Tổng hợp Tác giả, tác phẩm, nội dung, nghệ thuật, tóm tắt các tác phẩm văn thi THPT Quốc Gia

Tổng hợp các kiến thức cơ bản các tác phẩm văn học lớp 12 ôn thi THPT Quốc Gia . Các kiến thức cơ bản bao gồm : +câu khái quát tác giả +hoàn cảnh sáng tác tác phẩm + tóm tắt( với truyện) +nội dung và nghệ thuật... Kẻ bảng dễ nhìn và chi tiết

CÁC TÁC GIẢ - TÁC PHẨM VĂN HỌC 12

Quang

Dũng

Hồn thơ phóng khoáng, hồn hậu,

Bài thơ đã khắc họa thành công hình tượng người lính Tây Tiến trên nền cảnh núi rừng miền Tây hùng vĩ,

dữ dội Đó là hình tượng người lính mang vẻ đẹp lãng mạn, đậm chất bi tráng

- Cảm hứng và bút pháp lãng mạn

- Cách sử dụng ngôn từ đặc sắc: các

từ chỉ địa danh, từ tượng hình, từ Hán Việt,…

- Kết hợp chất nhạc và chất họa

Tố Hữu

Thơ TH vừa mang tính trữ tình chính trị sâu sắc, vừa mang tính dân tộc đậm đà

Là lá cờ đầ trong thơ ca cách mạn Việt Nam

Việt Bắc 1954 Bản anh hùng ca về cuộc kháng chiến; bản tình ca về nghĩa tình cách

mạng và kháng chiến

Bài thơ đậm đà tính dân tộc, tiêu biểu cho phong cách thơ Tố Hữu

Nguyễn

Khoa Điềm

-Tính trữ tình chính luận

- Có sự kết hợp hài hòa giữa cảm xúc nồng nàn và suy tư sâu lắng của người trí thức về đất nước, con người VN

Đ trích

“Đất nước”

(Trường ca Mặt đường khát vọng)

1971

-Những cảm nhận mới mẻ về ĐN

-Tư tưởng ĐN của Nhân dân

(qua đó khơi dậy lòng yêu nước, tự hào dân tộc, tự hào về nền văn hóa đậm đà bản sắc Việt Nam)

- Sử dụng chất liệu văn hóa dân gian: ngôn từ, hình ảnh bình dị, dân dã, giàu sức gợi

- Giọng điệu thơ biến đổi linh hoạt

- Sức truyền cảm lớn từ sự hòa quyện của chất chính luận và chất trữ tình

Xuân

Quỳnh

Thơ XQ là tấm lòng của 1 tâm hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn, vừa hồn nhiên tươi tắn, vừa chân thành đắm thắm và luôn da diết khát vọng về hạnh phúc bình dị đời thường

Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong t.yêu hiện lên qua hình tượng sóng: tình yêu thiết tha, nồng nàn, đầy khát vọng và sắt son chung thủy, vượt lên mọi giới hạn của đời người

- Thể thơ 5 chữ truyền thống; cách ngắt nhịp, gieo vần độc đáo, giàu sức liên tưởng

- Xây dựng hình tượng ẩn dụ, giọng thơ tha thiết…

Hồ Chí - Coi văn nghệ là vũ khí chiến

Là áng văn chính luận mẫu mực, thể hiện rõ phong cách nghệ thuật trong

Minh đấu phụng sự cho sự nghiệp

cách mạng

- Luôn coi trọng tính chân thật

và tính dân tộc của văn học

- Đặc biệt chú trọng đến đối tượng và mục đích tiếp nhận

để quyết định nội dung và hình thức của tác phẩm

Tuyên ngôn độc lập 1945 - Tuyên ngôn Độc lập là một vănkiện lịch sử vô giá tuyên bố trước

quốc dân đồng bào và thế giới về quyền tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam và khẳng định quyết tâm bảo vệ nền độc lập, tự do ấy

- Kết tinh lí tưởng đấu giải phóng dân tộc và tinh thần yêu chuộng độc lập, tự do

- Là một áng văn chính luận mẫu mực

văn chính luận của Bác:

+ Lập luận: chặt chẽ, thống nhất từ đầu đến cuối (dựa trên lập trường quyền lợi tối cao của các dân tộc)

+ Lí lẽ: xuất phát từ tình yêu công lí, thái độ tôn trọng sự thật, dựa vào lẽ phải và chính nghĩa của dân tộc

+ Dẫn chứng: xác thực, lấy ra từ sự thật lịch sử

+ Ngôn ngữ: đanh thép, hùng hồn, chan chứa tình cảm, cách xưng hô bộc lộ tình cảm gần gũi

Nguyễn

Tuân

- Ông là một nghệ sĩ tài hoa,uyên bác, phong cách nghệ thuật độc đáo: Luôn tiếp cận cuộc sống từ góc độ tài hoa uyên bác ở phương diện văn hoá, nghệ thuật

- Ngòi bút phóng túng và có ý thức sâu sắc về cái tôi cá nhân

Người lái

đò sông Đà 1960

- Giới thiệu, khẳng định, ngợi ca vẻ đẹp của thiên nhiên và con người lao động ở miền Tây Bắc của Tổ quốc

- Thể hiện tình yêu mến, sự gắn bó thiết tha của Nguyễn Tuân đối với đất nước và con người Việt Nam

- Những ví von, so sánh, liên tưởng, tưởng tượng độc đáo, bất ngờ và rất thú vị

- Từ ngữ phong phú, sống động, giàu hình ảnh và có sức gợi cảm cao

- Câu văn đa dạng, nhiều tầng, giàu nhịp điệu, lúc thì hối hả, gân guốc, khi thì chậm rãi, trữ tình…

Hoàng Phủ

Ngọc

Tường

-Có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất trí tuệ và trữ tình, giữa nghị luận sắc bén với suy tư đa chiều được tổng hợp từ vốn kiến thức sâu rộng về nhiều lĩnh vực,

- Lối viết hướng nội, xúc tích, mê đắm và tài hoa tạo cho thể loại bút

kí một phong cách riêng, đem đến những đóng góp mới cho nền văn xuôi Việt Nam hiện đại

Ai đã đặt tên cho dòng sông

1981 Thể hiện những phát hiện, khám phá sâu sắc và độc đáo về sông

Hương; bộc lộ tình yêu tha thiết, sâu lắng và niềm tự hào lớn lao của nhà văn đối với dòng sông quê hương, với xứ Huế thân thương

- Thể loại bút kí

- Văn phong tao nhã, hướng nội, tinh tế

và tài hoa

- Sức liên tưởng kì diệu, sự hiểu biết

phong phú về kiến thức địa lý, lịch sử, văn hoá nghệ thuật và những trải nghiệm của bản thân

- Ngôn ngữ phong phú, giàu hình ảnh,

giàu chất thơ, sử dụng nhiều phép tu tư

như: So sánh, nhân hoá, ẩn dụ,

Tô Hoài

- Có vốn hiểu biết phong phú, sâu sắc về phong tục tập quán của nhiều vùng miền trên cả nước

- Tô Hoài luôn hấp dẫn người đọc bởi lối trần thuật hóm hỉnh, sinh động của người từng trải với vốn từ vựng giàu có,

Vợ chồng A

Tố cáo tội ác của bọn phong kiến, thực dân; thể hiện số phận đau khổ của người dân lao động miền núi;

phản ánh con đường giải phóng và ngợi ca vẻ đẹp, sức sống tiềm tàng, mãnh liệt của họ

-Nghệ thuật xây dựng nhân vật có nhiều điểm đặc sắc.(miêu tả tâm lí nv)

-Trần thuật uyển chuyển, linh hoạt; cách giới thiệu nhân vật đầy bất ngờ, tự nhiên mà ấn tượng; kể chuyện ngắn gọn, dẫn dắt tình tiết khéo léo

-Biệt tài miêu tả thiên nhiên và phong tục, tập quán của người dân miền núi -Ngôn ngữ sinh động, chọn lọc và sáng tạo, câu văn giàu tính tạo hình và thấm đẫm chất thơ,…

Kim Lân

- Kim Lân là cây bút truyện ngắn

- Thế giới nghệ thuật của ông thường là khung cảnh nông thôn hình tượng người nông dân Đặc biệt ông có những trang viết đặc sắc về phong tục và đời sống thôn quê Kim Lân là nhà văn một lòng một

dạ đi về với "đất" với "người"

với "thuần hậu nguyên thuỷ"

của cuộc sống nông thôn

Vợ nhặt 1954 Tố cáo tội ác của bọn thực dân,

phát xít đã gây ra nạn đói khủng khiếp năm 1945 và khẳng định: ngay trên bờ vực của cái chết, con người vẫn hướng về sự sống, tin tưởng ở tương lai, khát khao tổ ấm gia đình

và thương yêu, đùm bọc lẫn nhau

a Xây dựng được tình huống truyện độc đáo:

- Tình huống truyện: Tràng nghèo,

xấu, lại là dân ngụ cư, giữa lúc đói khát nhất, khi cái chết đang cận kề (bức tranh nạn đói) lại “nhặt” được vợ, có vợ theo

- Giá trị của tình huống: Tình huống

éo le này là đầu mối cho sự phát triển của truyện, tác động đến tâm trạng, hành động của các nhân vật (người dân xóm ngụ cư, mẹ Tràng và ngay cả Tràng) và thể hiện chủ đề của truyện

b Cách kể chuyện tự nhiên, hấp dẫn;

dựng cảnh sinh động, có nhiều chi tiết đặc sắc

c Nhân vật được khắc họa sinh động,

đối thoại hấp dẫn, ấn tượng, thể hiện tâm lí tinh tế

d Ngôn ngữ một mạc, giản dị nhưng

chắt lọc và giàu sức gợi

Nguyễn

Trung

Thành

Ông là nhà văn có những tác phẩm viết hay nhất về đất và người Tây Nguyên trong hai cuộc kháng chiến

Rừng xà nu 1965

Thông qua câu chuyện về những con người (cụ Mết, Tnú, Dít, Mai, bé Heng, ) ở một bản làng hẻo lánh, bên những cánh rừng xà nu bạt ngàn, xanh bất tận, tác giả đã đặt ra một vấn đề có ý nghĩa lớn lao của dân tộc

và thời đại: Để cho sự sống của đất nước và nhân dân mãi trường tồn, không có cách nào khác hơn là phải cùng nhau đứng lên, cầm vũ khí chống lại kẻ thù tàn ác

- Lời văn trau chuốt, giàu hình ảnh

- Nhân hóa, ẩn dụ

- Lối nói đậm màu sắc Tây nguyên

Nguyễn Thi

Nguyễn Thi (1928 – 1968) là một trong những cây bút văn xuôi hàng đầu của văn nghệ giải phóng miền Nam thời kí chống Mĩ cứu nước Ông gắn bó sâu sắc với nhân dân Nam Bộ và thực sự trở thành nhà văn của người dân Nam

Bộ Nguyễn Thi cũng là cây bút

có năng lực phân tích tâm lí sắc sảo

Nhân vật của Nguyễn Thi có cá tính riêng nhưng tất cả đều có những đặc điểm chung "rất Nguyễn Thi"

Những đứa con trong gia đình

1966

Qua câu chuyện về những con người trong một gia đình nông dân Nam Bộ có truyền thống yêu nước, căm thù giặc, thủy chung với quê hương, với CM, nhà văn khẳng định:

sự hòa quyện giữa tình cảm gia đình

và tình yêu nước; giữa truyền thống gia đình và truyền thống dân tộc đã tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn của con người VN, dân tộc VN trong cuộc kháng chiến chống Mỹ-cứu nước

- Tình huống truyện: Việt-một chiến sĩ Quân giải phóng-bị thương phải nằm lại chiến trường Truyện kể theo dòng nội tâm của Việt khi liền mạch(lúc tỉnh), khi gián đoạn(lúc ngất) của người trong cuộc làm câu chuyện trở nên chân thật hơn; có thể thay đổi đối tượng, không gian, thời gian, đan xen tự sự và trữ tình

- Chi tiết được chọn lọc vừa cụ thể vừa giàu ý nghĩa, gây ấn tượng mạnh Ngôn ngữ bình dị, phong phú, giàu giá trị tạo hình và đậm sắc thái Nam bộ

- Giọng văn chân thật, tự nhiên, nhiều đoạn gây xúc động mạnh…

- Truyện đậm chất sử thi

Nguyễn

Minh Châu

Ông được xem là cây bút mở đường tài hoa và tinh anh nhất của văn học thời kì đổi mới

Nguyễn Minh Châu luôn khao khát tìm hiểu những hạt ngọc ẩn giấu bên trong mỗi con người

Chiếc thuyền ngoài xa

1983 Chiếc thuyền ngoài xa thể hiện

những chiêm nghiệm sâu sắc của nhà văn về nghệ thuật và cuộc đời:

nghệ thuật chân chính phải luôn gắn với cuộc đời, vì cuộc đời; người nghệ

sĩ cần phải nhìn nhận cuộc sống và con người một cách toàn diện, sâu sắc Tác phẩm cũng rung lên hồi chuông báo động về tình trạng bạo lực gia đình và hậu quả khôn lường của nó.

a Xây dựng tình huống truyện:

- Độc đáo, hấp dẫn, mang ý nghĩa khám phá, phát hiện về đời sống

 Tình huống được đẩy lên cao trào và ngày càng xoáy sâu để thể hiện tính cách con người và cuộc đời

b Nghệ thuật kể chuyện: sinh động

- Người kể chuyện: là nhân vật Phùng

 tạo ra điểm nhìn trần thuật sắc sảo,

có khả năng khám phá đời sống; lời kể khách quan, chân thực, thuyết phục

- Ngôn ngữ nhân vật: phù hợp với đặc điểm tính cách của từng người + Giọng điệu lão đàn ông: thô bỉ, tàn nhẫn, tục tằn, hung bạo

+ Những lời của người đàn bà: dịu dàng, xót xa khi nói với con, đớn đau

và thấu trải lẽ đời khi nói về mình + Lời của Đẩu: giọng điệu của người tốt bụng, nhiệt thành

 Góp phần khắc sâu thêm chủ đề - tư tưởng của truyện

Lưu Quang

Vũ

Là một tài năng đa dạng nhưng kịch là phần đóng góp đặc sắc nhất Ông được coi là một trong những hiện tượng đặc biệt

Hồn Trương Ba,

da hàng 1981

Một trong những điều quý giá nhất của mỗi con người là được sống là mình, sống trọn vẹn với những giá trị

- Sáng tạo cốt truyện dân gian

- Nghệ thuật dựng cảnh, dựng đối thoại, độc thoại nội tâm

- Hành động của nhân vật phù

của sân khấu, một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của văn học Việt Nam hiện đại

thịt. mình có và theo đuổi Sự sống chỉ

thật sự có ý nghĩa khi con người được sống trong sự hài hòa tự nhiên giữa thể xác và tâm hồn

hợp với hoàn cảnh, tính cách, góp phần phát triển tình huống,…