Xây dựng phong cách làm việc cho cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ở khu vực miền núi phía bắc theo phong cách hồ chí minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa kiệt xuất, Người không chỉ là nhà chiến lược thiên tài mà còn là nhà tổ chức vĩ đại của cách mạng Việt Nam. Chính sự thống nhất biện chứng giữa con người, cuộc đời và sự nghiệp; giữa tư tưởng, phương pháp và tấm gương về phong cách, đạo đức, lối sống ở Hồ Chí Minh đã luôn tạo nên sức hấp dẫn, lan tỏa sâu sắc, rộng lớn đối với mọi thế hệ. Phong cách Hồ Chí Minh được hình thành trên cơ sở kế thừa những giá trị, cốt cách của con người, dân tộc Việt Nam; đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại và được phát triển, nâng lên qua lăng kính phong cách Mácxit Lêninnit. Chính nhờ sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại; giữa văn hóa phương Đông và văn hóa phương Tây đã tạo nên ở Hồ Chí Minh hình ảnh mẫu mực về phong cách của một lãnh tụ, một bậc hiền triết đại nhân, đại trí, đại dũng; một nhà lãnh đạo hết lòng vì nhân dân, tin nhân dân, hòa đồng với mọi người lao động, để bất kỳ ai, ở đâu cũng đều kính trọng và mến mộ. Ngay từ năm 1923, khi tiếp xúc với Nguyễn Ái Quốc, nhà thơ nhà báo Xôviết Ôxíp Manđenxtam đã nhận xét: qua phong thái thanh cao, trong giọng nói trầm ấm của Nguyễn Ái Quốc, chúng ta như nghe thấy ngày mai, như nghe thấy sự yên tĩnh mênh mông của tình hữu ái toàn thế giới 60, tr.463. Vì vậy, phong cách Hồ Chí Minh không những có giá trị đối với quá khứ, hiện tại mà còn có giá trị định hướng đối với tương lai.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh - anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa kiệtxuất, Người không chỉ là nhà chiến lược thiên tài mà còn là nhà tổ chức vĩ đại củacách mạng Việt Nam Chính sự thống nhất biện chứng giữa con người, cuộc đời và

sự nghiệp; giữa tư tưởng, phương pháp và tấm gương về phong cách, đạo đức, lốisống ở Hồ Chí Minh đã luôn tạo nên sức hấp dẫn, lan tỏa sâu sắc, rộng lớn đối vớimọi thế hệ

Phong cách Hồ Chí Minh được hình thành trên cơ sở kế thừa những giá trị,cốt cách của con người, dân tộc Việt Nam; đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hóa nhânloại và được phát triển, nâng lên qua lăng kính phong cách Mácxit -Lêninnit Chínhnhờ sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại; giữa văn hóa phương Đông và vănhóa phương Tây đã tạo nên ở Hồ Chí Minh - hình ảnh mẫu mực về phong cách củamột lãnh tụ, một bậc hiền triết "đại nhân, đại trí, đại dũng"; một nhà lãnh đạo hếtlòng vì nhân dân, tin nhân dân, hòa đồng với mọi người lao động, để bất kỳ ai, ởđâu cũng đều kính trọng và mến mộ Ngay từ năm 1923, khi tiếp xúc với Nguyễn ÁiQuốc, nhà thơ - nhà báo Xôviết Ôxíp Manđenxtam đã nhận xét: "qua phong tháithanh cao, trong giọng nói trầm ấm của Nguyễn Ái Quốc, chúng ta như nghe thấyngày mai, như nghe thấy sự yên tĩnh mênh mông của tình hữu ái toàn thế giới" [60,tr.463] Vì vậy, phong cách Hồ Chí Minh không những có giá trị đối với quá khứ,hiện tại mà còn có giá trị định hướng đối với tương lai

Ngày nay, xu thế toàn cầu hóa, quá trình hội nhập quốc tế, sự phát triển củanền kinh tế tri thức vừa tạo ra các điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế, vănhóa lại vừa tạo ra những thách thức lớn cho việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức,phong cách cho mỗi cá nhân nói chung và cán bộ lãnh đạo, quản lý nói riêng.Những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ đảngviên đang tiếp tục diễn ra ngày càng phức tạp như nạn tham nhũng, lãng phí, cửaquyền, phiền hà, sách nhiễu nhân dân, thực dụng, vụ lợi, quan liêu, chạy theo danhvọng, tiền tài, đề cao lợi ích cá nhân, thờ ơ, vô cảm trước nhiệm vụ, coi thườngpháp luật, thiếu lòng vị tha, nhân ái Với phương châm nhìn thẳng vào sự thật, nói

rõ sự thật, không nể nang, không né tránh, Đại hội XI của Đảng đã nghiêm túc chỉ

ra những hạn chế là: "Tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống

trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, làm giảm lòng tin của nhân dânđối với Đảng và Nhà nước, đe dọa sự ổn định, phát triển của đất nước" [39, tr.173].Trên cơ sở nghiên cứu và tổng kết thực tiễn, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIIcủa Đảng một lần nữa thẳng thắn nhìn nhận những khuyết điểm còn tồn tại: "Đờisống của một bộ phận nhân dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn…Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận khôngnhỏ cán bộ, đảng viên và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí chưa được đẩy lùi" [41,tr.15].

Trước yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước gắn với phát triển nền kinh tế tri thức, hội nhập quốc tế, những khuyếtđiểm của cán bộ, đảng viên nếu không được khắc phục sẽ làm giảm sút niềm tin củanhân dân đối với Đảng, ảnh hưởng trực tiếp tới sự tồn vong của chế độ Để thựchiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đề ra,một trong những vấn đề thực sự cấp bách, cần phải làm ngay là: Xây dựng đội ngũcán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước Thực tế đó đòi hỏi phải xây dựng mẫu người cán bộ lãnh đạo,quản lý phù hợp với yêu cầu của dân tộc, phù hợp với xu thế phát triển của thời đại

Khu vực miền núi phía Bắc Việt Nam bao gồm 15 tỉnh, trong đó 11 tỉnhthuộc vùng Đông Bắc (Hà Giang, Cao Bằng, Bắc Kạn, Tuyên Quang, Lào Cai, YênBái, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Bắc Giang, Phú Thọ) và 4 tỉnh thuộcvùng Tây Bắc (Hòa Bình, Sơn La, Lai Châu, Điện Biên) Các tỉnh miền núi phíaBắc được ưu đãi về nguồn tài nguyên thiên nhiên tạo ra thế mạnh cho sự phát triểnkinh tế nông nghiệp - công nghiệp - du lịch của vùng Với 30 dân tộc anh em sinhsống, trong những năm gần đây, nhờ thành tựu của công cuộc đổi mới đất nước, đờisống của bà con các dân tộc trong vùng được cải thiện, nâng cao Tuy nhiên, so vớicác tỉnh, thành phố trong cả nước, khu vực miền núi phía Bắc vẫn còn tỷ lệ đóinghèo cao, thu nhập bình quân tính theo đầu người thấp Tiềm năng, thế mạnh củavùng chưa được khai thác triệt để Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạngtrên là do một bộ phận cán bộ lãnh đạo, quản lý của vùng còn có biểu hiện thiếutinh thần trách nhiệm trong công việc, yếu kém về phẩm chất đạo đức, hạn chế vềchuyên môn Trong quá trình lãnh đạo, ở địa phương, một số cán bộ không phát huyđược vai trò, vị trí lãnh đạo của mình, ảnh hưởng đến uy tín của Đảng và làm mấtlòng tin của nhân dân đối với chế độ Do đó, một trong những trọng tâm của côngtác xây dựng Đảng là phải xây dựng phong cách làm việc cho đội ngũ cán bộ chủ

chốt, để góp phần ổn định, phát triển kinh tế, chính trị, xã hội của địa phương, đặcbiệt là đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp tỉnh.

Xuất phát từ những lý do nêu trên, tác giả đã lựa chọn đề tài " Xây dựng phong cách làm việc cho cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ở khu vực miền núi phía Bắc theo phong cách Hồ Chí Minh" làm luận án tiến sĩ chuyên ngành Hồ Chí Minh học.

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

2.1 Mục đích nghiên cứu

Vận dụng phong cách làm việc Hồ Chí Minh để đề xuất phương hướng, giảipháp xây dựng phong cách làm việc cho cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ở khu vực miềnnúi phía Bắc trong giai đoạn hiện nay

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện được mục đích nghiên cứu trên, luận án tập trung giải quyếtnhững nhiệm vụ chủ yếu sau đây:

- Một là, khái quát tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án.

- Hai là, phân tích, luận giải các khái niệm: "phong cách", “phong cách Hồ

Chí Minh”, "phong cách làm việc Hồ Chí Minh", "xây dựng phong cách làmviệc","cán bộ chủ chốt cấp tỉnh"; đồng thời, phân tích đánh giá về nội dung phongcách làm việc Hồ Chí Minh

- Ba là, khảo sát, đánh giá về thực trạng phong cách làm việc của cán bộ chủ

chốt cấp tỉnh ở khu vực miền núi phía Bắc Việt Nam hiện nay và xác định nhữngvấn đề đặt ra cần giải quyết

- Bốn là, đề xuất phương hướng và giải pháp nhằm xây dựng phong cách làm

việc của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ở khu vực miền núi phía Bắc Việt Namhiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh

3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận án

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Xây dựng phong cách làm việc cho cán bộ chủ chốt cấp tỉnh khu vực miềnnúi phía Bắc Việt Nam hiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Nghiên cứu về phong cách làm việc của Hồ Chí Minh thể hiện

qua các bài nói, bài viết và cuộc đời hoạt động cách mạng của Người; nghiên cứuthực trạng phong cách làm việc của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ở khu vựcmiền núi phía Bắc và đề xuất phương hướng, giải pháp xây dựng phong cách làmviệc cho

cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ở khu vực miền núi phía Bắc Việt Nam hiện nay theophong cách Hồ Chí Minh.

- Về không gian và thời gian:

Nghiên cứu thực trạng phong cách làm việc của cán bộ chủ chốt cấp tỉnhtrong phạm vi không gian là địa bàn các tỉnh miền núi phía Bắc (tập trung nghiêncứu các tỉnh Thái Nguyên, Cao Bằng và Sơn La) và phạm vi thời gian là từ năm

2006 đến 2017, trong đó chú trọng, tập trung vào thời điểm hiện tại khi nghiên cứusinh tiến hành điều tra xã hội học

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án

4.2 Phương pháp nghiên cứu

- Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tác giả luận án sửdụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu, trong đó đặc biệt chú trọng sử dụngphương pháp lôgíc kết hợp với phương pháp lịch sử Phương pháp lôgíc được sửdụng trong luận án nhằm khai thác, đánh giá những thành tựu, hạn chế và nhữngvấn đề được đặt ra trong phong cách làm việc của cán bộ chủ chốt cấp tỉnh Phươngpháp lịch sử nhằm trình bày, phân tích các vấn đề có liên quan đến quá trình lãnhđạo, chỉ đạo và thực hiện của các tỉnh miền núi phía Bắc trong thực tiễn

- Ngoài ra, tác giả luận án còn sử dụng một số phương pháp khác, nhưphương pháp tổng kết thực tiễn, phương pháp thống kê, so sánh, phân tích, tổnghợp, khái quát hóa, trừu tượng hóa, hệ thống - cấu trúc, phân tích văn bản, phân tíchdiễn ngôn

,v.v., Trong đó, để góp phần cung cấp luận cứ thực tiễn cho việc thực hiện luận án,tác giả đã sử dụng phương pháp điều tra xã hội học với 02 bộ phiếu hỏi dành chocác đối tượng có liên quan: 300 phiếu điều tra đối với cán bộ, công chức và 500phiếu điều tra đối với nhân dân (có mẫu phiếu, kết quả xử lý kết quả điều tra trongphần Phụ lục) Sở dĩ, nghiên cứu sinh lựa chọn điều tra xã hội học ở 3 tỉnh là TháiNguyên, Cao Bằng, Sơn La vì đối với các tỉnh miền núi phía Bắc nếu phân theo vịtrí địa lý thì tỉnh Thái Nguyên là đặc trưng cho vùng Trung du, đồng thời cũng lànơi tác giả luận án học tập và làm việc; tỉnh Cao Bằng là đặc trưng cho vùng núithuộc tiểu vùng

Đông Bắc; tỉnh Sơn La là đặc trưng cho vùng núi thuộc tiểu vùng Tây Bắc Hơnnữa, 3 tỉnh này đều có những điểm tương đồng về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội,đặc biệt về đội ngũ cán bộ chủ chốt ở đây đều có tỷ lệ là người dân tộc thiểu số kháđông phù hợp với đặc thù của khu vực miền núi phía Bắc.

5 Đóng góp mới về mặt khoa học của luận án

- Khái quát và làm rõ một cách có hệ thống phong cách làm việc Hồ Chí Minh

- Đánh giá một cách khách quan những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân vàvấn đề đặt ra trong xây dựng phong cách làm việc cho cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ởkhu vực miền núi phía Bắc hiện nay

- Đề xuất những phương hướng, giải pháp thiết thực, khả thi nhằm xây dựngphong cách làm việc cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ở khu vực miền núi phíaBắc hiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu

- Góp phần vào đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phongcách Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

- Góp phần xây dựng phong cách làm việc cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấptỉnh đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ mới theo phong cách Hồ Chí Minh

- Luận án có thể được dùng làm tài liệu tham khảo cho nghiên cứu và giảngdạy ở các trường đào tạo bậc đại học và sau đại học cho nhóm ngành khoa họcchính trị, khoa học xã hội và nhân văn

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận

án gồm 4 chương, 9 tiết

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1.1 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1.1.1 Tình hình nghiên cứu về phong cách và phong cách làm việc Hồ Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh là mẫu mực của một con người đầy đủ, vẹn toàn:Nhân - Nghĩa - Trí - Dũng - Liêm Người là biểu tượng của dân tộc Việt Nam trongcon mắt của bạn bè và nhân dân thế giới Nghiên cứu phong cách Hồ Chí Minh làm

cơ sở cho việc giáo dục, xây dựng phong cách làm việc cho cán bộ nói chung và cán

bộ chủ chốt nói riêng ngày càng có giá trị thiết thực Liên quan đến vấn đề phongcách và phong cách làm việc Hồ Chí Minh ở những khía cạnh và góc độ tiếp cậnkhác nhau, đã có nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả, trong đó, tập trungchủ yếu vào các nội dung nghiên cứu sau:

Về phong cách Hồ Chí Minh nói chung

Công trình nghiên cứu "Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh" do Đặng

Xuân Kỳ (Chủ biên) [53] đã được các tác giả trình bày hệ thống phong cách Hồ ChíMinh bao gồm: Phong cách tư duy, phong cách làm việc, phong cách diễn đạt,phong cách ứng xử và phong cách sinh hoạt Trên cơ sở đó, các tác giả nhận định:Trong hệ thống di sản vô giá mà Hồ Chí Minh để lại cho dân tộc và nhân loại thìphương pháp và phong cách của Người là một bộ phận cấu thành rất quan trọng.Qua nghiên cứu, tìm hiểu phương pháp và phong cách của Hồ Chí Minh, mỗi chúng

ta có thể hiểu được một nhân cách lớn chinh phục trái tim, khối óc con người hơnbất kỳ sức mạnh nào khác Vì vậy, trên thực tế, phương pháp Hồ Chí Minh đã trởthành phương pháp của cách mạng Việt Nam, trở thành đường lối, chiến lược củaĐảng, trở thành hoạt động cụ thể của Đảng Còn phong cách Hồ Chí Minh là tấmgương sáng, là mẫu mực cho việc xây dựng phong cách của cán bộ lãnh đạo, củamỗi con người Việt Nam hôm nay và mai sau Từ đó, các tác giả đi đến kết luận:

"Muốn vận dụng sáng tạo các phương pháp cách mạng, mỗi người phải có phongcách đúng đắn, hướng theo phong cách Hồ Chí Minh" [53, tr.214]

Cuốn sách "Bác Hồ - Con người và phong cách" của tác giả Nguyễn Việt

Hồng [49] đã sưu tầm 4 tập sách kể lại những câu chuyện đầy cảm động về conngười và phong cách Hồ Chí Minh Từ những câu chuyện giản dị, đời thường, gần

gũi về Hồ Chí Minh rút ra cho chúng ta nhiều bài học ý nghĩa, sâu sắc trong côngcuộc đổi mới đất nước hiện nay.

