Báo cáo đề tài khoa học kĩ thuật dành cho học sinh trung học phổ thông, đề tài nước rửa bát sinh học

Báo cáo đề tài khoa học kIC thuật dành cho học sinh trung học phổ thông, đề tài nước rửa bát sinh học

CUỘC THI SÁNG TẠO THANH THIẾU NIÊN , NHI ĐỒNG 2023

Tên sản phẩm: NƯỚC RỬA BÁT SINH HỌC

Họ và tên tác giả:

1

2

Trường: THCS

Họ và tên giáo viên hướng dẫn:

Số điện thoại:

, tháng 5 năm 2023

THUYẾT MINH VỀ SẢN PHẨM DỰ THI SÁNG TẠO THANH THIẾU NIÊN NHI ĐỒNG HUYỆN LỤC NAM 2023

Tên dự án: NƯỚC RỬA BÁT SINH HỌC Lĩnh vực nghiên cứu: Sản phẩm thân thiện với môi trường

Họ và tên học sinh:

Người hướng dẫn:

Đơn vị: Trường THCS

Thời gian thực hiện: Từ 03/2023

Địa điểm thực hiện: Phòng thí nghiệm trường THCS

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài

Với sự phát triển của xã hội hiện nay con người trở lên tất bật hơn trong công việc để đáp ứng nhu cầu ăn nhanh, vui chơi giải trí thì hàng quán khu nghỉ dưỡng được xây dựng nhanh chóng kéo theo đó là nhiều vấn đề đặc biệt vấn nạn ô nhiễm môi trường Để thu dọn xử lý làm sạch mới lại các đồ dùng trong nhà hàng quán ăn thì không thể thiếu được đó là nước rửa chén bát Hiện nay có rất nhiều loại nước rửa bát nhưng mỗi loại lại được sử dụng những công thức riêng tạo ra từ các chất hóa học, tạo nhiều bọt chi phí để sản xuất ra là rất lớn cần công cụ máy mọc phức tạp,

ẩn chứa những tác hại khôn lường làm da tay khô, bong da và bị nấm, gây độc cho các sinh vật ảnh hưởng đến môi trường sống

Mặt khác được sinh ra từ con nhà thuần nông, bản thân em thấu hiểu hơn ai hết nỗi vất vả cực nhọc của cha mẹ cũng như những người thân

trong gia đình phải làm chăm sóc cây trồng để tạo ra sản phẩm thu hoạch tốt Tuy nhiên được mùa mất giá đó là những nỗi lòng của gia đình em nói riêng và người dân lao động làm nông nghiệp nói chung Và một trong những loại cây trồng đó là cây quất, quả quất thu hoạch chỉ đắt vào vụ xuân T2 -> T5 trong năm, còn lại rất rẻ thậm trí thương lái không mua Thực tế cho thấy có thể tận dụng những nguyên liệu tưởng chừng như không có giá trị như tro bếp trong việc xử lí các dụng cụ sinh hoạt trong gia đình

Chính vì vậy xuất phát từ tình hình thực tế trên em đã tận dụng

những nguyên vật liệu, dễ kiếm, mạnh dạn tạo ra “nước rửa bát sinh học”, thực hiện nhiều chức năng làm sạch bát đũa xoong nồi, các loại thủy

tinh, đồ dùng trong gia đình khử mùi hôi tanh, dầu mỡ làm các đồ dùng luôn sạch bong sáng bóng

2 Mục tiêu, nội dung nghiên cứu

Mục tiêu:

Tạo ra 1 loại nước rửa chén bát có tính ưu việt hơn rất nhiều so một

số loại nước nước rửa chén có trên thị trường

Tận dụng nguyên liệu giải quyết vẫn đề thực tiễn nâng cao hiệu quả kinh tế không gây ô nhiễm môi trường

Nội dung nghiên cứu:

Tạo ra một loại nước rửa chén, bát phục vụ nhu cầu thiết yếu trong sinh hoạt của con người có tính ưu việt hơn một số loại nước rửa bát khác

3 Tính sáng tạo và tính ứng dụng của đề tài

Tính sáng tạo:

+ Tạo ra một loại sản phẩm nước rửa chén có giá thành rẻ, tính tẩy rửa cao, khử mùi hôi tanh tốt, hương thơm dễ chịu, an toàn cho người sử dụng và các sinh vật khác, thân thiện với môi trường

+ Nước rửa bát sinh học được tạo ra từ những nguyên liệu rẻ tiền rễ kiếm, tận dụng lúc thu hoạch quất đúng vụ nhưng giá rất rẻ chỉ 2000 đồng/ 1kg quất hoặc quất trái vụ nhưng chọn lọc quả quất xấu, sâu sần sùi Hoặc dịp tết quất cảnh không ăn được nên có thể tận dụng làm nước rửa bát sinh học

+ Sử dụng tro bếp kết hợp với quả quất như chất bảo quản sản phẩm tăng khả năng làm sạch, luôn giữ đồ dùng như mới, hạn chế khả bám rỉ các

ố vàng trên đồ dùng trong gia đình cũng như kéo dài thời gian bảo quản sản phẩn

- Tính ứng dụng: Sản phẩm nước rửa bát sinh học hoàn toàn có thể áp

dụng vào thực tế trong thực hiện các công việc nội trợ như như rửa chén, bát xoong nồi, đặc biệt xử lý để chế biến các lại cá da trơn như lươn, trạch, trê không gây nhớt, làm sạch và có mùi thơm dễ chịu an toàn cho người, động vật và môi trường sống

- Tính mới của mô hình: Tạo ra hỗn hợp nước rửa chén bát đa năng hội tụ

kinh nghiệm của dân gian (từ quả quất (hoặc có thể thay thế vỏ chanh, vỏ cam) và tro bếp), chi phí thấp không gây độc hại như các loại nước rửa chén bát trên thị trường

PHẦN II: NỘI DUNG THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

1 Nội dung nghiên cứu

1.1 Vật liệu nghiên cứu

- Thiết bị

+ Ống đong 10ml, 100ml: 2 cái + Cốc 500ml: 1 cái

+ Bếp : 1 cái

+ Nồi số 30: 1 cái + Máy say sinh tố

- Thành phần

+ Quả quất: 1kg + Dịch chiết tro bếp: 1 lít

1.1.1 Đặc điểm của quả quất

Thành phần: Dịch quả quất chứa pectin 10%, vitamin C 0,13-0,24%,

Fe 5,1mg%, Cu 0,8mg%, đường, acid hữu cơ và chất fortunelin Vỏ quả quất chứa tinh dầu gồm 25 thành phần, trong đó beta -pinen 2,7%, sabinen 2,8%, limonen 8,4%, b-ocimen 0,3%, linalol 1,55 và 80% trọng lượng là nước

Ngoài ra trong thành phần của quả quất còn chứa rất nhiều các hợp chất flavonoid, phytosterol và tinh dầu Một số hợp chất flavonoid của trái cây có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm kháng khuẩn Mặt khác vỏ quả quất chứa tinh dầu có mùi thơm dễ chịu giúp giữ ẩm mềm da tay và lưu lại hương thơm trên tay, trên vật dụng cần tẩy rửa và trong không khí, bên cạnh đó trong quả quất có chứa rất nhiều axit citric có khả năng đánh bay vết bẩn bám trên vật dụng

Quả quất

1.1.2 Đặc điểm của tro bếp

Tro bếp là những phần tro màu trắng xám, sót lại sau quá trình chúng

ta nấu nướng, đun đốt bằng than, củi, rơm rạ Từ xưa con người đã biết sử dụng tro bếp như một công cụ trong tẩy sạch quần áo và các đồ dùng trong gia đình và trong nấu ăn vì trong tro bếp chứa 1 hàm lượng muối nhỏ theo PGS Trần Hồng Côn, Khoa Hóa - Trường Đại học Khoa học Tự Nhiên (ĐHQG Hà Nội) phân tích tác dụng của nước tro bếp với khả năng diệt khuẩn, tẩy rửa chất bẩn trên quần áo, đồ dùng gia đình thì trong thành phần của tro bếp chứa calci, kali, kiềm và kiềm thổ bản chất của kiềm có thể kéo theo những chất không tan trong nước vì vậy nó có khả năng loại bỏ dầu mỡ và vết bẩn bên cạnh đó trong tro có chứa nitơ tồn tại ở dạng hợp chất Ngoài ra chúng còn chứa nhiều nguyên tố hóa học khác rất có ích cho cây trồng như kali (K), magie (Mg), sắt (Fe), canxi (Ca), phốt pho (P),

bo (Bo), lưu huỳnh (S)…hàm lượng muối trong tro bếp tương đối nhiều tồn tại muối KCL và K2CO3 mà muối lại có khả năng kháng khuẩn và khử mùi hoàn hảo ngoài hiệu quả tẩy rửa, khử mùi còn có tính chất nhẹ dịu với mọi làn da

Tro bếp

1.2 Tiến hành thí nghiệm

1.2.1 Thử nghiệm để xác định công thức pha chế

Thí nghiệm: Cân 500 g quả quất rửa sạch cắt làm đôi, sau đó đem đun sôi

với 1 lượng tro bếp nhất định (Vml) để nguội say nhuyễn lọc bỏ bã thu được dịch chiết mỗi thí nghiệm được lặp lại 3 lần Sau đó sử dụng dịch chiết để thử tính tẩy rửa với một lượng dầu bám trên chén dĩa như nhau cũng được lặp lặp lại 3 lần với 1 lượng chén bát khác nhau kết quả thử nghiệm tính tẩy rửa với bát đĩa được thể hiện ở bảng sau bảng sau:

Bảng 1: Thí nghiệm tính tảy rửa trên bát đĩa

TN

Quả

quất

(g)

Nước tro bếp (ml) Hiệu quả sử dụng

Thời gian bảo quản

Bát sạch, lưu lại hương thơm

7 ngày xuất hiện hiện tưởng sủi bọt có mùi chua

Bát sạch bong, sáng bóng ngay cả lượng dầu mỡ nhiều, lưu lại hương thơm, tay không bám nhờn

35 ngày xuất hiện hiện tượng mùi chua

3 500 600 Bát sạch, ít mùi thơm, tay 40 ngày nước

không bám nhờn biến màu xuất

hiện mùi chua

Bát kém sạch với lượng dầu mỡ nhiều, ít mùi thơm tay không ráo nước

40 ngày nước biến màu xuất hiện mùi chua Qua bảng trên cho thấy khi thử nghiệm các công thức khác nhau thu được kết quả cũng khác nhau ở thí nghiệm 1: 500 g quất + 200 ml nước tro bếp cho hiệu quả tẩy rửa cao nhưng thời gian bảo quản sản phẩm ít nhất (6 ngày) Ở thí nghiệm 4: 500 g quất + 800 ml tro bếp tính tẩy rửa thấp nhất nhưng thời gian bảo quản lại tương đối dài hơn 40 ngày Với thí nghiệm 2:

500 g quất + 400 ml nước tro cho hiệu quả tẩy rửa cao nhất thời gian bảo quản sản phẩm cũng tương đối cao Vậy sau khi pha chế khảo sát mức tẩy rửa thì thí nghiệm 2 cho hiệu quả cao nhất

Như vậy có thể tóm tắt thí nghiệm như sau:

Bước 1: Lấy tro bếp cho lượng nước ngập gấp 2/3 lượng tro để 1 ngày cho

tro bếp lắng lại, vớt hết hòn to váng nổi bên trên, dùng mảng vải lọc lấy nước trong

Bước 2: Rửa quất sạch, cắt đôi quả quất

Bước 3: Cho 500g quất + 400 ml nước tro bếp đun nhỏ lửa 20 phút

Bước 4: Xay hỗn hợp trên dùng rây lọc lấy nước bỏ xác được hỗn hợp

nước rửa bát đậm đặc

Quy trình thực hiện được thể hiện ở hình 1:

Hình 3: Quy trình thực hiện nước rửa bát sinh học

A: Tro bếp được ngâm với nước trong 3 ngày; B: Vớt phần tro nổi chắt lấy nước trong; C: Quả quất rửa sạch cắt làm đôi ngâm trong dịch chiết tro bếp; D: Đun sủi hỗn hợp cho vào máy say, say nhuyễn; E: Loại bỏ phần

bã lọc thu được nước rửa bát đậm đặc.

1.2.2 Cách sử dụng

Sử dụng dung dịch nước rửa bát đậm đặc pha theo tỉ lệ 1:3 hòa tan 1 phần hỗn hợp nước rửa bát vào 3 phần nước sau đó rửa sạch như đối với nước rửa bát thông thường

1.2.3 Chi phí sản xuất

+ 1kg quất giá: 4000 đ

+ 800 ml chiết tro bếp: 0 đ

+ Thu được: 600ml dung dịch đậm đặc nước rửa bát

+ Các chi phí khác: 1000 000 đ

Vậy để tạo ra 1 chai nước nước rửa bát sinh học đậm đặc 600 ml với giá chỉ 5000 000 đ Trong khi đó giá 1 chai nước rửa bát trên thị trường dao động khoảng 25 000 – 30 000 đ với thể tích 750 ml Như vậy nước rửa bát sinh học chúng em tạo ra giá rẻ hơn rất nhiều

1.3 Hiệu quả khi sử dụng nước rửa bát sinh học

A, B: Bát ố vàng khi sử dụng nước rửa bát thông thường;C, D: Bát sáng bóng sạch bong sau khi sử dụng nước rửa bát sinh học

1.4 Khảo sát độc tính của dung dịch nước rửa bát sinh học

Thí nghiệm 1: Khảo sát độc tính với cá Điêu hồng

Nhằm tìm hiểu độc tính của dung dịch nước rửa chén vừa pha chế chúng

em xây dựng thí nghiệm nhằm khảo sát độc tính đối với cá điêu hồng ở 2 nghiệm thức Mỗi nghiệm thức 50 con cá Điêu hồng với trọng lượng từ 3 –

5 gram/con trong diện tích 5m2, nuôi trong 4 tuần Quan sát màu sắc cá, dịch bệnh, màu nước, khả năng vận động săn mồi của cá

+ Nghiệm thức 1: Đối chứng

Nuôi 50 con cá Điêu hồng trong nước, cho ăn ngày 2 lần lúc 8h sáng và 4h chiều với lượng thức ăn 5%

+ Nghiệm thức 2: Thực nghiệm

Nuôi 50 con cá Điêu hồng trong nước, cho ăn ngày 2 lần lúc 8h sáng và 4h chiều với lượng thức ăn 5% Cho dung dịch nước rửa chén đã pha loãng với nước theo tỉ lệ 1:10 vào ao nuôi mỗi ngày 1 lít

Hình 4: Khảo sát tính độc của cá Điêu hồng với dung dịch nước rửa

bát sinh học

Qua 2 nghiệm thức cho thấy ở 2 nghiệm thức cá đều khỏe mạnh và tăng trọng nhanh, không bị chết hay dịch bệnh Từ đó chứng minh dung dịch không có độc tính với cá, không gây ô nhiễm môi trường

Thí nghiệm 2: Khảo sát độc tính của dung dịch nước rửa chén với rau mồng tơi

Để chứng minh sản phẩm thân thiện với môi trường, nhóm chúng em tiên hành kiểm tra độc tính với rau mồng tơi Pha dung dịch nước rửa chén theo tỉ lệ 1:10 tưới trực tiếp cho rau trong thời gian 4 tuần Quan sát thấy rau phát triển bình thường, xanh tốt, ít bệnh Điều đó chứng minh sản phẩm không có độc tính với rau mồng tơi cũng như các thực vật khác Rau mồng tơi

Hình 4: Khảo sát độc tính của sản phẩm với rau mồng tơi

* Lưu ý: Bã của quả quất cùng với tro bếp sẽ được ủ làm phân bón hữu cơ

cho cây trồng có thể thay thế quả quất bằng vỏ chanh, cam

III Khả năng áp dụng sản phẩm

Nước rửa bát sinh học có thể áp rộng rãi trong các hộ gia đình, quán ăn quy trình đơn giản dễ thực hiện, tận dụng được nhiều nghuên liệu

IV Hiệu quả của sản phẩm

+ Kĩ thuật: Dụng cụ chế tạo đơn giản, nhỏ gọn, giá thành sản phẩm

rẻ, rễ thực hiện dễ dàng pha chế và sử dụng, tẩy sạch vết bẩn dầu mỡ, cắn chè , cà phê và khử mùi hôi, tanh có thể áp dụng đại trà giảm ô nhiễm môi trường

+ Sản phẩm thân thiện với môi trường: Sản phẩm được chiết xuất từ quả quất sản phẩm phụ nhanh ủ làm phân bón thời gian phân hủy nhanh, không độc hại với người và động thực vật, an toàn khi sử dụng

+ Bảo vệ da tay, không bị khô bong da hoặc bị nấm do sử dụng các nước rửa bát chứa chất hóa học thường xuyên, không ảnh hưởng đến động thực vật, không gây ô nhiễm môi trường

+ Nguyên liệu: Quả quất xanh hoặc chín, tro bếp hoặc có thể tận dụng những vỏ chanh, vỏ cam sau khi đã vắt kiệt nước

+ Giá thành sản xuất thấp không sử dụng chất hóa học, chế tạo một lần có thể bảo quản và sử dụng được nhiều lần

V Kết luận

Nước rửa bát sinh học dùng 500 g quất + 400 ml nước tro bếp với nguyên liệu thiên nhiên không chứa chất hóa học độc hại, không hại da tay đặc biệt không ảnh hưởng đến sức khỏe con người và ô nhiễm môi trường đem lại hiệu quả tẩy rửa tốt nhất lưu lại hương thơm tự nhiên dễ chịu trên bát đĩa