LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Đề tài: KẾ TOÁN THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TỈNH THỪA THIÊN HUẾ - CHI NHÁNH NAM SÔNG HƯƠNG Sinh viên t
NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 KHÁI NIỆM VỀ HÌNH THỨC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT
Theo TS Trương Thị Hồng của Khoa Ngân hàng, Trường Đại học Kinh tế TP.
Hồ Chí Minh định nghĩa thanh toán kinh doanh thương mại (KDTM) là phương thức thanh toán cho hàng hóa và dịch vụ mà không sử dụng tiền mặt Thay vào đó, quá trình này diễn ra bằng cách chuyển tiền từ tài khoản của người chi trả sang tài khoản của người thụ hưởng, hoặc thông qua việc bù trừ lẫn nhau với sự hỗ trợ của các tổ chức cung cấp dịch vụ thanh toán.
Kế toán nghiệp vụ thanh toán KDTM liên quan đến việc thực hiện các bút toán bằng đồng tiền ghi sổ hoặc bút tệ.
1.2 VAI TRÒ CỦA THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT
Tỷ lệ thanh toán tiền mặt ở mỗi quốc gia phụ thuộc vào trình độ dân trí Tại các nước phát triển, tỷ lệ này chỉ chiếm khoảng 10% tổng phương tiện thanh toán, trong khi ở các nước đang phát triển, bao gồm Việt Nam, tỷ lệ thanh toán tiền mặt thường dao động từ 30% đến 40%.
Trong bối cảnh kinh tế phát triển mạnh mẽ hiện nay, với sự phong phú và đa dạng của hàng hóa và dịch vụ, hình thức thanh toán bằng tiền mặt đã bộc lộ nhiều hạn chế Những hạn chế này bao gồm tính an toàn không cao, dễ bị lợi dụng cho tham ô, làm tăng chi phí xã hội, giảm vòng quay vốn, và ảnh hưởng tiêu cực đến tốc độ phát triển kinh tế.
Sự nhanh chóng, tiện lợi và an toàn trong thanh toán sẽ thúc đẩy việc tập trung và phân phối dòng vốn trong nền kinh tế, từ đó cung ứng vốn cho sự phát triển kinh tế Chính vì vậy, đã đến lúc cần điều hành chính sách tài chính và tiền tệ một cách hiệu quả hơn.
Trường Đại học Kinh tế - Huế đang thúc đẩy hình thức thanh toán quốc gia với các phương tiện và công nghệ thanh toán hiện đại, nhằm giảm thiểu việc sử dụng tiền mặt trong lưu thông Hình thức thanh toán không dùng tiền mặt (KDTM) đã trở nên phổ biến ở nhiều quốc gia phát triển và thể hiện vai trò quan trọng trong nền kinh tế.
Thanh toán KDTM giúp tăng tốc độ luân chuyển vốn trong nền kinh tế, điều này rất quan trọng cho mọi hình thức sản xuất kinh doanh Khi vốn luân chuyển nhanh, sản xuất và kinh doanh diễn ra liên tục và thuận lợi hơn Việc áp dụng công nghệ tin học hiện đại trong thanh toán KDTM, thông qua bù trừ tài khoản tại ngân hàng, tạo điều kiện thuận lợi cho giao dịch và chu chuyển vốn, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong nền kinh tế.
Thanh toán KDTM giúp tiết kiệm chi phí lưu thông tiền mặt, bao gồm chi phí in ấn, vận chuyển, phát hành và bảo quản tiền mặt Quá trình thanh toán này diễn ra thông qua việc trích chuyển vốn trên các tài khoản, từ đó hoàn thành việc thanh toán cho nhau hoặc thực hiện thanh toán bù trừ Nhờ đó, KDTM giảm đáng kể khối lượng tiền mặt lưu thông.
Để sử dụng hình thức thanh toán KDTM, mỗi chủ thể cần mở một tài khoản ngân hàng với số tiền tối thiểu Hình thức này không chỉ tạo nguồn vốn cho ngân hàng mà còn giúp giảm chi phí Khách hàng thực hiện việc này bằng cách gửi tiền vào tài khoản của mình tại ngân hàng.
Số dư tài khoản tiền gửi của khách hàng là điều kiện cần thiết để có hiệu lực thanh toán Điều này cho phép ngân hàng sử dụng nguồn vốn từ số dư tài khoản để đầu tư vào các hoạt động sản xuất, từ đó tối ưu hóa việc sử dụng vốn và mang lại lợi ích cho cả cá nhân lẫn xã hội.
Ngân hàng sẽ thu được lợi nhuận từ việc thu phí dịch vụ khi thực hiện yêu cầu thanh toán của khách hàng.
Thanh toán KDTM đóng vai trò quan trọng hơn so với thanh toán bằng tiền mặt, giúp giảm thiểu rủi ro và nâng cao mức độ an toàn trong giao dịch Ngân hàng kiểm soát số tiền trong tài khoản và thực hiện các giao dịch trích tiền theo yêu cầu của chủ tài khoản, đảm bảo tính an toàn và hiệu quả trong lưu thông.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - HUẾ chính xác Do đó, khách hàng có thể hoàn toàn yên tâm và tiết kiệm được nhiều thời gian hơn.
Thanh toán KDTM không chỉ hỗ trợ Nhà nước trong việc quản lý và kiểm soát đồng tiền mà còn cung cấp thông tin quan trọng từ ngân hàng, giúp Nhà nước nắm bắt chính xác lượng tiền lưu thông trong xã hội Từ đó, Nhà nước có thể xây dựng kế hoạch điều hòa lưu thông tiền tệ, ổn định và duy trì sức mua của đồng tiền.
Thông qua việc kiểm soát hoạt động kinh tế, ngân hàng (NH) cung cấp thông tin quan trọng cho Chính phủ Đồng thời, NH phối hợp với nhà nước để đảm bảo đầu tư và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn Hình thức thanh toán kinh doanh thương mại (KDTM) cũng góp phần tăng cường sự tín nhiệm của khách hàng đối với NH.
Thanh toán KDTM đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế thị trường Để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, cần đẩy mạnh công tác thanh toán KDTM, đồng thời hoàn thiện các nghiệp vụ phản ánh quá trình thanh toán, đảm bảo tính đầy đủ, kịp thời và chính xác.
1.3 CÁC NGUYÊN TẮC THANH TOÁN KDTM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM ĐẨY MẠNH VÀ HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN THANH TOÁN KDTM TẠI NHNo &
CHI NHÁNH NAM SÔNG HƯƠNG
2.1 GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ CHI NHÁNH NHNo&PTNT NAM SÔNG HƯƠNG
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của chi nhánh NHNo&PTNT Nam Sông Hương
Chi nhánh NHNo&PTNT Nam Sông Hương được thành lập theo quyết định số 115/QĐ–TCCB ngày 28/07/1998, ban đầu là một phòng giao dịch trực thuộc NHNo&PTNT tỉnh Thừa Thiên Huế Chi nhánh có trụ sở tại 72 Hùng Vương, Phường Phú Nhuận, thành phố Huế, và là chi nhánh ngân hàng loại 3 thuộc NHNo&PTNT tỉnh Thừa Thiên Huế.
Ngân hàng thương mại NHNo&PTNT Nam Sông Hương đóng vai trò quan trọng trong phát triển nông nghiệp nông thôn, cung cấp vốn vay hàng năm để đáp ứng nhu cầu sản xuất thâm canh và tăng năng suất Đặc biệt, ngân hàng đã đầu tư vào cơ giới hóa nông nghiệp và nuôi trồng hải sản, góp phần vào việc áp dụng các thành tựu khoa học nông nghiệp và phát triển tiểu thủ công nghiệp Những nỗ lực này đã làm thay đổi diện mạo nông thôn tỉnh nhà, cải thiện đời sống người dân một cách đáng kể.
Kể từ khi thành lập, chi nhánh NHNo&PTNT Nam Sông Hương đã không ngừng phát triển mạnh mẽ với nhiều dịch vụ đa dạng nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng Đội ngũ cán bộ công nhân viên có trình độ chuyên môn cao và mạng lưới rộng khắp đã góp phần quan trọng vào hoạt động sản xuất kinh doanh, thúc đẩy sự phát triển của thành phố và nâng cao đời sống người dân trong tỉnh.
2.1.2 Chức năng và nhiệm vụ của Ngân hàng
NHNo & PTNT Nam Sông Hương có trách nhiệm huy động vốn tạm thời nhàn rỗi từ cộng đồng để phân phối cho các bộ phận cần vốn, đồng thời thực hiện nhiệm vụ ủy thác đầu tư.
Trường Đại học Kinh tế - Huế nhận nguồn vốn từ Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp và cá nhân trong và ngoài nước để thực hiện các chương trình, dự án đầu tư phát triển kinh tế xã hội, góp phần vào nhiệm vụ xóa đói giảm nghèo tại tỉnh.
Ngân hàng hoạt động theo cơ chế hạch toán độc lập, liên kết kết quả kinh doanh với thu nhập của người lao động Hệ thống hạch toán được thực hiện theo nguyên tắc nhà nước, với chế độ khoán thu nhập và chi phí trong việc chi trả lương cho cán bộ Ngân hàng tự chịu trách nhiệm về kết quả kinh doanh, nhằm đảm bảo hiệu quả ngày càng cao trong hoạt động kinh doanh.
2.1.3 Cơ cấu tổ chức và quản lý của chi nhánh NHNo&PTNT Nam Sông Hương
Mô hình tổ chức và quản lý của chi nhánh NHNo&PTNT Nam Sông Hương được tổ chức theo kiểu trực tuyến chức năng.
Sơ đồ4: Cơ cấu tổ chức bộ máychi nhánh NHNo&PTNT Nam Sông Hương
: Quan hệ trực tuyến : Quan hệ chức năng
PHÒNG KẾ TOÁN PHÒNG TÍN
PHÓ GIÁM ĐỐC PHỤ TRÁCH TÍN DỤNG
PHÓ GIÁM ĐỐC PHỤ TRÁCH KẾ TOÁN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - HUẾ
Chức năng của các phòng ban:
Dựa trên mô hình tổ chức của Ngân hàng Nông nghiệp Việt Nam và tình hình kinh doanh của chi nhánh NHNo&PTNT Nam Sông Hương, bộ máy tổ chức được thiết kế đơn giản và gọn nhẹ, với các phòng ban được phân chia chức năng rõ ràng.
Giám đốc điều hành Chi nhánh quản lý toàn bộ hoạt động, với hai phó giám đốc hỗ trợ Một phó giám đốc phụ trách hoạt động nghiệp vụ ngân hàng và một phó giám đốc đảm nhiệm lĩnh vực kinh doanh cùng kế toán – ngân quỹ.
Phòng Kế toán – Ngân quỹ:
Thực hiện các nhiệm vụ sau:
Thực hiện kế hoạch tài chính và phát triển chiến lược khách hàng tiền gửi, mở tài khoản khách hàng đến giao dịch.
Thực hiện các dịch vụ tiện ích của khách hàng như: nghiệp vụ chuyển tiền, nghiệp vụ thẻ
Hạch toán các nghiệp vụ có liên quan đến khách hàng.
Thực hiện định mức tồn quỹ, đảm bảo chế độ an toàn kho quỹ theo quy định.
Chức năng của phòng tín dụng:
Thẩm định trực tiếp là cần thiết để đầu tư, kinh doanh và hạch toán thu hồi nợ cho các loại hình kinh tế trên địa bàn, đảm bảo tuân thủ đúng quy định nghiệp vụ của ngành.
Xây dựng đề án phát triển hoạt động kinh doanh và đề xuất các chiến lược kinh doanh của chi nhánh.
Ngân hàng Nông nghiệp cần lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch kinh doanh theo chỉ đạo của cấp trên, đồng thời chủ động triển khai các biện pháp xử lý và thu hồi nợ một cách kịp thời.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - HUẾ
2.1.4.Cơ cấu tổ chức bộ máy tổ chức kế toán
Sơ đồ5: Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán
Ghi chú: : Quan hệ trực tuyến
Kế toán trưởng: Là người trực tiếp tổ chức và điều hành công tác kế toán tại
Ngân hàng, kiểm tra các chứng từ đãđược lập, ký duyệt các báo cáo và có trách nhiệm báo cáo trực tiếp cho Ban giám đốc.
Phó kế toán trưởng là người hỗ trợ kế toán trưởng trong việc xây dựng và tổ chức công tác kế toán tại Chi nhánh, đồng thời chỉ đạo và giám sát công việc của các kế toán viên Họ cũng có trách nhiệm vận hành bộ máy kế toán, lưu trữ hệ thống sổ sách trên máy tính và lập báo cáo kế toán vào cuối kỳ Cả kế toán trưởng và phó kế toán trưởng đều đóng vai trò là kiểm soát viên.
Kế toán viên là người đảm nhiệm việc hạch toán các giao dịch hàng ngày tại ngân hàng và quản lý kế toán thu chi nội bộ một cách nhanh chóng, kịp thời và đầy đủ Họ phải thực hiện đúng các thủ tục pháp lý để được xuất quỹ, đặc biệt là kiểm tra chữ ký của Giám đốc hoặc người ủy quyền kế toán trưởng trước khi thực hiện xuất quỹ.
2.1.5 Tình hình sử dụng lao động Đội ngũ lao động là một nguồn lực quan trọng, không chỉ đối với riêng ngành Ngân hàng mà còn đối với bất kỳ tổ chức, doanh nghiệp nào Chất lượng đội ngũ lao
Thanh toán viên Thủ quỹ
Trường Đại học Kinh tế - Huế đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, ảnh hưởng lớn đến sự thành bại của doanh nghiệp Trong những năm qua, NHNo&PTNT Chi nhánh Nam Sông Hương đã chú trọng đến việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công nhân viên nhằm đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của nền kinh tế thị trường đang phát triển.
Theo bảng so sánh tình hình lao động, số lượng và chất lượng đội ngũ lao động tại Chi nhánh đã tăng lên qua từng năm, mặc dù quy mô vẫn còn nhỏ Sự gia tăng này tạm thời đáp ứng được khối lượng công việc hiện tại của Ngân hàng Sau khi Việt Nam gia nhập WTO, cơ cấu tổ chức trong Chi nhánh đã có sự thay đổi phù hợp, với sự chuyên môn hóa cao hơn và yêu cầu tuyển thêm lao động Năm 2009, số lao động tăng lên 17 người, trong đó nữ chiếm 64,71% Đến năm 2010, tổng số lao động là 19 người, với tỷ lệ nam là 52,63% và nữ là 47,37%, cho thấy cơ cấu lao động nữ hợp lý trong ngành Ngân hàng Sự gia tăng 11,76% trong năm 2010 phản ánh nhu cầu lao động thực sự cần thiết do khối lượng công việc gia tăng.
