Dự án khu xử lý chất thải đại đồng văn lâm hưng yên thực trạng và giải pháp nhân rộng mô hình

Dự án khu xử lý chất thải Đại Đồng-Văn Hưng Yên không chỉ cải thiện môi trường tại địa phương mà còn là một môhình khu xử lý chất thải tiến tiến, phù hợp với điều kiện của các địa phương

LỜI MỞ ĐẦU

Hiện nay đất nước ta đang trong công cuộc công nghiệp hóa-hiện đại hóa Tạicác địa phương đang đẩy mạnh đầu tư, các khu công nghiệp khu chế xuấtđược xây dựng ngày càng nhiều Và bên cạnh sự phát triển về kinh tế lànhững áp lực đè nặng lên môi trường tại các địa phương Hiện nay trên cảnước chúng ta mới chỉ có 3 khu xử lý chất thải đạt tiêu chuẩn Quốc tế là khu

xử lý chất Đa Phước- Tp Hồ Chí Minh, khu xử lý chất thải Nam Sơn-Hà Nội

và khu xử lý chất thải Khánh Sơn- Đà Nẵng Tuy nhiên những khu xử lý chấtthải này chưa thật sự hợp với điều kiện của các địa phương và trong quá trìnhhoạt động đã bộc lộ nhiều bất cập

Hưng Yên là tỉnh đang trong quá trình phát triển, có lượng rác thải sinh hoạt

và chất thải công nghiệp cao Dự án khu xử lý chất thải Đại Đồng-Văn Hưng Yên không chỉ cải thiện môi trường tại địa phương mà còn là một môhình khu xử lý chất thải tiến tiến, phù hợp với điều kiện của các địa phương

Lâm-và có thể nhân rộng ra các tỉnh thành trong cả nước Dự án khu xử lý chất thảiĐại Đồng-Văn Lâm-Hưng Yên do công ty TNHH NN MTV Môi Trường ĐôThị làm chủ đầu tư, trong quá trình thực tập tại công ty TNHH NN MTV tôi

đã quyết định chọn đề tài: “ Dự án khu xử lý chất thải Đại Đồng-Văn Hưng Yên: thực trạng và giải pháp nhân rộng mô hình”

Mục tiêu của đề tài là làm rõ dự án khu xử lý chất thải Đại Đồng- Văn Hưng Yên được xây dựng có điểm gì mới so với những khu xử lý chất thảitrước đây, từ đó có những giải pháp nhằm nhân rộng mô hình này ra các tỉnhthành khác trong cả nước

Lâm-Kết cấu của đề tài bao gồm có 4 chương

Chương 1: Giới thiệu khu xử lý chất thải Đại Đồng-Văn Lâm-Hưng Yên Chương 2: Thực trạng môi trường tại Đại Đồng-Văn Lâm-Hưng Yên Chương 3: Kinh nghiệm quốc tế trong việc xử lý chất thải

Chương 4: Kiến nghị và giải pháp nhân rộng mô hình

Phạm vi nghiên cứu của đề tài: Dự án khu xử lý chất thải Đại Đồng-Văn

Lâm-Hưng Yên

Phương pháp nghiên cứu của đề tài: Thực tế tại địa phương và nghiên cứu tài

liệu của công ty

Trong quá trình thực hiện đề tài em xin chân thành cảm ơn Thạc sĩ NguyễnThị Hoa đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn em trong suốt quá trình học tập vàthực hiện đề tài này Đồng thời em cũng xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡcủa các thầy cô trong khoa Kế Hoạch và Phát Triển đã giúp đỡ để em có thểhoàn thành chuyên đề tốt nghiệp

CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU DỰ ÁN KHU XỬ LÝ CHẤT THẢI

ĐẠI ĐỒNG – VĂN LÂM – HƯNG YÊN

1 Bối cảnh ra đời của khu xử lý chất thải Đại Đồng-Văn Lâm-Hưng Yên.

Xã Đại Đồng nằm ở trung tâm huyện Văn Lâm, ven đường bộ liên tỉnh

đi Hải Dương và đường sắt đi Hải Phòng là địa điểm xây dựng dự án Tổngdân số của Đại Đồng vào khoảng 8.664 người Khu vực xây dựng dự án làkhu ruộng lúa năng suất thấp, cách thị trấn Như Quỳnh khoảng 10km, cáchthị xã Hưng Yên khoảng 50km

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển về kinh tế và xã hội củacác tỉnh Hưng Yên, huyện Văn Lâm cũng chuyển dịch dần cơ cấu kinh tế từnông nghiệp sang công nghiệp Dấu hiệu rõ nhất chính là việc các xuất hiệnngày càng nhiều các khu công nghiệp, các nhà máy xí nghiệp, các cơ sở tiểuthủ công nghiệp trên địa bàn tỉnh Thực tế trên đã ảnh hưởng không ít tới cảnhquan môi trường nơi đây, đồng thời cũng ảnh hưởng tới chất lượng dân cưsinh sống tại địa phương

Theo thống kê cho thấy tính đến hết tháng 6 năm 2006 đã có khoảng 160doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn huyện Ngoài ra, còn có các cơ sở sản xuấtcông nghiệp-tiểu thủ công nghiệp ngoài quốc doanh, các làng nghề tái chếnhựa, tái chế kim loại,may mặc…Hàng ngày các hoạt động sản xuất tại đây

đã thải ra một lượng lớn chất thải trong đó có nhiều loại chất thải độc hại như

da, cao su…

Bên cạnh đó, tốc độ xây dựng và phát triển đô thị của thị trấn NhưQuỳnh-Văn Lâm trong những năm gần đây tương đối nhanh, vì vậy lượngchất thải xây dựng cũng chiếm khối lượng khá lớn trong thành phần các loạichất thải đô thị

Trên thực tế, lượng chất thải trên địa bàn huyện đang được đổ tự do tạicác khu vực công cộng, các khu nhà dân, các ao hồ đồng ruộng venđường….Lượng rác thải tồn đọng chưa được xử lý kịp thời vào mùa nóng ấmđang gây ra ô nhiễm môi trường không khí, môi trường nước, làm giảm năngsuất lúa, hoa mầu và mỹ quan khu vực xung quanh

Hiện nay, huyện Văn Lâm chưa có đội vệ sinh môi trường tuy rằng các

xã đã có đội vệ sinh môi trường nằm rải rác trong các thôn xóm nhưng tỷ lệthu gom thấp và cũng chỉ được xử lý bằng cách đổ xuống những chỗ trũng,cánh đồng hoặc những khu vực đất trống gây nên hiện tượng ô nhiễm môitrường nặng nề tại những khu vực dân cư sống xung quanh

Theo dự báo thì lượng rác thải trên địa bàn huyện Văn Lâm đến năm

2020 là: Chất thải sinh hoạt: 32.558 tấn/năm, chất thải công nghiệp là16.995tấn/năm

Bảng 1.1: Bảng tính toán chi tiết lượng chất thải trên địa bàn huyện Văn Lâm từ năm 2006 đến năm 2020

TT Năm Chất thải sinh hoạt Chất thải công nghiệp

Tấn/ngày Tấn/năm Tấn/ngày Tấn/năm

Nguồn: Công ty Môi trường và Đô thị

Dựa vào bảng thống kê chi tiết trên ta có thể thấy tỷ lệ tăng so với nămtrước của lượng chất thải trên địa bàn tỉnh tăng nhanh qua các năm Tronggiai đoạn 2006-2010 tỷ lệ tăng so với năm trước của chất thải sinh hoạt chỉvào khoảng 3%/năm trong khi của chất thải công nghiệp con số này là7%/năm Đây là giai đoạn chúng ta đang đẩy mạnh công nghiệp hóa trên toànquốc, cũng là giai đoạn mà các địa phương đang thu hút mạnh đầu tư từ bênngoài Giai đoạn từ 2011-2015 tỷ lệ tăng so với năm trước của chất thải sinhhoạt lên tới gần 4% và đạt tới 5% vào giai đoạn sau, trong khi đó chất thảicông nghiệp nhìn chung vẫn giữ nguyên ở con số 7%/năm trong suốt giaiđoạn Tuy nhiên có thể nhận thấy lượng chất thải công nghiệp vẫn tăng trungbình 693 tấn/năm, còn chất thải sinh hoạt tăng tới 954 tấn/năm Chất thảicông nghiệp tại đây tăng đều đặn qua các năm mà không có biến động quá lớnchủ yếu do Văn Lâm trước khi dự án bắt đầu khởi động (năm 2006) đã có rấtnhiều các khu công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp trên địa bàn, để mở rộng quy

mô sản xuất cũng cần nhiều thời gian Tuy nhiên lượng chất thải công nghiệpvẫn tăng lên, có thể thấy xu hướng mở rộng công nghiệp của toàn huyện đangtăng, tuy nhiên con số này là không nhiều Bên cạnh đó thì chất thải sinh hoạttăng nhanh chủ yếu do quá trình đô thị hóa của dân cư địa phương và vùnglân cận Thêm vào đó là lượng công nhân tăng nhanh tại các khu công nghiệpcũng làm cho chất thải sinh hoạt ở đây tăng cao Đây cũng chính là những lý

do mà dự án khu xử lý chất thải được chia làm 2 giai đoạn: giai đoạn 1 làtrước năm 2020 và giai đoạn 2 là sau năm 2020, điều này phù hợp với đặc

điểm của địa phương đồng thời cũng có thể kịp thời xử lý tình trạng lượngchất thải công nghiệp tăng vào giai đoạn sau

Những phân tích trên phần nào cho thấy tình trạng quá tải về rác thảitrong thời gian tới trên địa bàn huyện Văn Lâm và nếu chính quyền tỉnh HưngYên và huyện Văn Lâm không có những biện pháp cải thiện môi trường, giảiquyết những vấn đề chất thải trướcmắt thì không chỉ ảnh hưởng đến môitrường cảnh quan của địa phương mà cả tốc độ phát triển kinh tế xã hội củađịa phương Trong những năm gần đây, cùng những chính sách nhằm cảithiện môi trường đầu tư, các cấp ban ngành của tỉnh Hưng Yên quyết địnhđầu tư xây dựng trên địa bàn tỉnh 3 khu xử lý chất thải nhằm cải thiện môitrường sống của dân cư trên địa bàn Trong đó khu xử lý chất thải tại ĐạiĐồng là khu xử lý được làm đầu tiên, làm mẫu cho những khu xử lý chất thảitiếp theo Khu xử lý chất thải được xây dựng trên cánh đồng canh tác lúa năngsuất thấp với diện tích khoảng gần 10ha

2 Dự án khu xử lý chất thải Đại Đồng-Văn Lâm-Hưng Yên

2.1 Mục tiêu và quy mô đầu tư

2.2.1 Mục tiêu:

- Đầu tư xây dựng khu xử lý chất thải tập trung tại Đại Đồng-Văn Lâm-HưngYên đảm bảo xử lý chất thải cho khu vực huyện Văn Lâm, thị xã Hưng Yên

và các vùng lân cận

Dự án được chính quyền tỉnh Hưng Yên khi cấp phép cho công ty THHH NNMTV Môi trường đô thị đứng ra làm chủ đầu tư, với những công nghệ tiêntiến đạt tiêu chuẩn quốc tế nhưng được sản xuất ngay trong nước dự án tiếtkiệm được chi phí xây lắp, đồng thời vẫn có thể giái quyết được những vấn đề

về môi trường cho khu vực dự án một cách có hiệu quả Mục tiêu chính của

dự án là xây dựng một khu xử lý chất thải cùng những hoạt động đi kèm nhưthu gom chất thải, vận chuyển, xử lý…những hoạt động này sẽ giúp cải thiệnđáng kể tình trạng môi trường ô nhiễm hiện nay tại Văn Lâm và các vùng lâncận Khu xử lý chất thải sẽ xử lý hầu hết các chất thải phát sinh trên địa bàn:chất thải sinh hoạt, chất thải công nghiệp, chất thải y tế, chất thải xây dựng…

- Đề xuất mô hình quản lý dự án, các cơ chế chính sách nhằm quản lý chấtthải một cách có hiệu quả kinh tế, đảm bảo tiêu chuẩn về môi trường

Hiện nay trên tại một số địa phương vẫn có những khu xử lý chất thải hoặcnhững nơi xử lý chất thải tập trung, tuy nhiên có một thực tế là những khu xử

lý chất thải này thường xuyên xảy ra hiện tượng không đồng bộ giữa cáchạng mục công trình và các hoạt động tổ chức quản lý Những vấn đề đó phátsinh khi chủ đầu tư bàn giao lại công trình cho các địa phương Đối với dự ánkhu xử lý chất thải Đại Đồng, sau khi hoàn thành dự án thì chủ đầu tư cũngbàn giao lại công trình cho địa phương tự tổ chức hoạt động và quản lý Tuynhiên, bên chủ đầu tư cũng để cán bộ ở lại huấn luyện cho những cán bộ địaphương, đồng thời cũng tư vấn cho chính quyền địa phương về những chínhsách, cơ chế nhằm quản lý và sử dụng dự án một cách có hiệu quả như cách tổchức đội thu gom rác thải, cách tuyên truyền hướng dẫn người dân phân loạirác thải…

2.1.2 Quy mô đầu tư

Dự án khu xử lý chất thải Đại Đồng-Văn Lâm-Hưng Yên do công ty TNHH

NN MTV Môi trường đô thị làm chủ đầu tư, nhận thiết kế, lắp đặt và xâydựng các hạng mục công trình của dự án Quá trình đầu tư được chia làm 2giai đoạn:

Giai đoạn 1: Từ năm 2007 đến năm 2010

Đây là giai đoạn công suất xử lý của dự án đáp ứng được nhu cầu xử lý chấtthải trong giai đoạn hiện nay, với chất thải sinh hoạt là 55 tấn/ngày và chấtthải công nghiệp là 20 tấn/ngày Khu xử lý chất thải sẽ được xây dựng trên5ha diện tích đất nông nghiệp kém năng xuất trên địa bàn xã Đại Đống-VănLâm-Hưng Yên

Giai đoạn 2: Từ năm 2010 trở đi

Công suất xử lý chất thải sinh hoạt của giai đoạn này là 100 tấn/ngày (gấp đôicông suất của giai đoạn trước) còn của chất thải công nghiệp là 55 tấn/ngày(gấp gần 3 lần công suất giai đoạn trước) Dự án sẽ được xây dựng tiếp trênkhu đất của giai đoạn một với diện tích tăng thêm 5ha

Sở dĩ quy mô đầu tư của dự án được chia làm 2 giai đoạn nhằm đáp ứngnhững nhu cầu xử lý rác thải sau này của địa phương đồng thời cũng khônglàm lãng phí khi giai đoạn này nhu cầu xử lý chất thải là chưa cao Điều này

là phù hợp với những địa phương đang trên con đường chuyển đổi từ nôngnghiệp sang công nghiệp như Văn Lâm-Hưng Yên Bởi vì quá trình chuyểnđổi không phải diễn ra trong 1, 2 năm mà là cả một quá trình dài Nếu chúng

ta đầu tư xây dựng một khu xử lý chất thải có quy mô lớn ngay từ đầu vớicông suất lớn thì sẽ có một sự lãng phí khi công suất xử lý không được sửdụng hết, mà nếu chỉ xây dựng với công suất phù hợp với nhu cầu hiện tại thì

trong giai đoạn sau khi lượng chất thải tăng lên khu xử lý sẽ quá tải, khôngthể đáp ứng hết nhu cầu của thực tế Bởi vậy, việc chia làm 2 giai đoạn là phùhợp

2.2 Giải pháp kỹ thuật:

Đối với chất thải sinh hoạt:

Giai đoạn 1: Từ 2007 đến 2010

Công nghệ xử lý chất thải sinh hoạt: Công nghệ chôn lấp hợp vệ sinh

Công nghệ xử lý nước rác: Kết hợp công nghệ Lý-Hóa –Sinh

Giai đoạn 2: Từ năm 2010 trở đi:

Công nghệ xử lý chất thải sinh hoạt: Công nghệ chôn lấp hợp vệ sinh có xemcác yếu tố về khối lượng (đạt 100 tấn/ngày) và tỷ lệ hữu cơ để đầu tư bổ sung

và công nghệ xử lý chất thải sinh hoạt thành phần hữu cơ vi sinh theo phươngpháp ủ hiếu khí cưỡng bức và phương pháp ủ tự nhiên (khai thác lại thànhphân hữu cơ từ các ô chôn lấp giai đoạn 1)

Công nghệ xử lý nước rác: Kết hợp linh hoạt công nghệ Lý Hóa Sinh

Đối với chất thải công nghiệp:

Bảng 1.2: Các phương pháp xử lý đối với chất thải công nghiệp

T

T

Công nghệ xử lý Phạm vi áp dụng

1 Công nghệ đốt Chất thải có nhiệt trị cao, gốc

halogen hữu cơ

2 Công nghệ hóa học: Hóa rắn, phản

ứng oxi hóa khử, fenton…

Chất thải dạng lỏng hoặc rắn,chứa các thành phần kim loạinặng

5 Công nghệ chưng cất Tách các loại chất thải trong

hỗn hợp dung dịch dầu thải vàcác loại dung môi

6 Công nghệ tái chế, tận thu chất thải

Kết hợp các loại công nghệnói trên để thu hồi, tận thu cácloại chất thải tạo nguồnnguyên liệu thứ cấp cho một

số ngành công nghiệp

2.3 Đánh giá tác động môi trường của dự án

Dự án là một công trình phục vụ lợi ích của toàn dân, được hỗ trợ vốnngân sách giải phóng mặt bằng và xây dựng hạ tầng kỹ thuật đến chân tườngrào công trình Tuy không đem lại lợi ích kinh tế cao nhưng đem lại lợi ích xãhội rất lớn:

Để đánh giá tác động môi trường của dự án người ta đã đánh giá tác độngcủa dự án đến các yếu tố môi trường: môi trường khí, môi trường nước, tácđộng của tiếng ồn, tài nguyên đất, hệ sinh thái và khía cạnh xã hội của dự án

Bên cạnh đó để giảm thiểu bụi phát sinh trong không khí khi vận chuyển thìcác phương tiện chuyên chở phải có che đậy đồng thời bố trí cây xanh bóngmát hợp lý để giảm đỡ tiếng ồn, chống bụi, chống nóng

Tác động đến môi trường nước:

Tác động tới mặt nước: Khu xử lý chất thải được xây dựng giữa cánh đồng,xung quanh là ruộng trồng lúa Toàn bộ khu xử lý chất thải có tường rào baoquanh, có hệ thống thu nước mặt riêng và nước mặt được thoát ra hệ thống

mương thoát nước chung của khu vực Nước rác phát sinh trong các ô chônlấp được thu gom về xử lý tại trạm xử lý nước rác đảm bảo đạt tiêu chuẩnTCVN 4945-1995 (mức B) trước khi xả vào hệ thống mương thoát nướcchung của khu vực.

Tác động tới nước ngầm: Đáy các hố chôn lấp được xử lý bằng lớp vật liệuHDPE, ngăn chặn không để nước rác ngấm xuống mạch nước ngầm Toàn bộnước rác được thu hồi, xử lý tại trạm xử lý nước rác đảm bảo đạt tiêu chuẩnTCVN 4945-1995 (mức B) trước khi xả vào hệ thống mương thoát nướcchung của khu vực

Tác động đến di tích lịch sử văn hóa:

Địa điểm xây dựng của dự án xa thị trấn, xa khu dân cư, trên đồng ruộnghoang vắng, không có di tích lịch sử văn hóa, do vậy không làm ảnh hưởngđến cảnh quan khu vực

Khía cạnh xã hội của dự án:

Từ nhiều năm nay, chất thải của thị trấn, của các xã, các làng nghề, các cơ sởsản xuất công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp luôn luôn là nỗi lo của toàn xã hội

và của các địa phương Chất thải sinh hoạt, chất thải công nghiệp, chất thải y

tế làm mất vệ sinh, ảnh hưởng xấu đến môi trường đô thị, gây phản ứng mạnh

mẽ trong quần chúng nhân dân ở địa phương Dự án góp phần tích cực vàoviệc thực hiện quy hoạch thu gom, vận chuyển và xử lý triệt để chất thải đôthị, làm cho địa bàn huyện Văn Lâm văn minh hơn, sạch sẽ hơn, nâng caochất lượng môi trường sống cho nhân dân

2.4 Đánh giá hiệu quả kinh tế-xã hội của dự án

- Hiệu quả kinh tế của dự án

Qua quá trình tính toán ta có được chỉ số phản ánh hiệu quả kinh tế của

dự án IRR=16.25% (biểu tính chi tiết tại phụ lục 1)

Dự án mang tính xã hội cao, thời gian thu hồi vốn và hiệu quả kinh tế ởmức trung bình Các dự án môi trường mang ý nghĩa xã hội cao hơn là mụcđích kinh tế, chi phí xử lý phải được điều chỉnh để cho các doanh nghiệp chấpnhận được dẫn đến thời gian thu hồi vốn dài Chính vì vậy cần sự hỗ trợ củaUBND tỉnh để có thể bù đắp những chi phí trong quá trình xây dựng dự án

- Hiệu quả xã hội của dự án

Từ nhiều năm nay, chất thải của các khu dân cư, khu làng nghề, khucông nghiệp tồn đọng trên địa bàn ảnh hưởng lớn đến môi trường và sức khỏecủa người dân đòi hỏi phải được giải quyết kịp thời với những biện pháp tiêntiến và phù hợp với địa phương Dự án góp phần xử lý lượng rác thải tạihuyện Văn Lâm và những địa bàn lân cận, giúp cải thiện điều kiện môi trườngtại địa bàn Bên cạnh đó, giải quyết vấn đề tồn đọng cũng như phát sinh chấtthải sinh hoạt, chất thải công nghiệp trên địa bàn huyện, thu hút được đầu tư.Rác thải sinh hoạt cũng được tận dụng làm phân bón

3 Nhận xét chung:

Có thể nhận thấy khu xử lý chất thải Đại Đồng-Văn Lâm-Hưng Yên là khu xử

lý được xây dựng nhằm phù hợp với những điều kiện của địa phương, đượctính toán cụ thể công suất qua các giai đoạn cũng như đánh giá được tác độngkhi dự án đi vào hoạt động tới các yếu tố môi trường khác Dựa vào đó chúng

ta có thể rút ra vài nhận xét về dự án:

- Dự án khu xử lý chất thải Đại Đồng-Văn Lâm-Hưng Yên đã ứng dụngnhững công nghệ tiên tiến trên thế giới về xử lý chất thải, trong đó có hệthống lò đốt đạt tiêu chuẩn quốc tế, hố chôn lấp chất thải sinh hoạt, nhà xử lýtrung gian, trạm xử lý nước rác…tất cả những hạng mục công trình đều đượcxây dựng kép kín, tránh gây hiện tượng ô nhiễm ra bên ngoài Đối với mỗiloại rác thải đều có một công nghệ xử lý riêng để đảm bảo các tiêu chuẩn về

xử lý rác thải Bên cạnh đó, những hạng mục công trình đều được nhà thầu

Việt Nam xây dựng dựa trên những công nghệ do Việt Nam sản xuất sẽ tiếtkiệm được rất nhiều chi phí trong quá trình xây dựng và duy trì hoạt động

- Văn Lâm là một địa phương đồng bằng có nhiều làng nghề công nghiệp vàtiểu thủ công nghiệp nên hệ thống xử lý chất thải được xây dựng chú trọngvào việc xử lý những chất thải do những khu vực này thải ra Ví dụ nhưnhững công trình trạm xử lý chất lỏng, hầm lưu giữ chất thải công nghiệp, lòđốt chất thải, nhà xử lý trung gian Việc bố trí những công nghệ xử lý phùhợp với đặc điểm của địa phương rất quan trọng vì nó đảm bảo cho việc vậnhành hoạt động của các công trình đạt hiệu quả cao và tránh gây lãng phí Để

có thể làm được như vậy thì địa phương cũng như chủ đầu tư phải có sự phốihợp chặt chẽ trong công tác thống kê lượng chất thải phát sinh cũng như dựbáo được lượng chất thải trong thời gian tới Để từ đó chúng ta mới có thểthiết kế được công suất, hạng mục công trình phù hợp với nhu cầu sử dụngcủa từng giai đoạn Ngoài ra, trong khu xử lý chất thải còn hình thành nhữngkhu vực hành chính, cây xanh nhằm tạo điều kiện cho công việc quản lý dự

án một cách có hiệu quả

- Trong điều kiện hiện tại thì môi trường đã và đang trở thành một vấn đề cấpbách cho rất nhiều địa phương Nó không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộcsống của dân cư trên địa bàn mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế xãhội của địa phương Với dự án khu xử lý chất thải Đại Đồng, tỉnh Hưng Yênnói chung và huyện Văn Lâm nói riêng sẽ cải thiện đáng kể môi trường đầu tưcủa mình Các doanh nghiệp khi đầu tư vào đây sẽ không còn quá lo lắng vềđầu ra chi những chất thải trong hoạt động sản xuất của mình, chi phí để cảitạo môi trường của địa phương sẽ giảm đáng kể Bên cạnh đó, chính quyềnđịa phương huyện Văn Lâm nói riêng và tỉnh Hưng Yên nói chung cũng đã có

những chính sách ưu tiên tạo điều kiện cho khu xử lý chất thải được xây dựng

và vận hành một cách nhanh chóng

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG TẠI

ĐẠI ĐỒNG - VĂN LÂM - HƯNG YÊN

1 Thực trạng môi trường tại Đại Đồng-Văn Lâm trước khi có dự án:

1.1 Thực trạng chất thải

Theo thống kê vào trước thời điểm dự án bắt đầu đi vào xây dựng tháng

6 năm 2006 thì khối lượng chất thải sinh hoạt phát sinh trong ngày là 50 tấn, chất thải công nghiệp là 20 tấn Chất thải sinh hoạt ở đây đa phần là từ các khu dân cư ở thị trấn Như Quỳnh và các xã lân cận Còn chất thải công

nghiệp chủ yếu là chất thải của các làng nghề So với các địa phương khác thì lượng chất thải như trên không phải là nhiều song lại không được thu gom và

xử lý đúng cách gây ra ô nhiễm môi trường

Tính đến hết tháng 6 năm 2006 đã có 160 doanh nghiệp đầu tư vào địabàn huyện Đó đa phần là các hợp tác xã và các cơ sở sản xuất công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp ngoài quốc doanh Bên cạnh đó huyện Văn Lâm còn cónhững làng nghề như tái chế nhựa, tái chế kim loại, làm giò, chăn nuôi, táichế rác thải, may mặc… Những nguồn chất thải này là nguyên nhân chủ yếudẫn đến tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng tại địa phương

Theo thống kê thì chất thải phát sinh trên địa bàn tỉnh Hưng Yên nóichung và huyện Văn Lâm nói riêng càng ngày càng gia tăng, cao hơn mứctrung bình của cả nước là 10%/năm Và cùng với tốc độ tăng trưởng côngnghiệp của địa phương trong những năm tới đây người ta tính toán được tốc

độ gia tăng chất thải sẽ là 15%/năm (Nguồn: Công ty môi trường Đô thị thànhphố Hà Nội) Điều này không chỉ là một áp lực lớn đến môi trường mà còn là

áp lực không nhỏ đối với chính quyền địa phương

Theo thống kê của chủ đầu tư khối lượng chất thải phát sinh vào thời điểmtháng 6/2006 (thời điểm dự án bắt đầu)

Bảng 2.1: Thành phần chất thải tại địa bàn huyện Văn Lâm-Hưng Yên

Rác hữu cơ có thể làm phân vi sinh

Thành phần khác

Nguồn: Công ty môi trường đô thị

Nhìn vào thành phần các chất thải trên địa bàn huyện Văn Lâm-Hưng Yên ta

có thể thấy một khối lượng lớn các chất thải hữu cơ có thể làm thành phân visinh Loại rác thải này đa phần bắt nguồn từ rác thải sinh hoạt của người dân

và một số làng nghề Với công nghệ xử lý rác thải hữu cơ này thành phân visinh sẽ tạo điều kiện cho sản xuất nông nghiệp tại địa phương

Một điều đáng chú ý là lượng chất thải là cao su và chất dẻo chiếm tỷ lệkhông nhỏ trong thành phần các chất thải, chất thải này bắt nguồn từ các cơ

sở công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp như: các làng nghề tái chế nhựa, táichế rác thải, các nhà máy sản xuất săm lốp…Loại rác thải này khi phát sinhtrong khu dân cư và các làng nghề thường chỉ được gom lại và đốt thôngthường, gây độc hại cho môi trường xung quanh, và thực trạng này đã tồn tạitrên địa bàn huyện trong thời gian dài

Tiếp đó là các loại gạch đá vỡ, tạp chất trơ, loại rác thải này hình thành trongcác công trình xây dựng của dân cư và các cơ sở sản xuất Việc gia tăng loạichất thải này là do quá trình xây dựng, đô thị hóa tại địa phương ngày càngđược đẩy mạnh

1.2 Thực trạng xử lý chất thải.

Trong những năm gần đây tỉnh Hưng Yên là một tỉnh có tốc độ đô thịhóa và phát triển công nghiệp cao Với đặc thù địa lý có một phần diện tíchcủa tỉnh bám sát quốc lộ 5A nên việc phát triển những khu công nghiệp tạikhu vực này là rất phù hợp và thúc đẩy được kinh tế trong vùng phát triển.Huyện Văn Lâm là huyện có đường quốc lộ 5A đi qua, tốc độ đô thị hóa củakhu vực này rất nhanh cùng sự gia tăng của các cơ sở sản xuất công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp Bên cạnh đó thị xã Hưng Yên cũng là khu vực có lượngchất thải rất lớn, tuy không có nhiều khu công nghiệp-tiểu thủ công nghiệpnhưng lượng rác thải sinh hoạt trên địa bàn thị xã lại rất lớn do mật độ dân cư

ở đây cao hơn so với các huyện khác trong tỉnh

Một thực tế là trên địa bàn tỉnh Hưng Yên hiện nay chưa có một khu

xử lý chất thải nào để xử lý lượng chất thải đang ngày càng gia tăng Dự ánkhu xử lý chất thải Đại Đồng là khu xử lý chất thải đầu tiên của tỉnh nhằm

giái quyết vấn đề rác thải hiện nay trên địa bàn huyện Văn Lâm nói riêng vàtỉnh Hưng Yên nói chung.

Trên địa bàn thị xã Hưng Yên hiện nay có sự quản lý chất thải của cácban ngành có thẩm quyền, cụ thể thì đơn vị có trách nhiệm chính trong việcquản lý chất thải là Công ty thị chính Hưng Yên thuộc UBND tỉnh Hưng Yênvới tổng số cán bộ công nhân viên là 203 người, với thiết bị chuyên dùng baogồm: 54 xe thu gom thủ công và 3 xe ép rác, 1 xe ủi, 1 xe nâng, 1 xe phun rửađường Khối lượng thu gom đối với chất thải sinh hoạt là 135tấn/ngày, chấtthải công nghiệp là 5 tấn/ngày Sau đó chẩt thải của những khu vực nội thị vàmột số trọng điểm ngoại thị được thu gom vận chuyển về bãi chôn lấp rộngkhoảng 1,5 ha Tại đây chất thải được chôn lấp tự do, không qua quá trình xử

lý Bãi chôn lấp đã được sử dụng từ năm 1997 đến nay đã quá tải và cần có kếhoạch đóng bãi Nhưng một thực tế hiện nay là quỹ đất của thị xã có hạn,không thể mở thêm những bãi rác có thể đáp ứng được những nhu cầu trongtương lai Thêm vào đó, những khu vực lân cận không có bất kỳ chỗ nào phùhợp cho việc mở những bãi rác vì hầu hết là đất nông nghiệp canh tác củangười dân

Một số huyện lị và các xã đã có đội thu gom rác thải tuy nhiên đến nayhiệu quả quản lý, thu gom và xử lý chất thải ở các huyện và các xã còn ở mứctrung bình và chưa được đánh giá đầy đủ Chưa có huyện nào có bãi chôn lấprác có quy mô và diện tích chứa phù hợp, đạt tiêu chuẩn về vệ sinh môitrường Thực tế là các ban ngành có liên quan tại các huyện chưa thật sựquan tâm đến vấn đề môi trường, cách đây 5-7 năm, khái niệm về ô nhiễm vàbảo vệ môi trường vẫn còn khá xa lạ đối với các địa phương đi lên từ nôngnghiệp như tỉnh Hưng Yên Chính vì vậy mà chính quyền các địa phương

không có những phương án, chính sách kịp thời khi tốc độ phát triển côngnghiệp ngày càng tăng, vấn nạn chất thải ngày càng đóng vai trò quan trọng.

Hiện trạng xử lý chất thải trên địa bàn Văn Lâm còn mang tính tự phát,huyện cũng chưa có đội vệ sinh môi trường Tuy mỗi xã và thôn đều thànhlập tổ thu gom vệ sinh môi trường riêng cho từng thôn nhưng hoạt động của

tổ thu gom này không hiệu quả do chưa có những cơ chế hỗ trợ về thu nhập,trang thiết bị thu gom, vận chuyển còn thiếu và thô sơ Ở mỗi thôn cũng cómột bãi riêng để đổ rác , biện pháp xử lý chất thải duy nhất tại đây là đổ vàocác mương, rãnh có sẵn của thôn, chất thải lộ thiên, không được chôn lấp hay

xử lý , không có biện pháp hạn chế mùi và phát tán chất thải vào không khí,khi rác đầy các thôn tiến hành đốt ngay tại nơi tập trung rác gây ô nhiễm môitrường cho các hộ xung quanh Thêm vào đó tần suất hoạt động của các đội

vệ sinh môi trường không thường xuyên (1-2 lần/tuần) và tại một số nơi chưathành lập đội vệ sinh môi trường thì người dân xả rác ra khu vực đất trốngxung quanh nơi mình sống gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường cũngnhư mỹ quan xung quanh

Chất thải công nghiệp của các nhà máy trên địa bàn huyện Văn Lâmchưa có một tổ chức nào đứng ra thu gom, vận chuyển và xử lý theo đúng quytrình bải vệ môi trường mà mới chỉ có các hộ tự phát thu mua phế liệu đem rakhỏi nhà máy đổ ngay tại các đầu làng, mưng và các khu đất trống Một sốdoanh nghiệp ký hợp đồng xử lý môi trường với xí nghiệp Môi trường GiaLâm (xí nghiệp này không có chức năng xử lý chất thải công nghiệp) Cònmột số doanh nghiệp đóng trên địa bàn huyện có ý thức đã thuê công ty Môitrường Đô thị thu gom, vận chuyển và xử lý theo quy trình chất thải côngnghiệp Tuy nhiên thực tế thì các doang nghiệp ở đây vẫn đang xả chất thải ra

môi trường một cách bừa bãi mà không có bất kỳ sự quản lý nào của chínhquyền địa phương.

1.3 Thực trạng môi trường.

Hiện nay trên địa bàn huyện Văn Lâm lượng chất thải sinh hoạt khôngnhiều nhưng bị vứt bừa bãi và xử lý không đúng cách Thực tế thì mỗi thônxóm đều có những đội thu gom rác thải nhưng đa số đều chỉ thu gom vềnhững chỗ trũng, những khu cánh đồng, chôn lấp thông thường hoặc đốt.Gâynên tình trạng quá tải tại những bãi rác và ô nhiễm đến những khu vực xungquanh đó

Theo người dân ở thị trấn Như Quỳnh cho biết: Cứ sau mỗi trận mưarào, hoặc trời nắng gắt thì mùi hôi thối từ các bãi rác lại nồng nặc bốc lên, gióthổi thẳng vào trong nhà, rất khó chịu Còn đối với người dân tại xã TânQuang lâu nay đã quen với tình trạng đốt rác Ngay tại đầu làng, nhất là khuvực đường tàu, rác thải sinh hoạt đổ vô tội vạ, lấp cả lối đi Mỗi khi bãi rác bịđốt, khói bay mù mịt, cùng với mùi két lẹt Còn con đường đi qua xã Chỉ Đạo,

xã Đại Đồng đến huyện Thuận Thành (Bắc Ninh) trải nhựa phẳng lỳ, sạchbóng nhưng đến đoạn giáp ranh hai tỉnh lại có một bãi rác khổng lồ nằmchềnh ềnh, chiếm đến một nửa con đường Rác lâu ngày, rác mới ùn lên thànhđống cao, kéo dài, bãi rác đã trở thành mầm bệnh cho những khu vực xungquanh Cách đây 2 năm đống rác khổng lồ này đã chiếm hết gần nửa conđường trải nhựa, đến hiện nay đống rác vẫn còn nguyên, chỉ khác là người tađẩy đống rác gọn vào , không còn choáng hết gần con đường như trước nữa

Bên cạnh đó hiện trạng chất thải đổ vô tội vạ xuống các sông, ao, hồ gầnkhu vực sống của người dân cũng là một vấn nạn Tại các ao hồ quanh khu

vực làng nghề hiện tượng cống rãnh, ao hồ bị ô nhiễm nghiêm trọng bởi các

chất thải của các nghề tại đây Theo một số người dân trong vùng cho biết thìhầu hết những chất thải này đều không qua xử lý mà xả thẳng xuống hệ thốngthoát nước chung Bên cạnh đó, những hệ thống cống rãnh ở đây được xây đãlâu ngày, không có nắp đậy nên mỗi khi đến mùa nắng mùi lại bốc lên khắpcác khu vực xung quanh, nhưng tệ nhất vẫn là mùa mưa, nước mưa lênh láng,hòa với nước cống, không thoát được, thẩm vào đất đai, ruộng vườn củangười dân Còn xung quanh các làng nghệ thì các ao hồ bị ô nhiễm nghiêmtrọng, bởi vì ở đây người ta quen với việc vứt thẳng những phế thải ra khuvực xung quanh Chính quyền địa phương bao nhiêu năm vẫn bó tay với hiệntrạng trên, chưa biết xử lý như thế nào Một vấn đề nữa mà hiện nay chưa thểkiểm chứng cũng như đánh giá hết độ nguy hại chính là ảnh hưởng của môitrường đến nguồn nước và mạch nước ngầm tại đây Người dân thì chưa ýthức được mức độ nguy hại của ô nhiễm nguồn nước còn các cấp chínhquyền thì vẫn đang lúng túng, không biết làm thế nào.

Tại bãi rác huyện Quán Khê, Gia Lâm, Hà Nội người ta thấy có mộtnghịch cảnh đó là việc bãi rác nằm trên địa bàn Hà Nội nhưng rác thải ở đâychủ yếu là từ làng nghề Minh Khai-thị trấn Như Quỳnh-Văn Lâm Khôngnhững thế người dân ở huyện Quán Khê-Gia Lâm còn phải gánh chịu lượngkhói độc hại từ việc người dân làng nghề Minh Khai đổt rác thải tại bãi rác.Theo ghi nhận người dân thôn Minh Khai vốn chuyên làm nghề thu mua vàtái chế phế liệu, đồ phế thải Nên hàng ngày những đồ tái chế, phế thải khôngtận dụng được họ đã trút xuống cánh đồng đang thuê của thôn Quán Khê Chỉmột thời gian sau, khu vực này đã hình thành một đống rác Phần lớn lượngrác thải ở đây đều là các loại vỏ bao bì nilon và nhựa tái sinh phế thải (rác thảicông nghiệp) nên không tiêu hủy được Do sự buông lỏng, sự lúng túng trongquản lý của chính quyền địa phương nên vào ban đêm hàng chục chiếc xe thồ

chở rác thải từ thôn Minh Khai sang thôn Quán Khê trút xuống Từ khi xãDương Quang phát hiện có bãi rác trong thôn Quán Khê, thì bãi rác đó mớikhoảng chục tấn, nay đã trên 300 tấn Một phần của bãi rác đã lấp đầy một số

ao và mấy thửa ruộng trũng của thôn Quán Khê, người dân thôn Minh Khai

đã san lấp rồi phủ đất để trồng chuối Bãi rác hiện tại dài gần 200 mét nằmdọc theo tuyến mương Bắc Hưng Hải chảy qua thôn Quán Khê

Để có nơi tiếp tục đổ rác phế thải, một số người dân Minh Khai đã cho đốtnhững đống rác nilon, lửa cháy âm ỉ suốt ngày, mùi khói bốc lên khét lẹt theogió bay khắp cả một vùng đồng ruộng rộng lớn Vì vậy, thay cho không khítrong lành của một vùng quê, hàng ngày người dân xã Dương Quang, Dương

Xá, Phú Thị (huyện Gia Lâm) và những vùng quanh đó đã phải hứng chịu thứmùi nhựa độc hại, khét lẹt gây khó thở, cây cối hoa mầu đều bị ảnhhưởng.Tuyến mương Bắc Hưng Hải và sông Thiên Đức khi chảy qua đoạnnày cũng bị loại rác công nghiệp độc hại này tấn công, nước mương và sông

Đây mới

chỉ là hai trong gần 100 làng nghề trên địa bàn huyện Văn Lâm-Hưng Yên,

qua đó ta có thể thấy được mức độ ô nhiễm nghiêm trọng mà các làng nghề

hiện nay gây ra

Cùng với quá trình đô thị hóa nhanh chóng thì rác thải xây dựng như

gạch, đá, vôi vữa chiếm phần lớn trong tỷ lệ chất thải Tình trạng người dân

xây nhà, các công trình xây dựng xây xong không dọn dẹp để những chất thải

này bừa bãi, khi mưa thì trôi vào những chỗ trũng hoặc nếu thu gom cũng chỉ

vứt bừa bão ra những khu vực ven đường hoặc cánh đồng gần đấy gây nên

hiện tượng những chất này đóng khô lại khi trời nắng, tạo nên những lớp đất

đá, xi măng dày trên đường hoặc làm tắc những đoạn cống rãnh, sông hồ Đối

với những công trình xây dựng lớn trên địa bàn huyện cũng không có những

biện pháp xử lý loại chất thải này Tất cả chỉ đều được vun đống lại, chờ nước

mưa rửa trôi xuống ao hồ sông ngòi hoặc các khu trũng

Làng nghề Đông Mai-Chỉ Đạo: Tại đây mỗi ngày có khoảng 25 lò tái chếchì hoạt động, sản xuất ra khoảng 10 tấn chì và cũng xả vào không khíkhoảng trên 500kg bụi chì Các lò tái chế chất thải vẫn ở cùng thôn xóm,mỗi năm lại phát triển trong đó nguồn nguyên liệu chính là các bình ácquy cũ Theo một vài số liệu nguyên cứu cho thấy: Lượng chì thải trongnguồn nước vượt tiêu chuẩn cho phép 15 lần, lượng chì ở ao đãi chì và đổ

xỉ hàm lượng gấp 65 lần tiêu chuẩn cho phép, bụi chì trong không khí gấp4.600 lần tiêu chuẩn cho phép

(nguồn Báo Giáo Dục và Thời Đại số 82)

Làng nghề Minh Khai-Như Quỳnh: Từ năm 1980, làng đã có nghề phụ

là thu mua phế thải có thể tái chế được (chủ yếu là nhựa và sắt) Hiện

nay có đến 70% số hộ làm nghề thu gom phế liệu, hàng ngày nhập về

khoảng 100-120 tấn phế liệu Vấn đề ô nhiễm dễ nhận thấy là ở đây là

hàng ngày chỉ thu gom 1 phần trên đường với khối lượng từ 3-4 tấn rác

thải, dồn đổ đống và đốt Nhiều chất thải vương vãi khắp những chỗ

trũng, riêng đối với nước ngầm khoan sâu 50m vẫn thấy mùi nhựa

(nguồn của Báo Nông Nghiệp Việt Nam số 57)

Với thực trạng về chất thải, xử lý chất thải và môi trường trên địa bànhuyện Văn Lâm ta có thể thấy được vấn đề môi trường đang là một vấn đềcấp bách không chỉ của Văn Lâm mà còn là vấn đề của các địa phương tronggiai đoạn phát triển hiện nay Việc xây dựng một khử lý chất thải là rất cầnthiết và sẽ giúp giải quyết bài toán khó khăn này.

2 Thực trạng môi trường tại Đại Đồng-Văn Lâm-Hưng Yên sau khi dự

án đi vào hoạt động.

2.1 Thực trạng chất thải.

Theo thống kê ban đầu của chính quyền địa phương thì lượng chất thảitính đến cuối năm 2008 của toàn huyện Văn Lâm tính sơ bộ là: 54,8 tấn/ngàychất thải sinh hoạt và 23,15 tấn/ngày đối với chất thải công nghiệp Như vậy,chất thải sinh hoạt tăng 1,096 lần so với năm 2006 và chất thải công nghiệptăng 1,1575 lần so với năm 2006 Thực tế lượng chất thải tăng là điều hiểnnhiên khi tốc độ tăng trưởng của kinh tế trên địa bàn huyện tăng theo xu thếchung Bên cạnh đó có thể nhận thấy lượng chất thải công nghiệp tăng nhanhhơn chất thải sinh hoạt chủ yếu là do những năm gần đây trên địa bàn huyệnVăn Lâm thu hút được rất nhiều đầu tư từ các công ty, các nhà máy sản xuấtcông nghiệp-tiểu thủ công nghiệp nên lượng chất thải công nghiệp tăngnhanh Nhưng cũng có thể thấy một thực tế là khi có dự án đi vào hoạt động,công tác thu gom chất thải trở nên có tổ chức hơn trước nên lượng chất thảithống kê được tăng lên Việc hiện trạng chất thải tăng lên không phải là điềuđáng lo ngại vì đó thực chất là xu hướng tất yếu của địa phương, vấn đề vẫn

là bài toán về xử lý chất thải mà thôi

Thành phần chất thải cũng là một vấn đề của dự án khi triển khai thựchiện tại địa phương Đối với mỗi loại chất thải khác nhau cần một công nghệ

xử lý riêng, chính vì vậy việc phân loại rác thải ngay tại nguồn có một tầmquan trọng rất lớn Theo thống kê sơ bộ tại địa phương thì lượng chất thải làchất khó tiêu hủy đang càng ngày càng gia tăng do quá trình đô thị hóa vàcông nghiệp hóa của địa phương đang tăng nhanh chóng Thêm vào đó lànhững chất thải tại các làng nghề cũng đang giảm xuống do hiện nay nhữngnghề đó không còn điều kiện phát triển như trước nữa, những người dân đãchuyển sang những ngành nghề khác hoặc chọn cách kinh doanh bớt độc hại.Nhưng bên cạnh đó việc gia tăng những khu công nghiệp trên địa bàn huyệncũng là một áp lực cho môi trường ở đây khi mà những chất thải tại nhữngkhu công nghiệp này không dễ xử lý và một số loại còn rất độc hại, gây ảnhhưởng đến nguồn nước ngầm mà chúng ta chưa thể tính toán hết được.

Có thể thấy thực trạng chất thải trên địa bàn tỉnh có tăng lên nhanhchóng, với những tỷ lệ thành phần thay đổi gây áp lực cho địa phương nhưngvới hoạt động của khu xử lý chất thải, áp lực này đã được giảm bớt rất nhiều

2.1 Thực trạng xử lý chất thải.

Lượng chất thải sinh hoạt và chất thải công nghiệp được xử lý trong thờigian qua đã góp phần đáng kể trong việc cải thiện môi trường tại địa phương,tạo cảnh quan đẹp và cũng cải thiện môi trường đầu tư của địa phương.Những bãi rác tại các xã và thị trấn Như Quỳnh đều đã được tập trung về đây,

xử lý theo quy trình đạt tiêu chuẩn Theo thống kê thì đến gần 90% các bãirác sinh hoạt trong khu dân cư được vận chuyển về đây để xử lý

Việc xử lý chất thải nói chung của huyện không còn mang tính tự phát nhưtrước mà đã có sự quản lý, tổ chức thực hiện có quy trình, đảm bảo những yêucầu về mặt tiêu chuẩn

Rác thải sinh hoạt trên địa bàn huyện Văn Lâm và những vùng lân cậnđược tập trung về đây và xử lý theo quy trình đã giảm thiểu đáng kể tình trạng

ô nhiễm môi trường tại những khu vực dân cư, khi mà những bãi rác tự doquanh những khu vực này không còn gây ô nhiễm như trước Tại các thônxóm các đội vệ sinh môi trường đã được cơ cấu lại, hoạt động đều đặn hơn,thu gom rác thải lại rồi chở về khu xử lý chất thải Hiện tượng các bãi ráctrong khu dân cư đã được hạn chế phần nào, bên cạnh đó cảnh quan địaphương cũng được cải thiện đáng kể

Rác thải của những khu công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp được thugom lại và chôn lấp có hệ thống, thay vì tình trạng những bãi rác thải bừa bãi

và quá tải như trước kia Các khu công nghiệp bố trí những đường ống hoặcnhững đội vệ sinh môi trường chuyên chở rác thải về khu xủ lý, một số nhàmáy phải lắp hệ thống đường ống dẫn nước thải qua khu xử lý rồi mới đượcthải ra đường ống chung của khu vực Bên cạnh đó những chất độc hại thải ra

từ các làng nghề cũng phải được thu gom theo cách các thôn xóm thu gomrác thải sinh hoạt rồi đưa về khu xử lý Chất thải của khu vực làng nghề cómột số là rác thải hữu cơ nên có thể đem tái chế thành phân hữu cơ, một sốkhác phải cho vào lò đốt kín để không gây ảnh hưởng ra xung quanh Tuynhiên một thực tế là nước thải của những làng nghề chính quyền địa phươngvẫn chưa có được cách giải quyết cho thỏa đáng Đối với những làng nghềgần khu xử lý còn thuận tiện nhưng những làng nghề ở xa thì vấn đề là chi phí

xử lý nước cao, không khuyến khích được người dân

Chất thải từ các công trình xây dựng của các hộ dân và các cơ quan chỉ

có cách xử lý là mang chôn lấp Việc có được những hố chôn lấp đạt tiêuchuẩn sẽ hạn chế được những nguy hại do loại chất thải này gây ra Loại chấtthải này không thể đốt, không thể tái chế, không thể tiêu hủy nên việc xử lý

cho phù hợp là cần thiết, tuy nhiên trên thực tế việc xử lý loại chất thải nàycần quỹ đất của địa phương

2.2 Thực trạng môi trường.

Việc đưa vào sử dụng khu xử lý chất thả tại Đại Đồng đã giúp địa

phương và các vùng lân cận giải quyết được vấn nạn rác thải, cải thiện rấtnhiều môi trường sống của nhân dân Có thể thấy những thay đổi tích cực vềmôi trường, cảnh quan của địa phương

Người ta không còn thấy hiện tượng rác thải sinh hoạt vứt bừa bãi thànhđống bên cạnh những khu dân cư hoặc trên những cánh đồng nữa Người dânthị trấn Như Quỳnh không còn phải chịu cảnh rác thải bốc mùi hôi thối nhưtrước, những bãi rác trước đây đã được chuyển vào khu xử lý rác thải Tuynhiên, người dân vẫn tập trung vứt rác sinh hoạt ra khu vực cũ, chỉ là không

để lâu hay chất thành từng đống như trước Người dân xã Tân Quang cũngkhông còn cảnh đốt rác ở đầu làng, ở khu vực đường tàu như trước

Hiện tượng đổ chất thải xuống các sông, ao hồ, của các hộ gia đình đãđược hạn chế, tại các làng nghề người sản xuất cũng có ý thức hơn trong việcthu gom chất thải, không đổ xuống các ao hồ như trước nữa Tuy nhiên, thực

tế là nước thải từ các làng nghề, các cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp vẫnthải tự do ra các ao hồ sông mà không có biện pháp khắc phục của chínhquyền địa phương

Chất thải từ khu công nghiệp Như Quỳnh A và B, khu công nghiệp PhốNối A và B được quy hoạch về khu xử lý, tránh tình trạng những chất thải nàyđược xả ra những khu gần đấy, gây ô nhiễm nghiêm trọng Tuy nhiên trênnhững khu công nghiệp trên địa bàn huyện chủ yếu là những nhà máy lắp ráp

máy móc, dệt may, đóng gói bao bì sản phẩm nên nguồn chất thải không thực

sự có nhiều nguy hại như những khu chế xuất, những khu tái chế, những làngnghề Chất thải từ những bệnh viện, những lò tái chế, những công trình xâydựng cũng được thu gom về đây, xử lý theo quy trình Những bãi rác từ bệnhviện đa khoa Phố Nối cũng được thu gom về đây một phần để đốt do lò đốtcủa bệnh viện những năm gần đây luôn trong tình trạng quá tải Rác thải bệnhviện là nguồn chất thải không thể tái chế mà đốt là phương pháp duy nhất nênviệc đốt sao cho đúng quy trình an toàn là rất quan trọng

Tại làng nghề Minh Khai-thị trấn Như Quỳnh có thể thấy nhiều chuyểnbiến trong công tác xử lý chất thải khi dự án đi vào hoạt động Đặc điểm thumua phế thải (chủ yếu là nhựa và sắt) của làng nghề giúp xử lý một khốilượng không nhỏ chất thải nhưng nếu những người dân ở đây không có ý thứcbảo vệ môi trường thì tác hại của nó là không nhỏ Hiện tại chất thải của làngnghề này đã được thu gom lại tuy nhiên quy trình tái chế rác tại đây vẫn cònrất nhiều bất cập như người dân vẫn sử dụng các lò đốt thông thường để táichế nhựa

Riêng đối với làng nghề Đông Mai-Chỉ Đạo thì trên thực tế vẫn còn rấtnhiều tồn tại, chủ yếu là do đặc trưng của làng nghề là tái chế chì, nên có thểthấy việc cải tạo môi trường nơi đây phụ thuộc rất nhiều vào công nghệ táichế chì của làng nghề Trong thời gian qua, với sự đầu tư thì những lò tái chếchì ở đây đã có nhiều thay đổi tuy nhiên chưa có một thống kê chính thức nàođánh giá mức độ gây ô nhiễm ở đây trong thời gian gần đây Tuy nhiên theonhững người dân quanh khu vực đó nhận định thì lượng bụi chì trong thờigian qua đã giảm bớt so với trước đây

Quay trở lại câu chuyện về bãi rác tại thôn Quán Khê-Gia Lâm- HàNội Theo thông tin được biết Sở TN&MT Hà Nội và Sở TN&MT Hưng Yên

đã có tờ trình gửi UBND TP Hà Nội và UBND tỉnh Hưng Yên, đề xuất biệnpháp giải quyết ô nhiễm tại bãi rác thôn Quán Khê Tờ trình nêu rõ: Giaochính quyền hai huyện Gia Lâm và Văn Lâm lập chốt gác, thực hiện quản lýsau khi bãi rác được thu dọn, xử lý nghiêm hành vi vi phạm; giao Công tyTNHH Nhà nước một thành viên Môi trường - Đô thị Hà Nội thu gom, vậnchuyển toàn bộ rác thải về bãi rác Nam Sơn để phân loại, xử lý Kinh phí xử

lý, tiêu hủy rác do ngân sách tỉnh Hưng Yên chi trả và thành phố Hà Nội hỗtrợ Nhưng lạ thay đến nay bãi rác này vẫn tồn tại và lượng rác ngày càngnhiều hơn

Cũng là câu chuyện về bãi rác giáp ranh 2 tỉnh Hưng Yên-Bắc Ninh, từcuối năm 2008 khi dự án đi vào hoạt động vẫn thấy bãi rác tồn tại ở đó, không

ai thu gom xử lý cũng như không thấy bất cứ một cơ quan chức năng nàonhận trách nhiệm về việc này Bãi rác nằm trên con đường thuộc xã ĐạiĐồng-gần ngay khu xử lý rác thải nhưng dường như không ai quan tâm đến

nó và rác thải thì vẫn được đổ ra đây thường xuyên

3 Đánh giá chung về môi trường địa phương khi có dự án khu xử lý chất thải

3.1 Những thay đổi tích cực về môi trường.

Rác thải tại địa phương được thu gom đưa về xử lý

Một thực tế không thể không thể phủ nhận là môi trường tại địa phương

đã được cải thiện rất nhiều khi dự án đi vào hoạt động Tình trạng rác thải bừabãi, tràn ngập tại các thôn xóm được hạn chế rất nhiều Rác thải tại các khudân cư không còn gây ô nhiễm nặng nề như trước Công tác thu gom rác thải