Truyền thông đại chúng và chân dung công chúng truyền thông trên địa bàn tỉnh đồng nai hiện nay công trình dự thi giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học năm 2008

Từ thực tế đó, nội dung nghiên cứu của đề tài “các PTTTĐC và chân dung công chúng truyền thông trên địa bàn tỉnh Đồng Nai hiện nay.” - trong phạm vi khảo sát, nghiên cứu tập trung vào c

NĂM 2008

TÊN CÔNG TRÌNH:

TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG VÀ CHÂN DUNG CÔNG CHÚNG TRUYỀN THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI HIỆN NAY

Thuộc nhóm ngành: Khoa học xã hội 2b (XH2b)

Thành phố Hồ Chí Minh năm 2008

MỤC LỤC

Trang

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 1

MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG Chương 1: Truyền thông đại chúng và công chúng truyền thông tỉnh Đồng Nai 7

1.1 Tổng quan Đồng Nai 7

1.2 Các loại hình truyền thông trên địa bàn tỉnh Đồng Nai 9

1.2.1 Báo in 9

1.2.2 Phát thanh _Truyền hình 10

1.2.3 Báo điện tử 12

1.3 Công chúng truyền thông tỉnh Đồng Nai 13

1.3.1 Giới tính 13

1.3.2 Độ tuổi 14

1.3.3 Nghề nghiệp 14

1.3.4 Trình độ học vấn 15

1.3.5 Mức sống 16

Chương 2: Tiếp cận truyền thông của công chúng tỉnh Đồng Nai 18

2.1 Công chúng Đồng Nai với báo in 18

2.1.1 Công chúng tỉnh Đồng Nai và mức độ tin tưởng với thông tin đăng tải trên báo in 18

2.1.2 Thời gian đọc báo của người dân 19

2.1.3 Nguồn báo và sự lựa chọn của công chúng 21

2.1.4 Cách thức đọc báo của người dân 23

2.1.5 Người dân Đồng Nai với những tờ Báo của địa phương 26

2.1.6 Nguyện vọng của người dân 30

2.1.7 Nhận xét về đặc trưng tiếp cận báo in của công chúng tỉnh Đồng Nai 30

2.2 Công chúng tỉnh Đồng Nai với phát thanh 31

2.2.1 Thời gian và mức độ nghe đài (radio) 31

2.2.2 Cách thức nghe đài (radio) 33

2.2.3 Nội dung quan tâm và các đài thường nghe 34

2.2.4 Khó khăn khi nghe đài của công chúng tỉnh Đồng Nai 36

2.3 Công chung Đồng Nai với truyền hình 36

2.3.1 Thời gian và mức độ xem truyền hình 36

2.3.2 Cách thức xem ti vi 38

2.3.3 Đài truyền hình và chương trình truyền hình thường xem 40

2.3.4 So sánh chất lượng Đài PT_TH Đồng Nai với các đài truyền hình uy tín khác .42

2.3.5 Những khó khăn khi xem truyền hình của công chúng tỉnh Đồng Nai 42

2.4 Công chúng tỉnh Đồng Nai với báo điện tử 43

2.4.1 Báo điện tử tỉnh Đồng Nai 43

2.4.2 Đối tượng sử dụng internet 44

2.4.3 Mục đích truy cập internet 45

2.4.4 So sánh báo điện tử và báo in 46

2.4.5 Mức độ sử dụng báo điện tử địa phương và những đánh giá chung của người dân Đồng Nai về báo điện tử 47

2.4.6 Nhận xét chung 48

Chương 3: Đề xuất_ giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của các PTTTĐC và tiếp cận truyền thông của công chúng tỉnh Đồng Nai 49

3.1 Đối với cơ quan quản lý 49

3.1.1 Đầu tư nâng cấp và hiện đại hoá cơ sơ hạ tầng 49

3.1.2 Giải quyết vấn đề liên quan đến mạng điện 49

3.1.3 Nâng cao chất lượng giáo dục và phổ cập giáo dục 49

3.2 Đối với cơ quan truyền thông 51

3.2.1 Tự chủ về tài chính 51

3.2.2 Đào tạo và thu hút nguồn nhân lực 52

3.2.3 Chú trọng đến chất lượng thông tin 53

3.2.4 Cải thiện mạng lưới phát hành đối với báo in 55

3.2.5 Mở các chiến dịch truyền thông 55

3.2.6 Đài truyền hình Đồng Nai cần tạo được dấu ấn riêng 56

3.3 Đối với công chúng truyền thông 56

KẾT LUẬN 58

TÀI LIỆU THAM KHẢO 59

PHỤ LỤC 60

PTTTĐC: Phương tiện truyền thông đại chúng

TCCN: Trung cấp chuyên nghiệp

TH: Truyền hình

THCS: Trung học cơ sở

THPT: Trung học phổ thông

TNND: Tiếng nói Nhân Dân

TNVN: Tiếng nói Việt Nam

TpHCM: Thành phố Hồ Chí Minh

TTĐC: Truyền thông đại chúng

TTXVN: Thông tấn xã Việt Nam

UBND: Ủy ban nhân dân

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các PTTTĐC, nhu cầu thông tin (nhất là những thông tin cần thiết, có ích) của con người theo đó cũng tăng lên Riêng tại địa bàn tỉnh Đồng Nai, một trong bốn tỉnh thành thuộc vùng kinh tế trọng điểm của phía Nam, Đồng Nai đã và đang đạt được những bước tiến quan trọng trong định hướng phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội của mình Đặc biệt, từ sau khi Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức thương mại thế giới WTO (11/2006) nước ta bước vào vận hội mới với nhiều khó khăn, thách thức, bên cạnh đó cũng có không ít thuận lợi Để tận dụng những thuận lợi nhằm phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội trong tiến trình hội nhập, điều quan trọng là chúng ta cần nâng cao hơn nữa mối quan hệ giữa các vùng, miền trong nước và giữa nước ta và thế giới Rõ ràng quan hệ giao lưu, hợp tác chỉ

có thể được thực hiện nếu có sự hiểu biết lẫn nhau.Tức là có được thông tin cần thiết về mọi mặt của đối tác Chính vì điều này mà vai trò hoạt động của các PTTTĐC ngày càng trở nên quan trọng.Vùng kinh tế phía Nam đang phát triển khá năng động Và là đầu tàu của cả nước trong nhiều ngành, lĩnh vực, trong đó không thể không nói đến truyền thông Do nằm ở vị trí là cầu nối giữa Đông Nam Bộ và Tây Nguyên cũng như nhiều vùng miền khác trong cả nước, khả năng giao lưu với thế giới bằng đường hàng không cũng đang được mở ra, vì vậy mà tỉnh Đồng Nai được đánh giá là địa bàn đầy tiềm năng trong chiến lược phát triển của vùng Từ thực tế này yêu cầu tập trung và phát triển các PTTTĐC ở đây được đặt ra một cách cấp thiết Nhu cầu được thông tin về mọi mặt hoạt động kinh tế - văn hóa - xã hội trong tỉnh, vùng, cả nước và thông tin trên thế giới của người dân cũng trở nên cấp thiết hơn Tuy nhiên có một thực

tế là sự có mặt và hoạt động của các PTTTĐC ở Đồng Nai vẫn chưa phát huy hết hiệu quả của nó Trừ thành phố Biên Hòa, trung tâm kinh tế - chính trị - văn hóa của toàn tỉnh thì phần lớn các huyện xã ở Đồng Nai là nông thôn Đời sống của người dân còn nhiều khó khăn, thiếu thốn Chính do những yếu kém về trình độ văn hóa và cơ sở vật chất nghèo nàn, mức sống eo hẹp của người dân

mà chân dung công chúng truyền thông còn hạn hẹp, thậm chí chưa rõ ràng Vấn đề lựa chọn, tiếp nhận truyền thông của công chúng gặp nhiều khó khăn, hạn chế Chẳng hạn tại một số xã của huyện Xuân Lộc, Trảng Bom, Định Quán nhiều người dân thậm chí không cầm trên tay một tờ báo in trong suốt một thời gian dài Truyền thông là khái niệm không được quan tâm Trừ một bộ phận bạn trẻ, internet vẫn còn xa lạ đối với bà con ở đây Người nghiên cứu chọn đề tài này là vì một phần nó gần gũi với những gì bản thân đã biết và quan sát được Hơn nữa với tư cách là sinh viên báo chí, người nghiên cứu có nhiều trăn trở về thực trạng tồn tại hoạt động và tiềm năng phát triển của các PTTTĐC cũng như công chúng của nó ngay tại vùng đất mình sinh sống Giới hạn trong khả năng hiểu biết và kinh nghiệm còn ít ỏi của mình, thông qua điều tra khảo sát từ thực tế người nghiên cứu muốn đi sâu tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn cho sự tồn tại hoạt động của các PTTTĐC Vạch ra nguyên nhân về chân dung công chúng chưa rõ ràng trên địa bàn nghiên cứu Từ đó kiến nghị những giải

pháp nhằm giải quyết những yếu kém và phát huy những thế mạnh của các PTTTĐC và công chúng trong truyền thông ở địa phương

2 Sơ lược tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước:

Lịch sử nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về các PTTTĐC và công chúng truyền thông Chẳng hạn công trình nghiên cứu về truyền thông và công chúng của các tác giả Hebert Blumer,

Judith Lazar, Charles Winght…hay cuốn “Xã hội học báo chí ”của tác giả Trần Hữu Quang Ngoài ra còn có các tác phẩm : “Cơ sở lý luận báo chí truyền

thông”của các tác giả Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường, Trần Quang - giảng

viên Đại học Quốc gia Hà Nội biên soạn.Trong đó trình bày các vấn đề lý luận một cách tập trung, ngắn gọn về truyền thông, các PTTTĐC, và công chúng truyền thông

Tuy nhiên vẫn chưa tìm thấy tài liệu về các công trình nghiên cứu về các PTTTĐC và chân dung công chúng của nó trên một số địa bàn cụ thể ví dụ như tỉnh Đồng Nai

3 Mục đích, nội dung và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1 Mục đích

Nhằm khảo sát sự có mặt và hoạt động của các PTTTĐC Chân dung công chúng truyền thông và quá trình tiếp nhận truyền thông của họ trên địa bàn tỉnh Đồng Nai Tìm ra thuận lợi, khó khăn ảnh hưởng đến sự có mặt, hoạt động của các PTTTĐC cũng như quá trình tiếp nhận truyền thông của công chúng Trên cơ sở

đó tìm ra những giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động của các PTTTĐC và sự quan tâm của công chúng đối với nó ở Đồng Nai hiện nay

3.2 Nội dung cơ bản và nhiệm vụ

Có thể nói chưa bao giờ các PTTTĐC lại phát triển mạnh mẽ như ngày nay Cùng với phát thanh, truyền hình, báo in, internet ra đời đánh đấu một bước chuyển mang tính cách mạng của hoạt động truyền thông Ở Việt Nam sau khi tiến hành công cuộc đổi mới do Đảng, Nhà nước đề xướng và lãnh đạo, chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn trên mọi mặt của đời sống kinh tế-

xã hội Mối quan hệ giao lưu hợp tác giữa các vùng miền trong nước cũng như nước ta với thế giới ngày càng được mở rộng Ngoài ra năm 2006 có thể nói là

“năm của Việt Nam” với hàng loạt sự kiện quan trọng như tổ chức thành công hội nghị APEC14 trở thành thành viên thứ 150 của WTO, được đề cử là nước duy nhất của châu Á vào vị trí thành viên không chính thức của Hội đồng Bảo

an Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2008-2009

Chính vì xu thế mở này mà nhu cầu thông tin của công chúng nhất là những thông tin liên quan đến đời sống kinh tế - xã hội trong nước, tình hình thế giới

tăng lên rõ rệt Nói như Loic Herout tác giả cuốn : “Viết cho độc giả” thì: “từ

một xã hội không có nhiều thứ để đọc chúng ta đã chuyển sang một xã hội dư thừa ấn phẩm đến nỗi có thể bội thực.Tất nhiên là nhu cầu thông tin nhất là thông tin có ích và cụ thể vẫn còn rất nhiều Sự phong phú và đa dạng của các loại hình báo chí trên quầy báo, thành công của mạng máy tính internet là bằng chứng cho thấy nhu cầu thông tin lớn đến mức nào” Tuy nhiên, có một

thực tế không phủ nhận công chúng của các PTTTĐC hiện đại phần lớn là dân thành thị Lý giải điều này có thể kể đến vai trò của sự phát triển kinh tế, cơ sở

vật chất tốt, mức sống ngày càng được nâng cao của cư dân thành thị Rõ ràng những người có tiền, trình độ hiểu biết cao thì thuận lợi hơn nhiều trong việc lựa chọn, tiếp nhận thông tin trên các PTTTĐC so với nhóm người có điều kiện ngược lại Nói một cách đơn giản là: muốn đọc báo điện tử, lướt web bạn phải

có máy tính nối mạng và những hiểu biết cơ bản về internet Muốn xem truyền hình phải có ti vi Ngay trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đã có sự phân chia cụ thể về công chúng truyền thông Sự cách biệt dựa trên cơ sở vật chất, trình độ hiểu biết và mức sống của người dân ở từng nơi Tại Biên Hòa sự có mặt và hoạt động của các PTTTĐC khá mạnh Công chúng truyền thông ở đây đông đảo và chân dung của họ cụ thể Trong khi đó ở những huyện xã thuộc khu vực nông thôn, quá trình lựa chọn, tiếp nhận các PTTTĐC gặp nhiều khó khăn hạn chế Truyền thông vẫn chưa phát huy hết hiệu quả của nó ở nông thôn Từ thực tế

đó, nội dung nghiên cứu của đề tài “các PTTTĐC và chân dung công chúng truyền thông trên địa bàn tỉnh Đồng Nai hiện nay.” - trong phạm vi khảo sát,

nghiên cứu tập trung vào các nhiệm vụ và trả lời những câu hỏi cơ bản sau:

 Nghiên cứu các điều kiện về cơ sở vật chất, mức sống và trình độ hiểu biết của người dân, ảnh hưởng đến sự có mặt, hoạt động của các PTTTĐC và quá trình tiếp nhận thông tin truyền thông của họ

 Phát hiện những vấn đề cơ bản về tâm lý, tiếp nhận thông tin trên các PTTTĐC của người dân trên địa bàn tỉnh Đồng Nai

 Cái nhìn, thái độ của họ đối với truyền thông và những người làm truyền thông

Nội dung nghiên cứu của đề tài tập trung trả lời những câu hỏi sau:

 Vai trò hoạt động truyền bá thông tin của các PTTTĐC đối với sự phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội ở tỉnh Đồng Nai hiện nay là?

 Sự có mặt và hoạt động của các PTTTĐC trên địa bàn tỉnh hiện nay?

 Công chúng truyền thông là gì? Chân dung công chúng truyền thông ở Đồng Nai, những đặc điểm chung và riêng của họ là?

 Những thuận lợi khó khăn của các PTTTĐC trong hoạt động và khả năng phát triển của mình trên địa bàn của tỉnh như thế nào?

 Loại hình truyền thông nào được quan tâm nhất và có số lượng công chúng đông đảo nhất ở Đồng Nai?

 Cơ sở vật chất tại địa phương, trình độ hiểu biết và mức sống của người dân có ảnh hưởng như thế nào đối với khả năng phát triển của các PTTTĐC và quá trình tiếp nhận truyền thông của chính họ?

 Có sự khác biệt nào giữa công chúng của các loại hình truyền thông ở Đồng Nai hiện nay?

 Tâm lý tiếp nhận thông tin trên các PTTTĐC của công chúng diễn ra như thế nào?

 Thái độ quan điểm của công chúng đối với truyền thông và những người làm truyền thông ra sao?

 Hướng đi nào cho sự phát triển của các PTTTĐC ở Đồng Nai?

 Chân dung công chúng ở Đồng Nai sẽ thay đổi như thế nào trong tương lai?

Giải pháp nào để nâng cao hiệu quả hoạt động truyền thông và mở rộng bức

tranh công chúng truyền thông ở Đồng Nai trong thời gian tới?

4 Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp tổng hợp: tổng hợp các số liệu thu thập được về các vấn đề liên quan đến đề tài từ sách báo, tiểu luận, hội thảo, Internet

Phương pháp quan sát: theo dõi, xem xét, ghi nhận sự có mặt và hoạt động của các PTTTĐC, công chúng truyền thông trên địa bàn nghiên cứu

Phương pháp thống kê, lập ra các biểu tính toán nhằm cố gắng xác lập, mối kết mối quan hệ giữa các PTTTĐC và công chúng của nó ở Đồng Nai, từ

đó nỗ lực tìm ra những đặc điểm riêng cơ bản của các PTTTĐC và công chúng của nó trên địa bàn tỉnh

Phát ra 300 phiếu thăm dò ý kiến công chúng Đồng Nai về thói quen và cách thức tiếp cận truyền thông của họ Cụ thể sẽ phát phiếu tại địa bàn các huyện: Định Quán, Cẩm Mỹ, Xuân Lộc, Trảng Bom, Long Khánh, Thống Nhất, thành phố Biên Hòa Nổ lực xác định các số liệu, dữ kiện cần thiết với mục đích khai thác thông tin làm tư liệu cho đề tài nghiên cứu

5 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu:

 a Khách thể nghiên cứu của đề tài:

Các PTTTĐC và công chúng truyền thông trên địa bàn tỉnh Đồng Nai hiện nay

 b Đối tượng ngiên cứu khảo sát của đề tài:

Đài phát thanh, đài truyền hình tỉnh Đồng Nai, một số đài phát thanh thị

xa, huyện, xã trên địa bàn tỉnh Các điểm internet công cộng, các quầy báo và từng nhóm hộ gia đình trong giới hạn phạm vi khảo sát của đề tài

 c Phạm vi khảo sát của đề tài:

Sự có mặt và hoạt động của các PTTTĐC Công chúng truyền thông và quá trình tiếp nhận truyền thông của họ tại thành phố Biên Hòa và một số huyện xã thuộc tỉnh Đồng Nai như Xuân Lộc, Định Quán, Trảng Bom, Thị xã Long Khánh…

6 Đóng góp mới của đề tài:

Trên cơ sở tìm hiểu, điều tra khảo sát tình hình hoạt động của các PTTTĐC và quá trình tiếp cận truyền thông của công chúng tỉnh Đồng Nai Đề tài góp thêm một tư liệu bổ ích cho viêc đi sâu nghiên cứu truyền thông tại Đồng Nai với những cá nhân, tập thể, cơ quan quan tâm đến vấn đề này

7 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn:

7.1 Kết quả nghiên cứu của đề tài này nhằm góp phần bổ sung thêm cơ sở lý luận đưa ra một cái nhìn tổng quát về truyền thông và tiếp cận truyền thông của công chúng tỉnh Đồng Nai Đồng thời góp thêm tư liệu cho hệ thống các công trình nghiên cứu về công chúng truyền thông ở nước ta Tạo ra cơ sở lý luận hữu ích giúp các cơ quan quản lý, cơ quan truyền thông tiếp tục hoạch định kế hoạch phát triển TTĐC ở Đồng Nai trong thời gian tới

7.2 Với công trình nghiên cứu này chúng tôi hy vọng những kết luận đề xuất kiến nghị, sẽ được các cơ quan truyền thông lưu tâm nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động của các PTTTĐC và tiếp cận truyền thông của công chúng tỉnh Đồng Nai

8 Kết cấu của đề tài:

Ngoài phần mở đầu, mục lục và phụ lục công trình nghiên cứu có nội dung chính gồm 3 chương

Chương 1:Truyền thông đại chúng và công chúng truyền thông trên địa bàn tỉnh Đồng Nai hiện nay

Chương 2 :Tiếp cận truyền thông của công chúng tỉnh Đồng Nai

Chương 3: Đề xuất, ý kiến nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các phương tiện truyền thông đại chúng và tiếp cận truyền thông của công chúng tỉnh Đồng Nai

CHƯƠNG 1 TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG VÀ CÔNG

CHÚNG TRUYỀN THÔNG TỈNH ĐỒNG NAI

1.1 TỔNG QUAN ĐỒNG NAI

- Vị trí địa lý, diện tích, dân số

Đồng Nai là một tỉnh thuộc vùng Đông Nam Bộ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Diện tích 58494,73 km2 chiếm 1,73% diện tích tự nhiên

cả nước và chiếm 25,5% diện tích tự nhiên vùng Đông Nam Bộ Dân số toàn tỉnh theo số liệu thống kê năm 2006 là 2.254.676 người, mật độ dân số 380,37 người /km2 Tỷ lệ tăng dân số của toàn tỉnh năm 2006 là 1,22 % Tỉnh Đồng Nai có 11 đơn vị hành chính trực thuộc gồm: thành phố Biên Hòa - trung tâm kinh tế chính trị văn hóa của tỉnh, thị xã Long Khánh, và 9 huyện Tân Phú, Long Thành, Trảng Bom, Định Quán, Nhơn Trạch, Xuân Lộc, Thống Nhất, Cẩm Mỹ, Vĩnh Cửu

Là một tỉnh nằm trong vùng phát triển kinh tế trọng điểm phía Nam, tỉnh

Đồng Nai giáp với các tỉnh :

 Phía Đông giáp tỉnh Bình Thuận

 Phía Đông Bắc giáp tỉnh Lâm Đồng

 Phía Tây Bắc giáp tỉnh Bình Dương và Bình Phước

 Phía Nam giáp Bà Rịa Vũng Tàu

 Phía Tây giáp Thành Phố Hồ Chí Minh

Đồng Nai là tỉnh có hệ thống giao thông thuận tiện với nhiều tuyến đường huyết mạch quốc gia đi qua như Quốc lộ 1A, Quốc lộ 20, Quốc lộ 51, tuyến đường sắt Bắc Nam, gần cảng Sài Gòn và sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất Nhờ vậy đã tạo

ra rất nhiều thuận tiện cho hoạt động kinh tế của tỉnh và toàn vùng cũng như mở ra khả năng giao thương với các vùng miền khác của cả nước, các nước trong khu vực

và trên thế giới

- Văn hóa - xã hội

Do đặc điểm dân cư phần lớn là người dân tứ xứ về đây lập nghiệp, từ thời kháng chiến chống Mỹ, cho nên đặc điểm văn hóa tỉnh Đồng Nai gần như bao hàm cả văn hóa ba miền Đặc điểm đất đai, thổ dưỡng phần lớn chỉ phù hợp với một mùa nhất định trong năm, để làm công việc đồng án, cho nên ngoài nghề nông đóng vai trò chủ đạo thì ở Đồng Nai người dân vào khoảng thời gian rãnh rỗi thường làm thêm nhiều công việc khác nhau Nhiều sản phẩm lao động chân tay khéo léo và có ý nghĩa ra đời và từ đó hình thành dần các làng thủ công tiêu biểu như nghề dệt thổ cẩm, đúc gang đồng, chế tác đá, nghề gốm mỹ nghệ ở các huyện Long Thành, Thống Nhất Sản phẩm thủ công nghiệp truyền thống của tỉnh không chỉ phục vụ nhu cầu của người tiêu dùng trong nước mà còn định hướng mở rộng thị trường ra nước ngoài

Tục thờ cúng ông bà tổ tiên, vui chơi trong các dịp lễ tết cũng biểu hiện sự tồn tại của văn hóa ba miền trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, chẳng hạn như vào dịp tết Nguyên Đán người miền Trung quay quần bên nồi bánh tét cổ truyền, thì nồi bánh chưng là biểu hiện nét văn hóa tết cổ truyền của người miền Bắc… Nếu như đồng bằng Sông Cửu Long (Tây Nam Bộ) được biết đến và công nhận là

một vùng mang đậm nét văn hóa Việt Nam truyền thống, thì Đông Nam Bộ bên cạnh văn hóa truyền thống còn chịu ảnh hưởng, giao lưu văn hóa nhiều hơn với các nước trên thế giới Nằm trong địa bàn đó, văn hóa tỉnh Đồng Nai cũng chịu nhiều ảnh hưởng

Đồng Nai là vùng đất cổ có nhiều di tích lịch sử văn hóa lâu đời: khu mộ cổ Hàng Gòn, di khảo cổ Óc Eo, chùa Bửu Phong, các

Đồng Nai là quê hương của một số loại nhạc cụ độc đáo, đàn đá Bình

Đa, sáo trúc chiêng đồng, thanh la, khèn bầu, khèn môi Lối hát Tam Pốt của dân tộc Mạ một loại hình hát kể có vần điệu được lưu truyền trong cộng đồng người Mạ ở huyện Định Quán hiện đang được khôi phục lại

Nguồn lao động và giải quyết việc làm cho nguồn lao động đang tăng hiện nay là một vấn đề xã hội mang tính cấp thiết ở tỉnh Đồng Nai Một vài số liệu cụ thể về nguồn lao động trong tỉnh như sau: Dân số năm 2006 hơn 2,2 triệu người trong đó có khoảng 1.112.356 người trong độ tuổi lao động

 Ngành Nông lâm nghiệp 416228 người

 Ngành Công nghiệp khai thác 5388 người

 Ngành Công nghiệp chế biến 311929 người

 Ngành Tài chính tín dụng 2882 người

 Khoa học và Công nghệ 186 người

 Quản lý Nhà Nước và an ninh quốc phòng 15483 người

 Giáo dục và đà tạo 34579 người

- Kinh tế

Nhìn lại chặng đường 30 năm sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (1975 - 2005), Đồng Nai có thể tự hào về những thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội Hình ảnh Đồng Nai, mảnh đất miền Đông "gian lao mà anh dũng" với những vết xe tăng, đạn pháo, bom mìn cày xéo một thời nay không còn nữa, thay vào đó là những miệt vườn sum suê cây trái, những khu đô thị, khu công nghiệp khang trang, hiện đại đang mọc lên khắp nơi Cùng với truyền thống yêu nước, tinh thần tự lực tự cường, tập trung công sức, trí tuệ của người dân Đồng Nai, những thành tựu đó đã trở thành tiền

đề rất quan trọng, tạo thế và lực mới cho Đồng Nai vững bước đi lên trong thế

mạnh mẽ về kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh - quốc phòng, đưa Đồng Nai trở thành một trong những mắc xích quan trọng của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

1.2 CÁC LOẠI HÌNH TRUYỀN THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI

1.2.1 Báo in

Nói về báo in tỉnh Đồng Nai hiện nay đội ngũ những người làm báo không nhiều, họ hoạt động ở 4 tờ báo chính thức và một số tờ tin, phụ trương như: báo Đồng Nai, báo Văn nghệ Đồng Nai, báo Lao động Đồng Nai, tập san Dưới mái

trường Và 20 tờ tin khác

Các tờ báo có cấu trúc chuyên mục không khác biệt nhau nhiều Ở trang nhất, trên báo nào cũng dành để đăng thông tin hoạt động của các cơ quan nhà nước hay lãnh đạo của tỉnh, trang tiếp theo đăng thông tin sự kiện thời sự ở các huyện xã, trang cuối cùng thường đăng tin thế giới còn các trang còn lại chủ

yếu đăng các sự kiện văn hóa, văn nghệ, thể thao, y tế, giáo dục…

+ Theo thống kê, tìm hiểu của chúng tôi thì hiện nay báo Đồng Nai - cơ quan ngôn luận của Đảng bộ và nhân dân tỉnh Đồng Nai là tờ báo nổi bậc nhất trên địa bàn tỉnh với các số liệu thống kê như sau:

Từ 1976- 1977: Năm 1976 báo Đồng Nai xuất bản số đầu tiên, sau đó phát hành 1 kỳ/ tuần, ban đầu 4 trang, sau tăng lên 8 trang, khổ 30 x 42, in bằng kỹ thuật in tipo

Thời kỳ 1977 - 1985: Báo xuất bản 2 kỳ/ tuần, mỗi kỳ 8 trang, khổ 30 x 42,

in bằng kỹ thuật opset…

Nhìn chung thời kỳ này báo Đồng Nai chủ yếu phát hành trong tỉnh, trang thiết bị còn nghèo nàn, lực lượng phóng viên, biên tập viên thiếu và yếu ( chỉ

có 2/40 người có trình độ đại học nhưng không phải đại học chuyên ngành )

Từ 1985- nay: Báo đã tăng lên 16 trang, phát hành 3 kỳ/ tuần vào các ngày thứ 3/5/7, Số lượng phát hành: 10.000 tờ

+ Báo Lao động Đồng Nai tiền thân là tờ tin Công nhân Đồng Nai - cơ quan ngôn luận của Liên đoàn lao động tỉnh Đồng Nai Từ năm 1993 tờ tin được nâng cấp thành báo Lao động Đồng Nai, xuất bản 1 kỳ/ tuần, số lượng từ

2000 - 4000 tờ

Từ 2001 đến nay báo nâng lên xuất bản 2 kỳ/ tuần, số lượng vẫn giữ nguyên Hiện có 18 cán bộ công nhân viên trong đó phóng viên, biên tập viên gồm 8 người Hầu hết có bằng đại học chuyên ngành báo chí hoặc chuyên ngành khác,

100 % tự trang bị máy tính cá nhân

+ Tập san Dưới mái trường là tờ báo duy nhất dành cho tuổi mới lớn trên địa bàn tỉnh, báo ra 1 số /1 tháng váo ngày thừ 2 của tuần đầu tiên trong tháng Vấn đề đặt ra với báo in tỉnh Đồng Nai hiên nay theo chúng tôi là khâu đưa báo đến với công chúng Công chúng báo chí rất đa dạng, trình độ lại không đồng đều,

cơ sở vật chất, mặt bằng cuộc sống không giống nhau, do vậy đòi hỏi báo in phải

“đi đúng chỗ”, và “đi cho tới” trong quá trình tiếp cận công chúng Ví dụ như các

đồng bào dân tộc Chăm, Hoa, Choro, có rất ít điều kiện để đọc báo

Các báo tỉnh có số phát hành không cao và rải rác đã làm ảnh hưởng không

ít đền tiếp cận thông tin của công chúng Ngoài các báo của tỉnh với lượng độc giả khiêm tốn, thì ở Đồng Nai còn có sự có mặt của nhiều tờ báo được đưa về

từ thành phố Hồ Chí Minh như Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Bóng đá, Công an với lượng độc giả khá cao Đây là những tờ báo vốn có lượng phát hành mỗi số rất lớn, diện phát hành rộng Thông tin trên báo có tính thời sự tổng quát có định hướng công chúng lớn và không kén độc giả nên đáp ứng tốt nhu cầu thông tin cho số đông kể cả độc giả khó tính nhất Chính vì thực tế này mà cũng giống như nhiều tỉnh khác ở Đông Nam Bộ, Đồng Bằng Sông Cửu Long, các tờ báo thành phố luôn chiếm ưu thế cao hơn báo tỉnh Hầu hết các tờ báo trên đều có văn phòng đại diện, mạng lưới cộng tác viên thông tin viên ở các tỉnh này khá lớn

Ở Đồng Nai ngoài thành phố Biên Hòa có số lượng sạp báo tương đối nhiều

3 - 4 sạp báo / khu dân cư Còn lại ở hầu hết các huyện, xã, số lượng sạp báo rất ít thậm chí có xã mà cả xã chỉ có 1-2 sạp báo (ví dụ ở xã Xuân Tâm - Xuân Lộc) Sạp báo thường chỉ tập trung ở các trung tâm của tỉnh, huyện, xã và chỉ những người đi làm, công chức, học sinh, sinh viên mới có điều kiện mua báo đọc, còn người dân chẳng hạn ở một số huyện Xuân Lộc, Định Quán, Trảng Bom thì vẫn còn tỏ ra xa lạ với báo in

Ở góc độ người nghiên cứu qua mấy tháng khảo sát tìm hiểu sự có mặt và tình hình hoạt động của báo in trên địa bàn tỉnh Đồng Nai chúng tôi nhận thấy:

Do gặp nhiều khó khăn trong quá trình tìm mua lựa chọn và đọc báo mà lượng độc giả báo in tỉnh Đống Nai còn thấp từ đó ảnh hưởng không tốt trở lại đến hoạt động của các tờ báo Trong khi đó cùng với sự phát triển của xã hội, yêu cầu hội nhập nên nhu cầu cần được thông tin của người dân địa phương hiện nay rất lớn Do vậy theo chúng tôi báo in dù là của tỉnh hay của thành phố Hố Chí Minh muốn tăng cường mức độ ảnh hưởng của mình so với các phương tiện truyền thông khác với người dân trong tỉnh thì cần đặc biệt chú ý đến chất lượng thông tin, khâu phát hành và hình thức trình báy báo, quảng cáo cũng là một cách thức hữu hiệu giúp người dân tỉnh Đồng Nai biết đến sự tồn tại và hoạt động của các báo

1.2.2 Phát thanh - Truyền hình

Là loại hình báo chí rất được yêu thích ở Đồng Nai Đặc biệt qua khảo sát chúng tôi nhận thấy truyền hình là loại hình phương tiện truyền thông đại chúng chiếm vị thế hàng đầu với một lượng công chúng đông đảo trên địa bàn tỉnh Đồng Nai Mặc dù quy mô công chúng không lớn như truyền hình, nhưng

ở Đồng Nai, phát thanh cũng là một phương tiện truyền thông nhận được nhiều

sự quan tâm của công chúng và chỉ đứng sau truyền hình về mức độ ảnh hưởng với nhu cầu thông tin của người dân toàn tỉnh Câu hỏi đặt ra là tại sao phát thanh, truyền hình lại có nhiều ưu thế hơn so với các phương tiện truyền thong khác ở tỉnh Đồng Nai

Nếu như ở lĩnh vực báo in của tỉnh Đồng Nai, báo Đồng Nai là tiêu biểu nhất thì với phát thanh, truyền hình ở Đồng Nai có Đài PT- TH Đồng Nai, với phạm vi ảnh hưởng không chỉ người dân trong tỉnh mà còn thu hút được lượng công chúng đông đảo ngoài tỉnh Ở mỗi huyện, xã trong tỉnh đều có đài phát thanh, trạm thu sóng phát thanh riêng với chất lượng chương trình phát sóng đang được cải tiến, chú tâm mỗi ngày nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu thông tin của người dân trong tỉnh

Tính đến năm 2005, toàn tỉnh có 9 đài truyền thanh cấp huyện, thành

phố, 147/163 đài trạm hoạt động Riêng huyện Thống Nhất còn có 11 trạm

truyền thanh ấp, Tổng số cán bộ, công nhân viên:130 người

Ngoài Đài phát thanh, truyền hình của tỉnh, ở Đồng Nai còn có sự có

mặt của Đài PT- TH Bình Dương, Đài TNND TpHCM, Đài TIếng nói Việt

Nam, Đài Truyền hình TpHCM, Đài Truyền hình Việt Nam, các đài Tây Ninh,

Vũng Tàu Tùy theo quy mô và khả năng phủ sóng mà mỗi đài trên hình thành

được một lượng công chúng khác nhau Trung bình các đài hoạt động 16 -18

tiếng/ngày từ 5h30 đến 23h30, hiện nay các đài đang có xu hướng đồng loạt tăng

thời gian phát sóng chương trình có khi đến tận 2 - 3 giờ sang hôm sau Các

đài phát thanh xã, thị xã thường chỉ phát vào 5h30 sáng để điểm tin buổi sáng

và 18h chiều đưa các thông tin quan trọng trong ngày đến với công chúng

Tính riêng Đài PT- TH Đồng Nai kể từ thời điểm nước ta bắt đầu đổi mới

đã có những thay đổi đáng kể về thời lượng phát sóng các chương trình Những

năm gần đây, nhờ sự đầu tư của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh, Đài PT- TH Đồng Nai đã

nỗ lực tăng thời lượng phát sóng, tăng diện phủ sóng, tăng kênh sóng và cải tiến

theo hướng nâng chất lượng và tăng quy mô chương trình, thay đổi kết cấu hệ

thống chương trình và có những bước đột phá, tìm tòi trong phương thức sản

xuất chương trình theo hướng hiện đại

Ngày 22/8/1994 Đài PT- TH Đồng Nai đã khởi công xây dựng, lắp đặt

máy phát hình 5KW với cột ăngten cao 101 mét Ngày 26/1/1995 sóng truyền

hình Đồng Nai chính thức lan tỏa trên địa bàn

Từ ngày đầu thành lập đến năm 2000, Đài PT- TH Đồng Nai, chỉ phát sóng phát

thanh mỗi năm 1100 giờ Chương trình phát thanh giai đoạn này phát trên sóng

AM720 kHz mỗi ngày 3 buổi (sáng, trưa, chiều) theo mô hình sản xuất chương

trình cũ Riêng 2 năm 2001 và 2003, thời lượng phát sóng phát thanh mỗi năm

tăng lên 200 giờ/năm do yêu cầu tiếp sóng Đài TNVN chứ bản thân chương

trình phát thanh của Đài vẫn không chưa sự thay đổi về thời lượng Đến năm

2003, khi máy phát sóng phát thanh FM97,5 MHz được UBND tỉnh đầu tư,

khánh thành và đưa vào sử dụng thì các đợt cải tiến chương trình, tăng thời

lượng đã được tổ chức và đến năm 2004 thì sóng phát thanh Đồng Nai đã phát

liên tục từ 5 giờ đến 23 giờ hằng ngày

Về truyền hình, từ năm 1995 (ngày phát sóng đầu tiên 26/1) đến năm 2000,

Đài Đồng Nai chỉ phát sóng từ 18 giờ đến 22 giờ hằng ngày với hệ thống

chương trình đơn điệu Bắt đầu từ năm 2001, truyền hình Đồng Nai đã có đợt

cải tiến đầu tiên, tăng thời lượng từ 11 giờ trưa đến 23 giờ Sang năm 2002, đợt

cải tiến thứ 3, truyền hình Đồng Nai tăng thời lượng từ 8 giờ sáng đến sau 23

giờ mỗi ngày Và từ năm 2003 đến nay, truyền hình Đồng Nai trải qua nhiều

đợt cải tiến trong đó đáng chú ý là 2 cột mốc: khánh thành và đưa vào sử dụng

máy phát sóng UHF36 (kênh ĐN-RTV1) và sau đó đưa thêm vào kênh sóng

VHF 12 (ĐN-RTV2) Đến nay, cả 2 kênh sóng truyền hình Đồng Nai đã phát

từ 5 giờ sáng đến sau 23 giờ

Từ 2001, đài cải tiến, tăng phát sóng truyền hình từ 11 giờ - 23 giờ, sau

đó phát từ 8 -23 giờ Từ ngày 1/5/2006 tăng thời lượng phát sóng từ 6 đến hơn

23 giờ, từ ngày 1/6/2006 đã phát sóng 24 giờ/ngày Tính từ ngày 24/4/2003 cột

ăngten cao 125 mét và hệ thống máy phát thanh hoạt động từ 5 - 23 giờ Hiện

nay đài thực hiện 45 đầu chương trình mỗi ngày, sóng phát thanh phát trên 18 giờ mỗi ngày

1.2.3 Báo điện tử

Ở Đồng Nai, Internet chưa thật sự phát triển và mức độ phổ biến Internet ở mỗi huyện, xã trong tỉnh có sự khác biệt rõ rệt Ngoài thành phố Biên Hòa với nhịp độ phát triển kinh tế - văn hóa nhanh, mạnh, mức sống của người dân được tăng cao, quá trình giao lưu hợp tác quốc tế đang mở ra nên nhu cầu sử dụng các phương tiện truyền thông hiện đại nhất là Internet ngày càng cao Trong khi đó ở hầu khắp các xã miền núi số hộ gia đình trang bị được máy tính (chưa nối mạng) cũng chỉ đếm được trên đầu ngón tay Người dân phần lớn không biết hoặc biết rất ít về Internet Với mức thu nhập eo hẹp lại đang trong thời kỳ bão giá như hiện nay thì để quân bình được chi tiêu sinh hoạt trong gia đình đã rất khó Bởi vậy người dân trong tỉnh phần lớn không đủ điều kiện bỏ ra 500.000 - 600.000 đồng cho chi phí lắp đặt cộng thêm bình quân 200.000 - 300.000 phí sử dụng mỗi tháng

Về thực trạng tồn tại của các trang web điện tử tỉnh Đồng Nai chúng tôi có được vài số liệu như sau

Đồng Nai hiện có 17 trang website được xây dựng và đang hoạt động nằm

trong hệ thống chương trình phát triển mạng lưới các trang tin điện tử đối với các cơ quan hành chính sự nghiệp của tỉnh

Tuy nhiên, hiện các trang tin điện tử này đang "chết" dần, hoạt động không hiệu quả bởi thông tin không được cập nhật, không có người duy tu bảo dưỡng, thậm chí nhiều website chỉ còn tên miền

Nguyên nhân là do các đơn vị chưa thực hiện việc cải tiến và nâng cấp các trang thông tin của đơn vị mình; một số website chưa bảo đảm cập nhật thông tin thường xuyên, do đó lượng truy cập còn rất ít; hầu hết các trang tin điện tử của các đơn vị không có cán bộ chuyên trách để bảo trì và cập nhật thông tin

Có những website mỗi tháng chỉ có từ 150 đến 200 lượt truy cập như: trang web của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Đồng Nai; trang của Sở Thương mại

và Du lịch tỉnh Đồng Nai; trang của Sở Văn hóa Thông tin; trang web của Trung tâm Kỹ thuật địa chính nhà đất Đồng Nai; web tỉnh đoàn Đồng Nai Hay như website của Đài truyền hình Đồng Nai, sau khi đưa vào hoạt động được một thời gian, trang tin này chỉ dùng cho việc chuyển, nhận thông tin nội

bộ, không còn chức năng của một trang tin điện tử

Được biết, Sở Bưu chính Viễn thông Đồng Nai đang phối hợp với Sở Khoa học - Công nghệ, Trung tâm Tin học - Ngoại ngữ và Văn phòng UBND tỉnh tiến hành kiểm tra chất lượng các Website này Những trang không mang tính khả thi, đầu tư trùng lắp, không có thông tin sẽ bị gỡ bỏ

Tóm lại ở Đồng Nai có đầy đủ các loại hình truyền thông đại chúng báo in, phát thanh, truyền hình, internet Mặc dù phạm vi ảnh hưởng và tốc độ phát triển của mỗi PTTTĐC nêu trên có khác nhau Tuy nhiên có một điều đáng ghi nhận là hoạt động truyền thông tỉnh Đồng Nai đã và đang góp tiếng nói quan trọng trong định hướng phát triển mọi mặt của tỉnh Hoạt động của các phương tiện truyền thông trên đã góp phần thiết thực thực hiện chức năng thông tin, giáo dục của báo chí với công chúng trong tỉnh Trong thời gian gần đây các báo và đài truyền hình của tỉnh đã có nhiều nổ lực cải tiến nội dung chất lượng lẫn hình thức của mình

ngày càng tốt hơn Báo in chưa thật sự được cơng chúng quan tâm nên lĩnh vực này cần cĩ kế hoạch phát triển hiệu quả hơn Đài PT- TH Đồng Nai đã tạo được nhiều bước tiến trong nổ lực đưa chương trình của đài đến được với cơng chúng, được cơng chúng đánh giá tiếp nhận nhờ vào việc tăng thời lượng phát sĩng các chương trình, kéo dài thời gian phát sĩng trong ngày, bên cạnh các chương trình phát sĩng phải mua bản quyền từ bên ngồi hoặc phát lại của các đài khác thì đài truyền hình Đồng Nai cũng đã tổ chức được nhiều chương trình truyền hình trực tiếp và các chương trình do đài tự sản xuất

1.3 CƠNG CHÚNG TRUYỀN THƠNG TỈNH ĐỒNG NAI

Do chịu sự chi phối của hồn cảnh sống, đặc điểm kinh tế văn hĩa của tỉnh nên cơng chúng truyền thơng Đồng Nai cĩ những đặc trưng cụ thể về giới tính,

độ tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệp, mức sống và nhu cầu đối với thơng tin

cụ thể như sau

1.3.1 Giới tính

Theo số liệu thống kê của Tổng cục thống kê thì ở nước ta cũng giống như nhiều nước trên thề giới tỷ lệ nam nữ là 49,14 %và 50,96% (năm 2006) ở Đồng Nai tỷ lệ giới tính cũng tương tự Riêng số liệu xác định trên phiếu khảo sát của chúng tơi tỷ lệ nam nữ tham gia trả lời phiếu khảo sát là 49,1% và 50,9 %

Sau thời gian khảo sát, phỏng vấn với cơng chúng truyền thơng tỉnh Đồng Nai chúng tơi nhận thấy một vài đặc điểm ghi nhận sự ảnh hưởng, chi phối của giới tính với quá trình tiếp cận truyền thơng của cơng chúng tỉnh Đồng Nai như sau:

Với nữ giới, thời gian để tiếp cận truyền thơng nhiều, thuận lợi hơn nam giới Thời gian nữ xem tivi hay nghe đài thường cao hơn nam giới rất nhiều lần trong khi đĩ thĩi quen mua và đọc báo của họ thì kém xa nam giới Nếu như với nam thì các tờ báo chuyên viết về thể thao (nhất là Bĩng đá ), vụ án, tội phạm (báo Cơng an ), tin tức thời sự, tin thế giới thường được họ tìm đọc thường xuyên thì

nữ lại chú ý nhiều hơn đến các tờ báo hay mục báo chuyên viết về thời trang, gia chánh, làm đẹp…

1.3.2 Độ tuổi

Trong quá trình phát ra phiếu khảo sát và phỏng vấn sâu ngồi người dân, sinh viên các trường đại học cao đẳng trên địa bàn tỉnh và học sinh các trường phổ thơng Chúng tơi cịn phát ra một lượng nhỏ phiếu cho học sinh cấp 2 chủ yếu là các em đang học lớp 8, 9 Bởi vì theo nhận định của chúng tơi hiện nay ở độ tuổi

49.14

50.96

48 48.5 49 49.5 50 50.5 51

Nữ Nam

Cơ cấu giới tính

Biểu đồ1: Cơ cấu giới tính tỉnh Đồng Nai

14, 15 nhu cầu tìm hiểu thông tin trên báo đài của các em cũng đã hình thành, đặc biệt Internet có lượng công chúng đông đảo bắt đầu từ lứa tuổi này Chúng tôi chọn độ tuổi thấp nhất khi tiến hành điều tra là 14 nhằm tìm hiểu phần nào xu hướng và khả năng tiếp cận truyền thông của học THCS Một lứa tuổi đang dần hình thành ý thức hành vi, nhu cầu sử dụng truyền thông trong thời đại số hóa như ngày nay Còn đối với các độ tuổi 18 trở lên, đây là độ tuổi đã có được quyền công dân, họ ý thức được việc mình làm, nhu cầu của mình và có đủ năng lực hành vi, phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi của mình Quan trọng hơn ở các lứa tuổi này con người đã biết xác định và chọn lọc thông tin phú hợp với mình, có thái độ đánh giá đóng góp ý kiến về những điều họ tiếp nhận Đây là một thuận lợi khi chúng tôi làm đề tài Bởi vì qua phân tích phỏng vấn chúng tôi nhận được nhiều ý kiến đóng góp tâm huyết của bà con nhằm góp tiếng nói của người dân trong việc đề ra giải pháp nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động của các PTTTĐC tỉnh nhà

1.3.3 Nghề nghiệp

Tháng 11/2006 Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức Thương mại thế giới WTO Khi đã bước lên con thuyền lớn trong quá trình hội nhập quốc tế thì nhu cầu về lao động và lao động có trình độ ngày càng tăng cao Ngày nay nếu cầm trên tay tấm bằng tốt nghiệp THCS đi xin việc làm thì

cơ hội rất thấp Hầu hết các doanh nghiệp đều đang hướng vào xu hướng tuyển dụng lao động đã qua đào tạo đại học, trên đại học, hoặc ít nhất cũng phải tốt nghiệpTHPT, trung cấp nghề để doanh nghiệp có hướng đào tạo tiếp

Ở nước ta, theo báo cáo của ngành lao động mỗi năm có hơn 1 triệu lao động qua đào tạo, cộng với những người tốt nghiệp TCCN, CĐ, ĐH (khoảng

500 ngàn) Tức là một năm cả nước đào tạo được trên 1,5 triệu lượt người (tạm gọi là qua đào tạo) Nếu kể cả các doanh nghiệp cũng đào tạo cho người lao động nữa thì tổng số người qua đào tạo vượt quá con số 1,5 triệu

Tính từ năm 2000 đến 2006 có khoảng 9 triệu người được đào tạo trong tổng số 45 triệu người trong độ tuổi lao động - tức khoảng 20% “lao động qua đào tạo” Nếu cộng thêm số phần trăm lao động qua đào tạo trước năm 2000 và hiện tại vẫn đang tham gia lao động (khoảng 17%) thì tỷ lệ lao động qua đào tạo sẽ khoảng 37 % mà không phải là 27% Như vậy, nếu con số “thành tích” 27% lao động qua đào tạo là đúng, thì “báo cáo” mỗi năm có trên 1 triệu người qua đào tạo là sai hoặc ngược lại

“Đến hết năm 2007, cả nước có trên 44 triệu lao động trên tổng số 85 triệu dân, đứng thứ 2 trong khu vực và đứng thứ 13 trên thế giới về quy mô dân số Sức trẻ là điểm nổi trội của tiềm năng nguồn nhân lực Việt Nam Nước

ta là một trong số ít quốc gia trong khu vực có tỷ lệ cơ cấu về độ tuổi của dân

số và lao động khá lý tưởng (trên 50% số dân trong độ tuổi từ 15 – 60 (độ tuổi lao động) và 45% trong tổng số lao động có độ tuổi dưới 54.”1

Riêng trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, theo số liệu thống kê của phòng lao động thương binh xã hội tỉnh Đồng Nai thì năm 2006 tỉnh đã giải quyết việc làm cho 84.686 lao động, trong đó:

Việc làm ổn định 48.324 người

1

Phạm Công Nhất, Tạp chí cộng sản, cập nhật ngày15/4/2008

Việc làm tạm thời 36.362 người

Số người nội trợ và chưa có việc làm 218.688 người

“Đồng Nai hiện có gần 400.000 công nhân, viên chức lao động Số lao động trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tăng nhanh, trong đó gần 60% là lao động từ các nơi khác đến, phần lớn họ đều có trình độ từ trung học phổ thông trở lên.”1

Trong quá trình phát phiều khảo sát chúng tôi tập trung vào lượng công chúng

là sinh viên (sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Đồng Nai, trường Đại học Dân lập Lạc Hồng), học sinh một số trường THPT, THCS, người nông dân, làm vườn và thiểu số công chúng làm việc ở những ngành nghề khác như buôn bán, lái xe, may gia công, công nhân

“Theo kết quả điều tra của Cục Thống kê và Liên đoàn Lao động tỉnh Đồng Nai: trong số 30 nghìn lao động của các cơ sở sản xuất, kinh doanh vẫn còn 8.35% có trình độ văn hoá tiểu học, 52.19% trình độ trung học cơ sở và 39.46% trình độ trung học phổ thông Gần đây, có 21.5% trong số công nhân

có trình độ học vấn thấp đang theo học các lớp bổ túc văn hoá để nâng cao trình độ.”3

Theo thống kê sơ bộ năm 2006 thì tổng số học sinh toàn tỉnh Đồng Nai đang theo học tại các bậc (mẫu giáo, tiểu học, THCS, THPT) là 527.453 học sinh Hiện nay tỉnh có 21 trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, tổng số học viên, sinh viên đang theo học là 20.186 người

328

0 100 200 300 400 500

Tỷ lệ giáo viên theo giới tính

Tỷ lệ học sinh phân theo giới tính

1.3.5 Mức sống

Trong những năm qua nền kinh tế của tỉnh tiếp tục phát triển với tốc độ tăng trưởng cao cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng cơng nghiệp hĩa, hiện đại hĩa, cơ chế kinh tế thị trường phát triển theo hướng thuận lợi Mặc khác cùng với sự tác động của các chủ trương chính sách Nhà nước ta trong các lĩnh vực giải quyết việc làm, xĩa đĩi giảm nghèo, chính sách phát triển nơng nghiệp nơng thơn, phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế tập thể, phát triển cơ sở hạ tầng nơng thơn Nhờ đĩ mức sống của người dân trên địa bàn tỉnh được cải thiện tốt hơn trước Thu nhập bình quân một người /tháng năm

2004 của tỉnh là 646,77 ngàn /người /tháng tăng 26,1% so với năm 2001 bình quân mỗi năm tăng trên 65 trong đĩ ở thành thị mức thu nhập của người dân cĩ cao hơn vào khoảng 868,2 ngàn /người /tháng

Theo số liệu điều tra của chúng tơi hiện nay bình quân một tháng của người dân tỉnh Đồng Nai vào khoảng 1 triệu đồng /tháng Nếu so với những năm trước thì mức thu nhập như vậy cĩ thể đảm bảo cuộc sống tạm ổn Tuy nhiên trong biến động giá cả như hiện nay thì người dân gặp khá nhiều khĩ khăn

Biểu đồ 2:Tỷ lệ giáo viên theo giới tính

Biểu đồ 3:Tỷ lệ học sinh theo giới tính

34091

19891

0 10000 20000 30000 40000

Tỷ lệ học sinh phân theo giới tính

trong chi tiêu, sinh hoạt gia đình Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến tiếp cận truyền thông nhất là những phương tiện truyền thông hiện đại như Internet

CHƯƠNG 2 TIẾP CẬN TRUYỀN THÔNG CỦA CÔNG CHÚNG

TỈNH ĐỒNG NAI

Hiện nay, truyền thông đại chúng với các phương tiện hoạt động đặc trưng của nó là báo in, phát thanh, truyền hình, internet ngày càng trở nên gần gũi hơn với người dân ở nhiều nước trên thế giới Các khả năng truyền tin xuyên quốc gia với lượng thông tin khổng lồ làm cho các PTTTĐC và hoạt động của nó trở thành một phần tất yếu quan trọng trong nhịp độ phát triển kinh tế, xã hội ở mỗi quốc gia và toàn thế giới Tuy nhiên, không phải ở đâu và bất cứ lúc nào người dân cũng có những điều kiện để trở thành công chúng truyền thông Nghĩa là quá trình tiếp cận truyền thông không phải là một quá trình giản đơn không chịu sự chi phối của bất cứ yếu tố nào Trong một nước, với những vùng miền khác nhau thì việc tiếp cận và sử dụng truyền thông của công chúng cũng có nhiều khác biệt Sự khác biệt được tạo ra trước hết do ảnh hưởng của hoàn cảnh kinh tế, xã hội tại địa bàn cư trú của người dân, thêm vào

đó là do những đặc điểm về độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp, trình độ học vấn… của người dân mỗi nơi rất khác nhau Cho nên quá trình tiếp cận truyền thông của công chúng tại những địa bàn dân cư có thể có những nét riêng phân biệt với công chúng những nơi khác Ở tỉnh Đồng Nai, mặc dù kinh tế phát triển, đời sống của người dân được nâng cao song do nghề nghiệp chủ yếu là nghề nông và trình độ học vấn còn nhiều hạn chế nên tiếp cận truyền thông đối với công chúng ở đây còn không ít khó khăn Chân dung công chúng truyền thông tỉnh Đồng Nai được định hình với một số nét đặc trưng cơ bản mà chúng tôi sẽ phân tích sau đây

Trước hết, để đề tài có cái nhìn thuyết phục hơn chúng tôi đã tiến hành khảo sát dưới hình thức phát phiếu tham khảo ý kiến đối với một số khu vực trong địa bàn tỉnh Đồng Nai Chúng tôi hy vọng qua những con số phân tích cụ thể có thể góp phần phát họa được rõ nét hơn chân dung công chúng tỉnh Đồng Nai

2.1 CÔNG CHÚNG ĐỒNG NAI VỚI BÁO IN

Báo in là một loại hình xuất hiện sớm và gắn bó lâu dài với đại đa số người dân Với công chúng Đồng Nai, mức độ quan tâm cũng như nhu cầu đối với báo in được thể hiện như thế nào? Dưới đây chúng tôi sẽ trình bày rõ nét hơn về sự hoạt động của lạo hình báo chí này ở địa bàn tỉnh Đồng Nai

2.1.1 Công chúng tỉnh Đồng Nai và mức độ tin tưởng với thông

tin đăng tải trên báo in

* Lựa chọn phương tiện truyền thông

Với câu hỏi: “Nếu như cần những thông tin quan trọng trong ngày ông (bà) nghĩ ngay đến phương tiện nào?”

Tìm thông tin quan trọng ở p hương tiện nào

Biểu đồ 4: Mức độ lựa chọn phương tiện truyền thông của người dân Đồng Nai

Trong số những người trả lời :

* Người dân và mức độ tin tưởng những thông tin đăng tải trên báo in

Cụ Nguyễn Hữu Anh, 78 tuổi, ở ấp Đồn Điền 3, xã Túc Trưng, huyện

Định Quán, khi chúng tôi gặp cụ, cụ đang đọc báo và cụ đã nói rằng: “báo đài

là của Đảng và Nhà nước, mà Nhà nước đã nói thì cụ tin, cụ nghe”

Bác Nguyễn Văn Khánh, 67 tuổi, cán bộ hưu trí ở ấp Bình Điền 3, xã Túc

Trưng, huyện Định Quán, thì cho rằng: “báo đài nói thì mình nghe, còn tin hay

không là chuyện của mình, còn với báo in thì tôi tin khoảng 97-98% gì đấy”

Với đa số những người dân 50 tuổi trở xuống thì họ cho rằng “thông tin

trên báo in họ chỉ tin một phần thôi, vì trên ti vi có cả hình ảnh thì không sai vào đâu được, còn báo giấy thì ai biết mấy ông nhà báo thế nào”

Trên đây là một trong số những ý kiến mà chúng tôi thu thập được khi hỏi

về mức độ tin tưởng vè thông tin khi đăng tải trên báo in của người dân Đồng Nai Thực tế cho thấy với những thông tin mang tính chất thời sự của thì được người dân quan tâm và tin tưởng nhiều Qua tìm hiểu, chúng tôi thấy rằng trong quan niệm của nhiều người dân khi nhắc đến báo chí họ vẫn còn ở mức độ chưa thực sự tin tưởng Vẫn còn nhiều người dân cho rằng: “đài nói láo báo nói theo” Phần nhiều khi nhắc đến báo chí nhiều người dân vẫn cho rằng báo chí được biểu hiện dưới hình thức những ấn phẩm, những trang báo in ra hơn là những phương tiện khác Vì vậy việc xem truyền hình, phát thanh hay báo điện

tử là một trong những loại hình của báo chí vẫn chưa được hiểu rõ Do đó khi khảo sát về mức độ tin tưởng của thông tin đăng tải trên báo in nhiều người dân vẫn còn những khái niệm rất mơ hồ Đôi khi họ tì đến báo in nhiều lúc chỉ là thoả mãn nhu cầu của thời gian Có thì đọc không có thì thôi Xem truyền hình thì thông tin cũng sẽ được cung cấp thông tin bằng âm thanh lẫn hình ảnh điều

đó có mức thuyết phục công chúng hơn nhiều

2.1.2 Thời gian đọc báo của người dân

* Đọc báo vào lúc nào?

Hiện nay, thông tin trên báo in được cập nhật và đăng tải tương đối nhanh so với trước đây và dần đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của độc giả

Khi được hỏi:” Ông (bà) thường đọc báo vào thời gian nào trong ngày?”

Có 15,4% đọc báo vào buổi sáng Những người thường xuyên đọc báo vào

buổi sáng tập trung nhiều ở những khu đô thị, thị trấn (ví dụ như thành phố Biên Hoà, thị xã Long Khánh, thị trấn Trảng Bom…) Người dân ở những khu

vực này, cĩ mức sống tương đối khá Họ đọc báo tại nhà, một số người chủ yếu

là nam giới đọc báo ở các quán cà phê vào sáng sớm trước khi bắt đầu một ngày làm việc Hơn nữa, ở những khu vực này, họ cũng cĩ những điều kiện thuận lợi khi đọc báo vì ngồi những sạp báo được bày bán khá nhiều thì cịn

cĩ số người đi bán báo dạo cũng tương đối Ở các huyện, xã thì nhu cầu về báo

in càng thấp Điều đĩ phù hợp với thực tế nơng thơn ngày nay, mặc dù Đồng Nai hiện là một tỉnh cĩ mức độ phát triển cơng nghiệp dịch vụ khá cao, lại cĩ những điều kiện thuận tiện để tiếp xúc với những điều kiện tiên tiến, nhưng vẫn cịn nhiều bộ phận những người dân nghèo ở những xã vùng sâu vùng xa, đồng bào dân tộc ít người Thời gian bỏ ra để đọc một tờ báo in thật sự hiếm hoi Chúng tơi thực hiện khảo sát với những nơng dân đa số là bỏ qua phần báo in

Họ khơng cĩ nhu cầu về báo in nhiều Cơng việc đồng án chiến khá nhiều thời gian của họ Nhũng thơng tin chính yếu của làng xã thường được các đài phát thanh của từng thơn xĩm truyền tải nhiều hơn là tin tức từ báo chí

Rất ít người dân được hỏi trả lời: thường đọc báo vào buổi chiều, chỉ cĩ khoảng 1,1%; buổi trưa chiếm 6,1%; và buổi tối chiếm 11%

Người dân đọc báo vào buổi tối, thường là vì đấy là thời gian rảnh rỗi Ngồi việc nghe đài, xem ti vi hay đọc báo họ cũng cĩ thể dành thời gian để

đọc báo Đặc biệt với câu hỏi này, cĩ đến 55,9% ý kiến trả lời rằng họ đọc báo

vào những lúc rảnh rỗi Chúng tơi quan sát được khi đi phát phiếu khảo sát,

thường thì người dân đọc báo ở nhiều khoảng thời gian khác nhau và ở mọi địa điểm cĩ thể cho là thuận lợi với họ Ví dụ như đọc báo trên xe bus, với những người lái xe ơm thì đọc báo ở ngồi đường lúc khơng cĩ khách, những người đàn ơng đọc báo trong siêu thị trong khi chờ người nhà mua sắm, trong những tiệm tạp hố người chủ đọc báo khi khơng cĩ ai mua hàng, trong các phịng khám như nha khoa, cĩ trang bị báo, tạp chí cho những bệnh nhân và người nhà đọc trong lúc chờ bác sĩ…

Điều đĩ cho thấy người dân Đồng Nai đã cĩ những quan tâm nhất định đối với thơng tin, truyền thơng hiện nay

* Thời gian đọc báo trung bình:

Thời gian trung bình Số người trả lời Tỷ lệ % (những người trả

Bảng1: Thống kê tỷ lệ thời gian trung bình/ lần đọc báo của người dân Đồng Nai

Từ bảng thống kê trên đây đã cho thấy:

Đa số người dân dành từ 15 (chiếm 20,4%) đến 30 phút (chiếm 33,1%) cho một lần đọc báo của mình Thời gian trung bình cho một lần đọc báo từ 15 đến

30 phút đã phần nào đánh giá được nhu cầu thơng tin của người dân Họ cần cập nhật thơng tin hằng ngày và báo in cũng gĩp phần làm nên những chuyện

đó Thời gian đọc báo ít đi nhưng vẫn đảm bảo lượng thông tin cần thiết là điều

mà công chúng truyền thông hiện nay đang cần, và những người hoạt động trong lĩnh vực truyền thông cũng đang muốn hướng đến Với người dân Đồng Nai, thực tế này cũng được phản ánh rõ

Bảng thống kê trên đã chỉ ra có một phần những người dân dành rất nhiều thời gian cho những lần đọc báo của mình Ví dụ như dành khoảng 45 phút cho một lần đọc chiếm khoảng 8,9 %; dành một giờ, chiếm 19,7 %; thậm chí là dành khoảng 2 giờ cho một lần đọc báo của mình (chiếm 3,8%) Tuy 3,8 % là một tỷ lệ nhỏ so với những tỷ lệ khác nhưng nó phần nào phản ánh sự quan tâm của một đối tượng độc giả nhất định đối với báo in Thường thì đối tượng độc giả này tập trung lớn ở những người cao tuổi Họ là những cán bộ hưu trí, hoặc những thương bệnh binh, những người nội trợ, báo in được tìm đến vừa để thoả mãn nhu cầu tin tức, vừa là một hình thức giải trí Có một sự khác biệt khá lớn

về đối tượng độc giả của báo in trong úa trình khảo sát của chúng tôi Lượng độc giả là nữ rất ít Nếu có thì phụ nữ chỉ tham gia đọc tạp chí Tuy nhiên giá

cả của một cuốn tạp chí tương đối đắt Mức độ tiếp xúc với báo in đa số là nam giới Có một ít đối tượng người dân rất ít khi tiếp xúc với tờ báo in, thậm chí nếu như có trên tay một tờ báo in thì họ sử dụng nó như là một phương tiện sinh hoạt như gói quà, bọc một cái gì đó hơn là nhu cầu thông tin hằng ngày Điều đó cho thấy rõ lý do vì sao thời gain dành cho báo in của công chúng không nhiều nhất là những công chúng có điều kiện khó khăn

2.1.3 Nguồn báo và sự lựa chọn của công chúng

Hiện nay trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, ở các sạp báo lớn có bày bán khá nhiều loại báo Còn đối với các huyện thị xa thành phố Biên Hoà mức độ các sạp bán báo cũng như các đại lý bán báo không nhiều Ở các sạp báo nhỏ lượng báo được bán cũng không được phong phú Những tờ báo được bày bán phần nào khái quát được một phần đặc điểm của công chúng ở đây Theo nhìn nhận, quan sát của chúng tôi lượng báo của Trung Ương và TpHCM chiếm đa số Báo của địa phương Đồng Nai tương đối ít

Những khu vực khác nhau, tuỳ theo điều kiện kinh tế từng vùng mà nguồn báo cũng có sự thay đổi Sự tập trung dân cư, sự khác biệt về giới tính, tuổi tác cũng như trình độ học vấn, nghề nghiệp… cũng có ảnh hưởng lớn đến sự lựa chọn của công chúng đối với báo in

* Nguồn báo

Với câu hỏi:” Ông (bà) có báo đọc từ những cách thức nào?” Chúng tôi

đã ghi nhận được nhiều ý kiến trả lời khác nhau: có 9,1 % ý kiến trả lời “đặt

dài hạn qua đường bưu điện, hoặc các đại lý bán báo” Đây là những người có

mức độ đọc báo gần như thường xuyên và thường đọc những loại báo nhất định nào đó Số lượng người dân trả lời ý kiến trên không nhiều thường là những người làm công việc kinh doanh, buôn bán, và nhà ở của họ tập trung ở những khu phố, gọi đúng ra là “nhà ở mặt tiền”, ở những khu dân cư phát triển

Biểu đồ 5: Cách thức người dân Đồng Nai có báo đọc

Đa số người dân có báo đọc do họ mua ở các sạp báo, chiếm khoảng 52,1% tổng số những người trả lời Bên cạnh đó, họ đọc báo bằng cách mượn của người quen (20%) Số người đọc báo mượn của người khác cũng tương đối Thực tế trong cuộc sống hiện nay, nhu cầu về báo chí vẫn chưa phải là thiết yếu Người Việt Nam ta có tính cộng đồng cao, do vậy việc chuyền tay nhau những

tờ báo là chuyện bình thường Bên cạnh đó chỉ cần một người đọc báo, nắm được thông tin thì có thể truyền cho những người khác cùng nghe, đấy là một hình thức truyền thông tin đã có từ lâu đời

Hiện nay, ở Đồng Nai những điểm dán báo công cộng vẫn không phổ biến lắm Thường thì việc dán báo tập trung ở những cơ quan, trường học hơn là phổ biến ở những nơi công cộng Đa số các trường học mà chúng tôi đến khảo sát như trường THPT Lương Thế Vinh (Biên Hoà), trường THPT Điểu Ca (Định Quán)… đều có những bản tin dán báo cho học sinh đọc Đặc biệt là trong những mùa thi tuyển sinh thông tin về các trường thi, điểm chuẩn, tỷ lệ

“chọi” giữa các trường mà các báo đăng tải thường được dán cho học sinh xem Vào những mùa thi tuyển sinh, ở các trường cấp ba, báo được nhà trường đặt mua để phổ biến về thông tin giáo dục cho học sinh khá cao

Hình thức đọc báo ở cơ qua thư viện chiếm 10,3% ý kiến trả lời Đây là những người dân làm công việc văn phòng Ở các UBND phường (xã), quận (huyện), truờng học, cơ sở y tế… đều được cấp một lượng báo thường xuyên

và nhất định

4,8% số ý kiến người dân cho biết họ còn có thể đọc báo nhờ vào những

hình thức khác nhau, ví dụ như ý kiến của bác Nguyễn Văn Khánh, ở huyện

Định Quán (đã nói ở phần đầu) nói rằng:”bác đọc báo do cơ quan cấp vì bác là

cán bộ hưu trí”

Như vậy, các cách thức để tờ báo đến được với người dân cũng rất phong phú Tuỳ theo những điều kiện cụ thể khác nhau, mà người dân có cách tiếp cận thông tin của riêng mình

* Sự lựa chọn của công chúng Đồng Nai với báo in

mượn của người quen

cách khác

Hiện nay trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, tại các điểm bán báo có khá nhiều các loại báo khác nhau được bày bán Và từ hình thức mua báo để đọc hay được cấp báo để đọc thì tuỳ theo mỗi người dân lại có những cách thức chọn lựa báo khác nhau Có người đọc báo theo ngành, theo giới, theo độ tuổi, theo

sở thích khác nhau…

Chúng tôi xếp các sự chọn lựa đó vào một số loại như sau:

-Với học sinh tiểu học chủ yếu đọc báo ở trường, tại thư viện và các phòng truyền thống đội, một số khác, nhờ điều kiện kinh tế của gia đình thì được phụ huynh đặt mua thường xuyên những loại báo phù hợp với lứa tuổi Chủ yếu là những loại báo như: Khăn quàng đỏ, Tiền phong…

-Học sinh THCS, THPT thường đọc báo: Mực tím, Hoa học trò, PC word, Special English, Echip, Làm bạn với máy vi tính…

-Một số người dân hoạt động trong các cơ quan đoàn thể thì được cấp báo Ví

dụ Bác Nguyễn Văn Khánh, ở huyện Định Quán (đã nói ở phần đầu) nói rằng

nước mình còn nghèo, nên bác rất chú trọng đến thông tinh kinh tế, “báo Lao động” là tờ báo bác hay đọc nhất, đọc để mà còn nắm tin tức

- Đọc báo theo sở thích, công việc Ví dụ Cô Hồng, 45 tuổi, ở phường Tân

Tiến, Biên Hòa, Đồng Nai nói rằng cô hay đọc nhất là báo “Tiếp thị gia đình”

-Giới trẻ thì chuộng đọc Tuổi Trẻ, Thanh Niên…

Thực tế cho thấy lượng độc giả của những tờ báo phổ biến ở thành phố Hồ Chí Minh như Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Pháp Luật, Công an, Bóng đá… tập trung khá nhiều ở Đồng Nai

2.1.4 Cách thức đọc báo của người dân

* Cách thức đọc báo

Câu hỏi của chúng tôi đặt ra là: “Cách thức đọc báo của ông (bà) như thế

nào?”

Lướt qua và chỉ chú trọng bài có nội dung hấp dẫn 29,7

Đọc ngay những trang mục yêu thích 22,5

Đọc lướt qua, rồi đọc kĩ lại khi có thời gian 22,4

lướt qua, đọc bài hấp dẫn đọc trang yêu thích đọc hết từ trước ra sau

đọc từ sau về trước lướt qua, đọc lại sau cách đọc khác

Biểu đồ 6: Cách thức đọc báo của người dân Đồng Nai

Chiếm tỷ lệ cao nhất ở câu hỏi này là cách thức “đọc lướt qua và chỉ chú

trọng những bài hấp dẫn” Điều đó cho ta thấy rằng hình thức “đọc lướt” trên

báo in đã là một điều phổ biến Đó là hiện tượng tất yếu trong cuộc sống kinh

tế mới Người đọc chỉ đọc những gì họ quan tâm, yêu thích, và rõ ràng đã có sự chọn lọc thông tin trong quá trình đọc báo Qua đó cũng thể hiện rõ hơn nữa một điều, các nhà quản lý báo chí, cũng như những người làm báo phải tìm hiểu rõ hơn :làm thế nào để độc giả của mình chú ý đến bài báo Cái gì đập vào mắt người đọc đầu tiên cũng rất quan trọng Trước khi vào nội dung của một bài báo người đọc chỉ mới lướt qua, thì họ chắc chắn sẽ quan tâm đến nhiều yếu tố như tít báo, hình thức… Vì thế phải có cách thu hút độc giả từ cái nhìn đầu tiên thì tờ báo mới có khả năng đứng vững

25,5% ý kiến trả lời “chỉ đọc những trang mục yêu thích” Điều này

chứng tỏ sở thích tác động rất nhiều đến nhu cầu đọc của người dân Ai đam

mê bóng đá họ sẽ chọn mục thể thao hoặc mua một tờ Bóng đá hoặc Thể thao ngày nay Cũng như ai quan tâm đến những vấn đề chính trị, đường lối chính sách của đảng nhà nước, người ta sẽ đọc chuyên mục thời sự chính trị ở các báo hoặc là mua báo Nhân dân, hoặc báo Lao động để tìm hiểu…

22,4% đọc lướt qua rồi đọc kỹ lại khi có thời gian Có nhiều người chỉ đọc những gì họ quan tâm và sẽ không đọc những chuyên mục khác Nhưng có một số độc giả, người ta đọc lại toàn bộ những bài báo được đăng chiếm 17,6%

ý kiến trả lời

* Đọc báo với ai?

Cũng như các loại hình báo chí khác, với báo in độc giả có thể đọc một mình, hoặc cùng mọi người tham khảo

40,3% ý kiến những người được hỏi cho rằng họ đọc báo một mình, tuy vậy cũng có một số người dân nói rằng có một tờ báo chuyền tay nhau thì nhiều người cùng đọc

16,7% ý kiến trả lời có tờ báo có hai người cùng đọc, hường là những cặp vợ chồng cao tuổi

Thậm chí có tờ báo có đến khoảng 4, 5 người cùng đọc chiếm khoảng 8%

5,9%-* Chuyên mục quan tâm

Chúng tôi đưa ra câu hỏi: “Ông (bà) thường quan tâm đến những chuyên mục nào trên các tờ báo?” cùng các gợi ý trả lời như sau:

Tin thời sự trong nước

Và thu được một số ý kiến trả lời khác nhau

Chú Lê Thiên Ân, 32 tuổi, làm kinh doanh, số nhà 62/93, Cách mạng Tháng

Tám, phường Tân Tiến, Biên Hòa, Đồng Nai nói rằng:” đã đọc báo nên đọc hết,

chẳng có chuyên mục nào là không xem cả” Và một số người dân cũng có những

quan niệm như vậy

Tuy nhiên ý kiến chung mà chúng tôi thu nhận được là người dân có sự lựa chọn chuyên mục khi đọc

Được chú ý nhiều nhất là mảng “thời sự” với tin trong nước và quốc tế

Tiếp đến là “vụ án- tội phạm”, điều đó cho ta hiểu vì sao báo Công an bán rất chạy

“Tin thể thao”, “khoa học kỹ thuật”, “khuyến nông”, “giáo dục”, thông tin “kinh tế” là những tin được lựa chọn tiếp theo

Rõ ràng cách thức đọc báo cũng như sự quan tâm của độc giả với báo chí phụ thuộc một phần vào tâm lý tiếp nhận của họ Mỗi người có một sự quan tâm khác nhau đến một lĩnh vực nào đó trong xã hội và họ tìm đến báo chí để gải quyết sự quan tâm đó Đọc những gì mình quan tâm và mình thích là một trong những cách thức được độc giả lựa chọn nhiều Rõ nét nhất có thể thấy là những vấn đề nổi cộm của xã hội, khi dư luận tập trung nhiều thì người dân cũng tìm đọc nhiều hơn

* Khó khăn trong quá trình đọc báo

Câu trả lời Số người trả lời Tỷ lệ %

Không có nhiều thời gian 74 45.4

Bảng3: Thống kê khó khăn trong quá trình đọc báo

Có đến 45,5% người dân không đọc báo nhiều được vì không có thời gian… Báo chí bây giờ đã chủ trương viết thật dễ hiểu và ngắn gọn Nhưng việc người dân bỏ ra một khoảng thời gian để đọc báo cũng rất khó cho vấn đề công việc của họ Qua đó cũng đặt ra một thực tế, đó là làm cách nào để truyền đạt thông tin đến người dân một cách nhanh chóng nhất mà không tốn quá nhiều thời gian của họ Đây là điều mà những người làm báo vẫn đang tìm cách Trong thời đại kinh tế thị trường ai nắm được mhiều thông tin người đó dễ thành công hơn

Vì vậy yêu cầu của mức độ nhanh nhạy của thông tin càng phải được xem trọng 12,9 % người dân Đồng Nai nhận xét về ngôn ngữ của bào báo Có nhiều từ viết tắt Có ý kiến cho rằng muốn hiểu được từ đó phải tra từ điển, còn không phải đọc hết bài báo, có bài đọc hết rồi vẫn không hiểu từ viết tắt đó có nghĩa là gì Nếu như từ viết tắt không được chú thích, hoặc trong một bài báo sử dụng quá nhiều từ viết tắt sẽ gây nhiều sự khó hiểu Công chúng báo chí rất rộng, trình độ

của họ lại không đồng nhất do vậy yếu tố ngôn ngữ trong tờ báo phải hết sức chú

ý

5,5% ý kiến về chất lượng in, giấy, mực của tờ báo không được tốt Có nhiều

tờ báo in không tốt, nhiều người đã đọc qua vẫn còn dính tay vì màu mực in Hoặc hình thức trang trí không đẹp, điều đó cũng ảnh hưởng đến sự lựa chọn của độc giả

26,4% ý kiến rằng không có khó khăn gì cả trong quá trình đọc báo Như vậy xét trên bình diện chung, người dân hoặc không có thời gian đọc báo, còn về đọc báo thì họ không có khó khăn gì nhiều Những yếu tố khó khăn của họ là những yếu tố có thể khắc phục được

2.1.5 Người dân Đồng Nai với những tờ Báo của địa phương

Ông (bà) có đọc báo Đồng Nai không?

58,% những người được hỏi trả lời “có”

40,7 % những người được hỏi trả lời “không”

Mức chênh lệch 17,9% là một khoảng cách khá gần

Trong 58,6% trên đa số người dân đọc báo của Trung Ương

và thành phố Hồ Chí Minh

Biểu đồ 7: Tỷ lệ người dân dọc báo của địa phương

*Lý do không đọc báo Đồng Nai

Chúng tôi được những người dân bán báo cho biết:

Một bác bán báo ở xã Hố Nai 3, Trảng Bom, Đồng Nai: Báo Đồng Nai thường được người dân mua vào sáng sớm, nó đăng tải thông tin nhà đất, tìm việc… nên người ta mua để tìm hiểu Mình lấy báo 1500/ tờ, bán ra 2000, có lúc bán chạy, có lúc lỗ

Một người khác ở đường Trần Hưng Đạo, phường Tân Tiến, Biên Hòa, Đồng Nai cho rằng, báo Lao động Đồng Nai bán chạy, còn tạp chí Văn nghệ Đồng Nai ai muốn mua thì phải đặt trước

Một chủ sạp báo khác lại nói rằng: không hay lấy báo Đồng Nai, vì bán không chạy

Những người bán báo là những người trực tiếp cung cấp nguồn báo đến cho công chúng Qua những ý kiến của những người bán báo mà chúng tôi tìm hiểu được cho thấy lượng báo địa phương của tỉnh đồng nai được cung cấp không nhiều Một phần là do nhiều người bán báo cảm thấy không thu hồi được nhiều vốn bỏ ra khi lấy nhiều báo địa phương Và do vậy con đường tiếp cận báo của

điạn phương cũng bị hạn chế nhiều Và những nguyên nhân khác phải kể đến một đối tượng chính đó là người đọc báo của tỉnh

-Với người đọc báo

Lý do không đọc báo của Đồng Nai %

Thích đọc báo của trung ương và Thành

Phố Hồ Chí Minh hơn

33,3

Chỉ vì không thích nên không đọc 30,6

Biểu đồ 8: Lý do không đọc báo của địa phương của người dân Đồng Nai

Rõ ràng “hiện tượng không biết mua báo Đồng Nai ở đâu” rất đáng quan tâm, có người dân bảo rằng họ còn chưa nhìn thấy mặt báo Đồng Nai nó như thế nào huống

hồ là đọc Phải chăng những người có chức vụ liên quan nên suy nghĩ về vấn đề này? Vậy vì lý do gì mà đến 33,3% ý kiến người dân của tỉnh Đồng Nai lại thích đọc báo Trung ương và báo TpHCM hơn? Chúng tôi nhận thấy nguyên nhân của vấn

đề trên có thể là do:

* Chất lượng báo

37% người dân cho rằng họ chọn đọc báo in vì có nhiều thông tin phong phú 30,2% chọn đọc báo in vì dễ đọc, gần gũi, tiện lợi

Như vậy, nếu như tờ báo tỉnh đáp ứng được những nhu cầu thông tin nhanh chóng

và chính xác đến người dân thì họ chắc chắn sẽ tìm đến tờ báo tỉnh

Chúng tôi lấy ví dụ như tờ báo Đồng Nai hiện nay, có 16 trang

Gồm có các chuyên mục cụ thể như sau:

Trang 1: Trang bìa

ý kiến khác

Bảng 4: Lý do không đọc báo của địa phương của người dân Đồng Nai

Trang 6: Chính trị

Trang 7: Văn hóa- xã hội

Trang 8,9: Pháp luật

Trang 10: Văn nghệ

Trang 13: Thông tin

Trang 14: Thông tin dịch vụ

Trang 15: Thông tin quảng cáo

Trang 16: Quốc tế

Tờ báo này vừa có quảng cáo đính kèm, vừa có chuyên trang quảng cáo riêng Ngoài những lý do mà chúng tôi gợi ý nêu ra ở trên, thì người dân cũng đề cập đến nhiều nhận xét đánh giá của họ về những tờ báo in của địa phương

* Một số ý kiến của người Đồng Nai về tờ báo của tỉnh:

Chúng tôi đã tiếp xúc với nhiều người dân với những thành phần lứa tuổi, trình độ học vấn và nghề nghiệp khác nhau Họ là học sinh sinh viên, công nhân: may, cơ khí, dệt…, công nhân viên chức: văn phòng, thiết kế, kế toán, giáo viên, người buôn bán nhỏ, những người kinh doanh, nội trợ, tài xế, bán vé số, làm bánh mì, sửa xe, cán bộ hưu trí, thương binh, người mất sức lao động, người già, nông dân…

Mỗi người lại có cái nhìn khá đa dạng về các phương tiện truyền thông đại chúng hiện nay trên địa bàn tỉnh Đồng Nai

- Ông Nguyễn Tấn Tài (người dân ấp Bình Thạch, xã Bình Hòa, huyện Vĩnh Cửu):

“ Việc cải tiến của báo Đồng Nai là cần thiết và phù hợp với xu thế phát triển Dù là

tờ báo địa phương nhưng trong tình hình phát triển của các loại hình báo chí hiện nay thì việc cải tiến của báo Đồng Nai là cần thiết và phù hợp Tôi là độc gỉa của báo Đồng Nai suốt 20 năm nay và nhận thấy, trong các năm qua tờ báo đã thông tin khá đầy đủ các hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa- xã hội diễn ra trong tỉnh

Là một người kinh doanh tôi thường tôi thường quan tâm đến tin tức và các bài viết liên quan đến lĩnh vực kinh tế Các chuyên mục kinh tế trên báo khá đa dạng, tuy nhiên cần thêm nhiều bài viết đi vào phân tích và lý giải sâu hơn, chi tiết hơn nữa, nhất là cần chú trọng cá thông tin mà nhân dân rất quan tâm, như những dự

án, những quy hoạch… Tôi rất vui khi báo mở thêm chuyên trang văn nghệ - giải trí - thể thao Theo tôi để trang này hấp dẫn bạn đọc, ngoài thông tin về các hoạt động văn nghệ- giải trí- thể thao diễn ra trong tỉnh thì cũng cần mở rộng thêm ngoài tỉnh, trong nước và quốc tế Nhất là những hoạt động văn nghệ, giải trí tiêu biểu diễn ra ở thành phố Hồ Chí Minh, vì người dân Đồng Nai cũng có thể tham

dự vào các hoạt động này.”5

- Chị Hà Thị Nguyệt, 23 tuổi, phóng viên, chúng tôi gặp ở Long Giao, Cẩm Mỹ,

Đồng Nai nhận xét:” báo của Đồng Nai có nội dung gần gũi với người đọc.”

5

Trích từ trang web: www.baodongnai.com.vn

- Ông Phùng Thanh Võ, 69 tuổi, làm rẫy, ở Suối Râm, xã Long Giao, Cẩm Mỹ,

Đồng Nai, cho rằng: “tuy tin hơi chậm, nhưng báo đã có nhiều tiến bộ, chạy theo

9/10 so với Tuổi Trẻ, Thanh Niên.”

Tuy vậy đa số những người dân Đồng Nai khi được hỏi so sánh báo Đồng

Nai với các tỉnh bạn rằng còn kém, hay hay hơn, họ thường nói:” thôi thì bênh đội

nhà một tí, cô đánh cho tôi cái chỗ tương đương ấy.”

Tuy vậy không phải không có người nhận xét rất nhiều về những mặt yếu của báo:

- Chú Lê Thiên Ân bức xúc nói với chúng tôi rằng: “phải thay ngay biên tập viên

của tờ báo đó, và cử những người có trình độ đi học về biên tập.”

- Ông Lê Sơn, 44 tuổi, làm nông, ở khu3, xã Long Giao, Cẩm Mỹ, Đồng Nai cho

rằng: “báo Đồng Nai còn đi lòng vòng, chưa đi sâu vào đề tài, trình bày chưa

ngắn gọn.”

- Bác Khánh ở Định Quán đã nói với chúng tôi rằng: “nếu như các cô nói được

với báo thì bảo họ in chữ to lên một chút, tôi già rồi, nhiều lúc đọc báo chữ nhỏ quá, đọc không được”

Một số ý kiến tập trung vào ấn tượng ban đầu của tờ báo, rằng”” in chưa được đẹp, hoặc tin tức đưa lại quá nhiều, có nhiều cái ở tỉnh mình mà báo nơi khác đã đưa rồi,

sau báo tỉnh và đài truyền hình của tỉnh mới phát…”

Thông tin chúng tôi nhận được từ bảng hỏi

45,5% cho rằng không có thời gian

5,5% cho rằng giấy, mực in xấu

12,9% đánh giá về từ ngữ của tờ báo quá nhiều từ viết tắt, đôi khi phải tra từ điển

Đó là yếu tố về nội dung và hình thức vậy giá cả có ảnh hưởng đến việc đọc báo của người dân

Vậy người dân Đồng Nai có ý kiến như thế nào đối với việc nâng cao sự gần gũi của báo tỉnh với công chúng trong tỉnh

2.1.6 Nguyện vọng của người dân

- Nội dung cần gần gũi hơn: 33,6%

- Mở rộng phạm vi phát hành:25%, chú Phạm Văn Hồng, 53 tuổi, làm nông, ở ấp

Đồng, xã Phước Tân, huyện Long Thành, Đồng Nai, cho rằng báo Đồng Nai không phổ biến bằng báo Trung Ương, báo Trung Ương hấp dẫn hơn báo Đồng Nai nhiều

- Chú trọng thông tin:10,7%, chú Nguyễn Công Sơn, 44 tuổi, ở ấp Đồn Điền 3,

xã Túc Trưng, Định Quán, Đồng Nai cho rằng nếu như là tin thời sự thì tin 100%, còn quảng cáo thì tin 50%

Xem ra nguồn doanh thu để nuôi tờ báo là quảng cáo vẫn chưa nhận được sự ủng

hộ của người dân nhiều cho lắm

- Cải tiến khâu trình bày cho bắt mắt hơn, chiếm 16,4%

- Tin bài ngắn gọn, từ ngữ dễ hiểu chiếm 8,6%

2.1.7 Nhận xét về đặc trưng tiếp cận báo in của công chúng tỉnh Đồng Nai

Những gì chúng tôi ghi nhận được từ ý kiến của người dân đối với báo chí,

có khen, có chê Tuy vậy có ý kiến, tức là người dân có quan tâm đến báo chí, càng nhiều ý kiến nhìn nhận, biểu hiện khả năng chọn lọc của công chúng ngày càng cao, đó là những tín hiệu đáng mừng, đồng thời cũng là điều mà các cơ quan

có thẩm quyền phải nhìn nhận và xem xét về cách thức tổ chức làm việc của mình Chúng ta thấy rằng, đối với những hộ gia đình nghèo, những vùng quê xa, báo chí vẫn còn chưa len lỏi tới tận cùng, chỉ là dạo qua ở một số ít khu vực.Trong báo chí

nói chung và báo in nói riêng:“Một bài báo có quá nhiều từ ngữ phức tạp sẽ tạo

ra hàng rào cản ngôn ngữ, làm cho người đọc có thể nghĩ rằng họ không đủ trình

độ để đọc.Nếu người viết không đến với người đọc thì không bao giờ người đọc đến với người viết.”6

6

Trích dẫn cuốn “Viết cho độc giả” của Loic Heruot

Báo in của Đồng Nai nê n làm gì?

2.2 CÔNG CHÚNG TỈNH ĐỒNG NAI VỚI PHÁT THANH

Mỗi PTTTĐC đều có những thế mạnh, ưu điểm riêng thu hút sự quan tâm đón nhận của công chúng Ở Đồng Nai tuy chưa phải là một kênh truyền thông nổi bật, song phát thanh cũng đã tạo được một vị trí quan trọng trong quá trình tồn tại, phát triển của hoạt động truyền thông tỉnh Đồng Nai Trong những năm gần đây, nhờ nỗ lực cải tiến kỹ thuật, chất lượng thông tin, phát thanh đã phần nào nhận được nhiều sự quan tâm góp phần đáp ứng nhu cầu thông tin, giải trí đang

ngày càng lên cao của công chúng tỉnh Đồng Nai Cô Huỳnh Thị Vũ ở huyện

Xuân Lộc tỉnh Đồng Nai cho biết : “ Nhà có 5 người, 2 đứa lớn đã

đi học, đi làm ở TpHCM còn thằng út đang học lớp 10, ông xã đi làm xa, ở nhà cái radio là người bạn thân thiết của cô Mình cũng lớn rồi không xem truyền hình nhiều được, đau mắt lắm, tuy không có hình ảnh nhưng radio rất tiện và dễ dùng Có lúc làm việc ngoài vườn cô cũng mang theo cái radio ra ngoài để cạnh nghe, tối cũng để nó đầu giường mở các chương trình buổi tối chương trình nào

cô cũng nghe, rảnh rỗi thì nghe tất cả, cô quan tâm nhiều đến chương trình tư vấn tâm lý, sức khỏe và thông tin thời sự radio là người bạn thân rồi không rời ra được” Đó là một trong những tâm sự rất chân thành mà chúng tôi nhận được của

một thính giả dành sự ưu tiên đặc biệt đối với phát thanh trong quá trình phỏng vấn Radio đã và sẽ là phương tiện hữu ích, thật sự có ý nghĩa trong đời sống tinh thần của công chúng, nhất là lớp công chúng có độ tuổi từ 30 trở lên Khi mà những điều kiện, khả năng tiếp cận với các PTTTĐC hiện đại như truyền hình, internet với họ không thật sự dễ dàng, đơn giản như việc bật radio lên và nghe

2.2.1 Thời gian và mức độ nghe đài (radio)

Khi được hỏi:“ Ông/Bà thường quan tâm tìm kiếm thông tin quan trọng trên PTTTĐC nào? ” chúng tôi nhận được 183/188( chiếm 97,3%) ý kiến trả lời với

những cách thức khác nhau Trong đó có không ít công chúng lựa chọn từ một đến hai phương tiện truyền thông đang có chẳng hạn như báo in và phát thanh, phát thanh

Bảng 5: PTTTĐC thường được sử dụng để tìm kiếm thơng tin quan trọng

Thực tế, ngày nay, sự phát triển vượt bậc và cạnh tranh gay gắt để giành công chúng truyền thông giữa các PTTTĐC đã dẫn đến tình trạng mất đi hoặc tăng thêm lượng độc giả, khán thính giả của phương tiện truyền thông này so với phương tiện truyền thông khác Tuy vậy, xét tổng quát, phát thanh Đồng Nai vẫn

tạo được bức chân dung công chúng với số lượng tương đối nhất là ở các xã vùng sâu, vùng xa hay đồng bào thiểu số

Qua khảo sát chúng tôi nhận thấy lượng thính giả ở độ tuổi 15-18 hầu như không có; họ không thích giữ radio bên mình để nghe và nếu có nghe thì cũng chỉ

là những lúc rảnh rỗi ngồi trên xe bus, buổi trưa với các sóng phát thanh công cộng Thính giả ở độ tuổi trên 30 là chủ yếu Lý giải điều này cũng dễ hiểu Ở một thời đại thông tin với sự bùng nổ của các PTTTĐC hiện đại mà việc sử dụng chúng không chỉ nhằm vào mục đích đáp ứng nhu cầu thông tin mà còn góp phần thể hiện cái tôi năng động, sáng tạo của người sử dụng ( truyền hình, internet) Với nhược điểm thuộc về bản chất của mình là chỉ thông tin qua sóng phát thanh, hẳn nhiên phát thanh không đáp ứng được thị hiếu của giới trẻ Thị hiếu của công chúng đang lên cao, họ không chỉ muốn nghe mà còn muốn nhìn thấy hình ảnh, muốn đọc được các sự kiện đang được đề cập Đối với những công chúng lớn tuổi

ở nông thôn vốn giữ lại những thói quen cũ với tâm lý “miễn có là được” nên sự

đòi hỏi, lựa chọn của họ không thật sự khắt khe, miễn sao trong ngày có được một kênh thông tin giúp giải trí lúc rảnh rỗi là tốt Trong khi đó, giới trẻ với những ảnh hưởng của một xã hội thông tin năng động hiện đại và hội nhập, họ không nằm ngoài vòng tròn ảnh hưởng bởi các trào lưu mới của giới trẻ thế giới, khu vực nói chung Cho nên thị hiếu của họ ngày càng cao, họ lựa chọn và sử dụng truyền thông một cách khắt khe hơn Phương tiện này không đáp ứng được nhu cầu thì họ tìm đến phương tiện khác tốt hơn

Với câu hỏi: “ Ông/ Bà thường nghe đài vào thời gian nào trong ngày?”

chúng tôi nhận được 152/188 ( chiếm 80,9%) ý kiến tham gia trả lời cho biết thời gian nghe đài của họ như sau:

Bảng 6: Thời điểm nghe đài của công chúng tỉnh Đồng Nai

Như đã nói, phát thanh không phải là một phương tiện được quan tâm hàng đầu cho nên việc giành quá nhiều thời gian cho phương tiện này của người dân không nhiều, những người xem radio là người bạn thân không thể thiếu ở Đồng Nai rất hiếm

Thời điểm nghe đài của người dân Đồng Nai %

Biểu đồ 10: Thời gian nghe đài của người dân Đồng Nai

Cũng như truyền hình buổi tối vẫn là ưu tiên hàng đầu của người dân khi nghe đài trong nhà Sau một ngày làm việc vất vả tối về cơm nước xong mở chiếc radio lên nghe tin tức là sự lựa chọn hàng đầu của cơng chúng Buổi tối cũng thường là thời gian các đài phát nhiều chương trình hay, hấp dân như”Qùa tặng âm nhạc, Khúc hát tơi yêu, Tư vần tâm lý hơn nhân gia đình

Với phát thanh thính giả cĩ thể nghe đài trong lúc làm việc hoặc đang ở bất cứ đâu khi họ rảnh rỗi Sĩng phát thanh huyện, xã thường là nơi cung cấp thơng tin phát thanh nhiều hơn Vì dẫu sao thính giả Đồng Nai với chiếc radio vẫn cịn hạn chế về số lượng

2.2.2 Cách thức nghe đài (radio)

Biểu đồ 11: Cách thức nghe đài của người dân Đồng Nai

Cách thức nghe phát thanh thế nào?

15 phút 30 phút 45 phút 1 giờ 1 giờ 30 2 giờ > 2 giờ

Dù sử dụng chiếc radio trong nhà hay nghe qua sóng phát thanh của các trạm thu sóng thì cách thức mà thính giả Đồng Nai sử dụng kênh thông tin này vẫn có sự khác

biệt rõ rệt có 150/188 phiếu hợp lệ trả lời câu hỏi “Ông/ Bà thường nghe đài bằng cách thức nào?”

Nghe từ đầu đến cuối tất cả các chương trình được phát 8,5

Chỉ nghe chương trình yêu thích 56,4

Gặp chương trình nào thì nghe chương trình đó 12,8

Bảng 7 : Cách thức nghe đài của người dân Đồng Nai

Theo bảng trên, tỷ lệ thính giả có sự lựa chọn đối với các chương trình phát thanh theo đúng sở thích của mình là 56.4% trong khi đó, tỷ lệ không chọn lọc( gặp chương trình nào nghe chương trình đó hoặc nghe tất cả) là 21,3% Như vậy thính giả không thật khắt khe khi nghe đài, họ nghe chương trình mình thích như một cách đáp ứng nhu cầu chứ không hẳn là chọn lọc kỹ lưỡng theo một mục đích đã đề ra từ trước phần lớn thính giả mở đài hoặc nghe qua sóng phát thanh một cách ngẫu nhiên Khi rảnh hoặc buồn thi mở đài nghe Công chúng không nắm được cụ thể thời gian một chương trình nào đó được phát, cho nên những lúc cần giải trí họ mới mở đài mà không quan tâm đến việc đài phát chương trình gì, chỉ cần trong nhà có âm thanh, bớt trống vắng trừ lượng thính giả chọn phát thanh làm kênh giải trí cho nên nắm bắt thời gian chương trình mình thích được phát, còn lại hầu hết thính giả thường mở đài lên rồi để đấy nếu có một chương trình

nào đó hay thì nghe “ có lúc cô mở cả ngày nhưng cũng chỉ để trong nhà có tiếng

nói cho vui, đỡ trống vắng…”( cô Nguyễn Thị Lan, làm vườn ở Long Thành,

Đồng Nai cho biết)

2.2.3 Nội dung quan tâm và các đài thường nghe

Nghe đài là cách thức thỏa mãn nhu cầu giải trí, thông tin hay đơn giản chỉ

vì đỡ buồn, muốn có bầu bạn Đặc biệt người dân ở nông thôn chủ yếu làm ruộng vườn thì nghe đài là cách họ tìm đến kênh thông tin cho khả năng đem lại tốt nhất các nhu cầu của mình trong điều kiện thuận lợi nhất Các đài có trạm thu phát sóng trên loa phát thanh hoặc là radio trong nhà Ở Đồng Nai có đài TNND TpHCM, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài PT- TH Bình Dương, Đài PT- TH Đồng Nai, các đài, trạm thu phát sóng, của nội bộ huyện xã

Khi được hỏi : “ Ông bà thường nghe chương trình phát thanh của đài nào?” Có 150/188 phiếu tham gia trả lời hợp lệ với các tỉ lệ cụ thể như sau:

Đài tiếng nói Việt Nam 18.7

Đài tiếng nói nhân dân TP.HCM 30

Đài PTTH Đồng Nai 29.3

Bảng 8: Đài phát thanh thường nghe của người dân Đồng Nai

Biểu đồ 12: Đài phát thanh thường nghe

Ở Đồng Nai, Đài TNND Tp.HCM chiếm được vị trí quan trọng và thính

giả quan tâm nghe chương trình của đài này nhiều nhất Lý do là vì Đài TNND TpHCM phát sĩng các chương trình cĩ nội dung phong phú, xoay quanh tình hình của hầu hết các tỉnh miền Đơng Nam Bộ và cịn mở rộng thơng tin về các tỉnh khác Kế đến là Đài PH- TH Đồng Nai,(23,4%) đây là đài tỉnh, thơng tin thường nhấn mạnh đến các sự kiện xảy ra trong tỉnh, song cũng cĩ những chuyên mục hay, hấp dẫn như: “ca nhạc theo yêu cầu”, “cải lương ” thu hút được thính giả Cịn các đài huyện, xã được phát trên loa phát thanh chủ yếu xoay quanh các tin tức nội bộ của huyện xã mình và thường phát vào lúc 6 giờ chiều, chưa thu hút sự

quan tâm của thính giả Em Trương Minh Tâm, 14 tuổi học sinh lớp 8 ở Long

Thành, Đồng Nai cho biết “ Em nghe phát thanh của xã thường xuyên nhưng

khơng thích lắm Em thích chương trình ca nhạc theo yêu cầu hoặc kịch vui của đài PT- TH Đồng Nai nhất”

Đối với từng chương trình phát thanh, mức độ quan tâm của thính giả cũng rất khác nhau Vì là tỉnh cĩ tỷ lệ dân làm vườn, làm ruộng cao cho nên chương trình khuyến nơng thường được chú ý Ý kiến của nhiều thính giả ở Xuân Lộc, Điịnh

Quán, Cẩm Mỹ cho chúng tơi biết như sau: “Mình làm nơng nên phải nghe

chương trình khuyến nơng chớ Nĩ giúp ích nhiều trong cơng việc ruộng, vườn Người thơn quê ít ra ngồi nên nhờ cĩ thơng tin trên đài mà biết được nhiều cách làm ruộng, rẫy mới Hơn nữa cĩ ngày đi làm suốt từ sáng đến chiều về, lo cơm nước xong là mệt lả phải đi ngủ sớm để mai cịn làm Nên trạm truyền thanh phát thanh trên loa giúp cho chúng tơi dễ nắm bắt thơng tin hơn”

Đối với các bạn trẻ ở Đồng Nai, họ quan tâm đến phát thanh khơng nhiều Nếu cĩ chủ yếu là các chương trình ca nhạc theo yêu cầu, tặng nhạc cho bạn bè, người thân hoặc mục tư vấn…

Đài phát thanh thường nghe: