Lưu Trữ, Tài Liệu Ảnh, Kho Lưu Trữ Trung Ương Đảng, Tổ Chức Khoa Học.docx

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN HUỲNH THỊ MAI HOA TỔ CHỨC KHOA HỌC TÀI LIỆU ẢNH TẠI KHO LƢU TRỮ TRUNG ƢƠNG ĐẢNG LUẬN VĂN THẠC SĨ LƢU TRỮ HỌC[.]

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN

VĂN

HUỲNH THỊ MAI HOA

TỔ CHỨC KHOA HỌC TÀI LIỆU ẢNH TẠI KHO LƯU TRỮ TRUNG ƯƠNG ĐẢNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LƯU TRỮ

HỌC

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN

VĂN

HUỲNH THỊ MAI HOA

TỔ CHỨC KHOA HỌC TÀI LIỆU ẢNH TẠI KHO LƯU TRỮ TRUNG ƯƠNG ĐẢNG

Hà Nội - 2014

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi.Trong luận văn có tham khảo một số kết quả nghiên cứu, bài viết của các nhàkhoa học, các bạn học viên, các đồng nghiệp và sử dụng một số thông tin trongcác văn bản của Đảng và Nhà nước nhưng đã được chú thích

Công trình này chưa được tác giả nào công bố

TÁC GIẢ

Huỳnh Thị Mai Hoa

MỤC LỤC

Trang

Chương 1 : Sự cần thiết phải tổ chức khoa học khối tài liệu ảnh 15

tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng

1.1 Khát quát về Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng 151.1.1 Sự hình thành và phát triển của Cục Lưu trữ Văn phòng 15Trung ương Đảng

1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Cục Lưu trữ Văn phòng Trung 18ương Đảng

1.2 Giới thiệu đặc điểm, thành phần, số lượng và nội dung của 21khối tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng

1.2.1 Đặc điểm của khối tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương 22Đảng

1.2.2 Thành phần, số lượng và nội dung của khối tài liệu ảnh tại 25Kho Lưu trữ Trung ương Đảng

1.3 Giá trị của tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng 42

1.3.3 Ý nghĩa thực tiễn 511.4 Sự cần thiết phải tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ 55Trung ương

1.4.1 Các khái niệm về tài liệu ảnh và tổ chức khoa học tài liệu ảnh 551.4.2 Nội dung của tổ chức khoa học tài liệu ảnh 561.4.3 Tầm quan trọng của việc tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại 58Kho Lưu trữ Trung ương Đảng

Chương 2 : Khảo sát, đánh giá các nghiệp vụ lưu trữ tài liệu 62

ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng

2.1 Khảo sát thực trạng các nghiệp vụ lưu trữ tài liệu ảnh tại Kho 62Lưu trữ Trung ương Đảng

2.1.1 Tình hình thu thập và giao nộp tài liệu ảnh 62

Chương 3 : Nghiên cứu đề xuất các giải pháp tổ chức khoa học 77

tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng

3.1 Các giải pháp tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho lưu trữ 77Trung ương

3.2.3 Xây dựng các công cụ tra cứu đối với tài liệu ảnh 853.2.4 Các giải pháp liên quan đến tổ chức khoa học tài liệu ảnh 90

3.2 Các giải pháp hỗ trợ việc tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho 94lưu trữ Trung ương

3.2.1 Xây dựng các văn bản hướng dẫn chỉ đạo riêng đối với công tác 94lưu trữ tài liệu ảnh

3.2.2 Tăng cường công tác chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc, 96bồi dưỡng nghiệp vụ lưu trữ tài liệu ảnh

3.2.3 Nâng cao chất lượng đội ngũ chuyên viên lưu trữ 983.2.4 Hoàn thiện cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho việc quản lý, 98khai thác, sử dụng tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương

3.3.5 Ứng dụng công nghệ thông tin vào tổ chức khoa học tài liệu ảnh 99

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Tài liệu Phông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam là một bộ phận quantrọng trong toàn bộ tài liệu lưu trữ quốc gia, là di sản văn hoá vô cùng quý báucủa Đảng và của dân tộc ta Khối di sản quý báu này hiện đang được bảo quảntại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng (thuộc Cục Lưu trữ - Văn phòng Trungương Đảng) theo Quy định số 210-QĐ/TW ngày 06-3-2009 của Ban Bí thưTrung ương Đảng về Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam, đã quy định :

"Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam là toàn bộ tài liệu lưu trữ được hìnhthành trong quá trình hoạt động của các cơ quan, tổ chức của Đảng Cộng sảnViệt Nam, tổ chức tiền thân của Đảng, tổ chức chính trị - xã hội; tài liệu vềthân thế, sự nghiệp và hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh, của các nhân vậtlịch sử tiêu biểu của Đảng, đồng thời là cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Nhànước, của các tổ chức chính trị - xã hội”

Tài liệu lưu trữ đang được bảo quản tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảngkhông chỉ có tài liệu giấy mà bao gồm cả phim chụp, phim quay, tranh, ảnh,microphim, đĩa ghi âm, băng ghi âm, ghi hình và có một loại hình tài liệu quantrọng đó là tài liệu ảnh Khối tài liệu này có những giá trị rất lớn trong giaiđoạn lịch sử hiện nay

Nhận thức sâu sắc về vai trò của tài liệu, đặc biệt là loại hình tài liệu ảnhtrong công tác lưu trữ, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng vàNhà nước ta rất quan tâm đến việc phát huy giá trị khối tài liệu này, để tiếp tụckhẳng định tài liệu ảnh là một trong những nguồn tư liệu chính có giá trị pháp

lý, độ chính xác cao, được quản lý tương đối độc lập tại các kho lưu trữ Đảng

và Nhà nước Vì vậy để loại hình tài liệu ảnh được đưa ra khai thác và sử dụng

có hiệu quả thì việc tổ chức khoa học tài liệu ảnh trong Kho lưu trữ Trung ương Đảng đang là vấn đề cần được quan tâm cấp thiết.

Cùng với các lý do trên, tác giả của luận văn đang là một cán bộ công táctại Cục Lưu trữ nhận thấy việc tổ chức khoa học khối tài liệu ảnh tại Kho Lưutrữ là nhiệm vụ cần thiết Để thực hiện tốt công việc này, bản thân phải nghiêncứu việc tổ chức khoa học khối tài liệu đặc thù này và việc tổ chức quản lý loạihình tài liệu đó Do vậy, tôi mong muốn đóng góp sự hiểu biết của mình đểcông việc của đơn vị được tốt hơn cũng như muốn giới thiệu với độc giảmột loại hình tài liệu khác thuộc thành phần tài liệu Phông Lưu trữ ĐảngCộng sản Việt Nam, đó là các khối tài liệu ảnh đang được quản lý tại KhoLưu trữ Trung ương Đảng

Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài : "Tổ chức khoa học tài

liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng" làm luận văn thạc sĩ khoa học

của mình

2 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài

Thực hiện đề tài này, chúng tôi hướng tới một số mục tiêu sau đây :

- Giới thiệu, phân tích, đánh giá thực trạng về công tác lưu trữ tài liệu

ảnh đang được quản lý tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng Qua việc phân tích,đánh giá thực trạng đó, nhận thấy được sự cần thiết phải tổ chức khoa học tàiliệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng để phục vụ việc khai thác, sử dụng,phát huy giá trị khối tài liệu ảnh

- Đề xuất một số biện pháp cụ thể nhằm tổ chức khoa học tài liệu ảnh

đạt chất lượng cao, đồng thời rút kinh nghiệm từ việc tổ chức khoa học tài liệuảnh để Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ

- Trên cơ sở tổ chức khoa học khối tài liệu ảnh, đề xuất ý kiến để bướcđầu tiến hành Xây dựng cơ sở dữ liệu mục lục hồ sơ (CSDL MLHS) tài liệuảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng.

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu của luận văn như trên, chúng tôi đưa

ra những nhiệm vụ nghiên cứu sau :

- Nghiên cứu về lịch sử hình thành phát triển của khối tài liệu ảnh đangđược bảo quản tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng

- Nghiên cứu thành phần, đặc điểm, nội dung, giá trị của tài liệu ảnh

- Tìm hiểu tình hình công tác tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Cục Lưutrữ, phân tích những ưu điểm và hạn chế trong công tác này

- Trên cơ sở thực trạng đó, đề xuất một số biện pháp tổ chức khoa họctài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng

- Bước đầu đề xuất tiến hành Xây dựng CSDL MLHS tài liệu ảnh tạiKho Lưu trữ Trung ương Đảng

3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu :

+ Đề tài tập trung nghiên cứu các khối tài liệu ảnh và việc tổ chức khoa

học tài liệu ảnh đang được quản lý tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng

4 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Công tác tổ chức khoa học tài liệu nghe nhìn (nói chung) và tài liệu ảnh(nói riêng) là một hướng nghiên cứu được rất nhiều độc giả quan tâm Đã cómột số công trình nghiên cứu, các bài viết đăng trên tạp chí chuyên ngành Một

số đề tài luận văn thạc sĩ đã nghiên cứu về tài liệu nghe nhìn, tài liệu ảnh, như :

"Công tác lưu trữ tài liệu nghe nhìn ở các đài Truyền hình- Thực trạng và giải

pháp" của tác giả Nguyễn Thị Thuý Bình, " Tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia III" của tác giả Nguyễn Minh Sơn Các đề tài đã

nghiên cứu về tổ chức khoa học tài liệu nghe nhìn, tài liệu ảnh tại các ĐàiTruyền hình, tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia III Bên cạnh các đề tài luận vănthạc sỹ chuyên ngành Lưu trữ học, còn có Đề tài khoa học cấp Ban Đảng đãnghiên cứu về tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng là đề tài của tác

giả Đinh Văn Đường “Nghiên cứu một số phương pháp xác minh tài liệu ảnh

tại Kho Lưu trữ Trung ương” (Đề tài KV02-1999) Các đề tài trên đã giúp tôi

rất nhiều trong việc thực hiện luận văn của mình

Một số bài viết mang tính lý luận, tính khái quát về tài liệu ảnh như bài

viết của PGS.TS Đào Xuân Chúc: " Cần quan tâm hơn nữa đến công tác lưu

trữ tài liệu ảnh, phim điện ảnh, ghi âm"- Tạp chí Văn thư lưu trữ số 02/1983;

"Nguyên tắc và phương pháp đánh giá tài liệu ảnh trong công tác lưu trữ" Tạp chí Văn thư lưu trữ số 03/1983; " Tiêu chuẩn xác định giá trị tài liệu ảnh

-lưu trữ" - Tạp chí Lưu trữ Việt Nam số 03/1993 Ngoài ra, còn bài viết : "Một

số ý kiến về tổ chức lưu trữ tài liệu phim, ảnh, ghi âm ở nước ta hiện nay" của

tác giả Nguyễn Lan Phương, Tạp chí Văn thư lưu trữ số 03/1986; “Mấy ý kiến

về công tác lưu trữ tai liệu ảnh ở nước ta hiện nay” của tác giả Vĩnh Xuân,

Tạp chí Văn thư lưu trữ số 01/2004

Các đề tài, các bài viết trên đã giúp tôi rất nhiều trong việc thực hiệnluận văn của mình Tuy nhiên, chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu về tổ chứckhoa học tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng Vì vậy, luận văn củatôi có sự kế thừa, nhưng không trùng lặp với các công trình nghiên cứu trước

5 Nguồn tài liệu tham khảo

Để thực hiện đề tài này, chúng tôi dựa vào các nguồn tài l iệu chủyếu sau:

- Các tài liệu liên quan đến cơ sở lý luận chung về công tác lưu trữ: đó làcác giáo trình, các công trình, đề tài nghiên cứu ở các cấp khác nhau, các báocáo khoa học, tham luận trong các kỷ yếu hội nghị, bài viết đăng tải trên cáctạp chí chuyên ngành, các luận văn thạc sĩ … liên quan đến đề tài

- Các văn bản mang tính chỉ đạo của Đảng và pháp quy Nhà nước Cáctài liệu hướng dẫn nghiệp vụ về công tác văn thư, lưu trữ nói chung

- Các sách, tài liệu tham khảo trong và ngoài nước, đặc biệt những tàiliệu liên quan đến tổ chức khoa học tài liệu ảnh

- Tài liệu khảo sát thực tế tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng,bao gồm (báo cáo thống kê hàng năm, sổ nhập, sổ xuất tài liệu; các phần mềmtra cứu, các cơ sở dữ liệu ứng dựng công nghệ thông tin dùng để quản lý, tracứu thông tin, tài liệu lưu trữ)

6 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này, chúng tôi đã sử dụng phương pháp nhận thứckhoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với các phương pháp nghiên cứunhư suy luận logíc, so sánh, tổng hợp, phân tích, khảo sát thực tế, mô tả,…Cácphương pháp này được sử dụng linh hoạt trong việc thực hiện từng nhiệm vụ

cụ thể của luận văn

+ Phương pháp mô tả và khảo sát thực tế được sử dụng trong việc khảo

sát toàn bộ tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng Đồng thời phươngpháp này cũng được dùng để khảo sát, đánh giá thực trạng công tác tổ chứckhoa học tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng

+ Phương pháp phân tích được sử dụng trong việc phân tích chức năng

nhiệm vụ của Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng và các cơ quan thuộcnguồn nộp lưu tài liệu hình thành nên các khối tài liệu ảnh đang lưu tại KhoLưu trữ Trung ương Đảng; Phân tích giá trị của tài liệu ảnh trong Kho Lưu trữTrung ương Đảng và các biện pháp nghiệp vụ để tổ chức khoa học tài liệu ảnh

mà Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng áp dụng trong thời gian qua

+ Phương pháp hệ thống: trong quá trình khảo sát, đánh giá, phân tích

tình hình tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng đòi hỏi tác giả phảinghiên cứu một cách có hệ thống đối với các vấn đề có liên quan Đồng thờiphương pháp hệ thống cũng được sử dụng để khái quát nội dung, thành phần

tài liệu ảnh được bảo quản tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng.

7 Đóng góp của đề tài

Nếu đề tài được triển khai và thực hiện tốt sẽ có những đóng góp sau :

* Về mặt lý luận: Đề tài góp phần vào việc nghiên cứu tổ chức khoa học

tài liệu ảnh, một loại hình tài liệu có số lượng ngày càng lớn trong các Lưu trữ

* Về mặt thực tiễn

Thứ nhất, đưa ra được một lộ trình khi tiến hành tổ chức khoa học tài

liệu ảnh ở một kho lưu trữ; xây dựng các biện pháp nghiệp vụ cụ thể và đề

Thứ hai, luận văn hoàn thành có thể giúp cho Cục Lưu trữ Văn phòng

Trung ương Đảng có hướng giải quyết, khắc phục được một số tồn tại trongcông tác tổ chức khoa học tài liệu ảnh và tiến hành xây dựng Cơ sở dữ liệuMục lục hồ sơ tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương

Thứ ba, kết quả nghiên cứu của đề tài có thể là tài liệu tham khảo cho

các nhà quản lý, nhà khoa học, học viên cao học, sinh viên hiểu thêm về nộidung, thành phần, đặc điểm, ý nghĩa tài liệu ảnh của Phông Lưu trữ ĐảngCộng sản Việt Nam cũng như các nghiệp vụ tổ chức khoa học tài liệu lưu trữcủa Đảng

8 Bố cục của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, phần Kết luận và Phụ lục kèm theo, luận văn gồm 3chương chính như sau :

Chương 1 : Sự cần thiết phải tổ chức khoa học khối tài liệu ảnh tại KhoLưu trữ Trung ương Đảng

Trong chương một, luận văn trình bày khái quát về lịch sử, chức năng,nhiệm vụ của Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng; giới thiệu về khối tàiliệu ảnh đang được lưu trữ tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng; sự cần thiết phải

tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng Trong chươngnày tác giả cũng nêu khái niệm được sử dụng trong luận văn

Chương 2 : Khảo sát, đánh giá các biện pháp tổ chức khoa học tài liệuảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng

Chương thứ hai khảo sát việc thực hiện các nghiệp vụ lưu trữ khối tàiliệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng hiện nay và những nhận xét đánhgiá về việc thực hiện các nghiệp vụ lưu trữ đối với khối tài liệu đó

Chương 3 : Một số giải pháp tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho Lưutrữ Trung ương Đảng.

Trong chương ba, luận văn đề xuất một số giải pháp tổ chức khoa học tàiliệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng

Để hoàn thành luận văn của mình, ngoài sự cố gắng của bản thân, tác giảcòn nhận được sự giúp đỡ quý báu của các Giáo sư, Tiến sĩ, các Thầy, Cô giáocủa Khoa Lưu trữ học và Quản trị văn phòng, các cán bộ Lãnh đạo và đồngnghiệp của Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng

Nhân đây, cho phép tôi được cảm ơn đến các Giáo sư, Tiến sĩ, các Thầy,

Cô giáo của Khoa lưu trữ học và Quản trị văn phòng, Lãnh đạo Cục lưu trữVăn phòng Trung ương Đảng, cùng bạn bè đồng nghiệp đã giúp tôi hoàn thànhluận văn này Đặc biệt, cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn chân thành tớiTiến sĩ Nguyễn Liên Hương, người đã tận tình chỉ dẫn tôi trong suốt quá trìnhthực hiện luận văn này

Những vấn đề mà Luận văn đặt ra được tác giả cố gắng thực hiện, nhưng

do nhiều lý do khách quan và chủ quan, nên chắc chắn luận văn không tránhkhỏi những hạn chế và thiếu sót Tác giả mong được nhận những ý kiến đónggóp của các Thầy, Cô và các bạn đồng nghiệp

Hà Nội, tháng 12 năm 2014

Huỳnh Thị Mai Hoa

Chương 1

SỰ CẦN THIẾT PHẢI TỔ CHỨC KHOA HỌC KHỐI TÀI LIỆU ẢNH

TẠI KHO LƯU TRỮ TRUNG ƯƠNG 1.1 Khát quát về Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng

1.1.1 Sự hình thành và phát triển của Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng

Quyết định 89-QĐ/TW ngày 19-5-1989 và Quyết định 94-QĐ/TW ngày10-10-1989 của Ban Bí thư đã giao trách nhiệm cho Cục Lưu trữ Trung ươngĐảng, nay là Cục Lưu trữ trực thuộc Văn phòng Trung ương Đảng trực tiếpquản lý Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh Từ đó cho đến nay, Cục Lưu trữ

là nơi quản lý, bảo quản toàn bộ tài liệu Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản ViệtNam Vì vậy, chúng tôi xin giới thiệu một vài nét về Cục Lưu trữ Văn phòngTrung ương như sau :

Năm 1959, Phòng Lưu trữ trực thuộc Văn phòng Trung ương Đảngđược thành lập với nhiệm vụ giúp Văn phòng Trung ương Đảng trực tiếp quản

lý tài liệu lưu trữ của Trung ương Đảng và hướng dẫn nghiệp vụ văn thư, lưutrữ các cơ quan trong toàn quốc Kể từ đây, bộ phận bảo quản tài liệu lưu trữcủa Trung ương Đảng cũng chính thức được hình thành

Năm 1962, chức năng hướng dẫn nghiệp vụ văn thư, lưu trữ trong toànquốc được giao cho Cục Lưu trữ trực thuộc Phủ Thủ tướng, Phòng Lưu trữtrực thuộc Vụ Hành chính Văn phòng Trung ương Đảng tiếp tục trực tiếp quản

lý tài liệu lưu trữ của Trung ương Đảng, trong đó có tài liệu xuất xứ cá nhân ởcấp Trung ương

Ngày 04-01-1971, Ban Bí thư đã ra Chỉ thị số 187-CT/TW về việc tậptrung quản lý những tài liệu văn kiện, tư liệu và hiện vật về lịch sử của Đảng

và lịch sử cách mạng nước ta Theo tinh thần Chỉ thị này, Văn phòng Trungương Đảng có nhiệm vụ trực tiếp quản lý tài liệu lưu trữ của Đảng ở cấp Trungương và Kho tài liệu lưu trữ Trung ương Đảng, nơi lưu giữ những tài liệu lưutrữ của các cơ quan Đảng ở Trung ương, trong đó có tài liệu xuất xứ cá nhân

Năm 1980, Vụ Lưu trữ Văn phòng Trung ương được thành lập trên cơ

sở Phòng Lưu trữ thuộc Vụ Hành chính Vụ Lưu trữ trực tiếp quản lý Kho tàiliệu lưu trữ Trung ương Đảng

Để giúp Ban Bí thư Trung ương Đảng quản lý tập trung thống nhấtPhông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam và tăng cường chỉ đạo công tác lưu trữtài liệu, văn kiện của Đảng và Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, ngày23-9-1987 Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Quyết định số 20-QĐ/TW về Phông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam Quyết định nêu rõ :

"Phông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam do Cục Lưu trữ Trung ương Đảng trực thuộc Ban Bí thư (nay là Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng) thống nhất quản lý và được bảo quản trong các kho lưu trữ của Đảng ở các cấp từ trung ương đến địa phương và Kho Lưu trữ Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh”.

Đồng thời, ngày 23-9-1987, Ban Bí thư cũng đã ban hành Quyết định số21-QĐ/TW về việc thành lập Cục Lưu trữ Trung ương Đảng trên cơ sở sápnhập Cục Lưu trữ trực thuộc Viện Mác - Lênin và Vụ Lưu trữ Văn phòngTrung ương Cục Lưu trữ Trung ương Đảng có nhiệm vụ : Trực tiếp quản lýKho Lưu trữ Trung ương Đảng; sưu tầm, thu thập, sắp xếp một cách khoa học

và bảo quản tuyệt đối an toàn tài liệu, văn kiện của Đảng; phục vụ công tác

nghiên cứu khoa học và hoạt động thực tiễn của các cơ quan Đảng, Nhà nước

và đoàn thể quần chúng theo chế độ và quy định của Ban Bí thư

Để giảm đầu mối trực thuộc, ngày 21-9-1991, Ban Bí thư đã ban hànhQuyết định 06-QĐ/TW chuyển Cục Lưu trữ Trung ương về Văn phòng Trungương thành Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Cục Lưu trữ Văn phòngTrung ương mặc dù chuyển về Văn phòng Trung ương song vẫn tiếp tụcthực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Cục Lưu trữ Trung ương trước đây

Ngày 10- 4- 2013, Bộ Chính trị ban hành Quyết định số 189-QĐ/TW vềchức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Văn phòng Trung ương Đảng, trong

đó nhiệm vụ thứ 9 là : Quản lý tập trung, thống nhất Phông Lưu trữ Đảng

Cộng sản Việt Nam; trực tiếp quản lý Kho Lưu trữ của Trung ương Đảng; chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra nghiệp vụ công tác văn thư, lưu trữ trong các cơ quan đảng và tổ chức chính trị - xã hội.

Có thể khẳng định, việc quản lý tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ ChíMinh và các lãnh tụ tiền bối khác thuộc trách nhiệm của Cục Lưu trữ Văn

phòng Trung ương Đảng Vì theo Luật Lưu trữ năm 2011, thì "Phông lưu trữ

Đảng Cộng sản Việt Nam là toàn bộ tài liệu lưu trữ được hình thành trong quá trình hoạt động của các tổ chức của Đảng Cộng sản Việt Nam, tổ chức tiền thân của Đảng, các tổ chức chính trị - xã hội; các nhân vật lịch sử, tiêu biểu của Đảng, tổ chức tiền thân của Đảng và của tổ chức chính trị - xã hội”.