Cuốn sách "Hồ Chí Minh sự hình thành một nhân cách lớn" của tác giả Trần

Thái Bình [15] đã đề cập đến năm nội dung trong phong cách Hồ Chí Minh, đó là:phong cách tư duy, phong cách làm việc, phong cách ứng xử, phong cách diễn đạt

và phong cách sinh hoạt Cũng trong cuốn sách này, tác giả đề cập đến nội dungphong cách làm việc Hồ Chí Minh với những đặc điểm nổi bật như thận trọng, thiếtthực, chủ động; luôn luôn nắm vững đường lối quần chúng; tác phong tập thể, dânchủ và tác phong khoa học Tác giả Trần Thái Bình đã sử dụng thuật ngữ "tácphong" đồng nhất với khái niệm "phong cách" Cách tiếp cận này có nhiều điểmtương đồng với các nhà khoa học khi nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh nóichung, phong cách làm việc Hồ Chí Minh nói riêng

Nhóm tác giả Đỗ Hoàng Linh, Phạm Hoàng Điệp đã sưu tầm rất nhiều bài

viết của các nhà nghiên cứu quốc tế về Hồ Chí Minh trong cuốn "Hồ Chí Minh trong ký ức bạn bè quốc tế" [57] Trong đó, các tác giả đã trích một bài viết đăng

trên Tuần báo Ánh Điện (Ấn Độ) ngày 13 tháng 9 năm 1969 khẳng định: "Cụ đã kếthợp giữa sự tao nhã cao quý với một tác phong rất gần gũi, rất dân chủ, một sự kếthợp nhịp nhàng giữa sự tự do không nghi thức, thoải mái và tự tin với một thái độđường hoàng và thận trọng" [57, tr.107]

Cuốn sách: "Tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng Đảng và giáo dục lý luận chính trị của cách mạng hiện nay" của tác giả Trần Đình Huỳnh [51].

Tác giả đã đề cập khá sâu sắc về giá trị to lớn của chủ nghĩa Mác - Lênin làm cơ sởkhoa học cho việc nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh Trên bình diện rộng, tácgiả đề cập đến phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh với những đặc trưng cơ bản làtính hệ thống, phép biện chứng, sự tiến hóa và từ đó "mô hình hóa" bằng thiết lập

ma trận phong cách lãnh đạo với chín cấp độ khác nhau Có thể nói, tác giả đã cónhững đóng góp mới trong việc nghiên cứu phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh,nhưng nhìn chung kết quả nghiên cứu của tác giả mới chỉ đề cập đến một số khíacạnh trong phong cách làm việc Hồ Chí Minh, chưa thật đầy đủ, toàn diện, bao quát

về phong cách làm việc Hồ Chí Minh và việc vận dụng phong cách làm việc Hồ ChíMinh để xây dựng phong cách làm việc cho đội ngũ cán bộ chủ chốt

Nguyễn Tử Nên trong cuốn sách "Phong cách Bác Hồ" [76] đã thông qua

những mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động của Hồ Chí Minh để làm toát lên phong

cách của Người Tác giả đã khẳng định: chính cuộc sống đời thường, nếp làm việc,cách ứng xử trong mọi hoàn cảnh đã là những gì rất riêng của Bác, góp phần làmnên một Hồ Chí Minh vĩ đại luôn hiện hữu không những đối với nhân dân ViệtNam, mà còn cả đối với nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới Đó chính làphong cách Bác Hồ, lãnh tụ vĩ đại của cách mạng Việt Nam, anh hùng giải phóngdân tộc, danh nhân văn hóa kiệt xuất.

Tác phẩm "Tìm hiểu phương pháp Hồ Chí Minh" của Hoàng Chí Bảo [14] đã

khẳng định nghiên cứu phương pháp Hồ Chí Minh không thể tách rời tư tưởng vàphong cách cũng như không thể tách rời đạo đức, lối sống và nhân cách của Người.Bởi vì, phương pháp Hồ Chí Minh là phương pháp ở tầm tư tưởng trong triết lýnhân sinh và hành động của Người, ở sự gắn liền khoa học, cách mạng và nhân văntrong con người và hoạt động của Hồ Chí Minh Khẳng định này của tác giả đượcrút ra từ việc nghiên cứu một số vấn đề cơ bản sau: Phương pháp Hồ Chí Minh vànhững vấn đề đặt ra từ lý luận đến thực tiễn; vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh

để tìm hiểu tư tưởng triết học Hồ Chí Minh; từ "dân" đến "dân chủ" và "dân vận"trong tư tưởng, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh… Cũng trong công trìnhnày, tác giả khẳng định cần thiết phải đẩy mạnh nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh,xây dựng và phát triển ngành Hồ Chí Minh học ở nước ta để đưa phương pháp vàphong cách Hồ Chí Minh vào thực tiễn

Ngoài những công trình nghiên cứu kể trên, nhằm thực hiện thắng lợi Nghịquyết Đại hội XI và Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XI của Đảng, Viện HồChí Minh và các lãnh tụ của Đảng kết hợp với Khu di tích Hồ Chí Minh tại phủ Chủ

tịch đồng chủ trì hội thảo khoa học: "Học tập và làm theo phong cách Hồ Chí Minh"

[128] Hội thảo đã nhận được khá nhiều báo cáo của các nhà nghiên cứu khai thác ởnhiều khía cạnh khác nhau trong phong cách Hồ Chí Minh Theo đó, tác giả TrầnMinh Trưởng khẳng định: "qua nghiên cứu như phong cách tư duy Hồ Chí Minh, tathấy một bản lĩnh vững vàng, tinh thần dũng cảm, dám chịu trách nhiệm trước kếtquả tư duy của mình" [128, tr.263] Còn nhà nghiên cứu Đặng Văn Thái cho rằng:

"Phong cách quần chúng, phong cách dân chủ, phong cách nêu gương của Chủ tịch

Hồ Chí Minh là biểu hiện sinh động tư tưởng của Người về dân chủ, về nói đi đôivới làm, về mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với nhân dân" [128, tr.5] Tác giảPhạm Ngọc Anh lại khai thác khía cạnh học tập và làm theo phong cách Hồ ChíMinh về nêu cao tinh thần trách nhiệm, nói đi đôi với làm, chống chủ nghĩa cá nhân

Từ đó, tác giả đưa ra sáu giải pháp vừa mang tính cấp bách vừa mang tính lâu dài,nhằm góp phần xây dựng Đảng luôn trong sạch, vững mạnh luôn xứng đáng là

"hiện thân của trí tuệ, lương tâm và danh dự của dân tộc" Như vậy, mặc dù cónhững cách tiếp cận khác nhau, nhưng tất cả các nhà nghiên cứu đều hướng tới mụcđích làm sáng tỏ nội dung, ý nghĩa, giá trị lý luận và thực tiễn phong cách của Chủtịch Hồ Chí Minh - tài sản vô giá của Đảng và dân tộc Việt Nam

Cuốn sách "Phong cách Hồ Chí Minh" của tác giả Đỗ Hoàng Linh, Vũ Kim

Yến [58] đã khẳng định: Phong cách Hồ Chí Minh là tài sản vô giá đối với dân tộc

và nhân loại Vì vậy, qua những câu chuyện minh họa vô cùng giản dị, đời thường,các tác giả giới thiệu với người đọc phong cách Hồ Chí Minh - một phong cách vănhóa Việt Nam rất điển hình, gần gũi và thân thuộc Đồng thời, thông qua những bàiviết, bài nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh, các tác giả mong muốn người đọcthấy rõ hơn tầm vĩ đại của Hồ Chí Minh với tư cách là một nhà tư tưởng lớn, nhàhoạt động thực tiễn lỗi lạc

Cuốn sách: "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh nói đi đôi với làm" của Nhà xuất bản Thời đại [82] Trong cuốn sách, các tác giả đã đồng

nhất khái niệm tác phong và phong cách Các nhà nghiên cứu khai thác tác phong tưduy, diễn đạt; tác phong quần chúng; tác phong tập thể - dân chủ; tác phong khoahọc; tác phong ứng xử và tác phong sinh hoạt của Hồ Chí Minh trên cả bình diện lýluận và thực tiễn Đồng thời, các tác giả cũng khẳng định: "Tác phong Hồ Chí Minh

là một chỉnh thể, bắt đầu từ suy nghĩ, tới hoạt động thực tiễn và cuối cùng là sinhhoạt hàng ngày" [82, tr.211] Như vậy, các tác giả không đi sâu nghiên cứu phongcách làm việc Hồ Chí Minh nhưng trong một phạm vi nhất định cũng đã đề cập đếnmột khía cạnh trong phong cách làm việc Hồ Chí Minh

Thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập vàlàm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo Trung ương

đã xuất bản cuốn: "Những nội dung cơ bản của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh" [11] Khi đề cập đến phong cách Hồ Chí Minh, Ban tuyên giáo Trung

ương đã có điểm tương đồng với các nhà nghiên cứu khác khi nhìn nhận nó với tưcách là một chỉnh thể thống nhất, bao gồm những đặc điểm nổi bật như phong cách

tư duy, phong cách làm việc, phong cách diễn đạt, phong cách ứng xử và phongcách sống Trên cơ sở nghiên cứu, các tác giả khẳng định: "Phong cách Hồ ChíMinh được thể hiện trong mọi lĩnh vực sống và hoạt động của Người, tạo thành mộtchỉnh thể nhất quán, có giá trị khoa học, đạo đức và thẩm mỹ" [11, tr.89]

"Những mẩu chuyện về phong cách Hồ Chí Minh" của Nhà xuất bản Thanh

niên [81] Tác phẩm được kết cấu làm năm phần với năm nội dung về phong cách

Hồ Chí Minh Cụ thể:

Một là, những mẩu chuyện về phong cách tư duy của Hồ Chí Minh

Hai là, những mẩu chuyện về phong cách làm việc của Hồ Chí Minh.

Ba là, những mẩu chuyện về phong cách diễn đạt của Hồ Chí Minh

Bốn là, những mẩu chuyện về phong cách ứng xử của Hồ Chí Minh

Năm là, những mẩu chuyện về phong cách sống của Hồ Chí Minh.

Đây là cuốn sách sưu tầm những câu chuyện đầy cảm động, ý nghĩa vềphong cách Hồ Chí Minh và là tài liệu để tác giả khai thác, kế thừa khi thực hiệnluận án

Về phong cách tư duy Hồ Chí Minh

Tác phẩm "Hồ Chí Minh - một con người, một dân tộc, một thời đại" của

Phạm Văn Đồng [44] Công trình đã khái quát đặc điểm cơ bản trong phong cách tưduy Hồ Chí Minh được thể hiện trên những nét tiêu biểu như lý luận gắn với thựctiễn cách mạng, cách diễn đạt mang tính hệ thống, đơn giản, dễ hiểu, dễ nhớ và cósức thuyết phục cao

Cuốn sách "Tư tưởng Hồ Chí Minh rọi sáng con đường độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam" của Lê Mậu Hãn (Chủ biên) [45] đã trình bày một cách hệ thống

nguồn gốc, nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh; hồi ức của các bậc lão thành cáchmạng đã từng sống, làm việc cùng Người Các tác giả khẳng định đặc điểm phongcách Hồ Chí Minh là độc lập trong suy nghĩ, trên cơ sở nghiên cứu, xem xét hoàncảnh kỹ càng Trên cơ sở nghiên cứu, các tác giả đã rút ra kết luận: Học Hồ ChíMinh về phong cách tư duy, mỗi cán bộ, đảng viên:

Có thể mở rộng tư duy nghiên cứu mọi tư tưởng, học thuyết, mọi kinhnghiệm; có thể hướng tầm nhìn ra chân trời để suy ngẫm, so sánh, phânbiệt phải - trái, đúng - sai, tìm hạt nhân hợp lý nhưng phải xuất phát từthực tiễn Việt Nam và về sâu trong thực tiễn Phải có lập trường giai cấpdứt khoát Phải đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân để phụng

sự cách mạng, phụng sự nhân dân [45, tr.206]

Cuốn sách: "Học tập phong cách tư duy Hồ Chí Minh" do Trần Văn Phòng

làm chủ biên [86] Nội dung của cuốn sách dựa trên cơ sở kế thừa kết quả đề tài

nghiên cứu khoa học: "Phong cách tư duy Hồ Chí Minh với việc xây dựng phong cách tư duy cho cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện nay" Cuốn sách bao gồm

bài viết của nhiều tác giả đề cập đến bản chất, đặc trưng phong cách tư duy Hồ ChíMinh và xây dựng phong cách tư duy cho cán bộ quản lý theo phong cách tư duy

Hồ Chí Minh Bài viết của tác giả Cao Đức Thái lý giải những nét đặc sắc trongphong cách tư duy Hồ Chí Minh Tác giả nhấn mạnh, Hồ Chí Minh luôn thể hiện tưduy độc lập trong suy nghĩ và vượt lên trên mọi thành kiến tư tưởng, gắn liền giữatình cảm với lý trí, luôn hướng mọi suy nghĩ tới hành động, chủ động nắm vữngđiều kiện khách quan kết hợp với việc phát huy nỗ lực chủ quan và dựa trên tổngkết kinh nghiệm để nắm bắt những tri thức mới Từ bản chất phong cách tư duy HồChí Minh, tác giả Nguyễn Thế Kiệt đi sâu phân tích thực trạng tư duy lý luận củacán bộ quản lý ở nước ta hiện nay, tìm ra nguyên nhân dẫn đến hạn chế trong lĩnhvực tư duy lý luận của một bộ phận đội ngũ cán bộ quản lý và khẳng định đổi mớinâng cao trình độ tư duy lý luận phải được tiến hành một cách thống nhất với quátrình đổi mới kinh tế - xã hội Còn tác giả Lương Thu Hiền nêu lên một số phươnghướng nhằm từng bước xây dựng phong cách tư duy cho cán bộ lãnh đạo, quản lýtheo phong cách tư duy Hồ Chí Minh Có thể tiếp cận, khai thác phong cách tư duy

Hồ Chí Minh ở các phương diện khác nhau nhưng nhìn chung các tác giả đều khẳngđịnh tìm hiểu cơ sở, bản chất, đặc trưng phong cách tư duy Hồ Chí Minh có ý nghĩa

to lớn trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay Bởi "nó góp phần khắc phục cáccăn bệnh kinh nghiệm chủ nghĩa, giáo điều, duy ý chí trong cán bộ, đảng viên nóichung, cán bộ lãnh đạo quản lý nói riêng; đồng thời góp phần từng bước xây dựngphong cách tư duy khoa học, nâng cao trình độ lý luận cho cán bộ, đảng viên" [86,tr.5]

Cuốn sách "Giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên theo đạo đức cách mạng, phong cách tư duy khoa học Hồ Chí Minh" của Nhà xuất bản Khoa học xã hội [80].

Tác phẩm được các nhà nghiên cứu tiếp cận trên 3 vấn đề cơ bản: Những bài viết vànói của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng, phong cách tư duy khoa họccủa cán bộ - đảng viên; các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước bàn về vấn đề đạođức cách mạng, phong cách tư duy khoa học của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các nhàkhoa học nghiên cứu về đạo đức cách mạng, phong cách tư duy khoa học của Chủ

tịch Hồ Chí Minh Đặc biệt, trong phần 3 của cuốn sách với tiêu đề "Các nhà khoa học nghiên cứu về đạo đức cách mạng, phong cách tư duy Hồ Chí Minh", bằng

nhiều cách viết sắc sảo khác nhau, các nhà khoa học như Tô Tử Hạ, Trần XuânSầm, Trần Thành, Trần Văn Phòng, Phan Ngọc Liên… đã lý giải cặn kẽ việc vậndụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong giáo dục, nâng cao đạo đức cách mạng, sửa đổitác phong, lề lối làm việc của cán

bộ công chức ở nước ta hiện nay Có thể thấy, tác phẩm "Giáo dục, rèn luyện cán

bộ, đảng viên theo đạo đức cách mạng, phong cách tư duy khoa học Hồ Chí Minh"

đã cung cấp thêm tư liệu để các tổ chức đảng cũng như mỗi cán bộ, đảng viên có cơ

sở tu dưỡng rèn luyện, phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn và trở thànhnhững người thực sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư

Cuốn sách "Phong cách tư duy Hồ Chí Minh với việc xây dựng đội ngũ cán

bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện nay" của tác giả Nguyễn Thị Thanh Dung [21].

Có cùng quan điểm với nhà nghiên cứu Đặng Xuân Kỳ, tác giả khẳng định phongcách Hồ Chí Minh là một chỉnh thể thống nhất Trong đó, phong cách tư duy có vaitrò chi phối các phong cách khác Giá trị nổi bật của công trình nghiên cứu là đã chỉ

ra được đặc điểm của phong cách tư duy Hồ Chí Minh như: Mọi tư duy đều xuấtphát từ thực tiễn; độc lập, tự chủ, sáng tạo; kế thừa và phát triển; gắn ý chí, tình cảmvới tri thức khoa học; linh hoạt, mềm dẻo; cụ thể, thiết thực và hiệu quả Từ đó, tácgiả đưa ra bốn nhóm giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của độingũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện nay

Về phong cách giao tiếp Hồ Chí Minh

Không phải là một cuốn sách chuyên biệt về phong cách ngoại giao Hồ Chí

Minh nhưng tác giả Song Thành trong cuốn: "Hồ Chí Minh - Nhà tư tưởng lỗi lạc"

[96] Trong công trình nghiên cứu của mình, vấn đề tư tưởng và phong cách ngoạigiao Hồ Chí Minh được tác giả nghiên cứu khá sâu sắc, trong đó, tác giả khẳngđịnh: "Qua hoạt động ngoại giao cũng như qua sự chỉ đạo hoạt động đối ngoại củaĐảng và Nhà nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho chúng ta một di sản vô giá

về tư tưởng và phong cách ngoại giao, mãi mãi có giá trị soi sáng cho hoạt động đốingoại của Đảng và Nhà nước ta" [96, tr.377] Về phong cách ngoại giao Hồ ChíMinh, tác giả Song Thành đã làm rõ các nội dung: Nguồn gốc hình thành tư tưởngngoại giao Hồ Chí Minh; tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh là nền tảng của đườnglối chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta; phong cách ngoại giao Hồ ChíMinh - phong cách văn hóa và việc vận dụng, phát triển tư tưởng ngoại giao Hồ ChíMinh trong bối cảnh quốc tế hiện nay Từ đó tác giả khẳng định: trước sự pháttriển như vũ bão của cuộc cách mạng khoa học công nghệ, đặc biệt là Việt Namđang tiến hành công cuộc đổi mới, mở cửa, hội nhập quốc tế, để đứng vững và pháttriển chúng ta phải kế thừa, vận dụng, phát triển tư tưởng và phong cách ngoại giao

Hồ Chí Minh; phải ứng xử linh hoạt, khéo léo trước các mối quan hệ theo phươngchâm cứng rắn về mục tiêu, nguyên tắc, mềm dẻo về sách lược, giữ vững độc lập, tựchủ

Cuốn sách "Phong cách giao tiếp Hồ Chí Minh" của tác giả Trần Viết Lưu,

Nguyễn Văn Lũy [59] đã cho rằng phong cách giao tiếp của Hồ Chí Minh là một disản đặc biệt, bởi nó là kết quả của một quá trình thẩm thấu và tiếp biến tinh hoa vănhóa Việt Nam cùng với sự chắt lọc từ các nền văn hóa trên thế giới, là sự biểu hiệntâm hồn bao dung, trong sáng của một bậc vĩ nhân Đặc biệt trong tài liệu này, cáctác giả đã đề cập đến 2 nội dung cơ bản, đó là những vấn đề chung về phong cáchgiao tiếp, tìm hiểu phong cách giao tiếp Hồ Chí Minh và những câu chuyện minhhọa phong cách giao tiếp Hồ Chí Minh với các đối tượng, tình huống cụ thể Trên

cơ sở đó, các tác giả đi đến kết luận: Phong cách Hồ Chí Minh là "con đẻ" của tư

tưởng, nhân cách Hồ Chí Minh Phong cách giao tiếp Hồ Chí Minh là sản phẩm và

là biểu hiện của một nhân cách lớn, giản dị, thân thiện, gần gũi, đúng mực mà vôcùng linh hoạt mà ở bất kỳ cương vị nào, trình độ nào, hoàn cảnh nào, thế hệ nào,thời đại nào, những nét tinh hoa ấy vẫn là giá trị để mọi người có thể phấn đấu, noitheo

Cuốn sách "Hỏi - đáp di sản về tư tưởng, đạo đức, phong cách và thời đại

Hồ Chí Minh" của tác giả Lê Trung Kiên [52] được chia làm hai phần: Phần I: Thân

thế - cuộc đời; phần II: Sự nghiệp - Học thuyết Với 108 câu hỏi liên quan đến nhiềulĩnh vực trong tư tưởng, cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh, trong

đó tác giả đề cập đến phong cách quần chúng nhân dân, phong cách ngoại giao HồChí Minh và chỉ rõ bản chất phong cách ngoại giao Hồ Chí Minh được thể hiệntrong 10 chữ là: "dũng khí, trí tuệ, nhân hậu, uyển chuyển, lịch lãm" [52, tr.298].Đồng thời, tác giả nhấn mạnh đến phong cách tiếp dân của Hồ Chí Minh và khẳngđịnh: "Cách ứng xử của Người rất bình dị, thân mật, thật sự bình đẳng và tôn trọngđồng bào, không phân biệt cấp bậc, chức vụ hoặc thành phần xã hội" [52, tr.252]

Bài viết "Rèn luyện phong cách sâu sát quần chúng theo tư tưởng Hồ Chí Minh" của tác giả Trần Phú Mừng [75] Trong bài viết, tác giả khái quát ba nội

dung chính của tác phong sâu sát quần chúng theo tư tưởng Hồ Chí Minh, bao gồm:Trong mọi hoạt động lãnh đạo, quản lý, cán bộ đảng viên phải rèn luyện, điều chỉnhcách nói, cách viết, cách làm việc, cách tổ chức cho phù hợp với quần chúng; quátrình xây dựng và thực hiện mọi kế hoạch công tác, cán bộ, đảng viên phải điều tra,nghiên cứu cụ thể, tỉ mỉ, phải động viên và phát huy được tiềm năng, sức mạnh củaquần chúng và cán bộ, đảng viên phải luôn gương mẫu trong công tác cũng nhưtrong đời sống sinh hoạt hàng ngày Từ đó, tác giả đi đến khẳng định: "Tích cựcnghiên cứu, học tập, thực hiện tư tưởng, phương pháp của Chủ tịch Hồ Chí Minh là

bổn phận, danh dự của những người cán bộ, đảng viên tâm huyết với dân, với nước.

Đó là giải pháp hữu hiệu nhất để xây dựng văn hóa Đảng" [75, tr.14]

Nghiên cứu về phong cách làm việc Hồ Chí Minh, có bài viết "Hồ Chí Minh vận dụng và phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về phong cách làm việc của người lãnh đạo" của tác giả Trần Nguyễn Tuyên [126] Trong đó, tác giả

khai thác đến việc Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng và phát triển sáng tạo quanđiểm của chủ nghĩa Mác - Lênin trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ cách mạng,hình thành phong cách làm việc mới

Bài viết "Phong cách Hồ Chí Minh một giá trị di sản văn hóa dân tộc" của

tác giả Bùi Đình Phong [85] Bài viết đã khai thác nghiên cứu về Hồ Chí Minh trênphương diện của một nhà văn hóa lớn trên các phương diện: về mặt trí tuệ, về mặttình cảm, về mặt hành động, về mặt tư tưởng, về đời sống riêng tư Từ đó, tác giảkhẳng định: "phong cách Hồ Chí Minh đã nâng cao tầm vóc nhà văn hóa lớn HồChí Minh" [85, tr.38]

Phong cách ngoại giao Hồ Chí Minh cũng là vấn đề được các nhà nghiên

cứu quan tâm, đề cập tới Tiêu biểu: "Phong cách ngoại giao Hồ Chí Minh" của tác giả Vũ Dương Huân [50]; "Tìm hiểu nghệ thuật, phong cách ngoại giao Hồ Chí Minh" của tác giả Trần Thọ Quang, Lưu Thúy Hồng [89] Các nhà nghiên cứu đã

chỉ ra nét đặc sắc trong tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh cũng như nghệ thuật vàphong cách ngoại giao Hồ Chí Minh Thông qua bài viết, giúp cho tác giả luận ánhiểu rõ hơn và có cách nhìn toàn diện hơn về phong cách Hồ Chí Minh

Đề tài khoa học "Phong cách làm việc Hồ Chí Minh - Giá trị lý luận và thực tiễn" do Phạm Ngọc Anh (Chủ biên) [1] đã trình bày hệ thống phong cách làm việc

Hồ Chí Minh; giá trị lý luận và thực tiễn của phong cách làm việc Hồ Chí Minh vàkhẳng định, việc nghiên cứu, tìm hiểu và học tập phong cách làm việc Hồ Chí Minh

để vận dụng vào việc đổi mới phong cách, lề lối làm việc có ý nghĩa lý luận và thựctiễn hết sức quan trọng, đặc biệt là đối với cán bộ, đảng viên giữ vai trò lãnh đạotrong các cơ quan thuộc hệ thống chính trị

Tóm lại, các bài viết và tác phẩm nói trên đã nghiên cứu vấn đề phong cách

Hồ Chí Minh ở nhiều khía cạnh khác nhau Đây là những công trình nghiên cứutổng hợp, mang đến những nhận định khái quát về phong cách Hồ Chí Minh Điểmthống nhất cơ bản của các công trình nghiên cứu này là đều quan niệm phong cách

Hồ Chí Minh là một chỉnh thể thống nhất, bao gồm phong cách tư duy, phong cách

làm việc, phong cách diễn đạt, phong cách ứng xử và phong cách sinh hoạt Trên cơ

sở khai thác nội dung, các tác giả đã khẳng định ý nghĩa, giá trị khoa học của phongcách Hồ Chí Minh đối với công cuộc đổi mới hiện nay Tuy nhiên, có một số tác giả

đi sâu nghiên cứu từng khía cạnh cụ thể của phong cách Hồ Chí Minh như phongcách tư duy, phong cách giao tiếp, phong cách ngoại giao, phong cách làm việc,v.v Những công trình nghiên cứu trên cung cấp cơ sở phương pháp luận, dữ liệu đểtriển khai, nghiên cứu luận án

1.1.2.Tình hình nghiên cứu về vận dụng phong cách làm việc Hồ Chí Minh

Thực tiễn cuộc sống luôn luôn vận động và phát triển đã đặt ra nhiều vấn đềtrong nghiên cứu di sản Hồ Chí Minh Vì vậy, nghiên cứu về việc vận dụng phongcách làm việc Hồ Chí Minh vào xây dựng phong cách làm việc cho cán bộ và cán

bộ chủ chốt các cấp thời gian gần đây được nhiều học giả quan tâm Việc vận dụngphong cách làm việc Hồ Chí Minh phù hợp với điều kiện cụ thể của từng vùng,từng địa phương, từng ngành, từng cơ quan, đơn vị là vấn đề cấp thiết, có ý nghĩasống còn… Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu về việc vận dụng phong cách làmviệc Hồ Chí Minh vào xây dựng phong cách làm việc cho cán bộ và cán bộ chủ chốtcác cấp còn khá khiêm tốn

Cuốn sách "Phong cách làm việc Lêninnit, phong cách Hồ Chí Minh với cán

bộ công đoàn" của Trần Đình Quảng, Nguyễn Quốc Bảo [88] Trong cuốn sách, các

tác giả đã trình bày những nội dung cơ bản sau: Phong cách làm việc Lêninnit;

Hồ Chí Minh - tấm gương sáng ngời về phong cách làm việc Lêninnit; đổi mớiphong cách làm việc, một yêu cầu thiết yếu hiện nay trong hoạt động của các tổchức Đảng, Nhà nước, công đoàn và các đoàn thể quần chúng Qua đó, các tácgiả đi đến khẳng định: phong cách Hồ Chí Minh chính là ở bản thân con người

Hồ Chí Minh Từ nhận định ấy, các tác giả khai thác một số khía cạnh cụ thể màmỗi cán bộ có thể học tập trong phong cách Hồ Chí Minh, đó là: Phong cách làmviệc quần chúng; phong cách làm việc khoa học; phong cách làm việc dân chủ;phong cách làm việc thiết thực, cụ thể, làm đến nơi đến chốn; phong cách tự phêbình và phê bình

Tác phẩm "Đạo đức, phong cách, lề lối làm việc của cán bộ, công chức theo

tư tưởng Hồ Chí Minh" của Ban Tổ chức - Cán bộ Chính phủ, Viện Khoa học - tổ

chức nhà nước [7] Các tác giả nghiên cứu và luận giải các vấn đề:

Thứ nhất, về tư cách, đạo đức, phẩm chất của người cán bộ, công chức,

những nguy cơ và căn bệnh cần tránh Các tác giả nhận định: Vận dụng tư tưởng HồChí Minh trong xây dựng đạo đức, tác phong, lề lối làm việc của cán bộ, công chứchiện nay sẽ giúp chúng ta có những đóng góp thiết thực vào việc đổi mới cán bộ,xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức vững mạnh

Thứ hai, về xây dựng đội ngũ cán bộ công chức đáp ứng yêu cầu của công

cuộc cải cách hành chính, xây dựng Nhà nước vững mạnh Từ cách tiếp cận này,các tác giả làm rõ, theo tư tưởng Hồ Chí Minh, công tác đào tạo cán bộ là khâu cơbản của công tác cán bộ hiện nay; nó gắn liền với tổ chức và hoạt động của Đảng,của Nhà nước; là điều kiện hết sức quan trọng để tạo ra đội ngũ cán bộ đủ phẩmchất và năng lực thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước.Cùng trên cách tiếp cận này, tác giả Thành Duy trong bài viết "Tư tưởng Hồ ChíMinh về đầu tư cho công tác cán bộ" xác định phải gắn liền công tác cán bộ vớicông tác xây dựng Đảng, trong đó tác giả đặc biệt chú ý tới việc xây dựng đội ngũcán bộ chủ chốt của Đảng

Thứ ba, về phương pháp lãnh đạo, quản lý và đổi mới phương pháp lãnh đạo,

quản lý, phong cách, lề lối làm việc khoa học Với cách khai thác này, tác giả LêVăn Yên trong bài "Một vài suy nghĩ về phong cách làm việc của cán bộ trong giaiđoạn hiện nay" đã nêu lên những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về phong cáchlàm việc của cán bộ Từ đó tác giả chỉ ra thực tế công tác cán bộ và đi đến kết luận:

"Trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, cán bộ quản lýchỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ khi xây dựng được phong cách lời nói đi đôi với việclàm, lý luận gắn liền với thực tiễn" [7, tr.330]

Cuốn sách: "Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt của hệ thống chính trị cấp tỉnh, thành phố (Qua kinh nghiệm của Hà Nội)" của tác giả Cao Khoa Bảng

[12] Trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, quanđiểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, từ thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng

bộ Hà Nội, tác giả đã thấy rõ vị trí, vai trò vô cùng quan trọng của đội ngũ cán bộnói chung và đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt nói riêng trong thời kỳ đẩy mạnhcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Trên nền tảng thế giới quan, phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, cuốn sách: "Phong cách làm việc của người bí thư huyện ủy hiện nay qua khảo sát vùng đồng bằng sông Hồng" của tác giả Ngô Kim Ngân, Lâm

Quốc Tuấn [77] Trong cuốn sách, các tác giả đã đề cập tới hệ thống chính trị cấphuyện ở vùng đồng bằng sông Hồng cũng như vai trò của người bí thư huyện ủy Từ

đó, các tác giả phân tích thực trạng về phong cách làm việc của đội ngũ bí thưhuyện ủy thông qua việc khảo sát ở đồng bằng sông Hồng và nêu ra phương hướng,giải pháp cơ bản nhằm xây dựng phong cách làm việc thật sự khoa học của người bíthư huyện ủy hiện nay

Trước sự phát triển của xã hội trong điều kiện mới, có cuốn sách: "Chủ tịch

Hồ Chí Minh với công tác tổ chức cán bộ, xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, công chức trong thời kỳ mới" của các tác giả Lê Cường, Đình Toán [19] Trong

cuốn sách này, các tác giả đã đề cập đến những nội dung cơ bản như tư tưởng HồChí Minh với những người làm công tác tổ chức cán bộ; quy hoạch cán bộ lãnh đạo,quản lý Trên cơ sở đó, các tác giả liên hệ với Luật cán bộ, công chức mới và cácquy định về tuyển dụng, quản lý, đào tạo cán bộ công chức, quản lý hồ sơ cán bộ,công chức, tiêu chuẩn nghiệp vụ, nâng ngạch cán bộ, công chức; quy định về xử lý

kỷ luật, trách nhiệm vật chất của cán bộ, công chức ở nước ta hiện nay theo tưtưởng Hồ Chí Minh

Cuốn "Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào xây dựng phong cách làm việc của cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện nay" do Nguyễn Thế Thắng (Chủ biên)

[94] đã khẳng định việc đổi mới phong cách làm việc theo hướng dân chủ, kỷcương, thiết thực cho cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chínhtrị nước ta là một vấn đề cấp bách hiện nay Để làm rõ vấn đề này, các tác giả tậptrung phân tích những nội dung cơ bản sau: Thống nhất giữa tính đảng, tính nguyêntắc cao với tính năng động, sáng tạo, nhạy cảm với cái mới; thống nhất giữa nhiệttình cách mạng với tính trung thực, khách quan khoa học và trí tuệ; kết hợp cáchlàm việc dân chủ, tập thể với tính quyết đoán và tinh thần trách nhiệm cá nhân cao;thống nhất giữa nhận thức và hoạt động thực tiễn, lời nói đi đôi với việc làm; rènluyện phong cách làm việc có tính quần chúng, sâu sát cơ sở, thường xuyên liên hệmật thiết với nhân dân; xây dựng phong cách làm việc cần, kiệm, liêm, chính, trícông vô tư của cán bộ quản lý Trên cơ sở đó, tác giả đã đưa ra những mục tiêu,phương hướng cơ bản và một số giải pháp mà Đảng và Nhà nước ta thực hiện trongquá trình xây dựng phong cách làm việc cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ởnước ta cho đến năm 2020 Trong đó, tác giả nhấn mạnh đến một số giải pháp:Trang bị hệ thống tri thức tổng hợp, phương pháp tư duy khoa học và năng lực tổ

chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý; phải giữ vững nguyên tắc tậptrung dân chủ, giữ vững kỷ cương trong lãnh đạo, quản lý; tăng cường công tácquản lý cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp; cán bộ lãnh đạo, quản lý phải gần gũi,luôn đề cao trách nhiệm trước quần chúng và cán bộ thuộc quyền; cán bộ lãnh đạo,quản lý phải không ngừng học tập, tu dưỡng nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ trítuệ của mình.

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Xây dựng Đảng "Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở các tỉnh phía Nam nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay" của tác giả Bunxot Thammavong [17] Tác giả đã trình bày vai

trò, vị trí của cấp huyện và đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp huyện hiện nay ở Lào Trênnền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tác giả luận ánđánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở các tỉnh phía Nam nướcCộng hòa dân chủ nhân dân Lào và đề ra mục tiêu, phương hướng và giải phápnhằm xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở các tỉnh phía Nam nước Cộnghòa dân chủ nhân dân Lào hiện nay

Bài viết "Học tập Bác Hồ về phong cách làm việc: Dân chủ, khiêm tốn, thiết thực, đến nơi đến chốn" của Trần Đình Quảng [87] Nội dung bài viết đã đề cập đến

sự cần thiết của đức tính khiêm tốn, dân chủ, thiết thực, cụ thể, đến nơi đến chốnđối với cán bộ, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo trong quá trình công tác Từ đó, tác giảkhẳng định: Mỗi cán bộ, đảng viên cần phải quán triệt những tư tưởng chỉ dẫn của

Hồ Chí Minh về phong cách làm việc dân chủ, khiêm tốn, thiết thực, đến nơi đếnchốn để đáp ứng được những yêu cầu của thời kỳ mới

Bài viết "Đổi mới phong cách làm việc của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở theo tư tưởng Hồ Chí Minh" của tác giả Lê Thị Hương Lan [54] Tác giả đề cập đến năm

nội dung cơ bản trong phong cách làm việc Hồ Chí Minh là: tính tiên phong, gươngmẫu của cán bộ, đảng viên; chăm lo, bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân; phongcách làm việc dân chủ; phong cách làm việc khoa học và sự nhất quán giữa nói vớilàm Trên cơ sở đó, tác giả đi đến kết luận: Trong giai đoạn hiện nay, đổi mới phongcách làm việc của cán bộ nói chung và cán bộ cấp cơ sở nói riêng theo tư tưởng HồChí Minh là một việc làm đúng đắn, nhằm thực hiện có hiệu quả mọi nhiệm vụ đặtra

Luận án tiến sĩ Khoa học Chính trị "Xây dựng phong cách làm việc của chính

ủy trung đoàn bộ binh quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn hiện nay" của tác giả

Nhâm Cao Thành [95] Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng phong cách làm việc củachính ủy

trung đoàn bộ binh quân đội nhân dân Việt Nam, tác giả nêu lên 5 nhóm giải pháp

cơ bản nhằm xây dựng phong cách làm việc của chính ủy trung đoàn bộ binh hiệnnay Cụ thể: 1 là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, các lực lượngtrong xây dựng phong cách làm việc của chính ủy trung đoàn bộ binh giai đoạn hiệnnay; 2 là, xác định đúng nội dung, vận dụng linh hoạt các hình thức, biện pháp xâydựng phong cách làm việc sát với chức trách, nhiệm vụ của chính ủy trung đoàn bộbinh, phù hợp với thực tiễn đơn vị; 3 là, phát huy vai trò, trách nhiệm của cấp ủy,chính ủy, người chỉ huy, cơ quan chính trị cấp trên và của các tổ chức, các lựclượng ở đơn vị trong xây dựng phong cách làm việc của chính ủy trung đoàn bộbinh; 4 là, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng chính ủy trung đoàn ở Học việnChính trị bảo đảm vừa đáp ứng yêu cầu chuẩn chức danh, vừa đáp ứng yêu cầu xâydựng phong cách làm việc của chính ủy sát với thực tiễn đơn vị; 5 là, phát huy vaitrò tích cực, chủ động của chính ủy trung đoàn bộ binh trong tự bồi dưỡng, rènluyện phong cách làm việc đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ

Luận án tiến sĩ Chính trị học "Xây dựng phong cách chủ tịch ủy ban nhân dân xã ở đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn hiện nay" của Hồ Ngọc Trường

[125] Dưới góc độ chính trị, trên cơ sở nghiên cứu những thành tựu đạt được cũngnhư những hạn chế, khuyết điểm còn tồn tại của phong cách chủ tịch ủy ban nhândân xã, tác giả đưa ra hệ thống các giải pháp góp phần xây dựng phong cách chủtịch ủy ban nhân dân xã ở đồng bằng sông Cửu Long trong những năm tới góp phầnthực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của địa phương

Từ các góc độ tiếp cận khác nhau, các tác giả đã nêu lên những vấn đề mangtính lý luận và thực tiễn về phong cách làm việc của cán bộ, công chức hiện naytheo tư tưởng Hồ Chí Minh

1.1.3 Tình hình nghiên cứu về cán bộ và phong cách làm việc của cán bộ chủ chốt ở khu vực miền núi phía Bắc

Mặc dù đã có nhiều công trình khoa học bàn về cán bộ, phong cách làm việctheo tư tưởng Hồ Chí Minh nhưng chủ yếu là đề cập đến phong cách làm việc củacán bộ nói chung Trên thực tế, vấn đề phong cách làm việc của cán bộ chủ chốt ởkhu vực miền núi phía Bắc chưa được nhiều nhà khoa học quan tâm Ở các góc độtiếp cận khác nhau có thể kể đến những công trình tiêu biểu sau:

Cuốn sách “Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” của nhà nghiên

cứu Nguyễn Phú Trọng, Trần Xuân Sầm [123] Các tác giả đã trình bày những vấn

đề lý luận và phương pháp luận về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gồm: một số khái niệm cơ bản; quan điểmcủa chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ;kinh nghiệm xây dựng đội ngũ cán bộ công chức trong lịch sử nước ta và một sốnước trên thế giới; thực trạng đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ hiện nay Từ đó,các tác giả đưa ra một số quan điểm chung và phương hướng nâng cao chất lượngđội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Cuốn sách: "Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực dân tộc thiểu số ở các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên hiện nay" của các tác giả Vũ Đình Hòe, Đoàn

Minh Huấn [46] Nhóm tác giả đã nêu lên thực trạng nguồn nhân lực dân tộc thiểu

số ở các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên, đồng thời lý giải về sự cần thiết,nhiệm vụ, giải pháp để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực dân tộc thiểu số ở cáctỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên trong giai đoạn hiện nay

Công trình "Phát triển nguồn cán bộ dân tộc thiểu số ở các tỉnh miền núi phía Bắc nước ta hiện nay" của tác giả Lô Quốc Toản [120] Trên nền tảng lý luận

của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ, tác giả đã phân tíchthực trạng công tác phát triển nguồn cán bộ dân tộc thiểu số ở các tỉnh miền núi phíaBắc Việt Nam và khẳng định: "sự phát triển không đều của đội ngũ cán bộ dân tộcthiểu số" [120, tr.77] Trên cơ sở đó, tác giả đã nêu lên một hệ thống phương hướng

và giải pháp nhằm phát triển đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số một cách vững mạnh

Cuốn sách "Công tác quy hoạch cán bộ thuộc diện Ban thường vụ tỉnh ủy quản lý ở các tỉnh miền núi phía Bắc giai đoạn hiện nay" của tác giả Thân Minh

Quế [90] Cuốn sách trình bày có hệ thống về quy trình xây dựng quy hoạch cán bộ,thực trạng cán bộ đương chức và trong quy hoạch các chức danh thuộc diện Banthường vụ tỉnh ủy quản lý ở các tỉnh miền núi phía Bắc giai đoạn hiện nay Từ đó,tác giả xác định vấn đề then chốt, có ý nghĩa quyết định đến chất lượng hiệu quảcủa công tác quy hoạch cán bộ thuộc diện Ban thường vụ tỉnh ủy quản lý ở các tỉnhmiền núi phía Bắc trong thời gian tới là "phải nâng cao nhận thức của đội ngũ cán

bộ, đảng viên, trước mắt là các đồng chí ủy viên ban thường vụ tỉnh ủy, cấp ủy viêncác cấp, cán bộ lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương trong từng tỉnh về côngtác quy hoạch cán bộ" [90, tr.228]

Đổi mới công tác cán bộ vừa là nhiệm vụ trước mắt và lâu dài, vừa là mụctiêu, yêu cầu tất yếu, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng trong công cuộc đổi mới Tác

giả Nguyễn Minh Tuấn xuất bản cuốn sách “Tiếp tục đổi mới đồng bộ công tác cán

bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa”[126] Đánh giá công tác xây

dựng cán bộ trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tác giả đã chỉ rõ thựctrạng của đổi mới công tác cán bộ vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu nâng cao nănglực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng Tình trạng suy thoái về chính trị tư tưởng,đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên và tệ quan liêu,tham nhũng, lãng phí chưa được ngăn chăn Đồng thời, công tác cán bộ còn thiếunhững giải pháp mang tính đột phá Mối quan hệ giữa người đứng đầu cơ quan, đơn

vị trong công tác cán bộ chưa được quy định rõ ràng Những yếu kém, hạn chế vốn

có trong công tác cán bộ đã được phát hiện nhưng còn chậm khắc phục Theo đó,phân tích thực trạng của công tác cán bộ trong thời kỳ mới, tác giả đã có những đềxuất, giải pháp nhằm đổi mới đồng bộ công tác cán bộ một cách có hiệu quả

Cuốn sách “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa thủ đô” Cao Khoa Bảng [13] Trên nền tảng lý luận

và thực tiễn, tác giả đã phân tích thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo,quản lý và chỉ ra những ưu điểm, khuyết điểm còn tồn tại trong bộ máy lãnh đạo,quản lý các cấp hiện nay Từ đó, tác giả đã đề ra những phương hướng, giải phápchủ yếu để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, quản lý trong giai đoạn công nghiệphóa, hiện đại hóa của đất nước đang phát triển mạnh mẽ

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Xây dựng Đảng "Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ trì ban chỉ huy quân sự các huyện miền núi phía Bắc trong giai đoạn hiện nay" của Nguyễn Tiến Quốc [92] đã đề cập đến những vấn đề cơ bản về lý

luận và thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ trì ban chỉ huy quân sự các huyện miền núiphía Bắc Trên có sở đó, tác giả phân tích thực trạng và đưa ra phương hướng, giảipháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ trì ban chỉ huy quân sựcác huyện miền núi phía Bắc trong thời gian tới

Luận án tiến sĩ Triết học "Phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp

cơ sở vùng dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc nước ta hiện nay" của tác giả Lê

Quang Trung [124] Tác giả đã phân tích thực trạng quá trình phát huy vai trò củađội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở vùng dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc trongnhững năm đổi mới, qua đó đề xuất giải pháp cơ bản và cấp bách nhằm nâng caohiệu quả, phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ này

Ngoài các công trình nghiên cứu nói trên, còn một số bài viết trên các tạpchí có bàn về cán bộ và phong cách làm việc của cán bộ ở khu vực miền núi phíaBắc Một số bài viết tiêu biểu như: "Xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học công nghệ

ở các tỉnh miền núi thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa" của Ngô Ngọc Thắng [93]; "Vấn đề đào tạo cán bộ dân tộc thiểu số phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa" của tác giả Bùi Thị Ngọc Diệp [20]; "Một số chính sách

và thực hiện chính sách cán bộ ở vùng miền núi và dân tộc thiểu số hiện nay" của

Lê Duy Đại [22]… Nội dung các bài viết đó có nhiều điểm tương đồng với cáccông trình nghiên cứu của các tác giả đã được xuất bản thành sách

Tóm lại, những công trình nghiên cứu về cán bộ và cán bộ chủ chốt ở khuvực miền núi phía Bắc là không nhiều Một số công trình nghiên cứu có bàn đếnchất lượng nguồn nhân lực, trong đó có chú ý đến chất lượng cán bộ, công tác quyhoạch cán bộ, vai trò của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở Tình hình nghiên cứu cán bộ ởkhu vực miền núi phía Bắc cho thấy nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của cán bộđối với sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của vùng được các nhà nghiên cứu đềcập tương đối toàn diện ở các khía cạnh khác nhau Tuy nhiên, vấn đề phong cáchlàm việc của cán bộ chủ chốt ở khu vực miền núi phía Bắc còn là mảng trống Do

đó, đặt vấn đề nghiên cứu phong cách làm việc của cán bộ chủ chốt ở khu vực miềnnúi phía Bắc theo phong cách Hồ Chí Minh là cần thiết và tiếp tục nhận được quantâm hơn nữa từ các nhà khoa học

Dựa vào tổng quan nghiên cứu, tác giả luận án có thêm cơ sở để xác định rõ

thực trạng phong cách làm việc của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ở khu vực miền núi phía Bắc theo phong cách Hồ Chí Minh, hoàn thành một trong những

nội dung mà luận án đặt ra

1.2 ĐÁNH GIÁ KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN

ĐỀ LUẬN ÁN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU

1.2.1 Đánh giá khái quát tình hình nghiên cứu

Có thể nói, những công trình nghiên cứu nêu trên ở mức độ nhất định đã đềcập đến một số vấn đề mang tính lý luận và thực tiễn liên quan đến phong cách HồChí Minh một cách khá phong phú, trong đó có cả những vấn đề được quan tâm luậngiải ở tầm vĩ mô Kết quả nổi bật mà các công trình nêu trên đã đạt được có thể kháiquát như sau:

Thứ nhất, kết quả nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh nói chung và

phong cách làm việc Hồ Chí Minh nói riêng

Các công trình nghiên cứu trên khái quát hóa, phân tích làm rõ nội dungphong cách Hồ Chí Minh dưới góc độ chính trị học, lịch sử Đảng, xây dựng Đảng.Các nhà khoa học đã tiếp cận phong cách Hồ Chí Minh nói chung Bên cạnh đó,cũng có những công trình nghiên cứu sâu về phong cách cụ thể của Hồ Chí Minhtrên các phương diện phong cách tư duy, phong cách giao tiếp, phong cách ngoạigiao, phong cách làm việc; từ đó rút ra ý nghĩa phương pháp luận của phong cách

Hồ Chí Minh đối với phong cách của cán bộ ở nước ta hiện nay Tuy nhiên, cáccông trình nghiên cứu thường mới chỉ đi sâu vào giải quyết và làm rõ nội dung cơbản về phong cách Hồ Chí Minh, hoặc phong cách làm việc, phong cách tư duy,phong cách giao tiếp, phong cách ngoại giao Hồ Chí Minh một cách độc lập, chứchưa vận dụng phong cách Hồ Chí Minh vào nghiên cứu ở một địa bàn cụ thể

Thứ hai, kết quả trong nghiên cứu thực trạng và vận dụng phong cách Hồ

Chí Minh để xây dựng đội ngũ cán bộ

Trên cơ sở phân tích thực trạng phong cách làm việc của đội ngũ cán bộ nóichung và cán bộ lãnh đạo, quản lý nói riêng, những công trình nghiên cứu nêu trên

đã cung cấp cơ sở lý luận cho Đảng và Nhà nước ta trong việc xây dựng tiêu chuẩn

cụ thể đối với cán bộ lãnh đạo ở nước ta hiện nay

Một số công trình đã nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh trên các khíacạnh cụ thể, nhiều tác giả đã công phu khảo sát, đánh giá thực trạng vấn đề phongcách làm việc, phong cách giao tiếp, phong cách tư duy của cán bộ trong nhữngnăm qua đồng thời đề cập một cách khá phong phú những phương hướng, giải phápgóp phần giáo dục, rèn luyện phong cách làm việc, phong cách giao tiếp, phongcách tư duy, phong cách ứng xử… của cán bộ theo phong cách Hồ Chí Minh Tuynhiên, việc vận dụng phong cách Hồ Chí Minh vào xây dựng phong cách làm việccho cán bộ chủ chốt còn chưa thực sự rõ nét để có thể phát huy vai trò của đội ngũnày phục vụ đắc lực cho công tác cán bộ trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước

Có thể khẳng định rằng, phần lớn các nghiên cứu mới chỉ dừng lại ở việc đisâu phân tích một mặt trong hệ thống phong cách Hồ Chí Minh Trên cơ sở đó, cácnhà nghiên cứu đưa ra giải pháp thích hợp nhằm thực hiện theo phong cách Hồ ChíMinh đối với cán bộ nói chung và cán bộ lãnh đạo nói riêng ở nước ta hiện nay

Chưa có công trình nghiên cứu cụ thể về phong cách làm việc của đội ngũ cán bộchủ chốt cấp tỉnh ở khu vực miền núi phía Bắc Đồng thời, nhiều khía cạnh thựctiễn về phong cách làm việc của cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ở khu vực miền núi phíaBắc như thực trạng, những vấn đề đặt ra từ thực trạng phong cách làm việc cho độingũ cán bộ chủ chốt cấp tỉnh chưa được làm sáng tỏ.

Như vậy, dưới nhiều góc độ, phạm vi nghiên cứu khác nhau, những tài liệunêu trên đã giải quyết được một số vấn đề lý luận và thực tiễn về phong cách HồChí Minh nói chung, phong cách làm việc Hồ Chí Minh nói riêng Tuy nhiên, chưa

có một công trình nghiên cứu nào đi sâu khảo cứu, luận giải vấn đề: Xây dựng phong cách làm việc cho cán bộ chủ cấp tỉnh ở khu vực miền núi phía Bắc theo phong cách Hồ Chí Minh như đề tài của luận án.

1.2.2 Những vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu

Xuất phát từ đòi hỏi của thực tiễn và trên cơ sở tổng kết tình hình nghiên có

liên quan, luận án tập trung vào nghiên cứu, giải quyết vấn đề: "Xây dựng phong cách làm việc cho cán bộ chủ cấp tỉnh ở khu vực miền núi phía Bắc theo phong cách Hồ Chí Minh" dưới góc độ Hồ Chí Minh học Vấn đề này được cụ thể hóa

như sau:

Thứ nhất, đi sâu phân tích các khái niệm công cụ chủ yếu như: "phong cách",

“phong cách Hồ Chí Minh”, "phong cách làm việc Hồ Chí Minh", "xây dựng phongcách làm việc", "cán bộ chủ chốt", "cán bộ chủ chốt cấp tỉnh"; phân tích nội dungphong cách làm việc Hồ Chí Minh

Thứ hai, tập trung phân tích, lý giải thực trạng phong cách làm việc của cán

bộ chủ chốt cấp tỉnh ở khu vực miền núi phía Bắc (qua việc điều tra xã hội học tại 3tỉnh là Thái Nguyên, Cao Bằng và Sơn La); chỉ ra những ưu điểm và hạn chế cơ bảntrong phong cách làm việc của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp tỉnh hiện nay; làm rõnguyên nhân và xác định những vấn đề đặt ra đối với việc xây dựng phong cách làmviệc của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp tỉnh

Thứ ba, đề xuất phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm xây dựng phong

cách làm việc của cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ở khu vực miền núi phía Bắc Việt Namhiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh

Tiểu kết chương 1

Từ tổng quan tình hình nghiên cứu cho thấy, nghiên cứu về phong cách HồChí Minh đã đạt được những kết quả bước đầu Đồng thời, các nhà khoa học cũngđưa ra nhiều cách tiếp cận khác nhau khi nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh.Song nhìn chung, các tác giả đều thống nhất quan điểm phong cách Hồ Chí Minh là

sự tổng hợp, thống nhất giữa các yếu tố như phong cách tư duy, phong cách làmviệc, phong cách diễn đạt, phong cách giao tiếp và phong cách sinh hoạt Tuy nhiên,các công trình nghiên cứu mà tác giả luận án đã tiếp cận, dường như chưa có côngtrình nghiên cứu đề cập trực tiếp đến vấn đề xây dựng phong cách làm việc cho cán

bộ chủ chốt cấp tỉnh ở khu vực miền núi phía Bắc theo phong cách Hồ Chí Minh.Trên cơ sở tiếp cận, nghiên cứu phong cách làm việc Hồ Chí Minh, tác giả luận ánnhận thấy một số nội dung đã được các công trình đề cập đến, đây là những luận cứquan trọng để tác giả tham khảo, kế thừa và tiếp tục nghiên cứu

Chương 2 PHONG CÁCH LÀM VIỆC HỒ CHÍ MINH -

NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN 2.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM

2.1.1 Khái niệm phong cách, phong cách Hồ Chí Minh, phong cách làm việc Hồ Chí Minh

Khái niệm phong cách

Phong cách là một thuật ngữ có nguồn gốc từ tiếng Latinh - stylus, tiếng HyLạp - stylos Khái niệm phong cách có nội hàm rất rộng, tùy từng góc độ tiếp cận cóthể sử dụng khái niệm này với những nghĩa khác nhau:

Theo Từ điển tiếng Việt: "Phong cách là cung cách sinh hoạt, làm việc, hoạt

động, xử sự tạo nên cái riêng của một người hay một lớp người nào đó" [84, tr.755]

Quan niệm trên cho thấy, phong cách được thể hiện trong mọi hoạt động củacon người, từ tư duy đến hành động Phong cách của mỗi người không chỉ biểu hiện

ở cung cách sinh hoạt hàng ngày mà còn được định hình trong các hoạt động nghềnghiệp, trong cách ứng xử với người khác và với chính mình Theo đó, phong cáchtạo nên những dấu ấn riêng, thể hiện bản sắc riêng của mỗi người hoặc một lớpngười nào đó

Nhà nghiên cứu Đặng Xuân Kỳ cho rằng: Phong cách là lề lối, cách thức,phong thái, phong độ và phẩm cách đã trở thành nền nếp ổn định của một ngườihoặc của một lớp người, được thể hiện trong tất cả các mặt hoạt động như lao động,học tập, sinh hoạt, ứng xử, diễn đạt (nói và viết) tạo nên những giá trị, những nétriêng biệt của chủ thể đó [53, tr.130]

Tác giả Trần Đình Quảng và Nguyễn Quốc Bảo xác định: "Phong cách làtổng hợp những phương pháp, biện pháp, cách thức tiêu biểu, đặc thù mà người cán

bộ đảng viên từ cán bộ lãnh đạo đến công nhân viên trong hoạt động hàng ngày đểthực hiện những nhiệm vụ, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước

và của các đoàn thể quần chúng đã đề ra" [88, tr.5]

Với quan niệm trên, phong cách không chỉ gắn với những người nghệ sĩ, nhànghệ thuật tên tuổi mà còn gắn với tất cả mọi người, mọi đối tượng trong xã hội, dù

họ là ai, làm nghề gì và họ ở đâu

Gắn liền với khái niệm phong cách, một số nhà nghiên cứu thường đồng nhấttác phong với phong cách Theo chúng tôi, quan điểm như vậy là chưa chính xác,

chưa toàn diện Bởi tác phong phản ánh hành vi ứng xử của con người với côngviệc và xã hội Hiểu một cách đầy đủ, tác phong là lề lối, cách thức đã trở thành nềnnếp ổn định của mỗi con người được thể hiện trong tất cả các hoạt động như laođộng, học tập, sinh hoạt.v.v.

Theo Từ điển Tiếng Việt: Tác phong là "lề lối làm việc hoặc sinh hoạt hàng

ngày của mỗi người" [84, tr.824]

Với quan niệm này, tác phong không phải là yếu tố bẩm sinh, tự nhiên mà nóphải trải qua một quá trình nhận thức và rèn luyện lâu dài của con người trong môitrường xã hội

Theo tác giả Nguyễn Anh Minh, "tác phong được hiểu là lề lối, cách thức,phong thái đã trở thành nền nếp ổn định của con người được thể hiện trong tất cảcác mặt hoạt động như lao động, học tập, sinh hoạt, tạo nên những nét riêng biệt củachủ thể đó" [58, tr.295]

Tác phong làm việc là một bộ phận trong phong cách của con người, nó thểhiện ở cách thức, lề lối tiến hành và giải quyết công việc của một con người cụ thể.Tác phong luôn gắn liền với mọi hoạt động của con người trong cuộc sống Vì vậy,khi thực tiễn cuộc sống thay đổi cũng đòi hỏi tác phong phải biến đổi, thích ứng vớiđiều kiện mới

Giữa tác phong và phong cách có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Trong đó,tác phong là một phương diện, một bộ phận quan trọng, là một hình thức biểu hiệnbên ngoài của phong cách

Như vậy, phong cách là vẻ riêng của một người hay một lớp người nào đó, được thể hiện trong mọi hoạt động như tư duy, làm việc, học tập, sinh hoạt, ứng xử.

Từ cách hiểu trên, phong cách chứa đựng những đặc điểm cơ bản sau:

Thứ nhất, phong cách thể hiện sự thống nhất giữa các biểu hiện ở bên ngoài

và bản chất bên trong của con người Nếu như các yếu tố bên ngoài của phong cáchbiểu hiện ở thái độ, cử chỉ, hành động, hành vi thì các yếu tố bên trong của phongcách bao gồm nhân cách, tình cảm, lý trí và tư tưởng Trên bình diện này, phongcách đồng thời phản ánh trí tuệ, năng lực và tâm hồn của mỗi người

Thứ hai, phong cách được hình thành và chịu tác động bởi rất nhiều yếu tố

khác nhau Trong đó có thể kể đến những yếu tố như điều kiện tự nhiên, hoàn cảnh,môi trường, văn hóa, xã hội, dấu ấn cá nhân… Phong cách chịu sự tác động của cảnhững truyền thống văn hóa tốt đẹp cũng như những thói quen, tập quán lạc hậu.Tuy

nhiên, mức độ tác động, khả năng chi phối của những yếu tố ấy đến việc hình thànhphong cách ở mỗi chủ thể là không giống nhau Thậm chí, ngay trong cùng mộtđiều kiện, hoàn cảnh như nhau nhưng mỗi người lại có một phong cách khác nhau.

Thứ ba, phong cách có mối quan hệ chặt chẽ với đạo đức, nhưng phong cách

không phải là đạo đức mà là những phẩm chất đạo đức được nhận thức và thể hiệnthống nhất trong mọi hoạt động của con người

Khái niệm phong cách Hồ Chí Minh và phong cách làm việc Hồ Chí Minh

Theo cách tiếp cận của tác giả Đặng Xuân Kỳ trong cuốn “Phương pháp vàphong cách Hồ Chí Minh” thì “nghiên cứu phong cách Hồ Chí Minh là nghiên cứutheo nghĩa rộng của khái niệm phong cách” [53, tr.133]

Do đó, có thể hiểu phong cách Hồ Chí Minh là vẻ riêng của Hồ Chí Minh, được thể hiện trong mọi hoạt động như tư duy, làm việc, học tập, sinh hoạt,

ứng xử.

Tác giả Nguyễn Thế Thắng trong cuốn "Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minhvào xây dựng phong cách làm việc của cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện nay"cho rằng: "phong cách làm việc là cái chung biểu hiện thông qua các phương pháp,cách thức và biện pháp" [94, tr.16] Do đó, phong cách làm việc phản ánh rõ nétphẩm chất bên trong của con người

Phong cách làm việc là cách thức, phương pháp làm việc ổn định, mang sắcthái của mỗi người Phong cách làm việc phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như: phẩmchất chính trị, đạo đức, trình độ, năng lực, khí chất của cá nhân; vị trí, chức năng,nhiệm vụ, điều kiện làm việc, sinh hoạt; sự giáo dục, rèn luyện… Đối với cán bộchủ chốt, phong cách làm việc không đơn giản là việc riêng của người cán bộ mà làyếu tố có ảnh hưởng lớn đến chất lượng lãnh đạo và uy tín của tổ chức, của Đảng.Phong cách làm việc của người cán bộ chủ chốt là yếu tố đặc biệt trong bảo đảmtính chính xác của việc ra quyết định và tổ chức thực hiện các quyết định đó, đồngthời tác động trực tiếp đến việc xây dựng, củng cố khối đoàn kết nội bộ và mối liên

hệ giữa Đảng với nhân dân

Theo tác giả, phong cách làm việc là vẻ riêng của một người thể hiện trongtổng thể các phương pháp, biện pháp, cách thức làm việc mang tính ổn định, tạo nênnét riêng biệt của chủ thể khi tiến hành các hoạt động nhằm thực hiện nhiệm vụđược giao Phong cách làm việc được định hướng bởi các phẩm chất đạo đức vàđược chứng thực bởi chất lượng, hiệu quả lao động

Có thể khẳng định rằng, phong cách làm việc là khái niệm rộng lớn hơn kháiniệm phương pháp, khái niệm cách thức, khái niệm biện pháp Bởi các phươngpháp, cách thức và biện pháp là biểu hiện cụ thể của phong cách làm việc.

Phong cách làm việc là cái đời thường, dung dị nhưng lại phản ánh các phẩmchất bên trong của con người, phản ánh tâm hồn, tư tưởng, đạo đức của mỗi người

Phong cách làm việc Hồ Chí Minh được hiểu là vẻ riêng của Người thể hiện trong tổng thể các phương pháp, biện pháp, cách thức làm việc mang tính ổn định, tạo nên nét riêng biệt của Người khi tiến hành các hoạt động nhằm thực hiện nhiệm

vụ cách mạng.

Như vậy, phong cách Hồ Chí Minh và phong cách làm việc Hồ Chí Minh cómối liên hệ mật thiết, gắn bó chặt chẽ trong tư tưởng và hành động của Người.Phong cách Hồ Chí Minh là cái chung, là một chỉnh thể thống nhất từ tư duy, đếnhành động và đến thực tiễn Phong cách làm việc Hồ Chí Minh là một nội dung,một khía cạnh trong phong cách Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh luôn luôn quan tâm đến phong cách làm việc của cán bộ, đảngviên Về mặt lý luận, Người đã để lại cho chúng ta những bài nói, bài viết ngắn gọn,

cô đọng, súc tích nhưng chứa đựng trong đó là những bài học sâu sắc, ý nghĩa vềphong cách làm việc của cán bộ Đặc biệt là trong tác phẩm "Sửa đổi lối làm việc" -được Người viết với bút danh XYZ vào tháng 10 năm 1947 và được Nhà xuất bản

Sự thật in lần đầu tiên vào đầu năm 1948, Hồ Chí Minh nêu ra ba vấn đề cần phảisửa chữa lề lối làm việc của Đảng, đó là chủ quan, ích kỷ, hẹp hòi và gọi mỗi thứbệnh đó là kẻ địch Người cho rằng: mỗi kẻ địch bên trong là bạn đồng minh của kẻđịch bên ngoài, địch bên ngoài không đáng sợ, địch bên trong đáng sợ hơn, vì nóphá hoại từ trong phá hoại ra Suy cho đến cùng, trong tác phẩm, Hồ Chí Minh đãđưa ra nhiều phương thức chỉ đạo có tính chất lâu dài về đổi mới phong cách làmviệc, lãnh đạo của Đảng, đó là phong cách gần dân, sát dân để nói lên tiếng nói củanhân dân

Về mặt thực tiễn, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ ChíMinh đã nêu lên một tấm gương sáng về phong cách làm việc Có những điều màNgười nói ít, thậm chí không nói mà vẫn làm Bởi tự việc làm đã bộc lộ tư tưởng,quan điểm của Người Chính điều đó đã tạo nên sức hấp dẫn và sự lan tỏa của tưtưởng Hồ Chí Minh nói chung và phong cách làm việc Hồ Chí Minh nói riêng

2.1.2 Khái niệm xây dựng phong cách làm việc

Trong Từ điển Tiếng Việt, khái niệm xây dựng được hiểu:

1 Làm nên một công trình kiến trúc theo một kế hoạch nhất định

2 Làm cho hình thành một tổ chức hay một chỉnh thể về xã hội,chính trị, kinh tế, văn hóa theo một phương hướng nhất định

3 Tạo ra, sáng tạo ra cái có giá trị tinh thần, có ý nghĩa trừutượng [84, tr1105]

Theo quan điểm trên, khái niệm xây dựng bao giờ cũng gắn với chủ thể vàđiều kiện nhất định Kết quả của quá trình xây dựng là để tạo ra giá trị về vật chất,tinh thần nhằm đáp ứng, thỏa mãn cho nhu cầu của con người

Từ khái niệm phong cách làm việc nêu trên, theo tác giả, xây dựng phong cách làm việc là quá trình tác động một cách có hệ thống, có mục đích, có kế hoạch

để tạo lập cho mỗi chủ thể lao động thói quen, nhu cầu làm việc khoa học, hiệu quả, phù hợp với chuẩn mực xã hội và tạo nên nét riêng biệt trong quá trình lao động của từng chủ thể.

Chủ thể xây dựng phong cách làm việc được xác định cụ thể như sau:

Một là, các cơ quan, tổ chức: Đây là chủ thể tác động trực tiếp tới việc xây

dựng phong cách làm việc thông qua công tác cán bộ như giáo dục, đào tạo, bồidưỡng, sử dụng cán bộ; thông qua môi trường làm việc với những thể chế, quy chế,nội quy, quy định cụ thể, rõ ràng

Hai là, cá nhân người cán bộ: Thông qua quá trình tu dưỡng, rèn luyện, phấn

đấu để học hỏi điều hay, lẽ phải, phát huy ưu điểm và sửa đổi những khuyết điểm,hạn chế

Đồng thời, trong khái niệm xây dựng phong cách làm việc cũng cần có điềukiện thực hiện như vật chất, tinh thần, cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá

Sự tổng hợp các yếu tố về chủ thể và điều kiện trong xây dựng phong cáchlàm việc sẽ góp phần tạo ra những cán bộ vừa có đức, vừa có tài, vừa có "tâm", vừa

có " tầm" để phục vụ cho nhân dân, cho đất nước

2.1.3 Khái niệm cán bộ chủ chốt cấp tỉnh

Khái niệm cán bộ chủ chốt

Thuật ngữ cán bộ được dùng để phân biệt với nhân dân và cho đến nay vẫncòn nhiều quan điểm khác nhau về cán bộ Theo nghĩa thông thường, cán bộ là tất cảnhững người làm việc trong bộ máy của Đảng, chính quyền, đoàn thể và lực lượng vũtrang

Theo Từ điển tiếng Việt, cán bộ được hiểu theo hai nghĩa cơ bản:

"1 Người làm công tác có nghiệp vụ chuyên môn trong cơ quan nhà nước

2 Người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phân biệtvới người thường, không có chức vụ" [84, tr.105]

Khoản 1 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức được Quốc hội nước Cộng hòa xãhội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 13 tháng 11 năm

2008 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2010 quy định:

Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữchức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sảnViệt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh,thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ởhuyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh (sau đây gọi chung làcấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước [91,tr.8]

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa ra một định nghĩa về cán bộ hết sức khái quát,giản dị và dễ hiểu Theo Người: "Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng,của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tìnhhình dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách chođúng" [64, tr.269] Như vậy, "cán bộ" là cầu nối giữa Đảng, Chính phủ với nhândân, làm cho người dân tuân thủ chính sách, pháp luật của nhà nước và công việccủa nhà nước được thực hiện hiệu quả hơn

Trong đội ngũ cán bộ nói chung, cán bộ chủ chốt là lực lượng nòng cốt, lànhân tố quan trọng nhất trong bộ máy tổ chức Đảng và Nhà nước Cán bộ chủ chốt

là những người đứng đầu một ngành, một địa phương, một đơn vị công tác, sản xuấtkinh doanh, chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện đường lối, nhiệm vụ chính trị ở đó,phân công nhiệm vụ, chỉ đạo cán bộ công chức của mình hoàn thành nhiệm vụ đượcgiao phó

Theo Từ điển tiếng Việt, khái niệm "chủ chốt" được hiểu là "quan trọng nhất,

có tác dụng làm nòng cốt" [84, tr.168]

Có thể hiểu "cán bộ chủ chốt" là: Người có chức năng lãnh đạo, được giaođảm đương các nhiệm vụ quan trọng để lãnh đạo, quản lý, điều hành, tổ chức thựchiện nhiệm vụ; chịu trách nhiệm trước tập thể và cấp trên về nhiệm vụ được phâncông; là người giữ vị trí quan trọng trong việc cụ thể hóa đường lối, chủ trương củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào điều kiện thực tiễn; là người chủ trì

hoạch định chiến lược phát triển, xác định mục tiêu, phương hướng tổ chức thựchiện tất cả các nhiệm vụ đề ra và nhiệm vụ cấp trên giao; là người kiểm tra, giámsát, kịp thời sửa chữa những hiện tượng lệch lạc, bổ sung, điều chỉnh những chủtrương, giải pháp nếu thấy cần thiết, tổng kết, đúc rút kinh nghiệm để thực hiện cóhiệu quả nhiệm vụ đề ra.

Hiểu theo nghĩa chung nhất "cán bộ chủ chốt" là người có chức vụ, nắm giữcác vị trí quan trọng, có ảnh hưởng lớn đến hoạt động của tổ chức bộ máy, làm nòngcốt trong các tổ chức thuộc hệ thống bộ máy của một cấp nhất định; người đượcgiao đảm đương các nhiệm vụ quan trọng để lãnh đạo, quản lý, điều hành bộ máy,

có vai trò định hướng, điều khiển hoạt động của bộ máy thực hiện chức năng, nhiệm

vụ được giao; chịu trách nhiệm trước tập thể, trước cấp trên về lĩnh vực công tácđược giao

Khái niệm cán bộ chủ chốt cấp tỉnh

Sự phát triển của một tỉnh, vùng luôn đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽgiữa các bộ phận Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể quần chúng.Mỗi tổ chức có vị trí, vai trò riêng, song chúng có mối quan hệ tác động qua lại lẫnnhau Do vậy, vai trò của người phụ trách rất quan trọng, góp phần thực hiện thắnglợi nhiệm vụ đặt ra

Căn cứ Quy định số 105-QĐ/TW ngày 19/12/2017 của Bộ Chính trị về phâncấp quản lý cán bộ và bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ ứng cử, Ban thường vụ các tỉnhmiền núi phía Bắc đã ban hành quy định về phân cấp quản lý tổ chức, quản lý cán

bộ của tỉnh

Trên thực tế, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ở khu vực miền núi phía Bắcbao gồm: ủy viên ban chấp hành đảng bộ tỉnh; trưởng, phó trưởng đoàn Đại biểuQuốc hội tỉnh; Phó chủ tịch Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh; Ủy viênThường trực Hội đồng nhân dân tỉnh; Trưởng, phó các ban thuộc Hội đồng nhândân tỉnh; Chánh văn phòng, phó chánh văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội, Hộiđồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh; Bí thư, Phó bí thư Đảng đoàn; Bí thư, Phó bíthư Ban cán sự Đảng; Ủy viên Đảng đoàn, Ban cán sự Đảng; Ủy viên Ủy ban nhândân tỉnh; Trưởng ban, phó trưởng ban của Tỉnh ủy; Chánh, phó văn phòng Tỉnh ủy;Tổng biên tập, phó tổng biên tập báo tỉnh; Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng trườngChính trị tỉnh, Ủy viên Ủy ban kiểm tra Tỉnh ủy; Giám đốc, phó giám đốc Sở, Ban,Ngành, Đài phát thanh truyền hình tỉnh và tương đương; Chủ tịch, Phó chủ tịch Ủy

ban Mặt trận Tổ quốc, Liên đoàn lao động, Hội liên hiệp phụ nữ, Hội nông dân, HộiCựu chiến binh; Bí thư, Phó bí thư Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh;Chủ tịch, Phó chủ tịch hội văn học - nghệ thuật, hội chữ thập đỏ, hội nhà báo, hộiliên hiệp thanh niên, liên minh các hợp tác xã, liên hiệp các tổ chức hữu nghị, liênhiệp hội khoa học - kỹ thuật tỉnh.

Đồng thời đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp tỉnh còn bao gồm các chức danh khác

như: giám đốc, phó giám đốc công an tỉnh; chỉ huy trưởng, phó chỉ huy trưởng bộ

chỉ huy quân sự tỉnh; chánh án, phó chánh án, thẩm phán tòa án nhân dân tỉnh; việntrưởng, viện phó viện kiểm sát nhân dân tỉnh; giám đốc, phó giám đốc bưu điệntỉnh, bảo hiểm xã hội tỉnh, chi nhánh ngân hàng nhà nước, chi nhánh ngân hàng,kho bạc nhà nước tỉnh; cục trưởng, phó cục trưởng cục thống kê, cục thuế tỉnh; chicục trưởng, phó chi cục trưởng chi cục kiểm lâm tỉnh; giám đốc, phó giám đốc điệnlực tỉnh

Như vậy, có thể hiểu cán bộ chủ chốt cấp tỉnh là những người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu trong các cơ quan Đảng, chính quyền, hội đồng nhân dân,

ủy ban mặt trận tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội của tỉnh Họ là những người nắm giữ các vị trí lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị của tỉnh.

Đây là lực lượng đề xuất, lãnh đạo và tổ chức thực hiện đường lối, chủtrương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước trên địa bàn tỉnh đồng thời

họ cũng là chủ thể chịu trách nhiệm trước tập thể và chịu sự giám sát của nhân dân

về những quyết định của mình

2.2 NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG PHONG CÁCH LÀM VIỆC HỒ CHÍ MINH

2.2.1 Phong cách làm việc dân chủ

Phong cách làm việc dân chủ là nội dung quan trọng hàng đầu trong quanđiểm của Hồ Chí Minh về phong cách Cơ sở của phong cách dân chủ là tôn trọngquyền làm chủ của nhân dân, một lòng một dạ phục vụ nhân dân, biết lắng nghe ýkiến của dân, quan hệ tốt với dân, học hỏi dân và chịu sự giám sát của nhân dân

Xuất phát từ bản chất tốt đẹp, ưu việt của chế độ mới, trong tác phẩm

"Thường thức chính trị" viết năm 1953, Hồ Chí Minh khẳng định: "Ở nước ta chínhquyền là của nhân dân, do nhân dân làm chủ Nhân dân là ông chủ nắm chínhquyền Nhân dân bầu ra đại biểu thay mặt mình thi hành chính quyền ấy Thế là dânchủ" [67, tr.263] Với quan điểm này, Hồ Chí Minh yêu cầu chính quyền từ xã đếnChính phủ trung ương đều do dân cử ra và nhiệm vụ của Chính phủ là phải làm

người đày tớ thật trung thành, tận tụy, mẫn cán của nhân dân Cán bộ phải biết làmviệc vì lợi ích của dân, do dân tổ chức, dân kiểm tra, giám sát và lắng nghe nhữnggóp ý của nhân dân để sửa chữa thì đó là nền dân chủ thực tế chứ không phải dânchủ hình thức, giả hiệu Hơn nữa, Hồ Chí Minh luôn coi dân chủ là giá trị đích thựccủa cuộc sống, là thứ của quý báu nhất và thực hành dân chủ là cái chìa khóa vạnnăng có thể giải quyết mọi vấn đề Bởi vì: "Dân chủ, sáng kiến, hăng hái, ba điều đórất quan hệ với nhau Có dân chủ mới làm cho cán bộ và quần chúng đề ra sángkiến" [64, tr.284] Vì vậy, dân chủ phải được thể hiện trong mọi mặt, mọi lĩnh vựccủa đời sống xã hội, đặc biệt trong phong cách làm việc của cán bộ.

Theo Hồ Chí Minh, phong cách làm việc dân chủ đòi hỏi mỗi cán bộ lãnhđạo phải gắn bó với tập thể, tôn trọng và đặt mình trong tập thể, lắng nghe ý kiếncủa tập thể, phát huy sức mạnh của tập thể Điều quan trọng là cán bộ không đặtmình cao hơn tổ chức, đứng ở ngoài sự kiểm tra, giám sát của tổ chức mà luôn luôntranh thủ bàn bạc với tập thể để có được quyết định chính xác và kịp thời nhất

Người cán bộ muốn có phương pháp lãnh đạo tốt cần phải mở rộng dân chủ

để phát huy sức mạnh của tập thể, cùng bàn bạc, thống nhất, quyết tâm thực hiệnthắng lợi nhiệm vụ đã đặt ra; tránh được hiện tượng "trống đánh xuôi, kèn thổingược" Theo đó, phong cách làm việc dân chủ phải được thể hiện từ việc lớn chođến việc nhỏ, ở tất cả các lĩnh vực, trong đó người cán bộ lãnh đạo phải nhận tráchnhiệm cá nhân, hoàn thành tốt nhiệm vụ được tập thể giao phó và tuyệt đối tuân thủnguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách theo tinh thần:

"Tập thể lãnh đạo là dân chủ Cá nhân phụ trách, tức là tập trung Tập thể lãnh đạo,

cá nhân phụ trách, tức là dân chủ tập trung" [64, tr.620].

Những nguyên tắc này luôn được Hồ Chí Minh đề cao trong quá trình hoạtđộng cách mạng cũng như trong sinh hoạt Đảng Người luôn yêu cầu phải mở rộngdân chủ để tất cả các đảng viên có điều kiện, cơ sở bày tỏ ý kiến, nguyện vọng, đề

ra những sáng kiến, kinh nghiệm của bản thân Nếu không thực hành dân chủ thìkhông khí trong Đảng âm u, tăm tối, làm cho Đảng mất sức chiến đấu Người khẳngđịnh: "Người lãnh đạo muốn biết rõ ưu điểm và khuyết điểm của mình, muốn biếtcông tác của mình tốt hay xấu, không gì bằng khuyên cán bộ mình mạnh bạo đề ra ýkiến và phê bình Như thế, chẳng những không phạm gì đến uy tín của người lãnhđạo mà lại tỏ ra dân chủ thật thà trong Đảng" [64, tr.319]

Thực thi phong cách làm việc dân chủ, Hồ Chí Minh cho rằng, cán bộ phải làngười khiêm tốn, không kiêu ngạo, tự cao, tự đại Bởi sự hiểu biết và kinh nghiệmlãnh đạo của cán bộ không phải lúc nào cũng đúng, mọi việc đều hay Cán bộ phảilắng nghe ý kiến của dân chúng để có thêm kinh nghiệm cho mình, đồng thời

"không nên tự tôn, tự đại, mà phải nghe, phải hỏi ý kiến của cấp dưới" [64, tr.321].Trên thực tế, đức tính khiêm tốn cần thiết cho tất cả mọi người, đặc biệt là cán bộlãnh đạo, quản lý các cấp Từ đó, người cán bộ có cơ sở để đưa ra những quyết địnhđúng đắn trong quá trình làm việc, phát huy sức mạnh của khối đoàn kết, khôngngừng học hỏi, mở rộng dân chủ để tiến bộ

Từ yêu cầu về phong cách làm việc dân chủ, Hồ Chí Minh còn cho rằng, mọicán bộ phải chịu trách nhiệm với những việc mình đã làm, quyết định mình đã đưa

ra Tránh tình trạng khi có công thì nhận về cá nhân nhưng khi có lỗi thì lại đổ cho

tập thể Ngay từ năm 1927, trong tác phẩm "Đường kách mệnh", Hồ Chí Minh đã

dành mục đầu tiên để nói về "Tư cách một người cách mệnh" gồm 23 tiêu chí khácnhau nhưng tựu chung lại trong ba mối quan hệ: với mình, với người và với việc.Trong đó, có những điều Người căn dặn cán bộ như, "ít lòng tham muốn về vậtchất", "xem xét hoàn cảnh kỹ càng", "quyết đoán" [61, tr.280] Tư tưởng này củaChủ tịch Hồ Chí Minh đã toát lên nhân sinh quan, lẽ sống của người cán bộ cáchmạng Tư cách người cán bộ không chỉ biểu hiện ở cách ăn, ở, cư xử, phẩm chất đạođức mà bao hàm cả nhân cách, tài năng với những phẩm chất chính trị đặc biệt Đây

là điều kiện cần thiết để người cán bộ cách mạng hoàn thành nhiệm vụ nặng nềnhưng vẻ vang mà Đảng và nhân dân giao phó

Trái ngược với phong cách làm việc dân chủ là những biểu hiện quan liêu,hách dịch, cửa quyền, mệnh lệnh, tham ô, lãng phí Hồ Chí Minh kịch liệt lên ánhiện tượng cán bộ "miệng thì nói dân chủ nhưng làm việc thì họ theo lối "quan"chủ Miệng thì nói "phụng sự quần chúng", nhưng lại làm trái ngược với lợi ích củaquần chúng" [66, tr.176] Nếu thực hành theo lối làm việc này, người cán bộ sẽ tựtước đi của mình vũ khí hữu hiệu nhất để hoàn thành nhiệm vụ Khi đó, dù có "đầytúi quần thông cáo, đầy túi áo chỉ thị" mà công việc vẫn không chạy" [64, tr.637].Tuy nhiên, dân chủ mà Hồ Chí Minh nói đến là dân chủ có định hướng, dân chủ gắnvới tập trung, dân chủ phải đi đến sự tập trung chứ không phải dân chủ quá trớn,dân chủ vô tổ chức, vô kỷ luật Chính những hiện tượng này làm giảm sút uy tín củaĐảng, Nhà nước, cán bộ trước quần chúng nhân dân, là nguy cơ làm cho Đảng mất

vai trò lãnh đạo trước nhân dân, tổn hại đến lợi ích của dân tộc Ở nước ta, với xuấtphát điểm từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu lại chịu ảnh hưởng bởi những tàn

dư phong kiến, tư sản, Hồ Chí Minh nhận thấy những căn bệnh đó có cái gốc từviệc cán bộ quan liêu, sợ nhân dân, xa nhân dân, khinh nhân dân, không hiểu dân,không tin dân, không thương dân, không sát với công việc thực tế, thiếu tinh thầntrách nhiệm, trình độ năng lực yếu kém Người đã chỉ rõ: "Nói tóm lại: Vì nhữngngười và những cơ quan lãnh đạo mắc bệnh quan liêu, thành thử có mắt mà khôngthấy suốt, có tai mà không nghe thấu, có chế độ mà không giữ đúng, có kỷ luật màkhông nắm vững" [66, tr.357]

Muốn sửa chữa, khắc phục những hiện tượng trên đòi hỏi phải tẩy sạch cănbệnh quan liêu, thực hành dân chủ rộng rãi trong mọi lĩnh vực, trước hết là thựchành trong phong cách làm việc của cán bộ Điều cốt lõi, mỗi cán bộ cần đặt lợi íchcủa nhân dân lên trên hết; liên hệ chặt chẽ với nhân dân; việc gì cũng bàn bạc vớinhân dân, giải thích cho nhân dân hiểu rõ; có khuyết điểm thì thật thà tự phê bìnhtrước nhân dân, và sẵn sàng học hỏi nhân dân; tự mình phải làm gương mẫu cần,kiệm, liêm, chính để nhân dân noi theo

Không chỉ đề cập đến nội dung phong cách làm việc dân chủ mà Chủ tịch HồChí Minh là hiện thân mẫu mực của phong cách làm việc dân chủ, luôn thực hiệnnguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách Dù là người đứng đầu Đảng và Nhànước nhưng Người luôn tôn trọng ý kiến tập thể, đồng thời đề cao trách nhiệm cánhân trong công việc; tự phê bình, nhận trách nhiệm trước Đảng, Quốc hội và nhândân khi có khuyết điểm Phong cách làm việc dân chủ của Người thể hiện nhấtquán, theo nguyên tắc: "Bao nhiêu cách tổ chức và cách làm việc, đều vì lợi ích củaquần chúng, vì cần cho quần chúng" [64, tr.286] và cách làm việc, cách tổ chức củachúng ta đều phải lấy câu này làm khuôn phép: "Từ trong quần chúng ra Về sâutrong quần chúng" [64, tr.288]

Rõ ràng trong phong cách làm việc của Hồ Chí Minh, dân chủ không chỉ là

lý thuyết mà trở thành thói quen, thấm vào suy nghĩ và hành động của Người Trongviệc thực hành phong cách làm việc dân chủ, Người cho rằng dân chủ không chỉ ởtrong mối quan hệ giữa cấp trên với cấp dưới, giữa cán bộ với nhau, sâu xa hơn phảiđược thể hiện trong mối quan hệ giữa cán bộ với nhân dân Người nghiêm khắc phêbình một số cán bộ trong quá trình làm việc thiếu dân chủ, làm cho người có ý kiến

mà không dám nói, muốn phê bình mà không dám phê bình Kết quả là làm cho mối

quan hệ giữa cán bộ với nhân dân ngày càng xa rời nhau, quần chúng xa rời Đảng,không còn sáng kiến, hăng hái trong công việc Đối với cán bộ lãnh đạo, muốn biết

ưu, khuyết điểm của mình, công tác của mình tốt hay xấu, cách tốt nhất phải khuyêncán bộ mạnh bạo đề ra ý kiến rồi phê bình Việc làm đó sẽ tăng uy tín của ngườilãnh đạo, tạo ra dân chủ thật thà trong Đảng

Với Hồ Chí Minh, suốt cả cuộc đời hoạt động cách mạng, đặc biệt trong 24năm trên cương vị là Chủ tịch nước, phong cách làm việc dân chủ luôn được Ngườithực hiện ở mọi việc: Từ chủ trì các cuộc họp, đến việc chuẩn bị ra một nghị quyết,văn bản, một bài viết cho đến việc chuẩn bị một tấm thiệp chúc mừng Trong cáccuộc họp, Người luôn tôn trọng, lắng nghe ý kiến của mỗi cán bộ kể cả những ýkiến trái với suy nghĩ của Người Văn bản, tài liệu quan trọng bao giờ Người cũng

đề nghị các đồng chí trong Bộ Chính trị đọc và góp ý kiến trước khi đưa ra quyếtđịnh cuối cùng Nhiều bài báo trước khi đăng, Hồ Chí Minh đưa cho các đồng chíphục vụ xem để sửa chữa những từ ngữ còn khó hiểu Điều này đã toát lên cả mộtphong cách dân chủ, cẩn trọng, công phu, tỉ mỉ của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Trong vòng 10 năm sau ngày miền Bắc được giải phóng (1955 - 1965), Chủtịch Hồ Chí Minh đã hơn 700 lần đi thăm cơ sở Mỗi lần đi cơ sở, Người thườngkhông báo trước để hiểu được thực tế của đơn vị quân đội, địa phương, cơ quan,trường học, tổ chức Từ đó, Người hiểu được tâm tư, nguyện vọng của nhân dân.Với đôi dép cao su, bộ quần áo kaki, nụ cười hiền hậu, đến với cơ sở, bao giờNgười cũng đi thăm bếp ăn, nơi ở, khu vệ sinh trước rồi mới ra hội trường để làmviệc, nói chuyện với mọi người Đến với nhân dân, Người không chỉ nghe báo cáocủa cán bộ mà trực tiếp thăm hỏi, động viên, lắng nghe ý kiến của bà con và đưa ranhững gợi ý, chỉ đạo gần gũi với cuộc sống của nhân dân Với phong cách làm việcdân chủ, thiết thực, cụ thể, Hồ Chí Minh lên án cách làm việc trên bàn giấy, nghedân báo cáo rồi viết ra một bản báo cáo nhưng đọc kỹ thì thấy rỗng tuếch Ngườicũng phê phán cách làm việc của những cán bộ chỉ biết đóng cửa lại mà viết kếhoạch, đề ra chính sách rồi cột vào cổ dân chúng, bắt dân chúng phải nghe theo

Trao đổi về việc làm và xuất bản loại sách Người tốt, việc tốt với một số

đồng chí cán bộ, Người đã nói rõ quan điểm của mình: "Bác muốn bàn luận dânchủ, các chú có ý kiến gì trái với Bác thì cứ cãi, nhất trí rồi về làm mới tốt được.Không nên: Bác nói gì, các chú cứ ghi vào sổ mà trong bụng thì chưa thật rõ, rồi cácchú không làm, hay làm một cách qua loa" [74, tr.661] Chính cách làm việc dân

chủ của Người đã tạo ra không khí phấn khởi, hăng say, phát huy tính sáng tạo vàtrí tuệ tập thể trong quá trình công tác.

Như vậy, 24 năm trên cương vị là người đứng đầu Đảng và Chính phủ, HồChí Minh đã nêu lên một tấm gương sáng về phong cách làm việc dân chủ Ngườiluôn chủ động đến với cuộc sống của nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân đểkịp thời điều chỉnh, sửa chữa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhànước cho phù hợp với nguyện vọng của nhân dân Vì vậy, từ tấm gương Hồ ChíMinh về phong cách làm việc dân chủ, học tập và làm theo Người, mỗi cán bộ, đảngviên phải đặt mình trong tổ chức, trong tập thể, phải tôn trọng nguyên tắc của Đảng,pháp luật của Nhà nước, kỷ cương của xã hội Mọi biểu hiện dân chủ hình thức, hayngược lại, dân chủ quá trớn, lợi dụng dân chủ để "kéo bè, kéo cánh", để làm rối loạn

kỷ cương, mục đích cầu danh, trục lợi, hoặc chuyên quyền, độc đoán, đứng trên tậpthể và pháp luật, làm cho nhân dân bất bình, cần phải bị lên án và loại bỏ Học tậpphong cách làm việc dân chủ Hồ Chí Minh, mỗi cán bộ, đảng viên, dù ở bất cứcương vị nào, phải gần dân, học dân, có trách nhiệm với dân, luôn trăn trở và thấytrách nhiệm của mình khi dân còn nghèo, đói Không chỉ sẻ chia và đồng cam, cộngkhổ với nhân dân, mà còn phải biết tập hợp, phát huy sức mạnh của nhân dân, tổchức, động viên, lãnh đạo nhân dân phấn đấu thoát khỏi đói, nghèo Nhân dân làngười thầy nghiêm khắc và nhân ái, luôn luôn đòi hỏi cao ở cán bộ, đảng viên, đồngthời cũng sẵn lòng giúp đỡ cán bộ, đảng viên hoàn thành nhiệm vụ, phát huy ưuđiểm, sửa chữa sai lầm, khuyết điểm

2.2.2 Phong cách làm việc quần chúng

Điểm nổi bật nhất trong phong cách làm việc Hồ Chí Minh là phong cáchquần chúng Phong cách quần chúng được thể hiện trong sự sâu sát, tin yêu và tôntrọng con người, lắng nghe ý kiến, giải quyết những kiến nghị chính đáng của quầnchúng, sẵn sàng tiếp thu phê bình của nhân dân và sửa chữa khuyết điểm của mình

Tư tưởng, phong cách làm việc quần chúng của Chủ tịch Hồ Chí Minh bắtnguồn từ sự thấm nhuần sâu sắc quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê-nin cũng nhưtruyền thống của dân tộc Theo Người, quần chúng là người sáng tạo ra lịch sử vàcách mạng là sự nghiệp của quần chúng; "Đẩy thuyền là dân thì lật thuyền cũng làdân" - Đó là sự tổng kết, một bài học kinh nghiệm lớn của dân tộc Việt Nam, vớichủ trương dựa vào dân, phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc để xây dựng vàbảo vệ đất nước

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhìn thấy sức mạnh và sự sáng tạo vô cùng to lớncủa nhân dân, Người cho rằng "Trong bầu trời không có gì quý bằng nhân dân.Trong thế giới không có gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân"[69,tr.453] Quan điểm trên cho thấy, Người luôn có lòng tin tuyệt đối với nhân dân.Theo Người dân ta rất thông minh, biết giải quyết mọi công việc một cách nhanhchóng mà nhiều cán bộ nghĩ mãi không ra Người khẳng định: "Dễ mười lần khôngdân cũng chịu, khó trăm lần dân liệu cũng xong"[74, tr.280] Bằng quan điểm lýluận này, Hồ Chí Minh nhìn nhận sức mạnh của nhân dân không chỉ trên phươngdiện chính trị, quan trọng hơn Người luôn đánh giá sức mạnh của nhân dân theogiá trị nhân văn cao cả Do đó, sức mạnh vĩ đại và năng lực sáng tạo vô tận củaquần chúng là yếu tố đảm bảo cho thắng lợi của sự nghiệp cách mạng.

Thấu hiểu vai trò của quần chúng nhân dân trong lịch sử và coi quần chúngkhông chỉ là động lực mà còn là mục tiêu của cách mạng, Hồ Chí Minh yêu cầungười cán bộ phải có phong cách làm việc quần chúng Điều này được thể hiện trêncác bình diện sau:

Thứ nhất, người cán bộ phải gần gũi quần chúng, lắng nghe và thấu hiểu mong muốn của quần chúng

Với phong cách làm việc quần chúng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn sâu sátquần chúng nhân dân, lắng nghe tìm hiểu nguyện vọng của nhân dân và tìm cáchđáp ứng nguyện vọng chính đáng của nhân dân, sẵn sàng tiếp thu phê bình của quầnchúng và kịp thời sửa chữa khuyết điểm, thiếu sót Để thực hiện tốt quan điểm này,

Hồ Chí Minh nghiêm khắc phê bình những cán bộ cậy thế ở trong ban này, ban nọrồi coi khinh dân, lên mặt với dân Phong cách làm việc quần chúng yêu cầu ngườicán bộ phải thường xuyên đi xuống cơ sở mà mình phụ trách, lắng nghe ý kiến củaquần chúng Ngược lại, nếu cách xa dân chúng, không liên lạc chặt chẽ với dân

chúng thì người cán bộ nhất định sẽ thất bại Tuy nhiên, lắng nghe quần chúng

không có nghĩa là theo đuôi quần chúng Khẳng định quan điểm này, Hồ Chí Minhcho rằng: "Trong dân chúng, có nhiều tầng lớp khác nhau, trình độ khác nhau, ýkiến khác nhau" [64, tr.336] Do đó, người cán bộ phải có bản lĩnh vững vàng đểvừa nâng cao trình độ giác ngộ, dân trí của quần chúng, tạo ra sự chuyển biến tíchcực trong nhận thức của một bộ phận quần chúng "chậm tiến", vừa thực hiện tốt vaitrò lãnh đạo của mình

Thứ hai, người cán bộ phải biết đề ra đường lối, chính sách đúng đắn

và biết cách tổ chức thực hiện đường lối, chính sách đó phù hợp với thực tiễn

Hồ Chí Minh phê phán mạnh mẽ lối lãnh đạo quan liêu, áp đặt, chỉ đạo trênbàn giấy Người nói: "Nếu cứ làm theo ý muốn, theo tư tưởng, theo chủ quan củamình, rồi đem cột vào cho quần chúng, thì khác nào "khoét chân cho vừa giầy"…

Ai cũng đóng giầy theo chân Không ai đóng chân theo giầy" [64, tr.288] Ngườicán bộ không được phép cứng nhắc mà phải căn cứ vào thực tế để đề nghị cấp trênđiều chỉnh quy tắc, kế hoạch chưa hợp lý Hồ Chí Minh còn chỉ ra cách thức làmnghị quyết và làm công tác chỉnh đốn cán bộ như sau: "Nghị quyết gì mà dân chúngcho là không hợp thì để họ đề nghị sửa chữa Dựa vào ý kiến của dân chúng mà sửachữa cán bộ và tổ chức của ta" [64, tr.337] Người cán bộ còn phải biết dựa vàoquần chúng, biết phát huy sức mạnh của quần chúng để triển khai công việc và hoànthành công việc

Thứ ba, trong công tác và trong sinh hoạt, người cán bộ phải giản dị, hòa đồng với quần chúng, tự mình phải mẫu mực để xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh thường xuyên căndặn các tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên phải coi trọng mối liên hệ chặt chẽ vớiquần chúng và phải thể hiện tinh thần phụ trách trước nhân dân Mỗi cán bộ, đảngviên phải nhiệt tình hăng hái, sâu sát nhân dân, gương mẫu, dám chịu trách nhiệmtrước dân cả về lời nói và việc làm, quyết tâm, bền bỉ, chịu đựng gian khổ, quan tâm

và tìm mọi cách giải quyết kịp thời, hiệu quả đáp ứng những nhu cầu thiết thực,chính đáng, hợp pháp mà nhân dân đặt ra, kể cả chấp nhận sự hy sinh để bảo vệ dân,phấn đấu vì sự ấm no, hạnh phúc của nhân dân Người nhấn mạnh, việc gì lợi chodân, thì phải làm cho kỳ được Việc gì hại cho dân, thì phải hết sức tránh Đó làtrách nhiệm của tất cả cán bộ, đảng viên của Đảng và Nhà nước, làm được như vậymới xứng đáng là công bộc của nhân dân Hồ Chí Minh luôn cảnh tỉnh những suynghĩ lệch lạc trong cán bộ, rằng "phải ăn mặc bảnh mới giữ được oai tín, giữ đượcthể diện Nói thế hết sức sai Muốn có oai tín thể diện, thì phải làm việc cho giỏi.Nếu ăn mặc bảnh, mà được oai tín thể diện, thì mấy chàng Sở Khanh chẳng nhiềuoai tín lắm ư?" [64, tr.241] Suốt đời, vị Chủ tịch kính yêu của nhân dân Việt Nam

đã sống một cuộc đời thanh bạch bởi cho rằng, khi đời sống của nhân dân còn khókhăn mà người cán bộ lại hoang phí thì "hoang phí là một tội ác" [64, tr.241] Khi