PHẦN MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài Lý lịch tư pháp là lý lịch về án tích của người bị kết án bằng bản án, quyết định hình sự của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, tình trạng thi hành án và v
Tình hình nghiên cứu đề tài
Đã có nhiều nghiên cứu khoa học đánh giá về công tác cấp lý lịch tư pháp và quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp trong một số ngành.
- Bài “Thực tiễn công tác phối hợp tra cứu, xác minh thông tin để cấp Phiếu
Bài viết "Lý lịch tư pháp" của tác giả Nguyễn Thị Minh Phương, đăng trên tạp chí Dân chủ và Pháp luật số tháng 4/2014, đã nêu rõ và phân tích thực trạng công tác tra cứu và xác minh thông tin nhân thân nhằm thực hiện việc cấp Phiếu Lý lịch tư pháp tại Sở.
Đề xuất các giải pháp nghiệp vụ nhằm nâng cao hiệu quả trong việc tra cứu và xác minh thông tin phục vụ cho công tác cấp Phiếu Lý lịch tư pháp.
Bài viết "Công tác cung cấp thông tin lý lịch tư pháp của Tòa án – Thực trạng và giải pháp" của tác giả Đào Thị Minh Thủy, đăng trên tạp chí Dân chủ và Pháp luật tháng 4/2014, đã thống kê dữ liệu lý lịch tư pháp mà Tòa án cung cấp cho Bộ Tư pháp Tác giả đánh giá những ưu điểm và hạn chế trong công tác này, đồng thời nêu ra các vướng mắc, bất cập và đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình cung cấp thông tin lý lịch tư pháp từ cơ quan Tòa án.
4 Bộ Luật Hình sự năm 2015 (Luật số 100/2015/QH13) của Quốc Hội 13 ban hành ngày 27/11/2015 (sau đây gọi tắt là Bộ Luật Hình sự năm 2015)
5 Hiến pháp nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam ban hành ngày 28/11/2013 (sau đây gọi tắt là Hiến pháp năm 2013)
Bài báo cáo “Tổng kết 05 năm thi hành Luật Lý lịch tư pháp” của Bộ Tư pháp vào ngày 06/5/2016 đã đánh giá toàn diện công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực lý lịch tư pháp sau hơn 05 năm thực hiện Tuy nhiên, chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu về lý lịch tư pháp, đặc biệt là từ góc độ luật so sánh Do đó, đề tài “Một số vấn đề pháp lý về quản lý và cấp lý lịch tư pháp: so sánh giữa pháp luật, thực tiễn của Việt Nam và Anh Quốc” là một chủ đề mới, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn trong khoa học pháp lý của Việt Nam hiện nay.
Mục đích của nghiên cứu
- Làm sáng tỏ những quy định của pháp luật Anh Quốc và Việt Nam về quản lý lý lịch tư pháp và cấp lý lịch tư pháp
Bài viết so sánh những điểm tương đồng và khác biệt giữa quy định pháp luật của Anh Quốc và Việt Nam, từ đó rút ra những giá trị pháp lý có thể tham khảo từ hệ thống pháp luật Anh Quốc về quản lý lý lịch tư pháp và cấp lý lịch tư pháp.
- Chỉ ra những vướng mắc, bất cập về pháp lý trong thực tiễn áp dụng pháp luật quản lý lý lịch tư pháp và cấp lý lịch tư pháp
Đề xuất các kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật quản lý lý lịch tư pháp và quy trình cấp lý lịch tư pháp, dựa trên việc tham khảo một số quy định của pháp luật Anh Quốc liên quan đến vấn đề này.
4 Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn:
- Quy định của pháp luật Việt Nam và Anh Quốc về quản lý lý lịch tư pháp và cấp lý lịch tư pháp
- Thực tiễn áp dụng pháp luật quản lý lý lịch tư pháp và cấp lý lịch tư pháp tại Việt Nam
Cơ sở pháp lý liên quan đến lý lịch hình sự bao gồm Luật Cảnh sát Anh Quốc 1997 (Phần V) quy định về lý lịch hình sự, cùng với Luật Lý lịch tư pháp Việt Nam và Nghị định hướng dẫn thi hành Luật này.
Luật Cảnh sát Anh Quốc năm 1997 phần 5 quy định về lý lịch hình sự, được gọi tắt là Luật Cảnh sát Anh Quốc 1997, cung cấp cơ sở pháp lý cho việc quản lý thông tin lý lịch hình sự Bài viết phân tích thực tiễn áp dụng pháp luật và dẫn chiếu các văn bản hành chính của các cơ quan quản lý liên quan, nhằm làm rõ cách thức thực hiện và ảnh hưởng của luật này trong thực tiễn.
- Về thời gian: các quy định của pháp luật, số liệu thống kê ở Việt Nam, sử dụng trong luận văn được thống kê từ giai đoạn tháng 01/7/2010 đến 31/12/2015
Luận văn sử dụng đồng bộ phương pháp phân tích, phương pháp thống kê, phương pháp so sánh
Phương pháp phân tích trong luận văn này được áp dụng để làm rõ các quy định pháp luật, chỉ ra những bất cập và chồng chéo cần khắc phục Đồng thời, việc phân tích thực tiễn áp dụng pháp luật giúp đánh giá thực trạng và tạo cơ sở cho các kiến nghị nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Phương pháp thống kê đóng vai trò quan trọng trong việc thu thập, tổng hợp và trình bày số liệu liên quan đến việc áp dụng pháp luật quản lý lý lịch tư pháp và cấp lý lịch tư pháp Qua đó, phương pháp này giúp khái quát đặc trưng cơ bản của thực trạng áp dụng pháp luật trong lĩnh vực này hiện nay.
Phương pháp so sánh được áp dụng để đối chiếu quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam và Anh Quốc, từ đó rút ra những giá trị pháp lý hữu ích từ quy định của Anh về quản lý lý lịch tư pháp và cấp lý lịch tư pháp.
6 Dự kiến kết quả nghiên cứu và địa chỉ ứng dụng kết quả nghiên cứu
Dự kiến các kết quả nghiên cứu khoa học của đề tài sẽ là:
Các quy định của pháp luật Anh Quốc về quản lý lý lịch tư pháp và cấp lý lịch tư pháp cung cấp những giá trị pháp lý quan trọng, bao gồm quy trình xác minh lý lịch, quyền truy cập thông tin cá nhân, và các tiêu chuẩn bảo mật dữ liệu Những quy định này không chỉ đảm bảo tính minh bạch trong việc cấp lý lịch tư pháp mà còn bảo vệ quyền lợi của cá nhân trong việc xử lý thông tin nhạy cảm.
- Chỉ ra những vướng mắc, bất cập về pháp lý trong thực tiễn áp dụng pháp luật quản lý lý lịch tư pháp và cấp lý lịch tư pháp
Đề xuất các kiến nghị nhằm cải thiện pháp luật quản lý lý lịch tư pháp và quy trình cấp lý lịch tư pháp, dựa trên việc tham khảo một số quy định của pháp luật Anh Quốc liên quan đến vấn đề này.
Kết quả nghiên cứu sẽ được áp dụng trong quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp, bao gồm việc cấp lý lịch tư pháp bởi Bộ Tư pháp, Sở Tư pháp và các cơ quan liên quan như Công an, Tòa án, và Viện kiểm sát.
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn có các phần chính sau:
Chương 1: So sánh quy định của pháp luật về quản lý lý lịch tư pháp và cấp lý lịch tư pháp giữa pháp luật Việt Nam và pháp luật Anh Quốc Nội dung sẽ tập trung vào những điểm tương đồng và khác biệt trong quy trình, tiêu chí và cơ quan có thẩm quyền trong việc cấp phát lý lịch tư pháp, từ đó làm rõ sự ảnh hưởng của các quy định pháp luật đến quyền lợi và nghĩa vụ của công dân tại hai quốc gia.
Chương 2: Thực trạng pháp luật quản lý lý lịch tư pháp và cấp lý lịch tư pháp
Chương 1 so sánh quy định của pháp luật quản lý lý lịch tư pháp và cấp lý lịch tư pháp giữa pháp luật Việt Nam và pháp luật Liên hiệp Vương quốc Anh Nội dung này sẽ phân tích sự khác biệt và tương đồng trong quy trình cấp phát lý lịch tư pháp, cũng như các quy định pháp lý liên quan đến việc quản lý thông tin cá nhân Bài viết sẽ làm rõ vai trò của lý lịch tư pháp trong việc đảm bảo an ninh và trật tự xã hội, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ các quy định pháp luật trong cả hai hệ thống.
1.1 Lịch sử ra đời và phát triển của pháp luật lý lịch tƣ pháp Việt Nam và Anh Quốc
Lịch sử pháp luật về lý lịch tư pháp ở Việt Nam bắt đầu từ thời phong kiến nhà Lý vào năm 1075 và kéo dài đến thời Pháp thuộc, khi tòa án quản lý và cấp lý lịch tư pháp cá nhân tại phòng lục sự Thuật ngữ "lý lịch tư pháp" được chính phủ Bảo Đại chính thức áp dụng trong quy định pháp luật Việt Nam từ tháng 9 năm 1951.
Giai đoạn từ năm 1993 đến 2009, việc quản lý và cấp lý lịch tư pháp được thực hiện theo Nghị định và thông tư Kể từ ngày 01/7/2010, hoạt động này được điều chỉnh bởi các văn bản mới.
- Luật Lý lịch tư pháp Luật số 28/2009/QH12 về quản lý lý lịch tư pháp;
- Nghị định 111/2010/NĐ-CP 7 của Chính phủ ngày 23/11/2010 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Lý lịch tư pháp;
Thông tư liên tịch số 04/2012/TTLT-BTP-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP, ban hành ngày 10/5/2012, quy định trình tự và thủ tục tra cứu, xác minh, trao đổi, cung cấp thông tin lý lịch tư pháp Thông tư này được phối hợp giữa Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an và Bộ Quốc phòng nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong việc quản lý thông tin lý lịch tư pháp.
-Thông tư 63/2011/TT-BCA 9 của Bộ Công an ngày 07/9/2011 về biểu mẫu thi hành án hình sự