Luận văn thạc sĩ Quản lý công: Tổ chức và hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận

Ngày tháng năm 2017 Phạm Viết Diệu Thảo HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA PHẠM VIẾT DIỆU THẢO TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BAN TIẾP CÔNG DÂN TỈNH BÌNH THUẬN LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG Mã

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ ……./…… … /…

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

PHẠM VIẾT DIỆU THẢO

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BAN TIẾP CÔNG DÂN TỈNH BÌNH THUẬN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2017

Ngày tháng năm 2017

Phạm Viết Diệu Thảo

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

PHẠM VIẾT DIỆU THẢO

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BAN TIẾP CÔNG DÂN TỈNH BÌNH THUẬN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Mã số: 60 34 04 03

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS BÙI ĐỨC KHÁNG

TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2017

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác cao trong phạm vi hiểu biết của tôi

Ngày 24 tháng 7 năm 2017

i

đình tôi đã luôn ủng hộ và sát cánh bên cạnh tôi trong suốt hai năm học tại Học viện Hành chính Quốc gia Xin cảm ơn các Cô, các Chú, các Anh, các Chị và đồng nghiệp tại cơ quan Văn phòng Tỉnh ủy Bình Thuận, Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận đã luôn động viên, san sẻ công việc, cung cấp tài liệu và tạo điều kiện thuận lợi nhất để tôi được tham gia học tập đầy đủ và hoàn thành Luận văn cao học của mình

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến PGS.TS Bùi Đức Kháng, Thầy

đã hướng dẫn và chia sẻ thông tin, kiến thức, kinh nghiệm một cách nhiệt tình, thẳng thắn, dành nhiều thời gian và định hướng để tôi có thể hoàn thành luận văn này

Xin trân trọng cảm ơn Quý Thầy cô, Cán bộ, nhân viên tại Học viện Hành chính Quốc gia đã tạo môi trường học tập thân thiện, điều kiện học tập thuận lợi; tác phong làm việc nghiêm túc, hiệu quả và tận tình giúp đỡ, truyền đạt cho tôi những kiến thức bổ ích trong hai năm học vừa qua

Và sau cùng, tôi xin gửi lời chúc sức khỏe, lời cảm ơn đến các anh chị, các bạn học viên lớp HC20.N9 thân yêu đã luôn đồng hành và cùng giúp đỡ nhau trong suốt quá trình học vừa qua

Phạm Viết Diệu Thảo

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC HÌNH VẼ vii

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn 3

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn 6

3.1 Mục đích 6

3.2 Nhiệm vụ 6

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 7

4.1 Đối tượng nghiên cứu 7

4.2 Phạm vi nghiên cứu 7

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn 7

5.1 Phương pháp luận 7

5.2 Phương pháp nghiên cứu 7

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 8

6.1 Ý nghĩa lý luận của luận văn 8

6.2 Ý nghĩa thực tiễn của luận văn 8

7 Kết cấu của luận văn 9

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TIẾP CÔNG DÂN VÀ BAN TIẾP CÔNG DÂN 10

1.1 Một số vấn đề chung về tiếp công dân 10

1 1.1.Khái niệm tiếp công dân 10

iii

1.1.2 Ý nghĩa và tầm quan trọng của tiếp công dân trong quản lý Nhà

nước 13

1.1.3 Trách nhiệm của các cá nhân trong công tác tiếp công dân 15

1.1.3.1 Trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức đơn vị 15

1.1.3.2 Trách nhiệm của người được giao nhiệm vụ tiếp công dân 16

1.2 Cơ sở pháp lý về công tác tiếp công dân 17

1.3 Ban Tiếp công dân - nhiệm vụ, quyền hạn 21

1.3.1 Ban Tiếp công dân 21

1.3.2 Cơ cấu tổ chức Ban Tiếp công dân 23

1.3.3 Nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Tiếp công dân 234

Tiểu kết chương 1 299

Chương 2 THỰC TRẠNG VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BAN TIẾP CÔNG DÂN TỈNH BÌNH THUẬN 30

2.1 Một số nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức và hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh 30

2.1.1 Đặc điểm tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Bình Thuận 30

2.1.2 Sự thay đổi trong chính sách, pháp luật của Nhà nước 322

2.1.3 Trình độ dân trí của công dân 333

2.2 Thực trạng tổ chức bộ máy và hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận 344

2.2.1 Thực trạng tổ chức Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận 344

2.2.2 Thực trạng hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận từ khi thành lập cho đến nay 444

2.3 Nhận xét và đánh giá 577

2.3.1 Những hạn chế về tổ chức và hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận 577

2.3.2 Nguyên nhân của những hạn chế, khuyết điểm 633

2.3.2.1 Nguyên nhân khách quan 63 2.3.2.2 Nguyên nhân chủ quan 644 2.3.3 Một số kinh nghiệm rút ra từ thực trạng tổ chức và hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận 66

Tiểu kết chương 2 699

Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỔ CHỨC

VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BAN TIẾP CÔNG DÂN TỈNH BÌNH

THUẬN 71

3.1 Tăng cường công tác chỉ đạo, quản lý 71 3.2 Hoàn thiện các quy định, quy chế phối hợp trong hoạt động tiếp công dân 72 3.3 Thường xuyên kiện toàn tổ chức gắn với thường xuyên tổ chức đào tạo, bồi dưỡng 74 3.4 Tham mưu và tổ chức việc tiếp công dân bảo đảm đúng các quy định của pháp luật 78 3.5 Thực hiện các giải pháp phát huy hiệu quả trụ sở hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận 79 3.6 Tăng cường đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động tiếp công dân, xử lý đơn thư 80 3.7 Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật 81 3.8 Kiến nghị 82

3.8.1 Đề xuất Ủy ban nhân dân tỉnh kiến nghị Thanh tra Chính phủ 82 3.8.2 Những việc Uỷ ban nhân dân tỉnh Bình Thuận chủ động thực hiện theo thẩm quyền 83

Tiểu kết chương 3 85 KẾT LUẬN 87

v

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ĐBQH HĐND UBND

Đại biểu Quốc hội Hội đồng nhân dân

Ủy ban nhân dân

DANH MỤC HÌNH VẼ

Hình 2.1 Bảng tổng hợp đơn khiếu nại liên quan đến đất đai từ năm 2014 đến năm 2016

Hình 2.2 Bảng tổng hợp chất lượng cán bộ, công chức Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận hiện nay

Hình 2.3 Bảng tổng hợp lượt tiếp dân của lãnh đạo tỉnh và Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận, giai đoạn 2014 - 2016

Hình 2.4 Bảng tổng hợp số lượng đơn Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận tiếp nhận từ năm 2014 đến năm 2016

Hình 2.5 Bảng tổng hợp kết quả xử lý đơn của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận từ năm 2014 đến năm 2016

vii

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Tiếp công dân là việc làm thể hiện một hoặc nhiều cá nhân đại diện cho

cơ quan, tổ chức, đơn vị, tiếp đón công dân để lắng nghe, tiếp nhận các thông tin, đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân liên quan đến những chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước hoặc liên quan đến hoạt động quản lý của các cơ quan hành chính Nhà nước; giải thích

và hướng dẫn cho công dân về việc thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo đúng quy định của pháp luật

Tiếp công dân chính là thể hiện đường lối “lấy dân làm gốc” của Đảng

và Nhà nước ta, là khâu quan trọng đầu tiên trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo và góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo Tính chất quan trọng đó đòi hỏi mỗi cán bộ làm công tác tiếp công dân phải là người gương mẫu, không chỉ mẫu mực về cử chỉ, việc làm mà cần phải có năng lực, phẩm chất đạo đức tốt, nhiệt tình và luôn luôn gần gũi với nhân dân

Thông qua hoạt động tiếp công dân sẽ giúp cho Đảng, Nhà nước và Nhân dân có sự kết nối qua lại với nhau; Đảng và Nhà nước tiếp nhận được những thông tin phản hồi từ thực tiễn cuộc sống, nắm bắt được những tâm tư nguyện vọng của nhân dân để từ đó kịp thời đề ra những chủ trương, quyết sách đúng đắn, hợp lòng dân; đối với công dân sẽ hiểu và tiếp thu được quy định, chính sách pháp luật để thực hiện và vận dụng đảm bảo quyền lợi của mình Ngoài ra, công tác tiếp công dân còn đóng vai trò quan trọng trong việc gắn chặt mối quan hệ giữa Nhân dân và Nhà nước và giúp cho việc đánh giá hiệu quả hoạt động quản lý Nhà nước trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội

Chính vì vai trò và tầm quan trọng của công tác tiếp công dân nên Quốc hội khóa XIII đã Thông qua Luật Tiếp công dân năm 2013, đây là văn

bản pháp luật có giá pháp lý cao nhất để điều chỉnh các quan hệ xã hội trong lĩnh vực tiếp công dân Qua đó, yêu cầu các cơ quan, tổ chức trong trong hệ thống chính trị của nước ta phải quy định rõ tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan tiếp công dân, người phụ trách tiếp công dân, cán bộ tiếp công dân, mối quan hệ giữa các cơ quan tiếp công dân, giữa cơ quan tiếp công dân với các cơ quan, tổ chức; quy định rõ hoạt động tiếp công dân khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; điều kiện bảo đảm hoạt động tiếp công dân, quản lý về công tác tiếp công dân

Thực hiện theo đúng quy định của Luật Tiếp công dân và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan, UBND tỉnh Bình Thuận đã triển khai thành lập Ban Tiếp công dân tỉnh theo Quyết định số 3038/QĐ-UBND, ngày 12/9/2014 của UBND tỉnh Bình Thuận, trên cơ sở tổ chức lại Phòng Tiếp dân, thuộc Văn phòng UBND tỉnh Bình Thuận

Sau hơn 02 năm tổ chức hoạt động, Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận cơ bản thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao, tổ chức và hoạt động đúng theo quy định của Luật Tiếp công dân năm 2013, Nghị định số 64/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một

số điều của Luật Tiếp công dân, cụ thể: thực hiện báo cáo kịp thời và phối hợp với các sở, ngành có liên quan tham gia, phục vụ công tác tiếp dân định

kỳ, đột xuất của lãnh đạo UBND tỉnh; Thường trực HĐND tỉnh, Đoàn ĐBQH đơn vị tỉnh Bình Thuận; thực hiện nghiêm công tác tiếp công dân thường xuyên; mở sổ sách theo dõi công tác tiếp công dân và cập nhật đầy đủ nội dung tiếp dân định kỳ, đột xuất của lãnh đạo UBND tỉnh, số lượt công dân lãnh đạo đã tiếp và số lượt công dân do Ban Tiếp công dân tỉnh tiếp thường xuyên; trách nhiệm và thái độ của công chức thực hiện tiếp công dân thường xuyên tại Ban được đại đa số công dân đồng tình,…

2

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được thì tổ chức và hoạt động tại Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận vẫn còn một số hạn chế nhất định, công dân tập trung tại các trụ sở làm việc của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh vẫn còn xảy ra; tình trạng gửi đơn thư vượt cấp còn nhiều, đơn, thư chuyển lòng vòng, giải quyết chồng chéo; thủ trưởng các cơ quan hành chính Nhà nước chưa quan tâm đến công tác tiếp công dân; kinh nghiệm của một số công chức làm nhiệm vụ tiếp công dân thường xuyên chưa nhiều; khả năng giao tiếp, vận động, thuyết phục công dân chưa cao, kết quả còn hạn chế

Từ những lý do trên, với mục đích tiếp tục đi sâu tìm hiểu, nghiên cứu

về công tác tiếp công dân cũng như việc tổ chức và hoạt động tiếp công dân tại Ban Tiếp công dân tỉnh, tìm ra những hạn chế, phân tích rõ nguyên nhân của từng hạn chế để từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể, góp phần đưa hoạt động tiếp công dân và xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị tại tỉnh Bình Thuận đi vào nền nếp, nâng cao chất lượng hiệu quả công tác tiếp công

dân của tỉnh Bình Thuận; học viên chọn đề tài: “Tổ chức và hoạt động của

Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận” để làm luận văn tốt nghiệp thạc sĩ Quản

lý công của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Nhìn chung, nghiên cứu về công tác tiếp công dân đang ngày càng được chú ý trong thời gian gần đây và đây không còn là đề tài mới Tuy nhiên, với tính chất quan trọng của công tác tiếp công dân, đồng thời với thực tiễn sinh động đời sống xã hội đang diễn ra, tiếp công dân luôn là đề tài thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều tác giả

Liên quan đến đề tài mà học viên nghiên cứu, học viên đã thống kê được một số công trình đã được công bố như sau:

Phước - luận văn của tác giả Tạ Minh Chiến, năm 2016 Luận văn nghiên cứu

lý luận về tiếp công dân và thực tế tiếp công dân của Ủy ban nhân dân huyện Đồng Phú, trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động tiếp công dân tại Ủy ban nhân dân huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước

Ủy ban nhân dân cấp huyện tại tỉnh Bình Thuận - luận văn của tác giả Trương

Thị Cẩm Tú, năm 2013 Tiếp công dân là khâu đầu tiên và gắn liền với hoạt động giải quyết khiếu nại Luận văn nêu lên vai trò của tiếp công dân trong việc giải quyết khiếu nại và đưa ra một số giải pháp về tiếp công dân nhằm hoàn thiện hoạt động giải quyết khiếu nại

từ thực tiễn Quận 1, thành phố Hồ Chí Minh - luận văn của tác giả Thái Thị

Hồng Sen, năm 2013 Luận văn đề cập đến hoạt động tiếp công dân tại một

địa phương xác định, trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp chung và đặc thù trong việc hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động này

cứu thực trạng kỹ năng giao tiếp của công chức cấp huyện, chứng minh kỹ năng giao tiếp của công chức là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết công việc và tiếp công dân của công chức Qua đó, đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tiếp công dân

văn của tác giả Trần Thị Thúy Mai, năm 2010 Luận văn phân tích làm rõ những vấn đề đang đặt ra trong hoạt động tiếp công dân và sự cần thiết phải đổi mới để đáp ứng được yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý xã hội trong tình hình mới; từ đó, đề xuất một số giải pháp, kiến nghị về đổi mới công tác tiếp công dân

4

và giải quyết khiếu nại, tố cáo của Thanh tra Chính phủ đề tài khoa học cấp

cơ sở của Ths Tạ Thị Thu Thủy, năm 2016 Đề tài nghiên cứu một số vấn đề

lý luận chung, các quy định và nhấn mạnh thực tiễn hoạt động thanh tra trách nhiệm việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của Thanh tra Chính phủ Trên cơ sở đó, đề ra phương hướng giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động thanh tra trách nhiệm việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo của Thanh tra Chính phủ

tài khoa học cấp cơ sở của TS Trần Thị Thanh Hà, năm 2012 Đề tài nhấn mạnh vai trò và tầm quan trọng của kỹ năng giao tiếp trong công tác tiếp công dân, là một trong những chìa khóa làm nên sự thành công của công tác tiếp công dân Bên cạnh đó, tác giả đề tài đã đưa ra một số giải pháp rất thực tế nhằm nâng cao kỹ năng giao tiếp trong công tác tiếp công dân

Hùng, Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính, ngày 28/6/2016 Tác giả bài báo nêu một số kinh nghiệm cơ bản trong công tác tiếp công dân từ giai đoạn tiếp xúc ban đầu, quá trình thực hiện tiếp công dân đến giai đoạn kết thúc tiếp công dân và nhấn mạnh một số yếu tố cần thiết của một người công chức làm nhiệm vụ tiếp công dân

tác giả Hoài Anh, Trang thông tin điện tử Quảng Ninh, ngày 19/12/2015

Trong bài viết này, tác giả đề cập đến cách thức tổ chức, kinh nghiệm đổi mới, các giải pháp và kết quả trong hoạt động tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tại một địa phương xác định

Phương Thảo, Trang thông tin điện tử tổng hợp của Ban Nội chính Trung

ương, ngày 15/9/2013 Bài viết đã đánh giá khái quát về kết quả đạt được và một số tồn tại, nguyên nhân của tồn tại việc thực hiện công tác tiếp công dân của các cơ quan hành chính nhà nước ta giai đoạn 2008 - 2012 Từ đó, tác giả

đã đưa ra một số yêu cầu cần thiết trong việc nghiên cứu, xây dựng Luật Tiếp công dân để nâng cao hiệu quả của công tác tiếp công dân

Ngoài ra, còn có một số nghiên cứu về công tác tiếp công dân được đăng trên các tạp chí chuyên ngành

Tuy nhiên, từ trước đến nay chưa có đề tài nào nghiên cứu về tổ chức

và hoạt động của Ban Tiếp công dân cũng như tổ chức và hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận Vì vậy, đề tài mà học viên chọn làm luận văn cao học chuyên ngành Quản lý công không bị trùng lặp với bất cứ công trình nào đã nghiên cứu trước đó Những công trình nghiên cứu được đề cập như trên sẽ là nguồn tư liệu quý để học viên tham khảo trong quá trình thực hiện

luận văn của mình

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn 3.1 Mục đích

Trên cơ sở nghiên cứu làm rõ vấn đề lý luận về công tác tiếp công dân

và thực tế việc tổ chức hoạt động của Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận để đánh giá được kết quả bước đầu của việc thành lập Ban Tiếp công dân tỉnh theo quy định của Luật Tiếp công dân năm 2013, thực trạng tổ chức bộ máy

và kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao của Ban Tiếp công dân tỉnh; từ đó đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện tổ chức và hoạt động tiếp công

dân tại Ban Tiếp công dân tỉnh Bình Thuận

3.2 Nhiệm vụ

- Nghiên cứu những vấn đề lý luận, những quy định hiện hành của Nhà nước có liên quan đến hoạt động tiếp công dân, tổ chức và hoạt động Ban Tiếp công dân

6