Sử dụng một số phần mềm dạy học vào dạy phần mềm vẽ kĩ thuật môn công nghệ 11

SỞ GD&ĐT NAM ĐỊNH TRƯỜNG THPT C NGHĨA HƯNGBÁO CÁO SÁNG KIẾN Đề tài : SỬ DỤNG MỘT SỐ PHẦN MỀM DẠY HỌC VÀO DẠY PHẦN VẼ KĨ THUẬT MÔN CÔNG NGHỆ 11 Lĩnh vựcmã/cấp học: Công nghệ11/THPT Tác gi

SỞ GD&ĐT NAM ĐỊNH TRƯỜNG THPT C NGHĨA HƯNG

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

Đề tài   :

SỬ DỤNG MỘT SỐ PHẦN MỀM DẠY HỌC VÀO DẠY PHẦN VẼ KĨ

THUẬT MÔN CÔNG NGHỆ 11

Lĩnh vực(mã)/cấp học: Công nghệ(11)/THPT

Tác giả: Bùi Thị Ly

Trình độ chuyên môn: Đại học Sư Phạm Kĩ Thuật

Chức vụ: Giáo viên môn Công nghệ

Đơn vị công tác: Tổ Vật Lí - Công Nghệ - Tin Học

Trường THPT C Nghĩa Hưng

Nghĩa Hưng, ngày 28 tháng 10 năm 2020

THÔNG TIN CHUNG

1 Tên sáng kiến: Sử dụng một số phần mềm dạy học vào dạy phần vẽ kĩ thuật

môn công nghệ 11

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Công nghệ(11)/THPT

3 Thời gian áp dụng sáng kiến:

Từ ngày 23 tháng 8 năm 2019 đến ngày 20 tháng 3 năm 2020

4 Tác giả:

Họ và tên: Bùi Thị Ly

Ngày sinh: 17/10/1990

Nơi thường trú: Nghĩa Trung - Nghĩa Hưng - Nam Định

Trình độ chuyên môn: Cử nhân sư phạm kĩ thuật

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường THPT C Nghĩa Hưng

Điện thoại: 0375423255

Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến:100%

5 Đồng tác giả: Không

6 Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Tên đơn vị: Trường THPT C Nghĩa Hưng

Địa chỉ: Thị trấn Rạng Đông - Nghĩa Hưng - Nam Định

Điện thoại 03503873162

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

I ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN

1 Lý do chọn đề tài:

Trong công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa cũng như trong sự nghiệp đổimới toàn diện của đất nước đổi mới nền giáo dục là một trong những nhiệm vụquan trọng tâm của đất nước Mục tiêu của giáo dục nhằm đào tạo nhân lực bồidưỡng nhân tài và nâng cao dân trí Trong công cuộc đổi mới đòi hỏi nhà trườngphải tạo ra những con người tự chủ năng động và sáng tạo đáp ứng nhu cầu xã hội.Trong chương trình Công nghệ 11 thì phần vẽ kĩ thuật là một phần rất quantrọng, đòi hỏi học sinh phải có trí tưởng tượng phong phú về phần hình học khônggian Là môn học giúp học sinh hình thành tính năng động sáng tạo chủ động phântích hình ảnh tiếp cận với tri thức khoa học kĩ thuật và định hướng cho học sinhviệc lựa chọn ngành nghề trong tương lai

Ngày nay tất cả các công trình và máy móc từ bé đến lớn, trước khi thi công,chế tạo đều được vẽ và tính toán trước Bản vẽ kĩ thuật được sử dụng rộng rãi trongtất cả các ngành nghề có liên quan đến kĩ thuật Có thể nói bản vẽ là ngôn ngữchung trong ngành kĩ thuật

Trong quá trình học tập và giảng dạy cùng với chủ chương thay đổi căn bản vàtoàn diện giáo dục, định hướng về đổi mới phương pháp, ứng dụng các kĩ thuật dạy

học mới tôi mạnh dạn đưa ra sáng kiến “ SỬ DỤNG MỘT SỐ PHẦN MỀM DẠY

HỌC VÀO DẠY PHẦN VẼ KĨ THUẬT MÔN CÔNG NGHỆ 11” Với sáng

kiến này ngoài việc tôi muốn đưa thêm một công cụ soạn giảng hiệu quả rút ngắnthời gian vẽ hình trên phần mềm power point giúp giáo viên soạn giảng hiệu quảhơn chính xác hơn ngoài ra có thể giúp học sinh có thể tiếp thu kiến thức dễ dànghơn đối với phần vẽ kĩ thuât

2.Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu phần mềm Autocad và phần mềm solidwold trong phạm vi đề tàimột cách hiệu quả

- Nghiên cứu các kỹ thuật dạy học mới dùng công nghệ thông tin

- Nghiên cứu sách giáo khoa Công nghệ 11 phần vẽ kĩ thuật để làm cơ sở

3.Phương pháp nghiên cứu

- Tham khảo sách giáo khoa Công nghệ 11 hiện hành, tham khảo các loại sáchviết về vẽ kĩ thuật

- Tìm hiểu khả năng tiếp thu của học sinh lớp 11 về phần nội dung vẽ kĩ thuật

- Tham khảo ý kiến của các giáo viên cùng chuyên môn

4 Đối tượng nghiên cứu

- Chương trình sách giáo khoa lớp 11 phần vẽ kĩ thuật

- Phần mềm Autocad

II MÔ TẢ GIẢI PHÁP

1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến

Kiến thức về vẽ kĩ thuật là nội dung mang tính trừu tượng, học sinh không thểtrực tiếp quan sát, tri giác được Để tiếp thu được nội dung này học sinh phải hìnhdung, tưởng tượng, phải thực hiện các thao tác tư duy dưới sự hướng dẫn của giáoviên Do đó đã gây ra nhiều khó khăn cho học sinh trong việc tiếp nhận cũng nhưkhắc sâu kiến thức của bài học, dẫn đến sự say mê, yêu thích môn học của học sinhkhông nhiều, chất lượng và hiệu quả của giờ học chưa cao

Học sinh còn xem nhẹ bộ môn coi đây là môn học phụ

Trí tưởng tượng không gian của học sinh còn hạn chế

Việc chuẩn bị học tập và sử dụng các dụng cụ học tập vẽ kỹ thuật của học sinhcòn hạn chế (thước kẻ, compa, bút chì, giấy A4…)

Việc sử dụng máy chiếu trên lớp của giáo viên còn ít

Thiết bị dạy học như vật mẫu, tranh ảnh, mô hình còn thiếu do điều kiện cơ sởvật chất của trường còn thiếu thốn : Không có phòng thực hành riêng, không có cácmẫu vật trực quan để giảng dạy

Về phương pháp dạy phần vẽ kĩ thuật thường được sử dụng đó là: Giáo viêndiễn giảng trên bảng đen hay màn hình máy chiếu rồi có thể kết hợp với các hình

vẽ hay dụng cụ trực quan để hướng dẫn học sinh tư duy, hình dung, tưởng tượng và

tự rút ra cho bản thân nội dung kiến thức Nhưng sẽ có rất nhiều hạn chế khi biểudiễn các hình vẽ một cách chính xác nếu như tiến hành vẽ bằng tay hay vẽ trên cáccông cụ của Word hay Powerpoint

Tôi viết đề tài này với mong muốn được đóng góp một phần vào việc đổi mớiphương pháp dạy học trong trường trung học cơ sở theo hướng tích cực, lấy họcsinh làm trung tâm và hưởng ứng phong trào ứng dụng công nghệ thông tin tronggiảng dạy Đồng thời tạo sự hứng thú cho các em học tập bộ môn vẫn được coi làkhô khan, trừu tượng Nhằm thay đổi về nhận thức của các em học sinh khi tiếp cận

với bộ môn khoa học kĩ thuật này Hy vọng với đề tài này không chỉ giúp ích chobản thân mà còn giúp ích cho các các bạn đồng nghiệp và các em học sinh.

2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến kinh nghiệm

Việc dạy vẽ kỹ thuật là một nội dung khó đối với học sinh, bởi lẽ các em cần tưduy tưởng tượng thật sự phong phú Thêm vào đó, vì thời lượng có hạn nên chươngtrình SGK chỉ trình bày vắn tắt về các thông tin, chưa cụ thể hoá được từng thao táctưởng tượng và vẽ

Đối với phân phối chương trình của môn Công nghệ 8, chương 1 Vẽ kĩ thuật cơ

sở là các bài từ bài 1 đến bài 16 Khi trình bày các phương pháp chiếu và cắt cũngnhư dựng hình, học sinh rất khó tiếp thu bài và vận dụng vào việc giải các bài tậpthực hành vì nó rất trừu tượng

Tôi thấy cần phải đổi mới phương pháp dạy học, đó là ứng dụng công nghệthông tin trong giảng dạy phần vẽ kĩ thuật cơ sở Nhằm giúp các em HS nắm vữngkiến thức, biết cách lập và trình bày bản vẽ kĩ thuật một cách khoa học, chính xác,

và tiết kiệm chi phí sản xuất nhất, người giáo viên cần tìm hiểu và vận dụng cácphương pháp giảng dạy phù hợp, chọn cách làm hợp lý, hướng dẫn các em suy nghĩtìm lời giải để vận dụng trong việc vẽ hình chiếu sao cho kết quả đạt được là caonhất

Đề xuất hướng dạy mới.

- Dùng phần mềm Autocad để vẽ các hình chiếu

- Dùng PowerPoint để thiết kế, tạo các hoạt hình và trình chiếu bài giảng

2.1: Sử dụng phần mềm Autocad

2.1.1 Đối với các bản vẽ hình chiếu vuông góc

Chú ý: Đối với 1 giáo viên đã thực hành với AutoCAD thì việc theo dõi rất đơngiản Trong phạm vi đề tài này tôi sẻ hướng dẫn để một người chưa dùngAutoCAD có thể làm được

Đầu tiên bạn phải cài AutoCAD 2004 để làm cài này thì có thể tải về một bảncrack và làm theo hướng dẫn, còn nhanh hơn thì mang ra tiệm computer Sau đókích vào biểu tượng AutoCAD trên màn hình để mở nó ta thu được giao diện thếnày sau đó kích vào OK

Còn nếu mà không có bảng Create new Drawing thì chúng ta vào công cụ

Tools sau đó lựa chọn vào thẻ Options Trong bảng Options ta vào thẻ System Tại

startup ta chọn Show startup dialog box thay cho Do not show startup dialog box

Ta sẽ có giao diện của AutoCAD 2004

Chúng ta cần có một số thanh công cụ chủ yếu như Draw, Dimension,Modify,

Sau đó ta tiến hành vẽ, đầu tiên là với các hình chiếu vuông góc Ta có thể lấy

ví dụ như hình 1.5 sgk Công nghệ 11 trang 9.

* Ta cần tạo ra các đường cơ bản, đường tâm, đường kích thước, đường đứt vớicác màu và bề rộng nét vẽ tương ứng

- Ta kích chuột vào biểu tượng Layer properties Manager (mũi tên đỏ số 1) để

mở hộp thoại Layer properties Manager

- Vào thẻ New (2) để tạo các đường mong muốn

Modify

* Chú ý:

+ Muốn tạo màu thì ta kích vào White sau đó chọn màu mong muốn

+ Muốn tạo bề rộng nét vẽ thì vào Defaut sau đó chọn 0.5 cho nét cơ bản và0.25 cho các nét còn lại

+ Muốn tạo ra các loại nét như nét đứt hay gạch chấm mảnh thì ta kích vào chữContinuous nó sẻ xuất hiện 1 bảng Select Linetype (3) sau đó ta chon thẻ load, nó

sẻ hiện bảng Load or Reload Linetypes (4) Tiếp đó ta chọn Center đối với nét gạchchấm mảnh và Hiden đối với nét đứt, còn nét cơ bản (nét liền đậm) và đường kíchthước (nét liền mảnh) thì ta để chữ Continuous

CD rồi cũng dùng lệnh Circle để vẽ đường tròn với R= 25 Đối với hình 2 có 1 lưu

ý khi vẽ góc 75˚ (ta kích chuột phải vào ORTHO, kích vào thẻ settings mở bảng

Drafting Settings kích vào thẻ Polar tracking Tích vào ô Additional angles sau đó kích vào new và chọn thêm góc 75˚ và 105˚) Sau đó ta tiến hành vẽ bằng cách dùng

lệnh Line để vẽ bằng cách truy bắt góc 75˚ và 105˚ như hình 2

Dùng lệnh Trim trên thanh công cụ Modify để xóa các nét thừa ta được hình 3 Dùng lệnh Line vẽ các đường tâm ( trước khi vẽ thì vào lấy ra đường tâm hay

nét gạch chấm mảnh mà chúng ta tạo ra từ ban đầu ), Hình 4

* Ghi kích thước các đoạn thẳng

Dùng lệnh Linear Dimension hoặc kích vào biểu tượng của lệnh LinearDimension trên thanh Dimension

Command: _dimlinear

Specify first extension line origin or <select object>: chỉ đầu mút thứ 1của đốitượng

Specify second extension line origin:chỉ đầu mút thứ 2 của đối tượng

Specify dimension line location or

[Mtext/Text/Angle/Horizontal/Vertical/Rotated]:

Dimension text = 30

Ghi tất cả các kích thước của đối tượng như hình 5

Ghi kích thước của đường tròn và góc

- Dùng lệnh Radius Dimention để ghi kích thước bán kính đường tròn

Command: _dimradius

Select arc or circle:

Dimension text = 25

Specify dimension line location or [Mtext/Text/Angle]:

- Lệnh Diameter Dimention để ghi kích thước đường kính đường tròn

Command: _dimdiameter

Select arc or circle:

Dimension text = 12

Specify dimension line location or [Mtext/Text/Angle]:

- Lệnh Angular Dimention để ghi kích thước của góc

Command: _dimangular

Select arc, circle, line, or <specify vertex>:

Select second line:

Specify dimension arc line location or [Mtext/Text/Angle]:

Dimension text = 75

Ta thu được kết quả như hình 6

Các hình chiếu vuông góc còn lại chúng ta có thể vẽ tương tự

1.1.2 Đối với bản vẽ hình chiếu trục đo

Để vẽ được hình chiếu trục đo vuông góc đều thì chúng ta cần đặt chế độIsometriccho lệnh Snap và có thể định mật độ lưới bằng lệnh Grid Ta có thể làmđiều này bằng một trong hai cách sau:

* Cách thứ nhất

- Lệnh Snap

Truy xuất lệnh bằng một trong hai cách sau:

+ Từ dòng command nhập Snap hoặc Dsetting

+ Từ menu Tool \ Dsettings

Command: snap

Specify snap spacing or [ON/OFF/Rotate/Style/Type] <10.0000>: s

Enter snap grid style [Standard/Isometric] <I>: i

Specify vertical spacing <10.0000>: 10

- Lệnh Grid

Truy xuất lệnh bằng một trong hai cách sau:

+ Từ dòng command nhập Grid hoặc Dsetting

+ Từ menu Tool \ Dsettings

Ở đây khi ta kích vào thẻ Snap and Grid sau đó ta chọn Isometric snap rồi kíchvào OK để đóng bảng Khi đó trên màn hình CAD hướng của sợi tóc đã thay đổitheo các trục của hình chiếu trục đo vuông góc đều Nếu để chế độ Ortho on thì tachỉ vẽ được các đoạn thẳng theo các trục đo (hướng của sợi tóc) còn nếu muốn vẽcác đoạn thẳng không song song thì ta để chế độ Ortho off

Một điểm cần chú ý là chúng ta có thể thay đổi trạng thái của sợi tóc theo bamặt phẳng hình chiếu đứng, bằng và cạnh bằng cách nhấn tổ hợp phím Ctrl+E hoặcnhấn F5

Điều cuối cùng cần quan tâm khi vẽ đó là cách vẽ đường tròn Ở đây ta dùnglệnh Ellipse

Command:

Specify axis endpoint of ellipse or [Arc/Center/Isocircle]: i

Specify center of isocircle: chọn vị trí tâm của đường tròn cần vẽ

Specify radius of isocircle or [Diameter]: nhập bán kính đường tròn

Để vẽ các Ellipse khác nhau trong các mắt khác nhau ta nhấn Ctrl+E hoặc F5 đểchọn mặt phẳng tương ứng

Ví dụ chúng ta vẽ hình chiếu trục đo của hình 6.1sgk công nghệ 11 trang 32.

* Ta sử dụng lệnh Line kết hợp với phím F5 (thay đổi trạng thái sợi tóc) để vẽ đượchình 1

* Ta sử dụng lệnh Line kết hợp với hướng sợi tóc vẽ hình 2(với chiều cao của đế là12)

* Dùng lệnh Ellipse, lựa chọn Isometric để vẽ các đường tròn như hình 3

* Dùng lệnh Line cùng hướng của sợi tóc vẽ như hình 4

* Ta dùng lệnh Trim để xóa bớt các nét thừa được hình 5

* Dùng lệnh del xóa bớt bộ khung bên ngoài ta được hình 6

* Dùng tiếp lệnh Line để vẽ các nét thiếu, lệnh Ellipse vẽ đường tròn thiếu, dùnglệnh Trim và Del để xóa các nét thừa để hoàn thiện bản vẽ như hình 7

* Nếu muốn cắt ¼ vật thể cho hình cắt một nữa đối với vật thể đối xứng thì ta sửdụng lệnh Line, và copy 1 đoạn elip chuyển xuống như hình 8

* Sử dụng lệnh Ellipse vẽ thêm đường tròn bị thiếu và dùng lệnh Trim và Del xóabớt 1 số đoạn thẳng ta được hình 9

* Sử dụng lệnh Hatch trên thanh công cụ Draw, sẻ xuất hiện bảng Boundary Hatchand Fill và chọn các thông số như hình 10 ta sẻ vẽ được mặt cắt trong mặt phẳnghướng chiếu cạnh ta được hình 11

* Sử dụng lệnh Hatch trên thanh công cụ Draw, sẻ xuất hiện bảng Boundary Hatchand Fill và chọn các thông số như hình 12 ta sẻ vẽ được mặt cắt trong mặt phẳnghướng chiếu đứng ta được hình 13

* Ta thêm đường tâm vào là hoàn thành như hình 14

2.2 Cách copy và dán sang phần mềm PowerPoint

Sau khi hoàn thành các bản vẽ bên phần mềm Autocad chúng ta muốn copysang PowerPoint thì chúng ta làm như sau:

2.2.1 Bôi đen hình mà chúng ta vừa vẽ xong bên Autocad sau đó kích chuộtphải vào chữ Coppy

2.2 2 Sau đó mở giao diện PowerPoint lên ta kích vào trang slide rồi kích chuộtphải vào chữ Paste

2.2.3 Mở chuột phải vào thẻ Grouping vào lựa chọn Ungroup

Sau khi Ungroup ta lại kích chuột phải và tiến hành Ungroup lần 2 Sau đó taxóa khung bên ngoài đi là xong Nếu muốn copy sang Word thì tốt nhất là copy từPowerPoint qua thì hình sẻ đẹp hơn và dễ chỉnh sửa hơn

PHẦN III: HIỆU QUẢ

1 Hiệu quả về kinh tế: Việc áp dụng phần mềm AutoCAD vào soạn giảng đem lại

cho giáo viên thêm sự hứng thú khi soạn bài Nó làm rút ngắn thời gian vẽ hình vàtrình bày một số hình ảnh đúng với tiêu chuẩn vẽ kĩ thuật làm tăng khả năng thuyếtphục học sinh Đặc biệt ở một số tiết thực hành giáo viên có thể thao tác trực tiếptrên phần mềm thông qua máy chiếu, điều này sẻ giúp các em nắm bài rất tốt, ngoài

ra nó còn gây được hứng thú tích cực với các em

2.Hiệu quả về mặt xã hội (đối với với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường):

Sau 1 năm triển khai các giải pháp đã nêu tại trường THPT C Nghĩa Hưng, tôithấy rằng hiệu quả mang lại về tỉ lệ học sinh có lực học khá giỏi mà điều quantrọng hơn là đã tạo cho các em học sinh có hứng thú trong học tập Giúp các em tựtin khi tiếp cận những kiến thức mới, tạo tiền đề để các em phát triển tốt hơn trongtương lai Nhiều em đã có mơ ước sẽ trở thành những nhà lập trình giỏi, nhiều emmong muốn theo lĩnh vực công nghệ thông tin trong tương lai

Sau khi áp dụng sáng kiến thì khả năng tư duy trừu tượng của học sinh rất tốt Học sinh có hứng thú trong học tập hơn Số lượng học sinh có lực học khá và giỏi môn Công nghệ ở lớp 11 cuối năm học tăng lên một cách đáng kể so với đầu năm học Những lớp ở đầu cuối học sinh cũng trú trọng về môn này hơn Phần lớn các

em học sinh đã hứng thú hơn trong học tập, chủ động trong việc học tập, tự học, tự nghiên cứu, tìm hiểu kiến thức và rèn luyện kỹ năng, nhiều em đã phát huy tối đa được tính sáng tạo và nhạy bén trong tư duy, tự tìm tòi kiến thức, có sự say mê trong học tập và nghiên cứu Kết quả học tập của nhiều em học sinh có sự tiến bộ

rõ rệt

3 Khả năng áp dụng và nhân rộng

Đối với giáo viên, phải không ngừng tự học, tự bồi dưỡng để nắm vững chuyên môn Đặc biệt phải biết phát huy các tính năng của trang thiết bị hiện đại trong việc thiết kế bài dạy

Đối với các cấp lãnh đạo, cần quan tâm hơn về cơ sở vật chất như: Trang thiết bị máy tính có nối mạng, máy chiếu Projector tại các phòng học đa năng, khuyến khích và động viên giáo viên áp dụng công nghệ thông tin vào dạy học

IV Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền

Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết, không sao chép nội dung của người khác

Nam Định, ngày 28 tháng 10 năm 2020

Tác giả sáng kiến

Bùi Thị Ly

CƠ QUAN ĐƠN VỊ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN