên cứu và đề xuất các phương án khắc phục hiệu quả để đảm bảo chất lượng học tập của học sinh không bị ảnh hưởng.
Toán học là môn học thiết yếu giúp học sinh THPT phát triển tư duy Học sinh cần thích nghi để tiếp thu kiến thức mới, bao gồm các phương trình lượng giác, hình học không gian và đạo hàm Việc nắm vững những kiến thức này là rất quan trọng, vì chúng là nền tảng cho các kiến thức cao hơn trong tương lai.
Sự chủ động của học sinh kết hợp với phương pháp giảng dạy của giáo viên là yếu tố quan trọng trong việc tiếp thu kiến thức toán học Tuy nhiên, tại các trường THPT, đặc biệt ở huyện Yên Thành, việc dạy toán vẫn chủ yếu theo phương pháp truyền thống, với giáo viên giảng dạy kiến thức từ sách giáo khoa và cho học sinh làm bài tập mà ít sử dụng công nghệ thông tin hoặc tổ chức trò chơi Điều này dẫn đến kết quả học tập không khả quan, nhiều học sinh cảm thấy chán nản và sợ hãi môn toán.
Trong quá trình nghiên cứu, tôi nhận thấy rằng việc ứng dụng công nghệ thông tin và trò chơi vào tiết học là hoạt động thu hút sự hứng thú của học sinh Tuy nhiên, thực tế giảng dạy cho thấy việc sử dụng công nghệ và trò chơi dạy học còn nhiều hạn chế, với một số giáo viên gặp khó khăn do đây là hoạt động còn mới mẻ Hơn nữa, hầu hết học sinh chỉ sử dụng điện thoại cho mục đích giải trí mà chưa biết cách khai thác hiệu quả vào việc học Để nâng cao hiệu quả nghiên cứu, tôi đã khảo sát thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin và trò chơi dạy học trong môn Toán của 20 giáo viên tại trường THPT ở huyện Yên Thành, thông qua Google Form.
Kết quả khảo sát thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin và tổ chức trò chơi trong dạy học môn toán: