Bài giảng chương 4 - Dữ liệu cho nghiên cứu (DATA) - Phương pháp nghiên cứu khoa học

Bài giảng chương 4 - Dữ liệu cho nghiên cứu (DATA) - Phương pháp nghiên cứu khoa học

DỮ LIỆU CHO NGHIÊN CỨU

 BẢN CHẤT

Đã được thu thập và xử lý phục vụ cho mục tiêu nào đó, có thể khác với mục tiêu của đề tài đang nghiên cứu.

Nhiều trường hợp

rất ít hoặc không

có dữ liệu thứ cấp

-Không đủ chi tiết cụ thể

-Không thích hợp đơn vị đo lường -Tính cập nhật kém

Được nhà nghiên cứu nghĩ đến trước

 PHẠM VI ỨNG DỤNG

◦ Cung cấp thông tin hình thành vấn đề nghiên cứu

◦ Đề xuất phương pháp và loại dữ liệu sơ cấp cần thu thập

◦ Cơ sở để đối chiếu và đánh giá/ diễn dịch các thông tin sơ cấp

 CÁC NGUỒN CUNG CẤP DỮ LIỆU THỨ CẤP

 CÁC NGUỒN CUNG CẤP DỮ LIỆU THỨ CẤP

 NHÓM PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU

Đặc điểm Giao tiếp thông tin Quan sát

Tính đa dụng

và linh hoạt

• Cao

• Có thể hỏi về cảm giác, ý định, quan điểm

Cùng 1 dữ liệu thì phương pháp quan sát thường sẽ

cho kết quả tin cậy hơn.

Sự thuận tiện cho

người trả lời

Thường ít thuận tiện Thường thuận tiện hơn

Có thể quan sát chính xác thuộc

tính cần nghiên cứu ?

Chọn nhóm phương pháp

giao tiếp thông tin

Việc quan sát có thể tiến hành

trong khoảng thời gian cho phép

của dự án nghiên cứu

CHỌN LỰA GIỮA HAI PHƯƠNG PHÁP

NHÓM PHƯƠNG PHÁP QUAN SÁT

 MỘT SỐ THIẾT BỊ HỖ TRỢ QUAN SÁT

◦ Eye-Tracking Equipment: Xác định phần nào của

một hình ảnh quảng cáo hoặc bao bì sản phẩm được người xem quan tâm nhiều nhất, và thời gian là bao lâu

◦ Audimeter/Peple meter: Theo dõi hành vi xem TV

(kênh, thời gian)

◦ Galvanic Skin Responser (GSR): Đo state of

emotion

 NHÓM GIAO TIẾP THÔNG TIN

◦ Dựa trên quá trình “hỏi – trả lời”

◦ Công cụ: thường sử dụng Questionnaire dưới nhiều

dạng (format) và cách triển khai (administration

method) khác nhau.

 Cấu trúc (structure): Các câu hỏi (từ ngữ, trình

tự, v.v.) được thể hiện giống như nhau cho mọi đối tượng với các chọn lựa trả lời cho trước.

CÂU HỎI CÓ CẤU TRÚC - CÂU HỎI PHI CẤU TRÚC

Tiêu chuẩn

Tính linh hoạt

• Có thể nghiên cứu các tổng thể khác nhau

•Yêu cầu về khả năng đọc viết và giao tiếp của người trả lời không quá cao

•Có thể gồm nhiều đề tài trong một cuộc phỏng vấn/bảng câu hỏi có độ dài đã cho

• Cung cấp nhiều ý kiến mới

•Cho phép những phản hồi chi tiết và chuyên sâu

Tiêu chuẩn

Thời gian

• Mất ít thời gian hồi đáp

•Dữ liệu được chuyển vào máy để phân tích nhanh chóng

• Mất ít thời gian cho việc thiết kế

Chi phí • Thấp hơn vì yêu cầu thời gian ghi lại và diễn dịch dữ

liệu thấp hơn

Tiêu chuẩn

Tính chính xác

• Ít có lỗi phỏng vấn và lỗi hồi đáp • Bảo đảm phản hồi đầy đủ và phản ánh

đúng những dự định của người trả lời

Sự thuận tiện cho

người trả lời

• Thuận tiện hơn về thời gian cần thiết và

độ dễ khi trả lời

 Mức độ trực tiếp (disguise): Mức độ mà người trả lời

biết rõ/không biết mục đích của câu hỏi

CÂU HỎI TRỰC TIẾP – CÂU HỎI GIÁN TIẾP

 PHƯƠNG PHÁP TRIỂN KHAI

Tiêu chí Xếp hạng phương pháp

1st 2nd 3rd

Linh hoạt về số

lượng câu hỏi

Personal Mail Telephone

Đa dạng thông tin Personal Telephone Mail

Thời gian Telephone Personal Mail

Chi phí Mail Telephone PersonalKiểm soát mẫu Personal Telephone Mail

Cơ hội giải thích Personal Telephone Mail

Thuận tiện cho

informants

Mail Telephone Personal

 Sai số không hồi đáp (Nonresponse – Error)

◦ Là sai số do sự khác biệt giữa những người hồi đáp

và những người không hồi đáp khi nhận được các câu hỏi phỏng vấn

◦ Không hồi đáp bao gồm: không trả lời hoàn toàn và không trả lời một số câu

◦ Tỷ lệ hồi đáp (response rate): Tỷ lệ giữa số lượng cuộc phỏng vấn thành công trên tổng các cuộc phỏng vấn

 Khi nghiên cứu cần lưu ý:

◦ Nâng cao tỷ lệ hồi đáp

◦ Tránh sai số không hồi đáp

Phản hồi cao – Sai số thấp

Phản hồi thấp – Sai số caoPhản hồi cao – Sai số cao

CÁC BIỆN PHÁP LÀM GIẢM TỶ LỆ KHÔNG HỒI ĐÁP

 CÁC BIỆN PHÁP LÀM GIẢM TỶ LỆ KHÔNG HỒI ĐÁP

PHƯƠNG PHÁP PANELS

Một nhóm người

đồng ý cung cấp

thông tin cho nhà

nghiên cứu trong

một khoảng thời

gian dài

Panels gián đoạn (interval panels): người báo cáo đều đặn hành vi của mình

Panels liên tục (continuous panels): người đồng ý cung cấp thông tin khi có yêu cầu

 CÁC BIỆN PHÁP LÀM GIẢM TỶ LỆ KHÔNG HỒI ĐÁP

PHƯƠNG PHÁP PANELS

Nhược điểm:

 Mức độ đại diện cho tổng thể không cao

 Chịu ảnh hưởng bởi sự thay đổi của các thành viên

trong panels

Bản chất:

Thực nghiệm bao gồm việc điều khiển giá trị của một hoặc một vài biến và đo ảnh hưởng của chúng lên các biến khác có sự kiểm soát chặt chẽ các biến ngoại lai

CÁC THUẬT NGỮ

• Biến độc lập (Independent variable): biến “nhân” trong

quan hệ nhân – quả

• Biến phụ thuộc (Dependent variable): biến “quả” trong

quan hệ nhân – quả

• Đơn vị thực nghiệm (Test Units): đối tượng chịu ảnh

hưởng của tác động

CÁC THUẬT NGỮ

• Tác động (Treatments): các trạng thái khác nhau của

biến nguyên nhân được điều khiển để tác động vào đơn vị thực nghiệm

• Nhóm chịu tác động (Treatment/Experimental group):

nhóm các đơn vị thực nghiệm chịu cùng một tác động

CÁC THUẬT NGỮ

• Nhóm điều khiển (Control group): nhóm các đơn vị thực

nghiệm không chịu ảnh hưởng tác động; dùng để so sánh với nhóm chịu tác động

• Biến ngoại lai (Extraneous): những biến ngoài biến tác

động có ảnh hưởng đến đơn vị thực nghiệm

TEST UNITS

Extraneous Var (s)

Independent Var (s)

Dependent Var (s)

QUÁ TRÌNH XỬ LÝ THỰC NGHIỆM

 KÝ HIỆU MỘT THỰC NGHIỆM

RO 1 XO 2

Trong đó:

 X: Cho nhóm thực nghiệm chịu tác động

 O: Tiến hành đo đạc, quan sát

 R: Đơn vị thực nghiệm được chọn ngẫu nhiên

THÍ DỤ

 HIỆN TRƯỜNG THỰC NGHIỆM

GIÁ TRỊ CỦA THỰC NGHIỆM (EXPERIMENTS VALIDITY)

ĐẶC ĐIỂM CÁC LOẠI HIỆN TRƯỜNG THỰC NGHIỆM

Hiện trường giả Hiện trường thật

Giá trị ngoại Thấp Cao

MỘT SỐ NGUYÊN NHÂN LÀM GIẢM GIÁ TRỊ (N ỘI) CỦA THỰC NGHIỆM