Tạp chí Nông Thôn Việt số 68 - Tháng 9.2021.pdf

Khi đã khẳng định được vai trò của kinh tế tư nhân thì cần phải có những giải pháp cụ thể hơn để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đầu tàu trong lĩnh vực nông nghiệp phát triển; chẳng h

nông nghiệp

Sản xuất theo trật tự của tự nhiên Ứng dụng công nghệ:

Giải bài toàn

ứt gãy chuỗi cung ứng

Dòng người

bỏ phố về quê:

Gánh nặng hay

nguồn lực?

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 3

Được triển khai từ ngày 12/7/2021

PHÍ

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 5

CÔNG TY CỔ PHẦN HIM LAM

100 95

Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam

Nguyễn Tuấn Anh - GSTS

Nguyễn Minh Châu - PGS.TS

Thư ký Tòa soạn

Nguyễn Thị Mai Phương

Tòa soạn

Lầu 10, Tòa nhà số 12 Võ Văn Kiệt,

P Nguyễn Thái Bình, Q.1, TP.HCM ĐT: (028) 3821 1283

Fax: (028) 3914 7286 Hotline: 093 205 6666

văn phòng hÀ nội

26 Phạm Văn Đồng, Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội

Điện thoại: 091 3460692Giấy phép xuất bản số 06/GP-BTTTT

do Bộ TT&TT cấp ngày 7/1/2016

CV chấp thuận tăng lên 76 trang

số 3993/BTTTT-CBC do Bộ TT&TT cấp ngày 08/11/2019

In tại CT TNHH Quảng cáo và Thương mại Dương Phong

Khổ in (21 x 29)cm

vỚi sự Tham gia cỦa:

Hồ Xuân Hùng, Nguyễn Đức, TS Nguyễn Sĩ Dũng,

TS Nguyễn Đăng Nghĩa, TS Nguyễn Thị Miền,

TS Nguyễn Quang Như Quỳnh, Cẩm Hà, Mạnh Tiến, Kim Châu, Ngữ Yên, Đỗ Quang Tuấn Hoàng, Hoàng Trọng, Nguyễn Thu, Anh Phương, Đông Khánh, Tôn Thất Hòa, Quách Thuyên Nhã Uyên, Minh Huy, Trần Trọng Triết, Nguyễn Quỳnh, Lương y Diệp Bình, Công Bằng, An Viên, Vân Anh, Tuấn Anh, Ban Dung, Đặng Thùy, Thùy Dung, Bá Anh, Ngọc Phương, Minh Quang, Ánh Tuân, Ngọc Toan, Diễm Thư, Gia Tuệ, Chi An, Tam Diệp

Ảnh bìa:

Những năm gần đây, khái niệm kinh tế tuần hoàn thường được nhắc đến Trong lĩnh vực nông nghiệp, kinh tế tuần hoàn đang được xem là xu hướng

đồ họa: hữu nhất

www.nongthonviet.com.vn

Kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp

Sản xuất theo trật tự của tự nhiên Ứng dụng công nghệ:

Giải bài toàn

ứt gãy chuỗi cung ứng

phÂn cẤp, phÂn quyền:

Khái niỆM & quy chẾ pháp lÝ

Thực hành TiẾT KiỆM, chống lãng phí:

Khổng lồ và

vô hình

Thiền Trong nông nghiỆp của Masanobu FuKuoKa

shell house - cảM hứng ThiẾT KẾ

Từ loài Trai

làng giao Thương, làng Trù phú

nước sạch và sức Khỏe cộng đồng

34 Mục lục

làng nghề viỆT:

làng nghề làM neM chả

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 7

Đợt lây nhiễm thứ 4 của đại dịch Covid-19 đã tác động

nghiêm trọng đến tình hình kinh tế - xã hội của Việt

Nam Đến 27/8, cả nước đã có hơn 400.000 ca bệnh,

hơn 10.000 ca tử vong Nhiều tỉnh, thành phố, đặc biệt là các

tỉnh phía Nam, phải thực hiện “giãn cách xã hội” dài ngày theo

tinh thần Chỉ thị 16 Ở những nơi đó, các hoạt động kinh tế, dịch

vụ đều… bất động, kể cả các nhà máy, xí nghiệp sản xuất, các

nhà hàng, cửa hàng hay các địa điểm vui chơi giải trí Trong

những ngày các tỉnh thành phố phía Nam “căng mình chống

dịch”, đã có một đợt sóng người “di tản ngược” - từ Nam ra Bắc

Họ là những công nhân trong các nhà máy, xí nghiệp đang tạm

ngưng hoạt động; những người lao động trong các cơ sở dịch

vụ; những người làm lao động thời vụ và cả những người lao

động tự do… Họ tự phát “di tản” bỏ phố về quê để trốn dịch,

để tránh đói và khả dĩ tìm chỗ an toàn hơn so với việc ở lại…

Hậu quả của việc “di tản ngược” này, chắc sẽ còn nhiều dịp,

nhiều ý kiến phân tích, mổ xẻ Nhưng thực tế, đã có những bất

trắc xảy ra: đói khát, dịch bệnh, tai nạn giao thông… Chưa kể

trong số họ, có không ít người là nguồn lây Covid-19 cho cư dân

các địa phương trên đường hoặc tại điểm đến Đáng quan ngại

hơn, khi dịch bệnh tạm lắng, các nhà máy, xí nghiệp, các cơ sở

dịch vụ được phép hoạt động trở lại, không biết lấy đâu ra lao

động, đặc biệt là lao động có tay nghề? Khủng hoảng thiếu lao

động, đó là vấn đề dễ nhìn thấy trong những ngày sau dịch…

Tuy nhiên, lâu nay, tình trạng thanh niên nông thôn đổ ra

thành phố kiếm việc làm, đã khiến cho lao động nông thôn bị

mất cân bằng Ở không ít địa phương, đất sản xuất bị bỏ hoang

hoặc canh tác không hiệu quả Làng quê thôn xóm, có nơi chỉ

có lao động là ông bà già, người tàn tật và… trẻ em

Trong những năm gần đây, chủ trương phát triển kinh tế

nông thôn gắn với xây dựng Nông thôn mới được Chính phủ

triển khai mạnh mẽ Sản xuất nông nghiệp ứng dụng công

nghệ cao như trồng rau củ quả trong nhà lưới, tưới tiêu chủ

động, canh tác theo hướng hữu cơ, truy xuất nguồn gốc…

không còn xa lạ với nhiều hộ nông dân Bên cạnh đó, phong

trào OCOP - Mỗi xã một sản phẩm - cũng đang được khuyến

khích phát triển Tuy nhiên, trước tình trạng lao động trẻ ở

nông thôn đổ ra thành phố, đến các nhà máy KCN, các khu đô

thị, đi lao động nước ngoài… để kiếm sống như lâu nay, thì cái

thiếu quan trọng đối với nông nghiệp, nông thôn là thiếu lao

động, đặc biệt là lao động trẻ, có tay nghề Chính vì điều đó mà

tiềm năng kinh tế nông thôn chưa được khai thác hiệu quả

Vậy, hàng chục ngàn lao động từ thành phố đổ về nông

thôn hiện nay, là “gánh nặng” hay nguồn lực?

Rõ ràng, trước mắt, hàng chục ngàn người tràn về nông thôn cũng gây nên tình trạng tăng nhân khấu đột biến Những gia đình nông dân nghèo, sẽ thêm khó khăn vì thêm miệng ăn

mà chưa có việc làm ổn định Tuy nhiên, “gánh nặng” đó chỉ

là tạm thời Nông dân, nông thôn, vốn có truyền thống lá lành đùm lá rách, rau cháo có nhau… Về lâu dài, lượng lao động hồi hương này, nếu được sử dụng đúng, sẽ là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế nông thôn Đa phần trong số lao động trở

về đều nghèo, không có vốn liếng Cái họ có là sức lao động và một ít kỹ năng lao động công nghiệp Để trở thành lực lượng lao động chủ chốt ở nông thôn, họ cần phải được bồi dưỡng

kỹ năng lao động nông nghiệp công nghệ cao, được cấp vốn đầu tư để sản xuất nông nghiệp hoặc làm nghề Nếu không thể làm chủ, họ cũng được đào tạo nghề để vào làm việc trong các cơ sở sản xuất OCOP Các làng nghề nông thôn đang thu hút lao động Đất đai ở nông thôn cũng đang cần lao động kỹ thuật cao Người lao động trẻ đã về Nhưng không thể để họ

tự tổ chức sản xuất theo cách truyền thống - lao động vất vả

mà hiệu quả bấp bênh

Để “giữ chân” lực lượng lao động hồi hương cho phát triển kinh tế nông thôn, ngay từ bây giờ, lãnh đạo ngành nông nghiệp

và lãnh đạo các địa phương cần ngồi lại tính toán giải pháp, chính sách, nguồn vốn để đầu tư, đào tạo nghề, tạo việc làm…

trên cơ sở nguồn vốn đầu tư phát triển kinh tế nông nghiệp, xây dựng Nông thôn mới và OCOP Hội Nông dân, Tổng hội nông nghiệp và các hiệp hội ngành nghề nông nghiệp cũng cần tham gia vào việc dạy nghề và giám sát nguồn vốn đầu tư để những lao động thất nghiệp hồi hương sớm trở thành những

“ông chủ” các ngành nghề xây dựng Nông thôn mới tương lai

Các nhà máy, xí nghiệp, KCN, khu đô thị cần lao động, không sai Nhưng nông nghiệp, nông thôn cũng đang rất cần lao động, đặc biệt là lao động trẻ Sản xuất nông nghiệp đang phát triển

và hiệu quả, nhiều nơi, không thua kém sản xuất công nghiệp

Sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu luôn chiếm tỉ trọng cao, đem ngoại tệ nhiều nhất về cho đất nước trong những năm gần đây

Nhìn ở góc độ nông nghiệp - nông dân - nông thôn, việc hàng chục ngàn lao động “di tản ngược” - bỏ phố về quê không phải là “gánh nặng” hay “thảm hoạ” Trong “nguy” có “cơ”

Nếu muốn nền nông nghiệp phát triển mạnh mẽ hơn, nông thôn phát triển giàu đẹp hơn, đời sống nông dân được cải thiện hơn… không thể không tính tới việc “trải thảm đỏ” đón lực lượng lao động trẻ, đặc biệt là lao động chất xám về nông thôn Trước mắt, hãy có chính sách đúng đối với lực lượng lao động hồi hương này Đừng coi đó là “số ít”, là “chuyện nhỏ”

NGUYỄN ĐỨC

Dòng ngƯỜI bỏ phố về quê:

gánh nặng hay nguồn lực?

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 7

T R O n g n Ư Ớ c

Thời sự Trong Kỳ

q u ố c T Ế

Ngày 9/8, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã

có chuyến thăm hữu nghị chính thức CHDCND

Lào Đây là chuyến thăm song phương nước

ngoài chính thức đầu tiên của lãnh đạo cấp

cao Đảng, Nhà nước ta sau Đại hội Đảng toàn

quốc lần thứ XIII; đồng thời là chuyến công

du nước ngoài đầu tiên của Ông Nguyễn Xuân

Phúc trên cương vị Chủ tịch nước

Từ ngày 24 - 26/8, Phó Tổng thống Hoa Kỳ - Bà

Kamala Harris đã có chuyến thăm chính thức

Việt Nam Việt Nam là điểm đến thứ hai trong

chuyến công du Đông Nam Á lần này của Phó

Tổng thống Mỹ Bà Kamala Harris cho biết Hoa

Kỳ duy trì sự hợp tác cấp cao về an ninh, đồng

thời ủng hộ một Việt Nam độc lập và thịnh

vượng Trong chuyến thăm, ngoài lịch làm

việc chính thức với các lãnh đạo cấp cao của

Việt Nam, bà Kamala còn tham gia lễ mở văn

phòng Lực lượng Gìn giữ Hòa bình, ký văn bản

thuê đất mới cho Đại sứ quán Hoa Kỳ và khai

trương văn phòng khu vực Đông Nam Á của

CDC Hoa Kỳ tại Hà Nội

Ngày 24/8, tại kỳ họp thứ 2 HĐND TP.HCM

khóa X, ông Phan Văn Mãi - Ủy viên Trung

ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy

TP.HCM nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã được bầu vào

chức danh Chủ tịch UBND TP.HCM, thay ông

Nguyễn Thành Phong được Bộ Chính trị điều

động làm Phó ban Kinh tế Trung ương Ông

Phan Văn Mãi sinh năm 1973, quê xã Thạnh

Phú Đông, huyện Giồng Trôm, Bến Tre, là thạc

sĩ Quản lý kinh tế

Từ ngày 14/8, công dân đủ 14 tuổi có quyền

được làm hộ chiếu phổ thông gắn chip điện tử

Hộ chiếu gắn chip được thực hiện bằng công

nghệ hiện đại đáp ứng yêu cầu bảo an, chống

nguy cơ làm giả và đạt tiêu chuẩn ICAO Hộ

chiếu theo mẫu cũ và hộ chiếu gắn chíp điện

tử có giá trị pháp lý ngang nhau Hộ chiếu đã

được cấp trước ngày 1/1/2022 được sử dụng

đến khi hết thời hạn được ghi trên hộ chiếu

Sau 16 ngày tranh tài, ngày 8/8, Thế vận hội mùa Hè lần thứ 32 - Olympic Tokyo 2020 - đã bế mạc Đoàn thể thao

Mỹ xếp thứ nhất toàn đoàn với 113 huy chương (39 HCV,

41 HCB và 33 HCĐ) Xếp sau là đoàn Trung Quốc với 88 huy chương (38 HCV, 32 HCB và 18 HCĐ), xếp thứ 3 là chủ nhà Nhật với 58 huy chương (27 HCV, 14 HCB và 17 HCĐ) Đoàn Việt Nam chia tay Olympic Tokyo mà không giành được huy chương nào

Tối 24/8, Thế vận hội dành cho người khuyết tật lần thứ 16 trong lịch sử (Paralympic Tokyo 2020) cũng đã chính thức khai mạc tại Nhật Bản Paralympic Tokyo 2020 ghi nhận

số vận động viên đông nhất trong lịch sử (4.403 người),

số lượng vận động viên nữ đông kỷ lục (1.853 người), lần đầu tiên cầu lông và taekwondo được đưa vào thi đấu…

Chính quyền Haiti ngày 15/8 cho biết ít nhất 304 người đã thiệt mạng và hàng trăm người bị thương hoặc mất tích sau trận động đất 7,2 độ Richter ngày 14/8.Tâm chấn nằm trên đất liền ở độ sâu 10km, cách thị trấn Petit Trou de Nippes 8km và cách thủ đô Port-au-Prince khoảng 150km

Á này Thủ lĩnh Taliban tuyên bố sẽ thành lập Tiểu vương quốc Hồi giáo Afghanistan như trước khi bị Mỹ lật đổ sau

sự kiện ngày 11/9/2001 Lo lắng Taliban sẽ áp đặt lại chế

độ hà khắc như trước đây, nhiều người dân Afghanistan

đã tìm cách rời khỏi đất nước Các quốc gia láng giềng đang lo ngại về nguy cơ xảy ra làn sóng người di cư như

đã từng xảy ra ở Syria Taliban tuyên bố sẽ thay đổi theo chiều hướng tích cực trong việc vận hành chính quyền mới nhưng vẫn nhận nhiều sự hoài nghi từ dư luận quốc tế

Ngày 26/8, vụ đánh bom gần sân bay Kabul ở Afghanistan khiến ít nhất 13 lính Mỹ và 90 thường dân Afghanistan thiệt mạng Hơn 140 người khác bị thương, và con số thương vong dự kiến tiếp tục tăng Theo Reuters, phiến quân tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tuyên bố nhận trách nhiệm vụ tấn công

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 9

Việt Nam đang tích cực ngoại giao vắc-xin nhằm mang vắc-xin về nước nhiều nhất có thể, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn cho biết, trong tháng 8 và tháng 9 Việt Nam có thể nhận được 16 triệu liều vắc-xin thông qua các hình thức viện trợ, các đối tác nhượng lại vắc-xin và giao vắc-xin theo hợp đồng đã ký kết

Chính phủ cũng đặc biệt quan tâm đẩy mạnh quy trình cấp phép các loại vắc-xin trong nước Sau 3 giai đoạn thử nghiệm, Nano Covax đã được Hội đồng y đức tư vấn cấp giấy lưu hành thuốc, tuy nhiên Bộ Y tế vẫn chưa cấp phép khẩn cấp cho vắc-xin này vì cần được bên đơn vị nghiên cứu bổ sung thêm một số dữ liệu Covivac đã bước vào thử nghiệm trên người giai đoạn

2 Trong khi đó, ARCT-154 bắt đầu thử nghiệm từ 15/8

q u ố c T Ế Biến chủng Delta vẫn là biến chủng chiếm

áp đảo trong các ca mắc mới Các nước vẫn đang loay hoay với việc đối phó chống dịch bệnh lây lan nhanh bên cạnh việc mở cửa nền kinh tế Việc một số nước phát triển tiến hành tiêm mũi tăng cường (thứ ba) trong khi rất nhiều nước còn đang thiếu hụt nguồn cung vắc-xin đã gây ra tranh cãi trên thế giới

WHO kêu gọi chia sẻ vắc-xin đến các nước nghèo và đang phát triển nhằm đạt độ phủ vắc-xin trên toàn cầu

Ngày 2/8, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã thông qua một gói

hỗ trợ nguồn tài chính lớn nhất lịch sử tổ chức này, trị giá lên tới 650 tỷ USD, để giúp các nước đang đối mặt với tình trạng nợ gia tăng và sụt giảm kinh tế vì đại dịch Covid-19 Bloomberg ước tính Việt Nam

có thể nhận được khoảng 1,56

tỷ USD trong gói hỗ trợ này

pháp phòng chống dịch Covid-19 trên địa bàn Theo đó, người dân được yêu cầu không ra khỏi nhà,

“ai ở đâu thì ở đó”; Thành lập tổ công tác đặc biệt tại các phường, xã, thị trấn để đi chợ thay cho người dân, thực hiện an sinh xã hội; Tăng cường kiểm soát các nhóm đối tượng được phép lưu thông trong thời gian thực hiện giãn cách xã hội; Thần tốc xét nghiệm diện rộng toàn TP.HCM trong thời gian giãn cách xã hội để phát hiện sớm nhất các trường hợp F0… Lực lượng quân đội, công an cũng được huy động

hỗ trợ TP.HCM và một số tỉnh phía Nam kiểm soát dịch Covid-19

Sau ngày 25/8, một số tỉnh thành phía Nam bao gồm An Giang, Vĩnh Long, Bà Rịa Vũng Tàu vẫn tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng dịch theo nguyên tắc Chỉ thị 16, do tình hình dịch bệnh Covid-19 vẫn còn nhiều phức tạp Hà Nội cũng tiếp tục kéo dài giãn cách đến ngày 6/9 sau khi phát hiện nhiều ca nhiễm thứ phát trong cộng đồng

hơn 0,4% so với tỷ lệ tử vong do

Covid-19 trên thế giới (2,1%)

TP.HCM đã hơn 100 ngày thực hiện

giãn cách Nhằm đảm bảo kiểm

soát được dịch bệnh Covid-19

trước ngày 15/9, UBND TP.HCM

đã ban hành Chỉ thị số 11 về tăng

cường giãn cách xã hội và các biện

Đến sáng ngày 30/8, tổng số liều vắc-xin Covid-19 đã được tiêm là

19.431.093 liều, trong đó tiêm

1 mũi là 16.999.888 liều, tiêm mũi 2 là 2.431.205 liều.

Thời sự

THÙY DUNG thực hiện

Khi dịch Covid-19 bắt đầu diễn biến phức tạp, hàng nghìn người dân từ các thành phố lớn đang là tâm dịch như TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Đà Nẵng… ồ ạt kéo nhau

về quê Ông Hồ Xuân Hùng – Chủ tịch Tổng hội NN&PTNT VN, nguyên Thứ trưởng Bộ NN&PTNT đã chia sẻ với Tạp chí Nông thôn Việt một số nội dung xoay quanh hiện tượng này.

nhìn dòng người hồi hương trong thời gian

vừa qua, ông có suy nghĩ gì, thưa ông?

Ông hồ Xuân hùng: Chúng ta vừa chứng kiến

một cuộc hồi hương lớn của những người nông

dân Thực tế đó cho thấy nhiều điều Điều rõ ràng

nhất là sau hàng chục năm rời quê ra thành phố

kiếm sống, những người nông dân ấy vẫn chưa tìm

được cuộc sống ổn định nơi đô thị Không nhà cửa,

thu nhập bấp bênh nên khi đô thị có biến, họ là

những người bị tổn thương đầu tiên, vì thế, họ buộc

phải quay về quê hương để tìm nơi nương náu

những người hồi hương hôm nay đã từng

quyết tâm rời bỏ nông thôn để đi tìm cuộc

sống khác, tốt hơn Theo ông, vì sao nông

thôn việt nam chưa thể giữ chân những

người nông dân đó?

Sinh kế ổn định là yếu tố quan trọng bậc nhất

để an cư Trong khi đó, nhiều năm nay, đất đai

nông thôn càng ngày càng bị thu hẹp để nhường

chỗ cho các khu đô thị, công trình giao thông và

gần đây là khu công nghiệp Mất đất sản xuất

cộng với sản xuất nông nghiệp tiềm ẩn nhiều rủi

ro, thu nhập không cao khiến thu nhập của nông

dân từ nghề nông bấp bênh, không đủ sống Việc

làm tại nông thôn cũng ngày càng ít đi khi nông

nghiệp từng bước được cơ giới hóa, các ngành

nghề thủ công bị mai một, dân số nông thôn gia

tăng Ly nông rồi ly hương để dồn về đô thị là hậu

quả tất nhiên của tình trạng này

Thời gian gần đây, thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới, nông thôn Việt Nam đã được cải thiện hơn rất nhiều, nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của người dân

Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới đã đưa ra những chủ trương để giải quyết vấn đề lao động ở nông thôn, tuy nhiên giải pháp tạo việc làm cho nông dân có thu nhập ổn định ở nông thôn vẫn bị chậm một bước

phải chăng còn do điều kiện sống ở vùng nông thôn, thưa ông?

Có những vấn đề mà nông thôn của chúng ta tiến không kịp Trước hết phải nói đến hệ thống đường giao thông Tuy đã được khắc phục trong thời gian qua nhưng ở những nơi thuộc vùng sâu,

đằng sau những cuộc

- Chủ tịch Tổng hội NN&PTNT VN

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 11

Thời sự

đã thông qua một số chủ trương lớn để đầu tư và tiếp tục đẩy mạnh Chương trình xây dựng Nông thôn mới Đây là những tín hiệu rất đáng mừng Vấn đề bây giờ là từ những chủ trương lớn đó, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương cần sớm có các quyết sách cụ thể, phù hợp để tiếp tục thực hiện chương trình một cách thật hiệu quả.Kinh tế nông thôn bao hàm rất nhiều nội dung Nông thôn không chỉ có nông nghiệp mà phải có công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ Thời gian qua, chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP - PV) được đẩy mạnh đã góp phần giải quyết khá tốt vấn đề việc làm và thu nhập cho người dân ở các địa phương Tuy nhiên, tiềm năng của các địa phương vẫn chưa được phát huy nhiều, do đó, cần hết sức quan tâm đến Chương trình này trong thời gian tới Một ví dụ khác nữa

là hoạt động du lịch tại vùng nông thôn Đây là

xu hướng của thế giới chứ không chỉ riêng ở Việt Nam Nông thôn của chúng ta có nhiều khả năng đáp ứng hoạt động du lịch sinh thái, du lịch thiên nhiên Vấn đề là tổ chức khai thác thế nào cho tốt Theo tôi, chúng ta không thể làm kinh tế hộ nữa, dứt khoát phải là kinh tế tập thể, kinh tế hợp tác, doanh nghiệp Khi đã khẳng định được vai trò của kinh tế tư nhân thì cần phải có những giải pháp

cụ thể hơn để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đầu tàu trong lĩnh vực nông nghiệp phát triển; chẳng hạn như chính sách về đất đai tạo điều kiện cho doanh nghiệp có khả năng phát triển trên quy

mô lớn, từ đó liên kết với nông dân để giải quyết được vấn đề việc làm tại chỗ Đâu phải chúng ta không có chủ trương mà thực tế là chúng ta chậm chạp trong quá trình thực thi Tôi thấy thật kì lạ

là mỗi tỉnh đều có trung tâm phát triển quỹ đất cho công nghiệp và khu đô thị nhưng không có trung tâm phát triển quỹ đất cho phát triển nông nghiệp Trong khi đó, muốn doanh nghiệp đầu tư quy mô lớn thì phải tích tụ ruộng đất, đầu tư đất đai Đây là những vấn đề còn đang vướng mắc, cần sớm được giải quyết, nếu không, sẽ lại có những dòng người rời làng quê ra đi

Nếu chúng ta thực hiện tốt các chương trình phát triển kinh tế ở nông thôn, tôi nghĩ không chỉ giữ chân được người nông dân mà thậm chí, còn lôi kéo được cả người từ thành thị về nông thôn sinh sống

cảm ơn ông vì nội dung buổi trao đổi

Theo ông Hồ Xuân Hùng, nếu chúng ta thực hiện tốt các chương trình phát

triển kinh tế ở nông thôn thì không chỉ giữ chân được người nông dân mà

thậm chí, còn lôi kéo được cả người từ thành thị về nông thôn sinh sống.

Đoàn người hồi hương Ảnh:

Võ Ngọc Thạnh

vùng xa, vùng khó khăn, giao thông vẫn là vấn đề rất lớn Ví dụ có doanh nghiệp

muốn đầu tư vào những địa phương này nhưng

quá trình vận chuyển, lưu thông hàng hóa gặp

nhiều khó khăn khiến họ phải suy nghĩ lại

Y tế và giáo dục cũng tương tự Một số chuyên

gia nói với tôi rằng chúng ta đang đầu tư cho

người giàu nhiều hơn người nghèo Hiểu theo

cách nào đó thì đúng như vậy Hầu hết cơ sở hạ

tầng cho y tế và giáo dục ở nông thôn hiện còn

khá thấp so với đô thị An sinh xã hội chưa đảm

bảo khiến nông thôn thêm yếu tố để không còn

là nơi đáng sống với nhiều người

sau hơn 10 năm triển khai chương trình

mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn

mới, nhiều vùng quê đã thực sự đổi thay

Thời gian tới, theo ông, chương trình cần

chú trọng những nội dung gì nữa để tiếp

tục phát huy những hiệu quả đã đạt được?

Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 13

mới đây đã khẳng định đậm nét một lần nữa về

Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng Nông

thôn mới, đặc biệt có điểm đổi mới là phát triển

kinh tế nông thôn đi đôi với xây dựng Nông thôn

mới Kỳ họp Quốc hội đầu tiên của khóa XV cũng

vă n b ả n m Ớ I

Thông tư số 67/2021/TT-bTc quy định mức

thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí

trong công tác an toàn thực phẩm vừa được Bộ

Tài chính ban hành ngày 5/8/20021, có hiệu lực thi

hành kể từ ngày 19/9/2021 Thông tư quy định cụ

thể các mức phí thẩm định cấp phép lưu hành, nhập

khẩu, xác nhận, công bố trong lĩnh vực an toàn thực

phẩm Tiếp đó ngày 6/8/2021, Bộ Tài chính ban

hành Thông tư 68/2021/TT-bTc quy định mức

thu một số khoản phí, lệ phí trong lĩnh vực thú

y nhằm hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho đối tượng

chịu ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 Một số khoản

phí, lệ phí trong lĩnh vực thú y sẽ được giảm đến

50% Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày

6/8/2021 đến hết ngày 31/12/2021

đề án phát triển ngành chế biến thủy sản giai

đoạn 2021 - 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ

phê duyệt ngày 16/8/2021, theo Quyết định số 1408/

QĐ-TTg Đề án đặt mục tiêu phát triển chế biến thủy

sản hiện đại, hiệu quả và bền vững, đáp ứng được

nhu cầu, quy định của thị trường tiêu thụ; nâng cao

năng lực cạnh tranh và tiếp tục hội nhập sâu rộng

vào chuỗi giá trị toàn cầu; phấn đấu đưa Việt Nam

trở thành trung tâm chế biến thủy sản và đứng trong

số 5 nước hàng đầu thế giới vào năm 2030

đề án việt nam chủ động chuẩn bị và tham gia

xây dựng Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa

đại dương cũng đã được Thủ tướng Chính phủ phê

duyệt ngày 16/08/2021 (theo Quyết định số 1407/

QĐ-TTg) Đề án này sẽ triển khai nhằm bảo đảm

đầy đủ điều kiện về nguồn nhân lực, thông tin, dữ

liệu phục vụ cho việc chủ động, tích cực chuẩn bị và

tham gia đàm phán, bảo đảm quyền, lợi ích, nâng

cao năng lực quốc gia trong việc phòng, chống ô

nhiễm nhựa đại dương

Thông tư số 10/2021/TT-bnnpTnT hướng dẫn

nội dung đầu tư, hỗ trợ đầu tư thực hiện nhiệm

vụ “phát triển sản xuất giống” đã được Bộ Nông

nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành ngày 19/8/2021, triển khai Quyết định số 703/QĐ-TTg ngày 28/5/2020 của Thủ tướng Chính phủ Theo

đó, ngân sách Nhà nước sẽ đầu tư cho đơn vị nhập nội, mua bản quyền dòng/giống mới đối với cây nông, lâm nghiệp, vật nuôi, thủy sản ngắn ngày (hoặc hằng năm)

chỉ thị số 10/cT-bcT về việc tăng cường quản lý

xuất khẩu, nhập khẩu một số mặt hàng để hỗ trợ cho hoạt động sản xuất và tiêu dùng trong nước do Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng

Diên ký ban hành ngày 23/8/2021 yêu cầu Cục Xuất nhập khẩu rà soát cơ chế xuất khẩu, nhập khẩu chung và kiến nghị công tác quản lý nhập khẩu mặt hàng gạo, mặt hàng đường Cục này cũng là đầu mối chủ trì phối hợp với các Bộ, ngành nghiên cứu,

đề xuất các biện pháp, giải pháp trình Bộ trưởng Bộ Công Thương quyết định hoặc báo cáo Thủ tướng Chính phủ nếu vượt thẩm quyền

Ngày 18/8/2021, UBND tỉnh Sơn La đã ban hành

Quyết định số 1977/Qđ-ubnD cho phép lập đề cương và dự toán nhiệm vụ điều tra, đánh giá

ô nhiễm đất và phân hạng đất nông nghiệp lần đầu trên địa bàn tỉnh Mục đích đề ra là đánh giá

đầy đủ, toàn diện, chính xác, khoa học thực trạng

ô nhiễm đất cũng như phân hạng đúng nguồn tài nguyên đất nông nghiệp của tỉnh, làm cơ sở đề xuất chính sách tăng cường quản lý nhà nước về đất đai, biện pháp cải tạo đất và bảo vệ đất, khai thác, sử dụng đất có hiệu quả về số lượng, chất lượng, phục

vụ yêu cầu phát triển kinh tế xã hội trong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 13

góc nhìn

TS NGUYỄN Sĩ DũNG

Hiện nay, việc phân cấp, phân quyền không

hợp lý đang gây ra những hệ lụy dễ thấy sau

đây: 1 Cấp trên bị quá tải, và quyền lực của

cấp trên nhiều khi trở nên hình thức (Vì quá tải nên

cấp trên không còn thời gian để xem xét đầy đủ các

tờ trình Xảy ra tình trạng ký trình quan trọng hơn ký

duyệt) 2 Cấp dưới khó phát huy tinh thần chủ động,

sáng tạo, nhưng nhiều khi cũng tránh được việc phải

chịu trách nhiệm 3 Quy trình, thủ tục rắc rối, rườm rà:

chi phí thủ tục, chi phí thời gian, chi phí cơ hội tăng cao

Tuy nhiên, về mặt khái niệm, vẫn chưa có sự

phân biệt tương đối rạch ròi giữa phân cấp và phân

quyền Hơn thế nữa, chúng ta lại thường nói gộp

phân cấp, phân quyền với nhau làm một, nên việc

hoạch định chính sách trong lĩnh vực này càng thêm

khó khăn, lẫn lộn

Phân cấp, phân quyền đều phải được hiểu là

chia chuyển bớt quyền năng, công việc xuống cho

cấp dưới Có hai cách để chuyển quyền năng, công

việc xuống cho cấp dưới: 1 Quyền vẫn là của cấp

trên nhưng chuyển xuống cho cấp dưới thực hiện; 2

Dùng pháp luật phân chia lại để chuyển bớt quyền

năng cho cấp dưới Cách thứ nhất là phân cấp Cách

thứ hai là phân quyền

Với một khuôn khổ khái niệm như vậy, quy chế

pháp lý của phân cấp và phân quyền rất khác nhau

Nếu phân cấp là một sự ủy quyền, thì chỉ những

cơ quan có thẩm quyền mới có thể phân cấp Và

phân cấp thì chỉ có thể là cấp trên phân cấp cho cấp

dưới: Chính phủ phân cấp cho các Bộ, các UBND tỉnh;

các Bộ phân cấp cho các UBND tỉnh, các Sở

Bộ Tài chính ủy quyền cho các tỉnh có cảng biển,

có cửa khẩu thu thuế xuất nhập khẩu là một ví dụ

cụ thể về phân cấp Từ ví dụ này chúng ta thấy: Cho

dù đã phân cấp cho các tỉnh, thì Bộ Tài chính vẫn

không mất thẩm quyền thu thuế xuất nhập khẩu;

Phân cấp cho các tỉnh, thì Bộ Tài chính vẫn không

được giải phóng khỏi trách nhiệm đối với việc thu thuế xuất nhập khẩu; Bộ Tài chính phải tài trợ cho các tỉnh trong việc thu thuế xuất nhập khẩu (có thể khấu trừ % từ khoản thuế thu được); Các tỉnh có thể

có tỉnh đồng ý, mà cũng có tỉnh không đồng ý thu thuế xuất nhập khẩu giúp cho Bộ Tài chính; Bộ Tài chính có thể rút lại sự ủy quyền của mình và trực tiếp

tổ chức thu thuế xuất nhập khẩu

Như vậy, phân cấp không làm mất thẩm quyền, không gỡ bỏ trách nhiệm; cơ quan phân cấp phải tạo điều kiện cho cơ quan nhận phân cấp; phân cấp có thể được chấp thuận, mà cũng có thể không và cũng

có thể được rút lại

Về phân quyền, phân quyền là việc thẩm quyền của các cơ quan hành chính - nhà nước được pháp luật phân chia

Dự thảo Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi) dự định chuyển quyền cấp bằng lái xe từ Bộ Giao thông Vận tải sang cho Bộ Công an là một ví dụ cụ thể về phân quyền Từ ví dụ này, chúng ta thấy: Nếu thẩm quyền cấp bằng lái xe được chuyển cho Bộ Công an thì Bộ Giao thông Vận tải không còn thẩm quyền này;

Bộ Giao thông Vận tải không còn thẩm quyền thì cũng không phải chịu trách nhiệm về việc cấp bằng; Tài chính cho việc tổ chức thi cấp bằng lấy từ ngân sách, chứ không phải từ sự tài trợ của Bộ Giao thông Vận tải;

Bộ Công an không có quyền trả lại việc cấp bằng lái

xe, và Bộ Giao thông Vận tải không có quyền nhận lại Như vậy, phân quyền là việc xác lập thẩm quyền

và trách nhiệm; việc thực thi thẩm quyền mới sẽ do ngân sách tài trợ; thẩm quyền mới là không thể từ chối hoặc chuyển giao

Với khuôn khổ khái niệm và quy chế pháp lý như trên, phân cấp sẽ dễ dàng hơn phân quyền Nên chăng, chúng ta cần đẩy mạnh phân cấp trước Những lĩnh vực phân cấp thành công thì có thể tổng kết để tiến hành phân quyền

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta Chủ trương này đang được hiện thực hóa

trong chương trình cải cách thể chế của Chính phủ nhiệm kỳ 2021 - 2026.

phÂn cẤp, phÂn quyền:

KháI nIỆm & quy chẾ pháp lÝ

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 13

Dù rằng trong “kỳ họp thời

chiến” vừa qua, Quốc hội khóa

XV đã không thể dành nhiều

thời gian cho vấn đề này, nhưng những

con số được gửi đến cơ quan lập pháp đã

nóilên nhiều điều

Vẫn còn xem nhẹ

Bên cạnh các kết quả đạt được, báo

cáo của Chính phủ gửi đến Quốc hội

nhận định vẫn còn hiện tượng chưa tuân

thủ nghiêm quy định về thời hạn lập, gửi

chương trình và báo cáo thực hành tiết

kiệm, chống lãng phí; chất lượng báo

cáo còn bất cập

Cụ thể, một số bộ, ngành, địa phương

đến tháng 4 hoặc tháng 5/2020 mới ban

hành Chương trình Thực hành tiết kiệm,

chống lãng phí, cá biệt, có nơi đến hết

quý 2 hoặc quý 3 mới ban hành (như

Hà Tĩnh ban hành ngày 17/9/2020,

Đồng Nai ban hành ngày 11/6/2020)

nên thiếu căn cứ để triển khai thực hiện

trong những tháng đầu năm

Vẫn theo Chính phủ, có không ít báo

cáo còn mang tính hình thức, chưa đánh

giá đầy đủ kết quả; báo cáo của nhiều

Muôn mặt lãng phí

Khó có thể kể hết muôn mặt… lãng phí ở vô số lĩnh vực, thời điểm khác nhau Bên cạnh những lãng phí hữu hình dễ thấy như nhà máy “đắp chiếu”, đường

sá đào lên lấp xuống, đất đai bỏ hoang hóa…, còn có rất nhiều dạng lãng phí vô hình, nhưng không hề nhỏ

Đơn cử, việc xây dựng pháp luật, định mức, tiêu chuẩn, chế độ và cải cách thủ tục hành chính chậm trễ, bất hợp lý Công tác ban hành mới hoặc sửa đổi, bổ sung một số định mức, tiêu chuẩn, chế

bộ ngành, cơ quan chưa thực hiện chấm điểm theo quy định (Bộ Công thương, Kế hoạch và Đầu tư, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Xây dựng, Y tế, Văn hóa thể thao và du lịch, Văn phòng Chính phủ, Thông tấn xã Việt Nam…) Một số báo cáo không nêu cụ thể số liệu, chưa đánh giá,

so sánh với chỉ tiêu phấn đấu đề ra trong năm 2019, đánh giá còn chung chung

Qua thẩm tra Báo cáo của Chính phủ,

Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội nêu thêm, hiện cũng chưa có kết quả

cụ thể đã tiết kiệm như thế nào hoặc kết quả thực hiện ra sao so với chỉ tiêu trong Quyết định 166/QĐ-TTg ngày 23/1/2020 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình thực hành tiết kiệm chống lãng phí năm

2020 của nhiều chỉ tiêu và lĩnh vực (như tín dụng nhà nước; tài chính công, tài sản công, tài sản trong các ngân hàng thương

Khổng lồ và…vô hình

Túi tiền của quốc gia năm nay và có thể cả năm

2022 sẽ luôn ở trong tình trạng thu giảm, chi tăng

Và vì thế, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là yêu cầu cần được quan tâm hơn bao giờ hết

Thời sự

Thực hành TiẾT KiỆM,

chống lãng phí:

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 15

chính là một dạng lãng phí không đong đếm được!

Trong khi đó, mặc dù Chính phủ đã ban hành 5 nghị định quy định chi tiết thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức; Luật Viên chức và 4 nghị định khác quy định

về chế độ công vụ, nhưng trên thực tế,

tổ chức bộ máy một số cơ quan vẫn còn nhiều cấp trung gian, dẫn đến chậm trễ trong xử lý công việc Việc sắp xếp tổ chức bộ máy của các đơn vị sự nghiệp công lập còn một số nội dung chưa đạt yêu cầu Kết quả thực hiện chính sách tinh giản biên chế mới chỉ tập trung vào việc giảm số lượng người hưởng lương

từ ngân sách nhà nước mà chưa thực sự gắn với việc cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức…

Trong rất nhiều việc phải làm tới đây, thiết nghĩ có một việc có thể làm ngay được mà không tốn kém nhiều chi phí, sức lực Đó là rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật

về định mức, tiêu chuẩn, đơn giá còn thiếu, chưa phù hợp với thực tiễn; tập trung vào các quy định liên quan đến công tác quy hoạch, đầu tư (đầu tư công, PPP, đầu tư tư nhân ); tạo bước chuyển tích cực trong giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu dịch vụ công, mua sắm công;

xúc tiến triển khai các dự án PPP đang dở dang, tắc nghẽn Việc này cần tiến hành đồng thời với xây dựng cơ chế trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.Khó khăn hơn, “va chạm” hơn một chút, nhưng cũng không thể không làm, chính là đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác của bộ máy hành chính; tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, cơ quan nhà nước và các đơn

vị sự nghiệp công lập; rà soát, đẩy mạnh việc thực hiện cơ chế khoán, quản lý theo kết quả đầu ra đối với một số lĩnh vực; ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin, giảm thủ tục phiền hà cho người dân và doanh nghiệp

CẨM HÀ

độ có trường hợp còn chậm hoặc không phù hợp với thực tế Quá trình triển khai thực hiện Nghị định số 32/2019/NĐ-CP ngày 10/4/2019 của Chính phủ quy định giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công

sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí chi thường xuyên trong thực tế còn có một số bất cập, vướng mắc, nhất

là tại Bộ Giao thông Vận tải, tạo thành điểm nghẽn trong triển khai thực hiện, ảnh hưởng đến việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng ngân sách

Việc cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin đi đôi với tinh giản biên chế

để đánh giá hiệu quả quản lý nhà nước còn chưa được đánh giá đầy đủ Vẫn còn hiện tượng kéo dài thời gian giải quyết

hồ sơ, thủ tục hành chính, làm tăng chi phí cho người dân, lãng phí nguồn lực

xã hội Theo Báo cáo số 2745/BC-UBTP14 của Ủy ban Tư pháp Quốc hội, 63/63 tỉnh, thành để xảy ra tình trạng người dân, tổ chức đi lại nhiều lần, 62/63 tỉnh, thành xảy ra trễ hẹn trả kết quả dịch vụ; 62 tỉnh thực hiện không nghiêm quy định

về thông báo, xin lỗi người dân, tổ chức khi trễ hẹn trả kết quả Công sức, thời gian, chi phí cơ hội bị mất đi vô ích cũng

Khổng lồ

và…vô hình

Thời sự

MộT số chỉ Tiêu, nhiỆM vụ Thực hành TiẾT KiỆM, chống lãng phí năM 2021

- Hạn chế tối đa tổ chức hội nghị, lễ hội, hội thảo, khánh tiết, đi nghiên cứu, khảo sát nước ngoài; thực hiện cắt giảm 100% việc tổ chức lễ động thổ,

lễ khởi công, khánh thành các công trình xây dựng cơ bản

- Giảm tối thiểu 10% đơn vị sự nghiệp công lập so với năm 2015, có 10% đơn

vị tự chủ tài chính, giảm bình quân 10% chi trực tiếp từ ngân sách nhà nước (NSNN) cho các đơn vị sự nghiệp công lập so với giai đoạn 2011 - 2015

- Giảm tối thiểu 5% - 10% chi hỗ trợ từ NSNN đối với các đơn vị sự nghiệp công lập có nguồn thu tăng theo lộ trình tính giá, phí dịch vụ sự nghiệp công so với dự toán năm 2020

- Không thành lập tổ chức mới, không thành lập phòng trong vụ, giảm tối đa các Ban quản lý dự án; hợp nhất, sắp xếp tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập; giảm 10% biên chế sự nghiệp hưởng lương từ NSNN

- Thu hồi 100% nhà công vụ sử dụng không đúng mục đích, không đúng đối tượng, hết thời gian sử dụng theo quy định

- Đóng cửa rừng tự nhiên, bảo vệ, phát triển rừng, bảo tồn đa dạng sinh học

chuyên đề: Kinh TẾ Tuần hoàn Trong nông nghiỆp

Nền nông nghiệp tuần hoàn là

quá trình sản xuất theo một

chu trình khép kín mà hầu hết

các chất thải, qua xử lý, đều quay trở lại

làm nguyên liệu cho sản xuất, giảm tối

đa ô nhiễm môi trường Nó giúp tạo ra

hệ sinh thái rõ ràng hơn mà trong đó, con

người đóng vai trò hỗ trợ tiến trình xảy

ra nhanh hơn, vận hành nó theo trật tự

của tự nhiên để mang lại hiệu quả kinh

tế cao hơn Nói cách khác, kinh tế tuần

hoàn nói chung và nông nghiệp tuần

hoàn nói riêng vừa bảo vệ môi trường

vừa giúp môi trường tái sinh mạnh hơn

Ở Việt Nam, nông nghiệp tuần hoàn

là cách tiếp cận phù hợp, cả với sản xuất

và xây dựng Nông thôn mới

Có thể thấy rõ lợi ích mà nông nghiệp

tuần hoàn mang lại Cụ thể: thu hồi và sử

dụng các năng lượng sinh khối nói chung

và biogas nói riêng trong sản xuất để

tạo nguồn năng lượng mới; tăng lượng

phân bón hữu cơ được sản xuất từ chất

thải hữu cơ phát sinh trong quá trình

sản xuất (chất thải trong chăn nuôi, xác

bã động, thực vật trong quá trình trồng

TS NGUYỄN ĐăNG NGHĩa

nguồn vốn, khoa học - công nghệ một cách bình đẳng, minh bạch Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp

để hình thành có hiệu quả và bền vững chuỗi giá trị nông sản dựa trên lợi thế so sánh của từng vùng, từng địa phương; nghiên cứu và ứng dụng khoa học - công nghệ, nhất là công nghệ sản xuất và chế biến nông sản, công nghệ tái chế… làm nền tảng cho việc khai thác, xử lý hiệu quả sản phẩm, phụ phẩm cũng như chất thải trong sản xuất nông nghiệp Đồng thời,

tổ chức lại sản xuất phù hợp với yêu cầu phát triển thị trường và sản phẩm; tháo

gỡ những điểm nghẽn để tạo động lực sản xuất cho các vùng chuyên canh lớn…

Để phát triển nông nghiệp tuần hoàn, mặc dù nông dân, doanh nghiệp và các nhà khoa học đóng vai trò quan trọng nhưng rất cần có sự hỗ trợ hiệu quả của Nhà nước và sự vào cuộc của toàn xã hội

Bộ NN&PTNT cần tham mưu với Chính phủ có chủ trương, chính sách mạnh mẽ hơn nữa trong ưu tiên phát triển nông nghiệp tuần hoàn phù hợp với đặc điểm riêng của nông nghiệp Việt Nam

trọt, chế biến nông sản…); bảo vệ, cải tạo đất bằng việc tăng cường sử dụng phân hữu cơ; bảo vệ nguồn nước nhờ sử dụng nước hiệu quả và không làm ô nhiễm nguồn nước; ngăn chặn chất thải thực phẩm (food waste) thông qua việc tối

ưu hóa các chuỗi cung ứng thực phẩm, hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu theo dõi chất thải thực phẩm, tăng cường các mô hình chia sẻ, quyên góp thực phẩm

Nông nghiệp tuần hoàn không phải

là chỉ quay lại với các biện pháp canh tác truyền thống Nó là sự kết hợp các biện pháp truyền thống, thuận theo tự nhiên với việc ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật

và công nghệ cao, đặc biệt là công nghệ sinh học để có thể xử lý và tạo ra những sản phẩm, thực phẩm sạch cho con người cũng như thức ăn an toàn cho chăn nuôi

Để có thể thực hiện nông nghiệp tuần hoàn, cần hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách pháp luật đồng bộ để tạo môi trường và động lực phát triển, trong

đó, chú ý việc tạo điều kiện thuận lợi để nông dân, doanh nghiệp tiếp cận được các nguồn lực như đất đai, tài nguyên,

TROng nông nghIỆp

sản xuất theo trật tự của tự nhiên

NHữNG NăM GầN ĐâY, KHái NiệM KiNH

Tế TUầN HoÀN THườNG ĐượC NHắC ĐếN TroNG lĩNH VựC NÔNG NGHiệP, KiNH

Tế TUầN HoÀN ĐaNG ĐượC XeM lÀ XU HướNG Vừa qUa, Bộ Nội Vụ CũNG Đã

Có qUYếT ĐịNH CHo PHéP THÀNH lậP Hội NÔNG NGHiệP TUầN HoÀN ViệT NaM NHâN DịP NÀY, TạP CHí NÔNG THÔN ViệT XiN Giới THiệU BÀi ViếT Của CáC CHUYêN Gia Về NÔNG NGHiệP TUầN HoÀN Để BạN ĐọC Có Cái NHìN ĐầY Đủ, Đa CHiềU HơN.

chuyên đề

KInh TẾ Tuần hOàn

lực của sự suy giảm

tài nguyên, gia tăng

phát thải và biến đổi

khí hậu Phát triển

kinh tế tuần hoàn

trong nông nghiệp

Viện Kinh tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

này, mô hình VAC đã được cải tiến phù hợp với trình độ phát triển của sản xuất nông nghiệp cũng như điều kiện sinh thái của từng vùng, như VACB (vườn - ao - chuồng - biogas); VACR (vườn - ao - chuồng - rừng) ở các tỉnh miền núi; VAH (vườn - ao - hồ) ở các tỉnh miền Trung Một số mô hình khác, như lúa - tôm, lúa

- cá áp dụng vào đầu những năm 2000 và phát triển thành lúa thơm - tôm sạch hoặc lúa thơm - cá sạch hiện nay ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long và vùng ngập úng ở các tỉnh đồng bằng sông Hồng; mô hình lúa - nấm

- phân hữu cơ - cây ăn quả hoặc bò - trùn quế

- cỏ/ngô - gia súc, gia cầm - cá cũng phổ biến

ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước thời gian gần đây

Những mô hình nói trên đều là hình thái nông nghiệp tuần hoàn ra đời từ thực tế sản xuất kết hợp kinh nghiệm truyền thống Các

mô hình này, tùy mức độ và quy mô, mà có những hiệu quả kinh tế nhất định và đặc biệt, đều giúp giảm chi phí, tăng năng suất, giảm chất thải, bảo vệ môi trường

Thực trạng phát triển nông nghiệp tuần hoàn ở Việt Nam

Thuật ngữ “nông nghiệp tuần hoàn” còn rất mới mẻ ở Việt Nam, song chủ trương về phát triển kinh tế theo hướng tuần hoàn, trong

đó có nông nghiệp, đã được Đảng đề cập từ rất sớm trong các chỉ thị, nghị quyết quan trọng, như Chỉ thị 36/CT-TW ngày 25/06/1998, Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 15/11/2004 của

Bộ Chính trị về bảo vệ môi trường trong thời

kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, Nghị quyết 24/NQ-TW ngày 3/6/2013 của Ban Chấp hành Trung ương về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên

và bảo vệ môi trường… Trên cơ sở chủ trương của Đảng, Nhà nước cũng đã ban hành nhiều chính sách liên quan

Cùng với các chủ trương, chính sách ấy, mô hình sản xuất theo hướng tuần hoàn trong nông nghiệp cũng đã xuất hiện, như mô hình vườn - ao - chuồng (VAC) phổ biến ở Việt Nam

từ những năm 80 và được coi là hình thức nông nghiệp tuần hoàn đơn giản nhất Sau

pháT Triển Kinh TẾ Tuần hoàn Trong nông nghiỆp ở viỆT naM

những vấn đề đặt ra

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 17

Mô hình sản xuất lúa - tôm ở ĐBSCL.

chuyên đề: Kinh TẾ Tuần hoàn Trong nông nghiỆp

đến đại học, đưa vào các chương trình tập huấn, khuyến nông cho nông dân và lực lượng làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp, tổ chức tham quan, học tập và nhân rộng các mô hình nông nghiệp tuần hoàn thành công trong và ngoài nước…

Để thu hút doanh nghiệp, nông dân đầu tư vào nông nghiệp tuần hoàn, cần có các chính sách khuyến khích như hỗ trợ về vốn, công nghệ, thị trường; hướng dẫn doanh nghiệp, nông dân thực hiện sản xuất nông nghiệp theo từng chuỗi giá trị: sản xuất - phân phối - tiêu dùng - tái chế hoặc sản xuất - chế biến (tái chế) - phân phối - tiêu dùng (sản xuất)

Điều quan trọng nhất là phải nâng cao năng lực tái chế, khả năng tái sử dụng phụ, phế phẩm nông nghiệp thông qua các cơ chế, chính sách đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nghiên cứu, triển khai công nghệ tái chế cũng như nghiên cứu và chuyển giao khoa học kỹ thuật trong xử lý phế phẩm nông nghiệp, nhất là ở các địa phương có diện tích trồng trọt và chăn

nuôi quy mô lớn Khuyến cáo và hỗ trợ (mặt bằng, vốn, công nghệ) cho các chủ thể sản xuất nông nghiệp

để họ chú trọng thu gom, phân loại phụ, phế phẩm nông nghiệp cũng như đầu

tư cho công nghệ tái chế

Khuyến khích các doanh nghiệp, tập đoàn có tiềm lực lớn đầu tư khai thác, chế biến phụ phế phẩm nông nghiệp để tạo phân bón và giá thể hữu cơ; đẩy mạnh quy trình sản xuất tiên tiến, thân thiện môi trường; xây dựng và nhân rộng các mô hình sử dụng thức ăn chăn nuôi phối trộn,

sử dụng chế phẩm sinh học thay thế kháng sinh trong chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản

Cuối cùng, để thúc đẩy nông nghiệp tuần hoàn phát triển, Nhà nước cần kiến tạo hành lang pháp

lý minh bạch, ổn định để thu hút doanh nghiệp, các tổ chức ngành nghề và người dân tham gia;

tạo môi trường kinh doanh thuận lợi thông qua

cơ chế, chính sách phát triển công nghệ sạch, công nghệ tái chế; có chính sách ưu tiên cho các doanh nghiệp đầu tư công nghệ tái chế một số phụ phẩm nông nghiệp có giá trị cao

Những vấn đề đặt ra

Thuật ngữ “nông nghiệp tuần hoàn” chỉ mới

được đề cập thời gian gần đây ở nước ta, dù các

dạng thức của nó đã xuất hiện từ khá lâu Vì vậy,

vai trò, lợi ích, bản chất, nội dung, tiêu chí của nông

nghiệp tuần hoàn chưa rõ, thậm chí chưa có, dẫn

đến nhận thức của các cơ quan quản lý nhà nước,

doanh nghiệp và nhất là nông dân chưa đầy đủ

Từ đó, chưa tạo được động lực đủ mạnh để nông

nghiệp tuần hoàn phát triển

Gần đây, sản xuất nông nghiệp nước ta đã

và đang từng bước quan tâm đến sản xuất nông

nghiệp bền vững, nông nghiệp hữu cơ, song về cơ

bản, vẫn chú trọng đến gia tăng sản lượng nên việc

sử dụng chất kích thích tăng trưởng, thuốc bảo vệ

thực vật, phân hóa học… còn phổ biến Điều này

đi ngược lại tiêu chí, mục đích của nông nghiệp

tuần hoàn

Một thực tế khác: những hạn chế về năng lực

tái chế chất thải, tái sử dụng phụ, phế phẩm nông

nghiệp Không chỉ thiếu các nhà nghiên cứu, các

trung tâm nghiên cứu, chuyển giao công nghệ

xử lý chất thải, phụ phẩm, phế phẩm mà nguyên

liệu cho tái chế cũng là một trở ngại do quy mô

sản xuất nông nghiệp nhỏ, lẻ còn phổ biến, việc

thu gom, phân loại phụ, phế phẩm nông nghiệp

cho tái chế gặp khó khăn khiến các doanh nghiệp

không mặn mà đầu tư vào lĩnh vực này Hiện nay,

mới có khoảng 10% phụ phẩm trồng trọt được sử

dụng làm chất đốt tại chỗ, 5% làm nhiên liệu công

nghiệp, 3% làm thức ăn gia súc; còn hơn 80% chưa

được sử dụng và thải trực tiếp ra môi trường hoặc

đốt bỏ gây ô nhiễm môi trường

Kinh tế tuần hoàn được nhiều nước áp dụng,

song ở Việt Nam, điều này còn khá mới mẻ, nhất là

trong nông nghiệp Vì thế, không khó hiểu khi chưa

có hành lang pháp lý hoàn chỉnh cho lĩnh vực này

Hiện nay, các quy định liên quan đến phát triển

bền vững hoặc phát triển sạch nằm rải rác ở nhiều

luật, nghị định khác nhau, một số vấn đề về tiêu chí,

tiêu chuẩn, quy chuẩn, hướng dẫn liên quan đến

thu gom, vận chuyển và tái sử dụng còn bỏ ngỏ

Một số khuyến nghị

Để nâng cao nhận thức về kinh tế tuần hoàn

trong nông nghiệp, cần xây dựng chiến lược truyền

thông và đẩy mạnh tuyên truyền về mô hình

này qua các phương tiện truyền thông, đưa vào

chương trình đào tạo chính quy từ bậc phổ thông

Điều quan trọng nhất là phải nâng cao năng lực tái chế, khả năng tái sử dụng phụ, phế phẩm nông nghiệp thông qua các cơ chế, chính sách đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nghiên cứu, triển khai công nghệ tái chế cũng như nghiên cứu và chuyển giao khoa học kỹ thuật trong xử lý phế phẩm nông nghiệp, nhất là ở các địa phương có diện tích trồng trọt

và chăn nuôi quy mô lớn

Tham quan mô hình nuôi heo của Tập đoàn Quế Lâm.

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 19

Những năm gần đây, tại Việt

Nam, một số “ông lớn” của

ngành nông nghiệp đã tiếp

cận khái niệm nông nghiệp tuần hoàn

và tiên phong vận dụng vào hoạt động

sản xuất của doanh nghiệp

Quế Lâm và tổ hợp chăn nuôi

an toàn sinh học 4F

Ra mắt vào giữa năm 2020, Tổ hợp

chăn nuôi an toàn sinh học 4F (Farm -

Food - Feed - Ferlitizer: trồng trọt - thực

phẩm - chăn nuôi - phân bón) của Tập

đoàn Quế Lâm được xây dựng trên diện

tích 15ha tại xã Phong Thu (huyện Phong

Điền, tỉnh Thừa Thiên - Huế) với tổng mức

đầu tư hơn 700 tỷ đồng Hạng mục chính

của dự án là trang trại chăn nuôi heo an

toàn sinh học, hữu cơ có quy mô nuôi từ

8.000 - 10.000 con heo thương phẩm, từ

3.000 - 3.500 con lợn nái sinh sản nguồn

giống Bên cạnh đó, tổ hợp còn có các

hạng mục đầu tư chủ yếu, như nhà máy

sản xuất các chế phẩm sinh học, sản xuất

men vi sinh phục vụ chăn nuôi, trồng trọt

ĐẶNG THÙY

Một trong những đặc trưng của mô hình kinh tế tuần hoàn là giảm tối đa chất thải ra môi trường Đây là đặc trưng quan trọng góp phần giúp nông nghiệp phát triển theo hướng bền vững

hữu cơ, sản xuất các chế phẩm sinh học, sản xuất thức ăn chăn nuôi hữu cơ và sản xuất phân bón vi sinh Trong mô hình này, tất cả phế phẩm, chất thải trong trang trại được thu gom và xử lý để sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh phục vụ trồng trọt, tạo thành một vòng tuần hoàn khép kín, vừa tăng hiệu quả kinh

tế, phòng ngừa dịch bệnh, vừa góp phần bảo vệ môi trường sinh thái

Ông Nguyễn Hồng Lam, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Quế Lâm, cho biết dự án

“Tổ hợp chăn nuôi an toàn sinh học 4F” được phát triển dựa trên sự chắt lọc các thành quả có giá trị khoa học và thực tiễn qua các mô hình chăn nuôi, trồng trọt trong lĩnh vực vi sinh và nông nghiệp hữu cơ theo chuỗi giá trị mà tập đoàn đã đầu tư, phát triển thời gian qua Cũng theo ông Lam, chăn nuôi theo phương pháp an toàn sinh học bằng chế phẩm vi sinh giúp doanh nghiệp chủ động được sản xuất, kiểm soát được chất lượng đầu vào đầu ra, từ đó, nâng cao chất lượng thịt mà vẫn giữ được giá thành phù hợp,

hữu cơ công suất 50.000 tấn/năm; nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi hữu cơ (không hóa chất), công suất 100.000 tấn/năm; nhà máy sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh với công suất thiết kế đạt 100.000 tấn/năm Nhà máy sản xuất phân bón này không chỉ thu gom, xử lý toàn bộ các phụ phẩm trong khu tổ hợp 15ha thuộc dự án mà còn thu gom các phụ phẩm trong sản xuất nông nghiệp của các khu vực lân cận để sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh

Được xem như mô hình kinh tế tuần hoàn đúng nghĩa đầu tiên trong nông nghiệp tại Việt Nam, mô hình “4F” là chu trình sản xuất khép kín, gồm chăn nuôi

chuyên đề: Kinh TẾ Tuần hoàn Trong nông nghiỆp

Tuần hoàn xanh,

những mô hình giá trị

luật Chăn nuôi chính thức

có hiệu lực từ ngày 1/1/2020 quy định các tổ chức cá nhân chăn nuôi phải có trách nhiệm xử lý hiệu quả các chất thải chăn nuôi.

chuyên đề: Kinh TẾ Tuần hoàn Trong nông nghiỆp

an toàn cho môi trường và phù hợp với

các điều kiện chăn nuôi khác nhau của

nông dân Việt Nam

Vòng tuần hoàn xanh của Vinamilk

Theo đuổi định hướng phát triển

bền vững, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam

- Vinamilk đã vận dụng mô hình “Vòng

tuần hoàn xanh” để phát triển trang trại

bò sữa với các chương trình cụ thể như:

quản lý nguồn đất bền vững, canh tác

nông nghiệp tiên tiến, năng lượng xanh

và tái tạo, quản lý chất thải và biến chất

thải thành tài nguyên… Mô hình này giúp

các trang trại vừa tăng hiệu quả hoạt

động vừa thân thiện với môi trường

Thực hiện “Vòng tuần hoàn xanh”,

Vinamilk xây dựng quy trình chăn nuôi,

chiết xuất, chế biến các sản phẩm sữa

theo tiêu chuẩn quốc tế (Global GAP) và

tiêu chuẩn hữu cơ châu Âu (EU Organic)

tại các trang trại bò sữa; thực hiện quy

trình khép kín từ làm đất, trồng cỏ, chăm

sóc bò đến xử lý chất thải thông qua công

nghệ biogas Phân vi sinh hình thành từ

việc xử lý chất thải dùng bón cho đồng

cỏ và cải tạo đất, phần khí metan thu

được từ các hầm biogas trở thành năng

lượng phục vụ các hoạt động khác của

đóng góp hữu ích, thiết thực cho người lao động, địa phương và đất nước

Minh Phú và khu phức hợp cho nuôi trồng thủy sản

Trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản,

“vua tôm” Minh Phú cũng có kế hoạch xây dựng Khu phức hợp công nghiệp công nghệ cao để phát triển chuỗi giá trị nuôi tôm tại tỉnh Kiên Giang Theo đó, Minh Phú sẽ là trung tâm hạt nhân để kết nối các doanh nghiệp, người nuôi tôm nhỏ lẻ thành khu phức hợp với tổng diện tích lên đến 10.000ha, công suất đạt 250.000 tấn tôm thương phẩm mỗi năm Mô hình bao gồm tất cả các thành phần của chuỗi như nghiên cứu phát triển và đào tạo, con giống, nuôi trồng, chế biến, xử lý phụ phẩm

và thương mại Công ty Việt Nam Food (VNF) sẽ là đơn vị đảm nhiệm việc xử lý toàn bộ phụ phẩm tôm trong khu phức hợp, sử dụng công nghệ enzyme sinh học và sản xuất theo định hướng không chất thải, tạo ra 4 dòng sản phẩm gồm chitin (dược chất sinh học), dịch đạm (dùng trong thực phẩm), dịch tôm thủy phân (SSE - dùng làm chất dẫn dụ trong thức ăn chăn nuôi) và phân bón hữu cơ Ngoài ra, phần bùn đáy ao nuôi và bùn thải từ các nhà máy thủy sản sẽ được thu hồi và xử lý bằng công nghệ sinh học thông qua ruồi lính đen để sản sinh ra kén, ấu trùng Chất thải ấu trùng được dùng để tạo ra bột đạm và dầu dùng trong chế biến thức ăn chăn nuôi, chitin

và phân bón hữu cơ Khi hoàn thành, mô hình này hứa hẹn mang lại hiệu quả về kinh tế và môi trường thông qua việc tái

sử dụng, tuần hoàn các dòng chất thải

Ở quy mô doanh nghiệp vừa và nhỏ, hợp tác xã, hộ gia đình, nhiều mô hình tận dụng chất thải chăn nuôi cũng đã được hình thành Phổ biến nhất là việc

sử dụng đệm lót sinh học trong chăn nuôi gia súc, gia cầm; nuôi trùn quế; ủ phân hữu cơ bằng men vi sinh… Đây là những cách làm góp phần xử lý chất thải chăn nuôi hiệu quả và triệt để hơn

trang trại Nhà máy chế biến sữa lớn nhất Việt Nam - nhà máy Mega tại Khu công nghiệp Mỹ Phước (Bình Dương) - sử dụng dây chuyền tự động hóa trong công nghệ xử lý và sản xuất các sản phẩm từ sữa thu về từ các trang trại với tổng mức đầu tư lên đến 3.600 tỷ đồng - cũng đã được Vinamilk đầu tư xây dựng

Giữa tháng 6 vừa qua, khi trực tiếp thị sát Nhà máy Mega, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá cao hiệu quả

mô hình kinh tế tuần hoàn của Vinamilk

Thủ tướng nhận định, đây là mô hình điển hình về kinh tế tuần hoàn với nhiều

Quy trình xử lý chất thải chăn nuôi trong các trang trại của Vinamilk.

Ngày 8/6/2021, Bộ Nội vụ đã có Quyết định số 713/QĐ-BNV về việc cho phép thành lập Hội Nông nghiệp tuần hoàn Việt Nam Ông Nguyễn Hồng Lam, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Quế Lâm, Trưởng ban vận động thành lập Hội Nông nghiệp tuần hoàn Việt Nam, cho biết: “Hội Nông nghiệp tuần hoàn Việt Nam sẽ tập hợp người nông dân, nhà khoa học, doanh nghiệp, người tiêu dùng, các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan truyền thông… trong một hệ sinh thái có chung mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp tuần hoàn nhằm nâng cao giá trị gia tăng trong nông nghiệp và đảm bảo sự phát triển bền vững”

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 21

cầu nông Thôn

Thuận bình vui đón

những cây cầu mới

Xã biên giới Thuận Bình là một

trong những vùng kinh tế mới

của huyện Thạnh Hóa, tỉnh

Long An Được thành lập vào năm 1989,

Thuận Bình quy tụ người dân tứ xứ về

đây lập nghiệp Những người sống lâu

năm ở xứ này vẫn thường nhắc về một

Thuận Bình ngày xưa khó khăn trăm bề

Thuở ấy, nơi đây đất đai phần lớn hoang

hóa, nhiễm phèn nặng, lại thêm bị ngập

lũ hàng năm, hạ tầng kỹ thuật hầu như

trắng Bà con chủ yếu làm nghề nông

nhưng điều kiện sản xuất cũng lạc hậu,

thô sơ…

Loay hoay để đạt tiêu chí

giao thông

Vượt qua khó khăn của những ngày

đầu, giờ đây, xã Thuận Bình đã có nhiều

thay đổi Nhờ chuyển đổi cơ cấu cây

trồng phù hợp, đời sống người dân được

cải thiện đáng kể Một số sản phẩm nông

nghiệp đặc trưng của xã Thuận Bình phải

kể đến như chanh không hạt, khóm, sầu

riêng, bưởi, mít, dừa, cà na Thái Ngoài

ra, nhiều hộ chuyển qua nuôi trồng thủy

sản như cá trê, cá rô Năm 2020, thu

nhập bình quân đầu người của xã đạt

45,7/41 triệu đồng/người/năm Tỷ lệ hộ

Niềm vui lớn

Được sự vận động của nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Ban Tổ chức Chương trình Cầu Nông thôn - Tạp chí Nông thôn Việt, vừa qua, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam (VietinBank) đã đồng ý tài trợ 3 tỷ đồng để xây dựng 4 công trình cầu, cống trên tuyến đường cặp kênh Trà Cú thuộc

xã Thuận Bình Trực tiếp đi khảo sát các

vị trí dự kiến xây dựng cầu, Ban Tổ chức Chương trình Cầu Nông thôn - Tạp chí Nông thôn Việt không khỏi xúc động trước hình ảnh một chị gái tay run run cầm tay lái khi chạy xe qua cây cầu có

bề ngang chỉ vừa cho một chiếc xe hai bánh Hiện cả 4 cây cầu cũ trên tuyến đường cặp kênh Trà Cú thuộc xã Thuận Bình đều là những cây cầu tạm, nhỏ hẹp, tải trọng yếu, xe lớn không thể qua được Thời gian gần đây, lượng xe chở hàng hóa, nông sản lưu thông nhiều càng khiến những cây cầu thêm xuống cấp

Bà Hồ Thị Ngọc Lan - Chủ tịch UBND huyện Thạnh Hóa cho biết: “Tuyến đường cặp kênh Trà Cú dài khoảng 5,5km là tuyến đường kết nối xã biên giới Thuận Bình với các xã lân cận trong huyện Hiện nay, nhu cầu hoàn thiện hạ tầng trên tuyến đường này rất bức thiết nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại và giao thương của người dân trong khu vực, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và giữ vững quốc phòng an ninh của địa phương” Hiện huyện Thạnh Hóa đang khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị để các công trình này sớm được khởi công

Phấn khởi khi nghe tin xã Thuận Bình sắp có những cây cầu mới khang trang, vững chãi, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Tèo đặt hy vọng: “Khi những cây cầu được hoàn thành, việc vận chuyển hàng hóa, nông sản, vật tư nông nghiệp của bà con sẽ thuận lợi hơn Con đường đến trường của các em học sinh sẽ bớt phần khó khăn Mục tiêu hoàn thành nhiệm vụ xây dựng Nông thôn mới của

xã biên giới Thuận Bình cũng sẽ sớm chạm đích…”

nghèo đa chiều giai đoạn 2016 - 2020 cũng giảm còn 15/816 hộ, chiếm 1,84%

Đến nay, xã biên giới Thuận Bình

đã đạt 17/19 tiêu chí xây dựng Nông thôn mới Đặt quyết tâm tăng tốc hoàn thành 19/19 tiêu chí trước năm 2024, song theo ông Nguyễn Văn Tèo - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND kiêm Trưởng ban Quản lý Chương trình xây dựng Nông thôn mới xã Thuận Bình, thì đây không phải là nhiệm vụ dễ Bởi hai tiêu chí chưa đạt được là tiêu chí về đường giao thông nông thôn và tiêu chí môi trường Trong đó, tiêu chí về đường giao thông nông thôn là tiêu chí rất khó thực hiện Ông Nguyễn Văn Tèo cho biết, do địa bàn rộng, nhiều kênh rạch nên kết cấu hạ tầng giao thông của xã chưa hoàn thiện Đa phần người dân sống rải rác ven các tuyến kênh nhưng điều kiện

đi lại còn khó khăn do đường chưa thông cầu, cống “Theo thống kê của UBND xã,

số lượng công trình cầu giao thông cần được xây dựng tại địa phương còn khá nhiều Hơn nữa, trên địa bàn xã đang thiếu những cây cầu trọng tải lớn để ô tô

có thể đi lại, vận chuyển hàng hóa Kinh phí của địa phương thì eo hẹp…” - ông Nguyễn Văn Tèo bộc bạch

Cây cầu tạm, nhỏ hẹp, tải trọng yếu trên tuyến đường cặp kênh Trà Cú thuộc xã Thuận Bình, huyện Thạnh Hóa, tỉnh Long An.

BaN DUNG

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 21

TS NGUYỄN qUaNG NHư qUỲNH

Để nông nghiệp phát triển, cần có chuỗi cung ứng hoàn thiện và hoạt động thông suốt trong mọi hoàn cảnh Muốn vậy, không thể không ứng dụng công nghệ số.

Tại TP.HCM - thị trường tiêu thụ lớn nhất trong

khu vực, trong thời gian đầu thực hiện giãn

cách xã hội theo Chỉ thị 16 của Chính phủ,

có thể nói chuỗi cung ứng nông sản, thực phẩm đã

bị đứt gãy khi các chợ đầu mối cũng như chợ truyền

thống đóng cửa, việc vận chuyển hàng hóa bị gián

đoạn, chậm trễ Hậu quả là ngay lập tức nông sản,

thực phẩm tại các vùng sản xuất bị dội chợ trong khi

thị trường tiêu thụ tại thành phố và một số vùng phụ

cận thiếu hàng, giá cả nhiều mặt hàng tăng nhanh

Trong khi đó tại Bắc Giang, mùa thu hoạch vải

thiều rơi đúng đỉnh dịch tại địa phương Tuy nhiên,

nhờ có sự chuẩn bị từ trước nên việc thu hoạch và

bán sản phẩm vẫn rất hiệu quả Một trong nhiều

giải pháp mà Bắc Giang đã vận dụng, giữ vai trò

quan trọng trong sự thành công của Bắc Giang là

việc sử dụng công nghệ để đưa sản phẩm đến với

nhiều khách hàng một cách nhanh nhất Giải pháp

này giúp vải thiều Bắc Giang được tiêu thụ khá tốt

cả trong và ngoài nước ngay giữa mùa dịch bệnh

Từ ví dụ cụ thể của TP.HCM và Bắc Giang, có thể

thấy vấn đề đứt gãy chuỗi cung ứng trong nông

nghiệp có thể được hạn chế, khắc phục nếu vận dụng

tốt công nghệ số Nói cách khác, để nông nghiệp

phát triển, cần có chuỗi cung ứng hoàn thiện và hoạt

động thông suốt trong mọi hoàn cảnh Muốn vậy,

không thể không ứng dụng công nghệ số

Chuyển đổi số trong nông nghiệp,

những nền tảng cần lưu ý

Để vận dụng công nghệ số trong nông nghiệp, cụ

thể là trong chuỗi cung ứng, một cách hiệu quả, cần

lưu ý các nền tảng cơ bản của công nghệ số

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 23

trang bị hạ tầng công nghệ bao gồm truyền dẫn thông tin, máy móc, giải pháp năng lượng… để ứng dụng IoT, AI cho các vùng sản xuất nông nghiệp

Song song đó là vấn đề huấn luyện, hướng dẫn để các chủ trang trại, nông dân có thể ứng dụng các loại công nghệ này vào sản xuất, kinh doanh nông sản;

từ đó có cơ sở chuyển dần các nông trại truyền thống sang nông trại thông minh dựa trên nền tảng số

Thứ hai, nền tảng dữ liệu thông minh để tất cả các trang trại cũng như các thành phần trong toàn

bộ hệ thống chuỗi cung ứng có thể lưu trữ, cập nhật

và truy cập dữ liệu cho vận hành Quan trọng nhất, nhà nước và các bộ ngành có thể nắm được số liệu theo thống kê và theo thời gian thực để đưa ra các chính sách và quyết định phù hợp

Thứ ba, nền tảng hỗ trợ cho vận hành và logistics trên toàn bộ chuỗi cung ứng Nền tảng này giúp các doanh nghiệp, nông trại và người bán có thể triển khai các giải pháp vận hành doanh nghiệp của họ trên đó Từ đó, các hoạt động có thể kết nối với nhau để giải các bài toán đáp ứng cung - cầu hoặc phối hợp với nhau trên toàn chuỗi cung ứng

Thứ tư, nền tảng tiếp cận và kinh doanh trên thị trường Đây là nền tảng đóng vai trò tiếp cận, phân phối hàng hóa tới người mua Các sàn thương mại điện tử và hệ thống kinh doanh online của nhiều công ty đang hoạt động trên nền tảng này Tuy nhiên, chúng ta cần một nền tảng mạnh hơn, tổng quát hơn để nâng cấp nền tảng hiện có nhằm triển khai toàn bộ hoạt động kinh doanh của tất cả các cửa hàng và doanh nghiệp bán hàng trên thị trường

Thứ năm, nền tảng khách hàng và các dịch vụ

hỗ trợ Đây là nền tảng dùng để định danh và quản

lý khách hàng hoặc các dịch vụ, ví dụ như xe ôm

công nghệ giao hàng, dịch vụ logistics xử lý phản hồi khi khách hàng than phiền và trả lại hàng Thứ sáu, nền tảng thanh toán với các phương thức thanh toán đa dạng, linh hoạt trên nhiều thiết

bị, ví dụ như điện thoại di động, thanh toán trực tuyến hoặc mã QR

Siêu nền tảng vận hành theo cơ chế mở

Để những nền tảng cơ bản trên phát huy được hiệu quả, chúng cần được kết nối với nhau thành một “siêu nền tảng” làm cơ sở cho việc hình thành chuỗi cung ứng số quốc gia Siêu nền tảng này

sẽ tích hợp tất cả các dịch vụ dọc chuỗi cung ứng nông sản dưới sự sở hữu và quản lý của Nhà nước trên cơ sở cởi mở, linh hoạt và có sự kết nối từ nhà sản xuất tới người tiêu dùng Nhà nước có thể hợp tác với một hoặc nhiều đơn vị tư nhân

để các đơn vị này đứng ra triển khai kết nối, xây dựng chuỗi cung ứng số quốc gia nói trên Trong việc triển khai, cần chú ý “tiêu chuẩn mở” để tránh độc quyền hạ tầng dẫn tới tăng giá phục vụ làm ảnh hưởng tới tính bền vững của chuỗi cung ứng Ngoài ra, Nhà nước cũng cần đảm bảo tính công bằng, minh bạch đối với các nhà cung cấp dịch vụ dọc theo chuỗi cung ứng số Ví dụ, tất cả các công ty bán hàng đều được truy cập vào dữ liệu khách hàng đặt hàng và đưa ra những mức giá cạnh tranh để khách hàng chọn lựa; tất cả các nhà cung cấp đạt chuẩn đều được tham gia vào chuỗi với quyền lợi ngang nhau, không phân biệt công ty lớn hay nhỏ Cơ chế này cũng áp dụng cho các dịch

vụ logistics sau khi mua hàng, đó là khách hàng có thể chọn lựa bất kỳ dịch vụ giao hàng nào mà họ muốn thay vì chỉ vài dịch vụ do nền tảng lựa chọn Nếu yếu tố open (mở) này được đảm bảo, sự linh hoạt và đa dạng của các nhà cung ứng được gia tăng sẽ dẫn tới sự thỏa mãn của khách hàng trên toàn chuỗi cung ứng và giảm thiểu khả năng đứt gãy chuỗi cung ứng trong mọi hoàn cảnh Cuối cùng, chính các đơn vị nhà nước sẽ thực hiện việc tích hợp các công nghệ hiện đại như AI, dữ liệu lớn… vào siêu nền tảng để giúp cho các công ty

có thể tận dụng công nghệ mà không phải đầu tư nhiều và tránh phải thu hồi vốn trong thời gian dài Không chỉ làm cơ sở cho việc hình thành chuỗi cung ứng số, siêu nền tảng này còn là hệ sinh thái cung cấp khách hàng, dữ liệu, quy trình, công nghệ cho tất cả công ty và người dùng trong chuỗi giá trị

số nông nghiệp nói chung tại Việt Nam

Thời sự nông nghiỆp

Nông sản được bán trên các sàn thương mại điện tử.

Hoạt động mua bán

tại Chợ đầu mối Bình

Điền (TP.HCM).

Thời sự nông nghiỆp

đưa nông sản vào thị trường Trung đông,

Trước đây, doanh nghiệp xuất khẩu nông sản thường hướng đến các thị trường quen thuộc như Nhật Bản, Mỹ, châu âu…

mà ít chú ý đến thị trường rộng lớn và nhiều tiềm năng khác: Trung Đông

Trung Đông là khu vực từ phía đông và phía

nam Địa Trung Hải đến bờ vịnh Ba Tư với

diện tích 7,2 triệu km2 Đây là khu vực có

trữ lượng dầu thô lớn nhất, sản xuất và vận chuyển

dầu thô nhiều nhất trên thế giới

Thị trường rộng lớn và giàu có

Vượt qua những bất ổn về địa chính trị, khu vực

này có rất nhiều nước giàu có như Bahrain, Ai Cập,

Israel, Kuwait, Qatar, Saudi Arabia, UAE (Các Tiểu

Vương quốc Ả Rập thống nhất)… Hàng hóa nông

sản ở các nước thuộc khu vực này chủ yếu đến từ

nhập khẩu (ngoại trừ Israel) do địa hình chủ yếu là

sa mạc, điều kiện canh tác không thuận lợi Khu vực

này có tổng sản phẩm quốc nội (GDP) rất lớn, chỉ

tính riêng GDP của Saudi Arabia năm 2020 đã lên tới

700,12 tỷ USD theo số liệu thống kê từ Ngân hàng

Thế giới Các mặt hàng nông sản tiêu dùng cao cấp

cũng được tiêu thụ mạnh ở thị trường giàu có này

Ngân hàng Thế giới ước tính rằng người Hồi giáo

đã chi 2.002 tỷ đô-la Mỹ vào năm 2019 cho các lĩnh

vực thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm, thời trang,

du lịch và truyền thông, giải trí; tăng trưởng 3,2% so với cùng kỳ năm 2018 Ngoài ra, tài sản tài chính Hồi giáo ước tính đã đạt 2.088 tỷ đô-la vào năm 2019

Chi tiêu của người Hồi giáo được dự báo sẽ phục hồi sau tác động của đại dịch Covid-19 vào năm 2022 và ước sẽ đạt 2.400 tỷ USD vào năm 2024 Trong đó, chi tiêu cho nhập khẩu nông sản, lương thực, thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn, đến 80% lượng hàng nhập khẩu

Việt Nam với đặc điểm là nước có diện tích canh tác nông nghiệp lớn, nguồn nông sản dồi dào có nhiều

cơ hội để thâm nhập thị trường này

Thách Thức

TUẤN aNH

& cơ hội

Người Hồi giáo chỉ thích mua các sản phẩm nông nghiệp có chứng nhận Halal (giấy chứng nhận xác nhận sản phẩm không có các chất cấm theo yêu cầu Shari’ah Islamiah (Luật Hồi giáo) và đáp ứng yêu cầu về vệ sinh thực phẩm trong quá trình sản xuất).

Hiện tại, theo báo cáo của Bộ Công Thương, có gần 1.000 doanh nghiệp Việt Nam có một số sản phẩm đáp ứng được tiêu chuẩn Halal (bộ tiêu chuẩn

áp dụng thêm đối với hàng qua chế biến theo luật Đạo Hồi) Đây là những doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, lương thực, thực phẩm vào thị trường một số nước Hội giáo thời gian gần đây Tuy nhiên, các doanh nghiệp này đang gặp nhiều khó khăn

do phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt của các doanh nghiệp Thái Lan, Ấn Độ, Trung Quốc vốn đã

có mặt từ rất lâu tại thị trường này

Bà Ngọc Hằng, Văn phòng Chứng nhận Halal - tổ chức chuyên tư vấn, hỗ trợ thủ tục chứng nhận Halal cho doanh nghiệp Việt - cho rằng các điều kiện về nhãn hiệu, bao bì sản phẩm, tiêu chuẩn hàng hóa cũng như các rào cản về thuế quan, kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng ở thị trường các nước Hồi giáo không quá khắt khe như thị trường Mỹ, Nhật Bản hay châu Âu Theo bà Hằng, các loại nông sản, thủy,

hải sản của Việt Nam có thể đạt chứng nhận Halal tương đối dễ vì nó không dính tới các nguyên liệu

có yếu tố từ động vật cấm kị Ngoài ra, những sản phẩm thế mạnh của Việt Nam như các loại nông sản, ngũ cốc, điều, cà phê, chè, rau, củ, quả… là những mặt hàng được các nước Hồi giáo quan tâm Tuy nhiên, sự khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ, tập quán kinh doanh cũng như việc giao nhận ngoại thương, logistics, phương thức thanh toán khác biệt tại các quốc gia Hồi giáo hiện đang là trở ngại lớn với các doanh nghiệp Việt Nam

Để hỗ trợ cho các doanh nghiệp Việt Nam thâm nhập thị trường các nước Hồi giáo, Bộ Công thương

đã tổ chức nhiều đợt hội thảo, tập huấn, hướng dẫn các doanh nghiệp xây dựng chiến lược tiếp cận phù hợp, sản xuất sản phẩm xuất khẩu có chất lượng, quy cách, mẫu mã phù hợp với quy định về tiêu chuẩn chất lượng và tập quán tiêu dùng của thị trường Trung Đông Bên cạnh đó, Chính phủ Việt Nam cũng tích cực thúc đẩy hợp tác song phương, kết nối thị trường, tổ chức các hoạt động triển lãm, giới thiệu sản phẩm, xúc tiến đầu tư thông qua kênh Ủy ban hỗn hợp giữa Việt Nam và các nước trong khu vực Trung Đông hoặc thông qua cơ quan đại diện Bộ ngoại giao ở các nước sở tại

Theo Tổng cục Hải quan, nửa đầu năm 2021

dù chịu ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 song kim ngạch thương mại hai chiều của Việt Nam với các đối tác chủ chốt tại Trung Đông vẫn tăng 32% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 7,4 tỷ USD Trong đó, xuất khẩu nông sản, lương thực, thực phẩm vào thị trường này mỗi năm trên 1 tỷ USD Với 1,8 tỷ người (chiếm ¼ dân số thế giới), các quốc gia Hồi giáo là một thị trường nhiều tiềm năng Dư địa xuất khẩu đối với các mặt hàng nông sản thô và qua chế biến ở các nước như UAE (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất), Thổ Nhĩ Kỳ, Kuwait, Israel, Bahrain, Ai Cập, Qatar, Saudi Arabia…) còn rất nhiều triển vọng

Việt Nam đã từng bước tiếp cận thị trường Trung Đông với lượng xuất khẩu hàng hóa nông sản ngày càng tăng, không chỉ là những sản phẩm thô mà cả các sản phẩm đã qua chế biến với giá trị kinh tế cao Tuy nhiên, thời gian gần đây phí logistics tăng cao do tác động của đại dịch Covid-19 khiến nhiều doanh nghiệp xuất khẩu nông sản gặp khó khăn, cần Chính phủ có biện pháp hỗ trợ Hiện tại, phí vận chuyển là 15.000 USD/container (40 feet), tăng gấp 5 lần so với trước đại dịch, tương đương 10% giá trị hàng Có thời điểm, cước vận chuyển tăng gấp 8 đến 10 lần

nông Thôn Mới

đánh giá tiềm năng phát triển cây mắc ca tại hòa bình

người gắn cả cuộc đời với đàn ong

Sơn La rồi lập gia đình với một cô gái quê Hưng Yên theo gia đình đi kinh tế mới Bao năm trôi qua, vợ chồng ông sống với nghề nuôi ong và giờ đây, gia đình ông có cơ ngơi khá khang trang với nhà xây và vườn cây ăn trái trĩu quả Con cháu ông tuy đã trưởng thành vẫn quây quần cạnh nhà cha mẹ, cùng nối tiếp nghề nuôi ong

Hiện nay, mỗi năm gia đình ông nuôi

từ 800 - 1.000 đàn ong, thu nhập trên dưới 1 tỷ đồng, trở thành một trong những hộ khá giả trong vùng Để có được thành quả đó, ông đã phải tự học, phải tìm tòi và chịu nhiều vất vả Nhờ tìm tòi, học hỏi mà năm 1981, biết được giống ong Ý đang được nuôi ở các tỉnh phía Nam cho năng suất rất tốt, ông

đã tìm mọi cách để đưa giống ong ấy

về Sơn La và gầy dựng đàn nhằm thay thế đàn ong nội cho năng suất rất thấp Việc đưa giống ong Apimesliphes gốc

Ý về Sơn La và gầy đàn thành công đã

Chúng tôi xuống xe ngay trước

cửa hàng và cũng là nhà của ông

Hồ Văn Sâm ở bản Nà Hạ 2, xã Chiềng Mung (huyện Mai Sơn, Sơn La) Nổi tiếng trong nghề nuôi ong nên hầu hết cánh lái xe đường dài Sơn La - Hà Nội, Điện Biên - Hà Nội, đều biết nhà ông “Sâm ong”

ở Mai Sơn giáp thành phố Sơn La này 78 tuổi, ông có hơn 56 năm gắn bó với nghề nuôi ong, từng giữ cương vị Giám đốc Công ty Ong Sơn La trong 25 năm

Nhớ lại những ngày đầu lên Sơn La công tác, ông Sâm kể: “Không chỉ xa xôi

về địa lý mà vùng đất này thời ấy còn

là tỉnh nghèo heo hút, không ít cán bộ miền xuôi lên đây đã không trụ nổi, bỏ về, nhưng tôi thì không thế Năm 1965 vừa chân ướt chân ráo lên Sơn La thì hay tin

mẹ mất vì bom Mỹ, tôi không về kịp Năm

1969, bố tôi ốm mất, tôi cũng không kịp

về chịu tang, phần vì chiến tranh ác liệt, phần vì đường sá xa xôi, đi lại khó khăn…”

Không còn bố mẹ, ông ở lại luôn trên

MạNH TiếN - KiM CHâU

Xuất phát từ Hà Nội lúc 10 giờ tối, đến 5 giờ sáng hôm sau chúng tôi đã có mặt

ở thành phố Sơn la Đường lên Tây Bắc đã không còn xa xôi như câu hát thủa nào…

Ngày 9/7, Sở NN&PTNT tỉnh Hòa Bình đã tổ

chức hội thảo khoa học đánh giá thực trạng

và khả năng phát triển cây mắc ca trên địa bàn tỉnh

Cây mắc ca được trồng tại tỉnh Hòa Bình từ năm

2003 Đến nay, toàn tỉnh có 216,3ha mắc ca, trong

đó 14,8ha đang cho trái Qua đánh giá tại các điểm

trồng thử nghiệm, cây mắc ca có khả năng chống

chịu với các loại sâu bệnh hiện có tại địa phương

Đặc biệt, những vườn mắc ca mới trồng từ năm

2018 đến nay ở các huyện Lạc Thuỷ, Cao Phong, Lạc

Sơn, do phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng

nên sinh trưởng khá tốt

Tại hội thảo, các đại biểu đã thảo luận về thực

trạng trồng cây mắc ca tại các địa phương; giải

pháp phát triển cây mắc ca nhằm đem lại hiệu quả

kinh tế cho người dân; cơ chế, chính sách hỗ trợ

sinh kế cho các hộ trồng mắc ca; vấn đề quy hoạch,

sử dụng đất, quy hoạch vùng trồng Phát biểu kết luận, ông Đinh Công Sứ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình, yêu cầu UBND các huyện có dự án trồng mắc ca phải quản lý chặt chẽ việc sử dụng đất, không để xảy ra tình trạng trồng tự phát; chủ động, linh hoạt trong vận dụng chính sách, hỗ trợ doanh nghiệp, hỗ trợ người dân tham gia liên kết;

phối hợp doanh nghiệp tăng cường tập huấn kỹ thuật canh tác cây mắc ca cho người dân

Trước đó, Hiệp hội Mắc ca Việt Nam và Ngân hàng cổ phần Bưu điện Liên Việt đã phối hợp với UBND huyện Cao Phong (tỉnh Hòa Bình) tổ chức lớp tập huấn đầu bờ kỹ thuật trồng và chăm sóc cây mắc ca cho bà con nông dân trên địa bàn

Ông Hồ Văn Sâm kiểm tra đàn ong của gia đình.

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 27

nông Thôn Mới

bắc ninh: Trồng măng tây, thu tiền tỷ

TRANG THÔNG TIN NÀY CÓ SỰ PHỐI HỢP CỦA VĂN PHÒNG ĐIỀU PHỐI NÔNG THÔN MỚI TRUNG ƯƠNG

Bổ sung 1.000 tỷ đồng vào Chương trình xây dựng NTM

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh

Khái vừa ký ban hành quyết định

bổ sung 1.000 tỷ đồng từ nguồn dự toán chi các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025 và các nhiệm vụ thuộc các chương trình mục tiêu giai đoạn 2016 - 2020 được tiếp tục triển khai giai đoạn 2021 - 2025, để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới (NTM) năm 2021 Cụ thể, kinh phí bổ sung cho 20 bộ, cơ quan trung ương là trên 59,5 tỷ đồng, trong đó, nhiều nhất là

Bộ NN&PTNT: 24 tỷ đồng, tiếp đến là Kiểm toán Nhà nước hơn 8,4 tỷ đồng; kinh phí bổ sung có mục tiêu cho 51 địa phương là 940,475 tỷ đồng

Hà Nội phấn đấu 100% số huyện, xã đạt chuẩn NTM vào năm 2025

Theo Chương trình số 04-CTr/TU của

Thành ủy Hà Nội về “Đẩy mạnh thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân giai đoạn 2021 - 2025”, Hà Nội phấn đấu đến hết năm 2025 hoàn thành nhiệm

vụ xây dựng NTM; 100% số huyện, xã đạt chuẩn NTM; 20% số huyện và 40%

số xã đạt chuẩn NTM nâng cao; 20% số

xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu

Thanh Hóa có thêm 20 sản phẩm OCOP cấp tỉnh

Hội đồng đánh giá, xếp hạng sản

phẩm OCOP tỉnh Thanh Hóa vừa tổ chức đánh giá, xếp hạng 26 sản phẩm OCOP của 14 huyện, thị xã, thành phố Kết quả, có 3 sản phẩm đạt 4 sao là Bánh lá Hà Lai, Bộ dụng cụ nhà bếp (Hà Trung) và mắm cáy Ông Phúc (Quảng Xương); 17 sản phẩm khác đạt 3 sao Đến nay, Thanh Hóa đã có 120 sản phẩm OCOP cấp tỉnh, xếp thứ 10 trên cả nước

HUYỀN TRANG

giúp người nuôi ong tăng năng suất

lên 45 - 50kg/đàn/năm thay cho năng

suất cũ của ong nội chỉ khoảng 5 đến

7kg/đàn/năm (sản phẩm thu được từ

ong ngoài mật ong còn có phấn hoa,

sữa chúa, sáp ong, keo ong, nọc ong

và nhộng ong) Nghề nuôi ong ở Sơn

La có động lực và điều kiện phát triển

mạnh từ đó

Hiện nay, Sơn La có 3 doanh nghiệp,

5 hợp tác xã với 533 chi hội nuôi ong

và trên 15.853 hội viên, hơn 1.000 hộ

nuôi trên 65.000 đàn ong mật, chủ yếu

là giống ong ngoại gốc Ý Sản lượng

hàng năm đạt trên 2.500 tấn mật ong,

Để nâng cao chất lượng cho mật

ong và phát triển thương hiệu mật ong

Sơn La, ông Sâm cùng với các hội viên hội nuôi ong có kinh nghiệm đã hướng dẫn bà con áp dụng quy trình nuôi ong theo tiêu chuẩn VietGap Đặc biệt, ông Sâm còn nghiên cứu phương pháp “Hạ thủy phần”, ứng dụng công nghệ lắng, lọc để làm giảm tỉ lệ nước trong mật, đảm bảo mật ong đủ tiêu chuẩn xuất khẩu đi nước ngoài Sáng kiến này của ông Sâm đã được nhân rộng trong cộng đồng những người nuôi ong trong tỉnh

Gần 20 năm qua, từ một tỉnh miền núi nghèo, tỉnh Sơn La ngày nay có hơn 78.800ha cây ăn quả các loại, trở thành địa phương có vùng trồng cây

ăn quả lớn nhất miền Bắc và đứng thứ

2 cả nước Trong sự phát triển vượt bậc

đó, không thể không nhắc đến những đóng góp của người nuôi ong khi nhờ những đàn ong thụ phấn tự nhiên mà sản lượng cây trái ở Sơn La đã tăng thêm 15 - 20% theo đánh giá của các

cơ quan chuyên môn địa phương…

Cuối năm 2012, anh Vũ Huy Tuấn,

ngụ tại xã Minh Tân, huyện

Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh - hội viên Hội

NN&PTNT Bắc Ninh (thành viên Tổng

hội NN&PTNT Việt Nam) đã vay 100

triệu đồng để mua giống trồng 8 sào

măng tây xanh Nhờ nắm bắt được quy

trình, kỹ thuật, đến nay, diện tích trồng

măng tây xanh của gia đình anh mở

rộng lên 5ha với sản lượng thu hoạch

đạt khoảng 70 - 90kg/ha/ngày, doanh

thu đạt 8 tỷ đồng/năm, tạo việc làm cho

14 lao động thường xuyên với mức thu

nhập từ 5,5 - 6 triệu đồng/tháng

Nhằm phát triển thương hiệu và

đa dạng hóa các sản phẩm từ măng

tây xanh, năm 2019, anh Tuấn thành lập Công ty TNHH Xuất khẩu nông sản Tuấn Chang chuyên sản xuất, chế biến các sản phẩm măng tây muối, trà măng tây, bột măng tây và măng tây sấy Tuân thủ theo nguyên tắc 2 không:

“không chất bảo quản, không dư lượng thuốc bảo vệ thực vật”, sản phẩm của Công ty được bao tiêu toàn bộ tại các siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch thuộc các tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định

Hiện các sản phẩm mang thương hiệu Tuấn Chang đang được giới thiệu để xuất khẩu sang thị trường Australia

ThẢo vi

Mỗi năm gia đình ông Hồ Văn Sâm nuôi từ 800 - 1.000 đàn ong.

từ 7 đến 10 tấn mì thành phẩm

Những năm gần đây, người dân Lục Ngạn đã có nhiều cố gắng trong cải tiến mẫu mã, nâng chất lượng sản phẩm và

áp dụng máy móc thiết bị hiện đại để làm nâng cao năng suất Nhiều hộ đã thay lò đốt củi, than để tráng bánh bằng

lò gas để tăng sản lượng lên gấp 3 lần và giảm ô nhiễm môi trường

Mới đây, hợp tác xã mì Chũ Trại Lâm Thuận Hương tại xã Nam Dương đã ký hợp đồng cung cấp 3,5 tấn mì Chũ rau,

củ, quả giá 55.000 đồng/kg cho Công ty

Cổ phần Xuất nhập khẩu Thực phẩm Sài Gòn để doanh nghiệp này xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản Mức giá này cao hơn giá bán cho hệ thống siêu thị trong nước

từ 5.000 đến 10.000 đồng/kg Toàn bộ sản phẩm trên đều được làm từ gạo bao thai hồng kết hợp với rau, củ, quả trồng theo chuẩn VietGAP theo quy trình sản xuất bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm

Trước đó, cuối năm 2020, hợp tác xã

mì Chũ Xuân Trường ở Thủ Dương cũng xuất khẩu 12 tấn mì Chũ sang Nhật Bản

Hiện đơn vị này đang hoàn thiện một số thủ tục với đối tác để xuất khẩu 3 tấn mì Chũ sang thị trường Hồng Kông

Năm 2010, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã cấp bằng chứng nhận nhãn hiệu độc quyền cho

mì Chũ Lục Ngạn

Mì gạo được sản xuất ở nhiều

nơi nhưng tại Bắc Giang,

chỉ có mì Chũ Lục Ngạn xây

dựng được thương hiệu và gây được

ấn tượng với người tiêu dùng Nguyên

liệu chính để làm ra mì Chũ Lục Ngạn là

gạo bao thai hồng, một loại gạo truyền

thống nổi tiếng thơm, dẻo trồng trên

vùng đất đồi địa phương

Huyện Lục Ngạn hiện có 23 hợp tác

xã với hơn 1.000 hộ sản xuất mì gạo, tập

trung nhiều ở các xã Nam Dương, Trù

Hựu, Thanh Hải… với các thương hiệu lớn

như hợp tác xã Xuân Trường, hợp tác xã

Dậu Anh, Trại Lâm, Hạnh Thái Không

dừng lại ở một loại mì gạo sợi trắng, mì

Chũ ngày nay còn có cả mì rau, mì củ, quả

với giá trị dinh dưỡng cao và hình thức

đẹp mắt Để sản xuất ra các loại mì rau,

củ, quả, nguyên liệu chính vẫn là gạo bao

thai hồng cùng rau, củ, quả tươi Những

hạt gạo trắng, căng mẩy được đưa vào

ngâm qua đêm cho mềm Sau đó, cho

nước ép từ rau, củ, quả vào tiếp tục ngâm

với gạo từ 1 đến 2 tiếng theo tỷ lệ nhất

ĐÔNG KHáNH

lục Ngạn (Bắc Giang) không chỉ là “vương quốc vải thiều” mà còn nổi tiếng với sản phẩm mì Chũ

định Nếu là mì gạo lứt, thì gạo lứt được nghiền nhỏ sau đó trộn cùng bột gạo bao thai hồng Mỗi loại rau, củ, quả trộn với gạo sẽ cho ra sản phẩm mì khác nhau với màu sắc khác nhau: mì nghệ màu vàng, mì gấc màu đỏ, mì đậu biếc màu xanh tím, mì củ dền màu hồng, mì chùm ngây màu xanh lá, mì mè đen, mì hạt điều, mì gạo lứt màu nâu nhạt Mì làm

ra đều được kiểm định chất lượng bởi các cơ quan có thẩm quyền và được cấp chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm

Mì rau, củ, quả đang được nhiều khách hàng ưa chuộng.

Gạo lứt được nghiền nhỏ sau đó trộn cùng bột gạo bao thai hồng để làm mì gạo lứt.

Công đoạn phơi mì.

về chất lượng nước và nhiệt độ trong hệ thống nuôi cá Hệ thống này cho phép điều kiện nuôi cấy được tối ưu hóa quanh năm và hoàn toàn độc lập với các biến động về chất lượng nguồn nước và nhiệt

độ môi trường xung quanh, vì vậy, tốc độ tăng trưởng cá có thể gia tăng giúp nuôi nhiều cá hơn hoặc đạt kích thước lớn hơn trong cùng một khoảng thời gian Nếu hệ thống được thiết kế tốt, những lợi ích thu được từ sản phẩm sẽ lớn hơn phần chi phí tăng thêm dẫn đến việc hạ thấp được chi phí sản xuất cuối cùng

Lợi ích lâu dài

Việc vận chuyển, lắp đặt, vận hành

và bảo trì những container này khá đơn giản, cơ động nên việc chuyển giao kỹ thuật cho người dân nuôi quy mô nhỏ

là rất khả thi Hơn nữa, tùy mục đích sử dụng mà người dân có thể nuôi cá, tôm hoặc các loài thủy hải sản khác nhau Dù chưa chính thức nuôi cá trong container, nhưng mô hình tương tự với hệ thống

xử lý tuần hoàn nước khép kín bằng vi sinh cũng đã được áp dụng thử với việc nuôi lươn trong bạt, trong bể xi măng ở Thường Tín, nuôi cá trong bạt ở Ba Vì và

có kết quả hết sức khả quan

Việc nuôi cá trong container hiện nay

đã được nhóm nghiên cứu độc lập của anh Vũ Tuấn Anh nghiên cứu hoàn thiện các giải pháp, sẽ được triển khai thực hiện

ở quy mô nhỏ trong thời gian tới Mong muốn của nhóm là kết nối được nông nghiệp và công nghệ để mang đến sinh kế một cách bền vững cho người dân ở những vùng đất khó canh tác như vùng cát trắng (dải đất miền trung), vùng hoang hóa (đồi núi, hoang mạc)…

Thuận tiện đôi đường…

Anh Vũ Tuấn Anh (sinh năm 1985,

Công ty ATS Global VN, đại diện nhóm

nghiên cứu, phát triển dự án nuôi thủy

sản trong container độc lập ở Ba Vì, một

huyện bán sơn địa vùng ngoại thành Hà

Nội) cho biết, mô hình này hoàn toàn

ứng dụng được ở những nơi thiếu nguồn

nước hay nguồn nước bị ô nhiễm, những

nơi thời tiết nắng mưa, nhiệt độ cao thấp

thất thường, những địa điểm có địa hình

lồi lõm, dốc cao khó đào ao hoặc những

nơi có diện tích nhỏ hẹp Vật liệu thi công

hệ thống nuôi cá bằng container là đồ

phế liệu mua giá rẻ Những container

được lắp đặt hệ thống nuôi cá tuần hoàn

lọc động và vi sinh giảm tối thiểu lãng phí

nguồn nước, không cần phải thay nước

trong thời gian dài và tận dụng được

nguồn nước thải, phân cá để trồng rau

sạch thủy canh Một container có thể nuôi

được khoảng 3.000 - 4.000 con cá điêu

hồng, tương đương với một mẫu ao nuôi

Ưu điểm của việc nuôi cá trong

container là chỉ cần 1 nhân công cũng

có thể kiểm soát, theo dõi, chăm sóc cho

hàng chục container nuôi cá Chi phí ban

đầu tuy cao hơn ao nuôi truyền thống

3 - 4 lần nhưng những chi phí khác như

nhân công, tái đầu tư, hao mòn, xử lý

nuôi cá tôm trong container

Dùng container cũ để nuôi thủy,

hải sản được một nhóm nghiên

cứu độc lập và các bạn trẻ khởi

nghiệp đề xuất thực hiện ở Việt

Nam Đây là một mô hình đã

được chứng thực hiệu quả cao ở

một số nước trên thế giới

nước… giảm dần theo thời gian Việc sử dụng các tấm pin năng lượng mặt trời lợp phía trên các container cũng giúp tiết kiệm chi phí Cá nuôi được kiểm soát trong môi trường khép kín, chặt chẽ, ít dịch bệnh, nếu có dịch bệnh xảy ra có thể khoanh vùng, xử lý ngay không gây hại cho những bể nuôi khác Việc thu hoạch

cá cũng thuận lợi, nhanh chóng, tỷ lệ cá thu hoạch được rất cao…

Khai thác tiềm năng công nghệ

Trên thế giới hiện có nhiều nước nuôi thành công thủy sản trong container khi ứng dụng tích hợp với công nghệ tuần hoàn nước ao nuôi trồng thủy sản (Recirculating Aquaculture Systems - RAS)

RAS kết hợp với công nghệ xử lý bổ sung ngoài được sử dụng trong hệ thống nuôi trồng thủy sản tái chế nước cục bộ (PRAS), cho phép tái sử dụng 1 lượng nước đáng

kể Hệ thống RAS này đạt mức độ kiểm soát tốt hơn bất kỳ ứng dụng công nghệ nào khác trong nuôi trồng thủy sản, mang lại hiệu quả sản xuất cao và lợi ích kinh

tế đáng kể Theo anh Vũ Tuấn Anh, công nghệ RAS thường được sử dụng khi nguồn

Mô hình hệ thống tuần hoàn RAS.

Mùa thu hoạch rong mơ ở Tam hải

Bà Lê Thị Long ở thôn Thuận An

(xã Tam Hải, huyện Núi Thành,

tỉnh Quảng Nam) cho biết mùa

khai thác rong mơ hàng năm bắt đầu từ

tháng 5 và kết thúc vào tháng 7 Âm lịch

Rong mơ mọc dưới biển nên người hái

rong phải biết bơi, lặn và có khả năng

ngâm mình trong nước biển nhiều tiếng

đồng hồ “Ông chồng tui bơi ghe ra hái

rong mơ từ 5 giờ sáng Khoảng 11 giờ

trưa ổng mới quay vào bờ Gia đình nào

có ghe thì mỗi ngày có thể hái được từ

1,5 đến 3 tấn Nhà nào dùng thúng chai

như nhà tui thì chỉ hái được chừng vài tạ

Rong mơ hái xong mang vào bờ và phơi

ngay trên bãi biển Chừng hai nắng là có

thể bán được rồi”, bà Long nói

“Bình quân mỗi ngày gia đình tôi

khai thác hơn 3 tạ rong mơ Với giá từ

5.500 đồng/kg, trừ các khoản chi phí,

cũng kiếm được hơn 500.000 đồng/

ngày Năm nay, rong mơ được mùa

được giá nên người dân thôn Thuận An

ai cũng phấn khởi” - bà Long chia sẻ

Có hơn 10 năm chuyên khai thác

rong mơ trên biển Bàn Than, vào mùa

rong, gia đình 4 người của ông Nguyễn

Theo những người dân ở xã đảo Tam Hải, nghề khai thác rong mơ tại đây đã

có từ thời ông bà tổ tiên Tuy mùa khai thác rong mơ chỉ diễn ra trong vài tháng nhưng nguồn lợi thiên nhiên này đem lại cho nhiều hộ dân nơi đây nguồn thu nhập đáng kể Để bảo vệ nguồn rong

mơ, nhiều năm qua chính quyền tỉnh Quảng Nam đã khuyến cáo người dân chỉ được khai thác rong sau ngày 15/5 (Âm lịch) hàng năm và khi hái, chỉ hái rong mơ già, cắt phần thân chừa lại phần gốc để rong mơ có thể hồi phục nhằm bảo vệ nguồn lợi tự nhiên này

Ông Nguyễn Tấn Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Tam Hải, cho biết việc khai thác rong mơ tạo công ăn việc làm và góp phần đem lại thu nhập cho hơn 200

hộ dân thôn Thuận An với mức từ vài trăm đến cả triệu đồng một ngày khi vào mùa Mỗi mùa rong mơ, có gia đình kiếm được ít nhất 50 triệu đồng, nhiều nhất khoảng 180 triệu đồng

Hiện nay, rong mơ khô thường được xuất khẩu sang Trung Quốc làm nước uống như một loại thảo mộc tự nhiên

Tấn Lý, 55 tuổi, sáng nào cũng ra biển

từ sáng sớm Ông cho biết rong mơ hay mọc ở các dải đá, rạn san hô dưới độ sâu từ 4 đến 6m Muốn khai thác, cần phải chuẩn bị áo quần, kính lặn, dao cắt

và cả chì quấn quanh người để tạo độ nặng khi lặn “Rong mơ phơi khô xong phải lựa và tách rác bám ra cho sạch, sau đó cho vào túi ni-lông để cân bán

Năm nay, rong mơ được giá nên thương lái ra tận biển mua mỗi ngày với giá 5.500 đồng/kg”, ông Lý kể

NGUYỄN qUỲNH

Rong mơ được khai thác ở các rạn đá

ngầm dưới biển Bàn Than (xã Tam Hải)

Phơi khô rong mơ.

nông nghiỆp Mọi Miền

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 31

hương nhãn ở Tân châu

Đến thăm vườn nhãn của chị Huệ

vào những ngày chuẩn bị thu

hoạch, ai cũng mê khi tận mắt

nhìn những cây nhãn lúc lỉu trái to, thơm

Cơm nhãn dày, vàng ươm, vị ngọt thanh

Chị Nguyễn Thị Linh Huệ chia sẻ: “Thấy

mô hình trồng nhãn xuồng có lợi, ham

quá nên nhà tui chuyển qua trồng đại,

bỏ hết mấy cây thường trồng hồi trước

Lúc đầu tôi trồng thử nghiệm nhãn trên

một công đất Vài năm sau, khi nắm rõ

kỹ thuật, mạnh dạn bỏ xoài, trồng thêm

300 gốc nữa trên 6 công đất còn lại Kỹ

thuật trồng nhãn cũng dễ, vun luống rồi

cứ cây cách cây 6m, hàng cách hàng 6m

là xong Phân bón thì bỏ định kỳ theo

hướng dẫn…”

Nhãn xuồng cơm vàng không phải là

giống bản địa của vùng Tân Châu nhưng

lại bén rễ, thích ứng tốt với thổ nhưỡng,

khí hậu địa phương Những năm đầu,

diện tích trồng còn ít nhưng gần đây,

diện tích nhãn tăng khá nhanh, tập trung

Vườn nhãn 7.000m2 của gia đình chị Nguyễn Thị linh Huệ ở ấp 4 xã Vĩnh Xương

thị xã Tân Châu (an Giang) đã giúp gia đình chị có cuộc sống ổn định hơn nhiều

so với khi còn trồng lúa và nhiều loại hoa màu khác

lê KiềU

ở các vùng đê bao của các xã vùng biên

Theo chị Huệ, nhãn xuồng cơm vàng là loại trái cây sạch vì ngoài xịt thuốc dưỡng lúc khiển cho cây ra hoa, đậu trái, nông dân gần như không phải sử dụng thêm thuốc khác Để tăng độ màu mỡ của đất giúp cây phát triển tốt, một năm đôi lần người trồng bón lót thêm phân bò hoặc các loại phân hữu cơ khác So với nhiều giống nhãn khác trên thị trường, nhãn xuồng cơm vàng có khả năng kháng bệnh cao, nhất là bệnh chổi rồng - loại bệnh gây hại lớn cho nhiều vườn nhãn khác

Với 7.000m2 đất, mỗi vụ, gia đình chị Huệ bỏ ra khoảng hơn 20 triệu đồng vốn chăm sóc, phân bón - mức chi phí khá thấp - trong khi có thể thu hoạch từ 1 đến 1,2 tấn trái với giá bán bình quân 50.000 đồng/kg tại vườn Để “lấy ngắn nuôi dài”, chị còn tận dụng khoảng thời gian chờ nhãn ra hoa, kết trái để trồng xen các loại rau màu ngắn ngày Chị cho biết việc xen canh này giúp gia đình chị

có thêm khoản thu nhập rất đáng kể Hiện nay, nhãn đã bắt đầu cho thu hoạch ở các vườn nhãn vùng biên An Giang Dịch Covid-19 chắc chắn sẽ khiến đầu ra của nhãn xuồng mùa này gặp nhiều khó khăn Điều đó có thể ảnh hưởng tới giá bán cũng như thu nhập của người trồng nhãn vụ này Tuy nhiên,

về lâu dài, nhãn xuồng cơm vàng vẫn là loại cây được nhiều nông dân Tân Châu nói riêng và An Giang nói chung lựa chọn

vì hiệu quả kinh tế đã được chứng minh Theo chị Huệ, trồng nhãn xuồng cơm vàng là hướng đi mới trong chuyển đổi

cơ cấu cây trồng trên nền đất kém hiệu quả của bà con Tân Châu - An Giang

Để phát triển vườn nhãn, bà con nông dân Vĩnh Xương đang mong nhà nước hỗ trợ vay vốn để có điều kiện ứng dụng khoa học công nghệ vào quá trình canh tác nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng trái cũng như hỗ trợ nông dân mở rộng thị trường…

nông nghiỆp Mọi Miền

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 31

làng giao thương, làng trù phú

Dù vẫn biết rõ “phi thương bất phú”

nhưng do ảnh hưởng của Nho giáo, nghề buôn vốn

không được trọng vọng trong xã hội phong kiến Tuy

vậy, sự kỳ thị đó vẫn không làm xứ Bắc thiếu vắng

những làng có nghề buôn nổi tiếng từ xưa

aNH PHươNG

Nghề xưa vang bóng

Nằm bên dòng sông Nhuệ cạnh kinh thành Thăng Long, Cự Đà (nay thuộc xã Cự Khê, huyện Thanh Oai, Hà Nội) đã từng là một làng buôn bán sầm uất Dân làng có của ăn của để nên có

ý cẩn mật phòng ngừa kẻ gian Không chỉ cổng làng, mà mỗi xóm đều có cổng riêng rất đẹp, với cửa gỗ chắc chắn Không chỉ buôn bán tại làng, người Cự Đà còn đi buôn tàu bán bè ở tứ

xứ, nhiều người thành đạt, đem tiền về xây dựng nhà cao cửa rộng ở làng Cho đến nay, dân làng rất tự hào với di sản hơn 50 ngôi nhà có giá trị kiến trúc Hầu hết trong số này là kiểu nhà 5 gian

2 chái hoặc 3 gian 2 chái, dựng bằng gỗ, lợp ngói mũi hài, cửa bức bàn; rường, cột có hoa văn chạm khắc tinh xảo So với các làng cổ khác, Cự Đà còn đặc biệt ở chỗ có nhiều ngôi nhà hai tầng, mang phong cách biệt thự Pháp, pha trộn với nhà cổ Việt đặc trưng đồng bằng Bắc bộ

Chủ nhân nhiều ngôi biệt thự hoặc nhà cổ

có giá trị này đã “ly nông”, lên phố làm ăn từ rất sớm, nhiều người trong số họ là những nhà buôn nổi tiếng đất kinh kỳ Từ những năm 30 của thế

kỷ trước, một vài người trong làng Cự Đà đã học được nghề dệt kim, tổ chức quy mô thành những xưởng lớn có máy dệt chạy bằng điện, sản xuất áo thun và áo len Những xưởng dệt kim lớn, như Cự Doanh, Cự Chân, Cự Chung, Cự Hải nổi tiếng một thời, sản phẩm làm ra thậm chí còn xuất bán tận châu Phi Trong số đó, một trong những người được coi là “tổ nghề” dệt kim đông xuân ở nước

ta - cụ Cự Doanh - đã có một hệ thống cơ sở sản xuất, xưởng dệt may khá quy mô ở phố Hàng Quạt những năm đầu thế kỷ XX (tiền thân của cơ sở dệt kim Đông Xuân sau này) Không chỉ làm nghề dệt kim, người làng Cự Đà còn rủ nhau ra Hà Nội lập xưởng, làm chủ nhà máy trong nhiều ngành nghề;

mở cửa hàng, tiệm buôn Đặc biệt, họ vẫn giữ chữ

“Cự” trong tên hiệu như một cách nhớ về cố quận.Phù Lưu, tên nôm là làng Giàu (Giầu) ở Kinh Bắc cũng đã từng nổi tiếng phong lưu Nghề buôn bán

đã sớm hình thành ở làng Cuối thế kỷ XV, chợ chùa Phù Lưu đã là một chợ nổi tiếng của cả tỉnh Bắc Ninh xưa, thu hút nhiều thương khách Người Phù Lưu vào tận Nghệ An mua sợi ra bán tại Chợ Giàu Người Đình Bảng sang bán lụa, người Cẩm Giàng bán rượu, người Đông Xuất bán cày bừa, người Trang Liệt bán đồ đồng vào các phiên chợ ngày

4 ngày 9 âm lịch trong tháng Cả làng Phù Lưu trở thành một trung tâm thương mại của vùng Kinh Bắc Dân làng Phù Lưu từng tự hào nói rằng ở đâu

có chợ, ở đó có người Phù Lưu Phụ nữ Phù Lưu xưa nổi tiếng làm kinh tế giỏi, có lẽ nhờ vậy mà Phù Lưu

có nhiều người đàn ông thành đạt trên nhiều lĩnh vực, từ văn hóa nghệ thuật đến quân sự, khoa học

văn hóa

Cự Đà nổi tiếng với hai nghề còn tồn tại đó là làm tương và chế biến bột dong riềng làm miến

Nghề làm tương ở Cự Đà.

Đình làng Phù Lưu với cây bồ đề di sản.

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 33

văn hóa

Thời kỳ bao cấp, hoạt động thương mại lắng xuống, sau đó, tuy không còn tấp nập như xưa, nhưng thương nghiệp Phù Lưu vẫn khá phát triển với hàng ngàn hộ kinh doanh Theo các cụ cao niên ở làng Phù Lưu, những người Phù Lưu buôn bán phát đạt ở TP.HCM, Hà Nội… và cả nước ngoài, cũng lên tới con số hàng ngàn

Thổ Tang, rộn ràng buôn bán

Khác với làng Giàu hay Cự Đà có truyền thống buôn bán lâu đời, làng Thổ Tang (còn có các tên khác là Địa Tang, làng Giang hay Kẻ Giang - nay là thị trấn Thổ Tang thuộc huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc) vốn là vùng đất thuần nông, chuyên trồng dâu, nuôi tằm Dân số đông và diện tích đất nông nghiệp khá eo hẹp, nên dù cần mẫn lao động, đời sống của người dân ở đây vẫn khó khăn

Cái khó đã khiến người dân Thổ Tang đổ đi tứ

xứ để buôn bán kiếm sống Từ đầu những năm

2000, nhiều hộ dân ở đây đã có xe con, xe tải để vận chuyển hàng hóa; có nhà sở hữu vài ba chiếc

Chẳng biết có phải vì vậy mà dân Vĩnh Phúc từ lâu

đã quen nếp gọi là “phố Thổ Tang”, dù mãi đến năm 2007, xã Thổ Tang mới “lên” thị trấn

Bắt đầu từ kinh doanh nông sản, nhiều doanh nghiệp ở Thổ Tang đến nay vẫn đang thu mua, xuất khẩu nông sản với số lượng hàng ngàn tấn, góp phần giải quyết đầu ra cho bà con nông dân

cả nước, mùa nào thức nấy Giáp Tết, các tỉnh vùng cao lạnh giá, dòng hàng nông sản thực phẩm từ dưới xuôi được chuyên chở lên, bù đắp cho sự khan hiếm nông sản thực phẩm Ngược lại, đặc sản vùng cao được Thổ Tang thu mua lại chảy về xuôi, nhịp nhàng rất… logistics!

Khu vực chợ Thổ Tang nhiều năm nay cũng

đồng thời là “trung tâm phân phối nông sản… Tàu” Các loại nông sản nhập từ Trung Quốc từ đây

sẽ tỏa đi khắp các tỉnh miền núi phía Bắc và các chợ lớn nhỏ trong vùng Vì thế, trong những ngày

“bình thường cũ”, Thổ Tang không ngủ Những chuyến xe tải nườm nượp xếp hàng, dỡ hàng; dân buôn lẻ từ khắp các nơi đổ về đây lấy hàng, đông vui nhộn nhịp thâu đêm suốt sáng

Những năm gần đây, dịch vụ sản xuất và thương mại cũng rất phát triển, người dân Thổ Tang không bao giờ lo thiếu việc Ở Thổ Tang vốn

có câu “Ăn với chồng nửa bữa - Ngủ với chồng nửa đêm” để miêu tả sự bận rộn, tất bật của những người phụ nữ đảm đang tháo vát đất này Nhưng nói cho công bằng, đàn ông Thổ Tang cũng vậy, thảy đều xốc vác, tham công việc, tiếc thời gian Hàng loạt các công ty sản xuất - thương mại ở Thổ Tang như Công ty Thương mại Hòa Bình, Doanh nghiệp bao bì Anh Mỹ, Doanh nghiệp Hải Cường thời trước dịch Covid-19 đều có doanh thu từ vài chục đến hàng trăm tỷ đồng mỗi năm

Tuy nhiên, cũng phải nói thêm rằng, đối với không ít người tiêu dùng, cái tên Thổ Tang - Kẻ Giang gắn với những mặt hàng tiêu dùng bình dân, giá thấp, chất lượng không cao Nhiều cơ sở

ở đây vẫn cho ra lò những mặt hàng giá rẻ đến phi

lý, chỉ có thể tiêu thụ ở những thị trường “dễ tính” vùng cao Nhiều nhãn mác sản phẩm na ná như các thương hiệu phổ biến trên thị trường một cách… hữu ý, tất nhiên được bán với giá rẻ hơn và chất lượng cũng thấp hơn Nếu có sự nắn chỉnh đúng hướng, với sự khôn khéo và siêng năng vốn có, các

hộ kinh doanh ở Thổ Tang chắc chắn sẽ tiếp tục làm giàu chính đáng cho gia đình mình và đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 33

Người làng Phù Lưu vừa

mua bán vừa trò chuyện.

Đường lát hai hàng đá xanh trong làng Phù Lưu.

Theo một nghiên cứu của chương trình Hỗ trợ ngành nước của Ngân hàng Thế giới, 70% dân số thế giới gặp rủi ro thiên tai liên quan tới nước.

Cùng với tình trạng khan hiếm

các nguồn cung cấp nước, chất

lượng nguồn nước suy giảm, ô

nhiễm cũng kéo theo nhiều hệ lụy khác

liên quan đến sức khỏe người sử dụng

Báo động ô nhiễm nguồn nước

Chất lượng nguồn nước được đánh

giá dựa trên rất nhiều tiêu chí, như: nhiệt

độ, hàm lượng cặn lơ lửng, độ đục, độ

màu, mùi vị… (chỉ tiêu vật lý); độ pH, độ

cứng, độ kiềm, độ ô-xi hóa, hàm lượng

sắt… (chỉ tiêu hóa học); vi khuẩn, chỉ số

Coli, E-Coli, nấm, virus, trứng giun sán

(chỉ tiêu vi sinh vật gây bệnh) Các chất

ô nhiễm trong nước thuộc dạng khó

xử lý có thể kể đến như: asen, amoni,

mangan, kim loại nặng, hợp chất hữu

cơ, kháng sinh, vi sinh vật…

Những nơi có nguồn nước ô nhiễm

thường nằm ở khu vực hạ nguồn, đặc

biệt là ở lưu vực có các khu công nghiệp,

cơ sở sản xuất, bệnh viện, bãi rác, khu tập trung đông dân cư Ông Cao Văn Quý, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Cấp nước Hải Phòng, cho biết tại những điểm nêu trên, mật độ ô nhiễm cao hơn hẳn so với những địa điểm được lấy mẫu khác Năm

2019, Công ty CP Cấp nước Hải Phòng lấy khoảng 1.700 mẫu nước thô ở các vùng

có nguy cơ ô nhiễm cao, kết quả phân tích cho thấy phần lớn mẫu có một số chỉ tiêu không đạt theo quy chuẩn và có

sự gia tăng các hợp chất hữu cơ, amoni, nitrit, mangan, vi khuẩn

Còn theo nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu châu Á về nước, số lượng vi nhựa trên một mẫu thử trên sông Sài Gòn cao hơn 1.000 lần so với các dòng sông có quy mô tương tự ở châu Âu Một nguy cơ khác là chất lượng nước bị tái nhiễm bẩn trong hệ thống của khách

áNH TUâN

và sức khỏe cộng đồng

bảo vỆ Môi Trường nước

hàng (chủ yếu ở các khu dân cư tập trung, bệnh viện, trường học, các cơ sở sản xuất,

hệ thống cấp nước do các doanh nghiệp, đơn vị tự tổ chức…) Điều này gây rất nhiều khó khăn cho công tác xử lý nước cung cấp sinh hoạt ở các vùng có mật độ dân cư quá cao và phát triển quy mô đô thị quá nóng

Cơ quan nước của Liên Hợp quốc định nghĩa an ninh nước là khả năng một cộng đồng dân cư có thể được tiếp cận đủ lượng nước ứng với chất lượng có thể chấp nhận được để bảo đảm duy trì sinh kế, sức khỏe, hoạt động sản xuất; được bảo vệ trước dịch bệnh, thiên tai liên quan đến nước và bảo vệ được hệ sinh thái… Như vậy, một nguồn nước ô nhiễm, không ổn định, tỷ

lệ cung cấp nước sạch phục vụ cho sinh hoạt và tưới tiêu hạn chế là những rào cản không chỉ cho việc phát triển kinh tế - xã hội mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của người dùng

nước sạch

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 35

lệ người dân nông thôn mắc các bệnh liên quan đến nước bị ô nhiễm ở mức cao Các biện pháp đã triển khai trong thời gian qua như xây dựng trạm bơm nước, cung cấp bồn chứa nước, dụng cụ lọc nước hộ gia đình… chỉ là giải pháp tạm thời

Nước ta hiện đang rà soát tổng thể hiện trạng và nhu cầu cấp nước sinh hoạt từng vùng giai đoạn 2021 - 2025,

đề xuất giải pháp cấp nước theo hướng gia tăng các hộ được cấp nước từ công trình cấp nước tập trung đảm bảo chất lượng, số lượng; kết hợp cân đối nguồn nước phục vụ sinh hoạt nông thôn từ

hệ thống công trình thủy lợi và quy hoạch các hồ trữ nước quy mô vừa và lớn để đảm bảo an ninh nước trong mùa hạn

Ông Đỗ Mạnh Toàn, Trưởng đại diện Vesiotec Oy, thành viên Diễn đàn nước Phần Lan, gợi ý Việt Nam nên sớm áp dụng các giải pháp quản lý nước thông minh trong nền kinh tế tuần hoàn, cụ thể, thiết lập hệ thống quản lý dữ liệu tập trung, từ đó các thông tin về rủi ro

và các biện pháp, kịch bản kiểm soát rủi

ro được xây dựng sẵn sàng để các công

ty cấp nước sử dụng; cơ quan y tế cập nhật thông tin và có cảnh báo sớm nếu xuất hiện nguy cơ về chất lượng nước trên toàn quốc; đầu tư duy trì hạ tầng cần thiết cho cấp nước nhằm giảm thiểu rủi ro khi xảy ra thảm họa và xung đột; gia tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu để đảm bảo cấp nước an toàn cho người dân

Tổ chức Y tế thế giới WHO cho hay đầu tư cho nước sạch 1 đồng lãi 2 đồng,

vì nó nâng cao chất lượng cuộc sống cộng đồng và thúc đẩy phát triển kinh

tế, xã hội Tuy nhiên, chỉ với nguồn vốn

từ ngân sách thôi thì không đủ, các chương trình hợp tác công tư và xã hội hóa đầu tư vào lĩnh vực cấp nước có thể

là chìa khóa để một nước còn nhiều khó khăn như chúng ta sớm đạt được tỷ lệ 100% dân cư đô thị và nông thôn được tiếp cận và sử dụng nước sạch

Sử dụng nước sạch có thể tránh

được 50% bệnh truyền nhiễm

Ngành y tế khuyến cáo việc sử dụng

nước nhiễm bẩn, nhiễm khuẩn, không

hợp vệ sinh có thể gây ra 6 căn bệnh cực

kỳ nguy hiểm cho người sử dụng, gồm

các bệnh liên quan đến đường ruột, tả,

thương hàn, lỵ trực khuẩn, lỵ amip, giun

sán… Theo thống kê của Bộ Y tế và Bộ

Tài nguyên Môi trường, hiện mỗi năm

có khoảng 9.000 người tử vong, gần

250.000 người nhập viện vì bị tiêu chảy

cấp, khoảng 200.000 người mắc bệnh

ung thư mỗi năm mà một trong những

nguyên nhân chính là do ô nhiễm

nguồn nước

Theo Bộ Y tế, nếu sử dụng nước sạch

và vệ sinh tốt, người dân có thể tránh

được 50% bệnh tật từ các bệnh truyền

nhiễm có thể gây thành dịch Theo ông

Trương Công Nam, Chủ tịch Chi hội Cấp

thoát nước Miền Trung - Tây Nguyên,

các đơn vị cung cấp nước đều nhận thức

rõ việc đầu tư cải thiện chất lượng dịch

vụ ngành nước là rất cần thiết để bảo

vệ sức khỏe người dân Trong điều kiện

nguồn nước thô ngày càng khan hiếm

bảo vỆ Môi Trường nước

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 35

và ô nhiễm, các nhà máy phải ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao năng lực khai thác, xử lý nước; chống thất thoát, lãng phí nước trong quá trình

sử dụng và có biện pháp thu hồi, tái sử dụng lượng nước thải ra môi trường

GS.TS Nguyễn Việt Anh, Trưởng Ban Khoa học - Công nghệ Hội Cấp thoát nước Việt Nam, chia sẻ nguyên tắc của cấp nước an toàn là không đợi đến khi xảy ra ô nhiễm mới xử lý “Chúng ta phải

sử dụng nhiều rào cản (Multi - barrier concept) để nếu một rào cản bị sự cố thì nước cấp vẫn an toàn, sử dụng các hệ thống quản lý rủi ro để việc quản lý rủi

ro trong cấp nước trở nên đáng tin cậy hơn Mỗi sự cải thiện trên các mặt nêu trên đều đáng giá và giúp cải thiện chất lượng dịch vụ, chất lượng nước sạch, bảo vệ sức khỏe cộng đồng”, ông Việt Anh cho biết

Hiện nay, tỷ lệ sử dụng nước sạch trên

số dân ở Việt Nam còn thấp, đặc biệt là khu vực nông thôn, nơi có khoảng hơn

70 triệu người dân sinh sống Điều kiện tiếp cận nước sạch sinh hoạt đạt tiêu chuẩn của Bộ Y tế còn hạn chế nên tỷ

Tổng kiểm kê tài nguyên nước quốc gia

Theo dự thảo Đề án, mục tiêu đến năm

2030, Việt Nam phấn đấu ứng dụng

vào thực tiễn các giải pháp khoa học công

nghệ nhằm quản lý nước thông minh trên

nền tảng công nghệ số, vận hành an toàn

công trình, kiểm soát sử dụng nước tiết

kiệm, hiệu quả, giảm thiểu tác động của

thiên tai liên quan đến nước Đồng thời,

hoàn thành xây dựng các hồ chứa nước lớn,

hệ thống chuyển nước, liên kết nguồn nước các lưu vực sông

lớn đảm bảo tích trữ, cân đối, điều hòa nguồn nước giữa các

mùa, vùng, lưu vực sông; hoàn thành sửa chữa, nâng cấp các hồ

chứa nước hư hỏng, xuống cấp, thiếu năng lực phòng, chống lũ

Nhiều chỉ tiêu cụ thể của Đề án cũng đã được lượng hóa

như 100% dân cư thành thị, 65% dân số nông thôn, 100% các đảo có đông dân cư được cấp nước sạch đạt quy chuẩn; đảm bảo cấp đủ nước cho công nghiệp; có giải pháp tái sử dụng nước, tiết kiệm, hiệu quả; 30% diện tích trồng lúa và cây trồng cạn được thực hiện phương thức canh tác tiên tiến và tưới tiết kiệm nước Chủ động đủ nguồn nước có chất lượng cho các vùng nuôi trồng thủy sản tập trung, hoạt động kinh tế biển 50% tổng lượng nước thải sinh hoạt đô thị được thu gom và xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường, trong đó ít nhất 20% nước thải sau xử lý được tái sử dụng; 92% khu công nghiệp, khu chế xuất; 80% tổng lượng nước thải các làng nghề có hệ thống xử

đảm bảo an ninh nguồn nước, an toàn hồ đập, hồ chứa

Cụ thể, đề án được triển khai từ năm 2021

đến năm 2025 với mục tiêu chung là công

bố được các chỉ tiêu kiểm kê tài nguyên nước (lần đầu) trên các lưu vực sông liên tỉnh và trên phạm vi cả nước trên cơ sở các thông tin, số liệu kiểm kê được thực hiện chính xác, đồng bộ, đúng thời gian Các số liệu kiểm kê về tài nguyên nước, khai thác sử dụng nước, xả nước thải vào nguồn nước là số liệu quan trọng phục vụ cho công tác quản lý nhà nước về tài nguyên nước, quy hoạch, điều hòa, phân bổ tài nguyên nước; làm

cơ sở để hoàn thiện chính sách, pháp luật về tài nguyên nước và lập, điều chỉnh chiến lược, quy hoạch, kế hoạch khai thác sử dụng, bảo vệ tài nguyên nước, hướng tới việc đảm bảo an ninh tài nguyên nước, phát triển kinh tế - xã hội và

chuyển đổi số quốc gia, cung cấp dịch vụ công trực tuyến trong lĩnh vực tài nguyên nước

Mục tiêu cụ thể của Đề án là tổng kiểm kê tài nguyên nước quốc gia để có được các chỉ tiêu kiểm kê lần đầu về tài nguyên nước, khai thác, sử dụng nước và xả nước thải vào nguồn nước, gồm: lượng nước mặt; chất lượng nước mặt; chất lượng nước dưới đất; khai thác, sử dụng nước mặt; khai thác, sử dụng nước biển; xả nước thải vào nguồn nước Đồng thời, xây dựng phần mềm quản lý, cập nhật, khai thác dữ liệu kiểm kê tài nguyên nước quốc gia và công bố được kết quả kiểm kê tài nguyên nước trong kỳ kiểm kê trên các lưu vực sông liên tỉnh và trên phạm vi cả nước

Để đạt được các mục tiêu nêu trên, Đề án thực hiện xây dựng nội dung, dự toán và kế hoạch chi tiết để thực hiện kiểm kê tài nguyên nước trên

bảo vỆ Môi Trường nước

kê tài nguyên

nước quốc gia,

giai đoạn đến

năm 2025

Bộ NN&PTNT đang hoàn thiện báo cáo trình Chính phủ về dự thảo Đề án “Bảo đảm an ninh nguồn nước

và an toàn hồ đập, hồ chứa nước giai đoạn 2021 - 2025, tầm nhìn đến 2045”.

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 37

UBND tỉnh Bến Tre vừa có Quyết định phê duyệt đề

cương Dự án “Xây dựng danh mục nguồn nước phải lập hành lang bảo vệ trên địa bàn tỉnh Bến Tre” nhằm phục vụ công tác quản lý tài nguyên nước, đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên tại địa phương

Mục tiêu của Dự án là bảo vệ, khai thác hiệu quả, phát triển bền vững nguồn nước mặt của tỉnh Bến Tre trước tình trạng lấn chiếm đất ven các sông, hồ, kênh rạch để xây dựng nhà, hoạt động sản xuất, kinh doanh, khai thác khoáng sản… gây mất ổn định, sạt lở bờ, biến đổi cảnh quan, môi trường vùng ven nguồn nước

Dự án có nhiệm vụ điều tra đặc điểm địa hình, địa chất, thuỷ văn, môi trường, sinh thái, diễn biến lòng dẫn,

bờ sông, kênh rạch; hiện trạng sử dụng đất, hoạt động kinh tế, văn hoá xã hội khu vực ven nguồn nước; điều tra, đánh giá phân loại chức năng của hành lang bảo vệ nguồn nước; lập, công bố danh mục các nguồn nước lập hành lang bảo vệ nguồn nước theo quy định Từ đó, tạo ra nguồn cơ sở số liệu tin cậy về hiện trạng các nguồn nước bao gồm chức năng nguồn nước, hình thái, tình hình sạt

lở, lấn chiếm… và các vấn đề khác có liên quan

Kết quả Dự án cho phép đánh giá được hiện trạng tài nguyên nước mặt, đồng thời phân tích đánh giá tổng hợp các hoạt động của điều kiện môi trường tự nhiên, đặc điểm phát triển kinh tế - xã hội để xác định các vấn đề nổi cộm liên quan đến tài nguyên nước mặt… Qua đó, tăng cường bảo vệ chống lấn chiếm, khai thác gây nguy cơ sạt

lở, cải thiện môi trường nước và ngăn ngừa suy thoái, cạn

bến Tre hướng đến phát triển bền vững nguồn nước mặt

lý nước thải bảo đảm tiêu chuẩn; 100% cơ sở gây ô nhiễm

môi trường nước nghiêm trọng được xử lý; trên 50% cơ sở

sản xuất công nghiệp có giải pháp tái sử dụng nước, giảm

thiểu tối đa thất thoát, lãng phí nước

Các giải pháp thực hiện chính bao gồm 11 nhóm chính,

đó là: hoàn thiện thể chế, chính sách; công tác quy hoạch,

điều tra cơ bản; bảo đảm chất lượng môi trường nước; chủ

động cấp, tưới tiêu, thoát nước; đảm bảo an toàn hồ đập,

hồ chứa nước; phòng chống, giảm thiểu tác động bất lợi do

thiên tai, biến đổi khí hậu; bảo vệ, phát triển rừng; xây dựng

hệ thống theo dõi, đánh giá an ninh nguồn nước trên cơ sở

nền tảng công nghệ, kỹ thuật hiện đại, tiên tiến; hợp tác

quốc tế để thực hiện các giải pháp đảm bảo an ninh nguồn

nước, đảm bảo an toàn hồ đập, hồ chứa nước; truyền thông,

nâng cao nhận thức cho toàn xã hội Dự kiến, đề án cần tối

thiểu 610.000 tỉ đồng đến năm 2030 DiỄm Thư

bảo vỆ Môi Trường nước

Hồ T’nưng (Biển Hồ Pleiku) tại tỉnh Gia Lai.

phạm vi cả nước, bảo đảm khả thi, hiệu quả, đồng

bộ và tránh lãng phí nguồn lực; thu thập, kế thừa các

thông tin, số liệu liên quan đến chỉ tiêu kiểm kê, điều

tra cơ bản từ các giai đoạn trước và trong kỳ kiểm kê

Bên cạnh đó, xây dựng phần mềm quản lý, cập nhật,

khai thác dữ liệu kiểm kê tài nguyên nước bảo đảm

kết nối với cơ sở dữ liệu ngành tài nguyên môi trường

và chuyển đổi số quốc gia; xây dựng các biểu mẫu,

quy trình, phương pháp kiểm kê; tập huấn, chuyển

giao và hướng dẫn sử dụng phần mềm, hướng dẫn

kiểm kê Đề án cũng sẽ thực hiện kiểm kê các chỉ tiêu

tại thực địa; tổng hợp, xử lý, phân loại thông tin, số

liệu kết quả thu thập, điều tra thực địa và cập nhật số

liệu vào phần mềm; kiểm tra, đối chiếu đối với từng

chỉ tiêu kiểm kê tài nguyên nước; tổng hợp, công bố

kết quả tổng kiểm kê tài nguyên nước quốc gia, giai

đoạn đến năm 2025 ngỌc Toan

Tạp chí số 68 (tháng 09/2021) 37

Tài chính - ngÂn hàng

Đại dịch Covid-19 diễn biến rất phức tạp, gây ảnh hưởng nặng nề đến tăng trưởng

kinh tế, sự phát triển của doanh nghiệp cũng như thu nhập và đời sống của người dân

Để góp phần tăng trưởng tín dụng trong bối cảnh cầu tín dụng thu hẹp, ngành ngân hàng

đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhằm đẩy vốn ra nền kinh tế.

Cung ứng đủ vốn thu mua

tạm trữ thóc, gạo

Dịch Covid-19 ảnh hưởng tiêu cực,

gây ách tắc và làm đứt gãy chuỗi cung

ứng sản xuất, phân phối, lưu thông, tiêu

thụ, xuất khẩu thóc, gạo, đặc biệt là khu

vực ĐBSCL Trước tình hình đó, NHNN đã

yêu cầu các NTHM và NHNN chi nhánh

các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long

(ĐBSCL) thực hiện ngay các giải pháp hỗ

trợ Theo đó, các NHTM được yêu cầu chủ

động cân đối, đảm bảo đáp ứng đầy đủ,

kịp thời nhu cầu vốn và mở rộng thêm

hạn mức tín dụng đã cấp cho thương

nhân, doanh nghiệp để có nguồn vốn

thu mua tạm trữ thóc, gạo và nâng diện

tích, chất lượng kho chứa, bảo quản, chế

biến thóc, gạo, góp phần giảm thiểu tình trạng ách tắc trong lưu thông, tồn

ứ thóc gạo hiện nay tại khu vực ĐBSCL

Đẩy mạnh cải cách, đơn giản hóa quy trình, thủ tục nội bộ, rút ngắn thời gian xét duyệt cho vay; đa dạng hóa các loại sản phẩm tín dụng phù hợp; chủ động làm việc trực tiếp với các thương nhân, doanh nghiệp để có các giải pháp tháo

gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp, thương nhân tiếp cận vốn phục vụ thu mua tạm trữ thóc, gạo

Đồng thời, NHNN cũng yêu cầu các NHNN chi nhánh các tỉnh, thành khu vực ĐBSCL chỉ đạo các chi nhánh NHTM trên địa bàn cân đối, đảm bảo đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu vốn và mở rộng thêm hạn

MiNH HUY

cho dòng vốn mùa dịch bệnh

mức tín dụng đã cấp cho thương nhân, doanh nghiệp để có nguồn vốn thu mua tạm trữ thóc, gạo và nâng diện tích, chất lượng kho chứa, bảo quản, chế biến thóc, không để xảy ra tình trạng ách tắc, ứ đọng thóc, gạo do thiếu vốn tín dụng Hiện các NHTM cũng tiếp tục đẩy mạnh triển khai chính sách tín dụng phục

vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn về cho vay kinh doanh xuất khẩu gạo, trong

đó chú trọng cho vay các mô hình chuỗi liên kết thóc, gạo từ khâu sản xuất đến thu mua, chế biến, bảo quản, tiêu thụ sản phẩm Cụ thể, để tăng cường khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong khu vực nông thôn, Bac A Bank cũng vừa có chương

Thêm

lực

đẩy