Báo Cáo Thuỷ Sinh Đại Cương Đề Tài Chủ Đề Magaloptera Và Neuroptera

ĐỊA Y VÀ ĐÀI TV CÔN TRÙNG HỌC THUỶ SINH CHỦ ĐỀ MEGALOPTERA & NEUROPTERA TRƯỜNG ĐH KHOA HỌC TỰ NHIÊN ĐH QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH KHOA SINH HỌC – CÔNG NGHỆ SINH HỌC MEGALOPTERA Ấu trùng • Thon dài và hơi[.]

CÔN TRÙNG HỌC

THUỶ SINH

CHỦ ĐỀ MEGALOPTERA & NEUROPTERA

TRƯỜNG ĐH KHOA HỌC TỰ NHIÊN ĐH QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH

KHOA SINH HỌC – CÔNG NGHỆ SINH HỌC

MEGALOPTERA

Ấu trùng:

• Thon dài và hơi dẹp.

• Cơ thể dài khoảng 10-90mm.

• Phụ bộ miệng kiểu nhai phát triển cao

• Râu hình sợi, có chân ngực, mầm cánh tiêu

biến

• Mỗi đôt bụng có một cặp sợi bên

• Cuối vùng bụng có một sợi không phân

nhánh hoặc có một cặp chân giả vùng đáy

cánh

04

• Sống trên cạn, có chiều dài khoảng 12mm.

• Các phụ bộ không áp sát vào cơ thể.

• Hàm trên phát triển cao và nhô ra phía trước.

Nhộng Corydalus

Con trưởng thành:

• Con trưởng thành có kích thước từ

trung bình đến lớn từ 100-140 mm

• Có hai đôi cánh thon dài, có gân

• Khi không sử dụng đến thì cánh được

gấp lại theo chiều dọc

• Con cái có hàm dưới mạnh mẽ, ngắn

tương tự kích thước của ấu trùng và

có khả năng hút máu bằng vết cắn

của mình

• Con đực có hàm dưới dài, hình liềm

và không có khả năng gây ra vết cắn

đau đớn

Những bộ tương tự:

06

Con trưởng thành của Megaloptera Con trưởng thành của Pleocoptera

Vòng đời:

Giao phối

Đẻ trứng trên mặt nước

Trứng nở, ấu trùng rơi xuống

nước

Ấu trùng trưởng thành Tạo kén

trong hố

Sự thích nghi và lối sống thuỷ sinh:

08

• Ấu trùng sử dụng oxy hoà tan khi ở trong

nước

• Sợi bên và các gill giúp gia tăng khả

năng hấp thu oxy

• Gần cuối bụng có một cặp ống thở thon

dài, cuối mỗi ống thở có nhiều lỗ thở

• Ấu trùng bộ này là sinh vật ăn thịt Phần đuôi ấu trùng Chauliodes

• Một số ấu trùng không có sự chọn lọc con mồi, những ấu trùng này là nhữngsinh vật bám khoẻ

• Ấu trùng Megaloptera thường không được tìm thấy ở những vật trôi nổi

Đặc điểm và sự phân loại:

thẳng ra sau. Ấu trùng Sialis

Sợi đuôi của ấu trùng Sialis

Đặc điểm và sự phân loại:

10

Họ Sialidae: Alderflies

• Chiều dài ít hơn 20mm

• Cánh có màu nâu tối hoặc màu hơi

đen.

• Những con alderfly này nhỏ, các

cánh trước có chiều dài từ 10 đến 20

mm.

• Con cái thường lớn hơn con đực.

• Con trưởng thành sống hàng ngày và

bay từ tháng 5 đến tháng 6 trên thảm

thực vật ven sông.

Sialis trưởng thành

Đặc điểm và sự phân loại:

Họ Corydalidae:

• Ấu trùng dài 25-90mm

• Phần bụng có 8 đôi sợi bên, mỗi sợi

phân thành 2 đốt.

• Cuối phần bụng có 1 đôi chân giả và

vùng hậu môn, cuối mỗi chân có 2 móc.

• Con trưởng thành to và dài hơn 35mm,

cánh thường có đốm

• Phổ biến ở Việt Nam Ấu trùng Corydalidae

Đặc điểm và sự phân loại:

Họ phụ Chauliodinae: Fishfly

• Ấu trùng không có chùm gill bụng.

Phần đuôi của ấu trùng Fishfly

NEUROPTERA

Đặc điểm:

• Hơn 4000 loài được định danh.

• Biến thái hoàn toàn.

• Có 2 đôi cánh với hệ gân dày đặc như rễ cây.

• Côn trùng sống trên cạn (ngoại trừ Spongillafly).

• Là loài ăn thịt.

• Ấu trùng nhả tơ thành một cái kén mịn có hai vách.

• Bộ Neuroptera gần giống với bộ Megaloptera.

• Phổ biến nhất ở Việt Nam là bộ Chrysopidae và Hemerobiidae.

14

Ấu trùng:

• Cơ thể nhỏ, mềm.

• Phụ bộ miệng kiểu hút.

• Mỗi chân ngực có một vuốt.

• Có nhiều đôi sợi bụng phân đốt.

• Không có đuôi.

• Cuối phần bụng được thay đổi

thành cơ quan nhả tơ

Ấu trùng Sisyra fuscata 16

Kén của Spongillafly 18

Sinh sản:

• Con đực dùng râu ve vãn con cái

• Đưa một túi chứa tinh lên phần bụng của

con cái

• Con cái đẻ trứng vào buổi tối, từ 1-20 trứng

• Cố định trứng với mặt phẳng thông qua

một sợi tơ mảnh

• Trứng được bao bọc bởi một màng mịn

• Sau khoảng từ 1-2 tuần thì trứng nở

• Được tìm thấy ở tất cả những môi trường nước ngọt

nơi mà có vật chủ là động vật than lỗ sinh sống.

• Hô hấp bằng cách hấp thụ oxy gián tiếp.

• Sợi bụng chuyển động giúp hô hấp dễ dàng hơn.

• Khi đẻ trứng thì trứng sẽ rơi xuống nước và tìm động

vật thân lỗ để ký sinh.

• Phụ bộ miệng giống kim được dung để hút dịch hoặc

mô của vật chủ.

Phân biệt Megaloptera và Neuroptera:

Phân biệt Megaloptera và Neuroptera:

Tài liệu tham khảo:

1 Tài liệu sách về côn trùng thuỷ sinh đại cương

2 https://www.britannica.com/animal/neuropteran/Annotated-classification

3 https://digitalcollections.lib.washington.edu/digital/collection/fishimages/id/47900/

4 https://hocday.com/nghin-cu-a-dng-sinh-hc-ca-cn-trng-nc vn-quc-gia-ba-v-h-ni.html

28

CẢM ƠN THẦY VÀ

CÁC BẠN ĐÃ CHÚ Ý

LẮNG NGHE