Điều này cũng đã được chỉ rõ trong Quy định số 210-QĐ/TW, ngày

6-3-2009 của Ban Bí thư Trung ương về Phông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam :

"Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam là toàn bộ tài liệu lưu trữ được hình thành trong quá trình hoạt động của các cơ quan, tổ chức của Đảng Cộng sản Việt Nam, tổ chức tiền thân của Đảng, tổ chức chính trị - xã hội; tài liệu về thân thế, sự nghiệp và hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh, của các nhân vật

lịch sử, tiêu biểu của Đảng, đồng thời là cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước, của các tổ chức chính trị - xã hội".

Như vậy, ngoài tài liệu các cơ quan, tổ chức đảng, tổ chức chính trị - xãhội, Phông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam còn quản lý cả thành phần tài liệuxuất xứ cá nhân

1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng

- Chức năng

Theo Quyết định số Quyết định 3455-QĐ/VPTW của Văn phòng Trungương Đảng ban hành ngày 20/10/2009, thì Cục Lưu trữ có chức năng giúpChánh Văn phòng Trung ương Đảng tham mưu cho Trung ương Đảng quản lýPhông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam; trực tiếp quản lý Kho Lưu trữ Trungương Đảng; nghiên cứu, soạn thảo các văn bản chỉ đạo của Trung ương Đảng

về công tác văn thư và lưu trữ; kiểm tra việc thực hiện các văn bản chỉ đạo củaTrung ương; chỉ đạo, hướng dẫn thống nhất khoa học nghiệp vụ văn thư và lưutrữ đối với các cơ quan, tổ chức đảng và các tổ chức chính trị - xã hội [26,tr1]

- Nhiệm vụ

Cũng theo Quyết định trên, Cục Lưu trữ có 7 nhiệm vụ mà Lãnh đạoVăn phòng Trung ương giao cho:

Thứ nhất, nhiệm vụ quan trọng nhất của Cục Lưu trữ là trực tiếp quản lý

Kho Lưu trữ Trung ương Đảng Với nhiệm vụ này, Cục Lưu trữ cụ thể hoábằng các công việc sau:

a) Sưu tầm, thu thập, chỉnh lý, xác định giá trị tài liệu, bổ sung tài liệulưu trữ của Trung ương Đảng, các cơ quan trực thuộc Trung ương Đảng, các tổ

chức chính trị - xã hội ở Trung ương, tài liệu lưu trữ của các cá nhân theo đúngthẩm quyền đã được quy định.

b) Hướng dẫn, kiểm tra các cơ quan, tổ chức đảng và các tổ chức chính trị

- xã hội ở Trung ương tiến hành giải mật tài liệu trước khi giao nộp tài liệulưu trữ vào Kho Lưu trữ Trung ương Đảng; hằng năm, tổ chức giải mật tài liệulưu trữ được bảo quản tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng theo quy định củaBan Bí thư và hướng dẫn của Văn phòng Trung ương Đảng

c) Bảo quản, bảo vệ tuyệt đối an toàn, thống kê, tu bổ, phục chế, bảohiểm tài liệu lưu trữ của Kho Lưu trữ Trung ương Đảng

d) Tổ chức phục vụ các yêu cầu khai thác, sử dụng, công bố tài liệu lưutrữ của Kho Lưu trữ Trung ương Đảng đúng quy định của Trung ương và Vănphòng Trung ương Đảng

Thứ hai, nhiệm vụ của Cục Lưu trữ là trực tiếp quản lý lưu trữ hiện hành

của Trung ương Đảng và Văn phòng Trung ương Đảng

Thứ ba, Cục Lưu trữ có nhiệm vụ tham mưu giúp Chánh Văn phòng

Trung ương Đảng các mặt công việc sau:

a) Nghiên cứu, soạn thảo và trình Trung ương ban hành các văn bản chỉđạo của Trung ương Đảng về công tác văn thư và công tác lưu trữ, về quản lýPhông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam

b) Ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện các văn bản của Trungương về công tác văn thư và công tác lưu trữ; ban hành các văn bản chỉ đạo vềkhoa học nghiệp vụ công tác văn thư và công tác lưu trữ trong hệ thống tổchức của Đảng và các tổ chức chính trị - xã hội

c) Tổ chức thực hiện và kiểm tra việc thực hiện các văn bản chỉ đạo củaTrung ương, các văn bản của Văn phòng Trung ương Đảng về công tác văn thư

và công tác lưu trữ

Thứ tư, theo quy định và phân cấp quản lý của Chánh Văn phòng Trung

ương, Cục Lưu trữ thực hiện nhiệm vụ chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về khoahọc nghiệp vụ đối với các công việc:

a) Ban hành các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ về công tác văn thư

và công tác lưu trữ đối với các cơ quan, tổ chức đảng và các tổ chức chínhtrị - xã hội

b) Kiểm tra, hướng dẫn thống nhất và tổ chức việc bồi dưỡng nghiệp vụvăn thư, lưu trữ đối với các cơ quan, tổ chức đảng và các tổ chức chính trị - xãhội ở Trung ương, các văn phòng tỉnh uỷ, thành uỷ

c) Thực hiện thống nhất công tác thống kê tài liệu lưu trữ thuộc PhôngLưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam

Thứ năm, Cục Lưu trữ phải thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học,

phát triển ứng dụng và chuyển giao công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tintrong công tác văn thư, lưu trữ; triển khai số hoá các hồ sơ tài liệu lưu trữtruyền thống, tổ chức và trực tiếp quản lý Kho Lưu trữ điện tử của Trungương Đảng

Thứ sáu, Cục Lưu trữ thực hiện nhiệm vụ quản lý nội bộ và tổ chức hoạt

động đối ngoại của Cục Lưu trữ theo quy định và phân cấp của Chánh Vănphòng Trung ương Đảng:

a) Tổ chức quản lý bộ máy, cán bộ, công chức, người lao động và sửdụng biên chế được duyệt theo quy định; thực hiện chế độ về tiền lương và các

chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, người lao động thuộc thẩmquyền quản lý của Cục.

b) Quản lý tài chính, tài sản được giao và tổ chức thực hiện ngânsách được phân bổ theo quy định của pháp luật và của Văn phòng Trungương Đảng

c) Đề xuất và tổ chức thực hiện kế hoạch hợp tác trong nước và quốc tế

để thực hiện chức năng và các nhiệm vụ của Cục

Thứ bảy, bên cạnh các nhiệm vụ trên, Cục Lưu trữ phải thực hiện một số

nhiệm vụ khác do lãnh đạo Văn phòng Trung ương Đảng giao

Hiện nay, Kho Lưu trữ Trung ương Đảng đang quản lý khoảng 125phông và sưu tập lưu trữ với 3000 mét giá, bao gồm tài liệu của Trung ươngĐảng, các ban và đảng uỷ trực thuộc Trung ương, Xứ uỷ Nam Bộ, Trung ươngCục miền Nam và các liên khu uỷ, khu uỷ (kể cả đã giải thể) và khoảng 65

phông tài liệu cá nhân (về thân thế, sự nghiệp và hoạt động của Chủ tịch Hồ

Chí Minh; các lãnh tụ tiền bối của Đảng; các đồng chí trong Bộ Chính trị, Ban

Bí thư; tài liệu về một số cán bộ, đảng viên tiêu biểu của Đảng do Ban Bí thư Trung ương Đảng quy định từng thời kỳ).

1.2 Giới thiệu đặc điểm, thành phần, số lượng và nội dung của khối tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng

Cùng với sự ra đời và hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam, các cơquan, tổ chức của Đảng cũng được thành lập, giúp Trung ương Đảng lãnh đạo,chỉ đạo nhân dân ta thực hiện đúng đắn đường lối, chủ trương cách mạng trongcác thời kỳ lịch sử Chính vì vậy, gắn liền với quá trình hoạt động của các cơquan, tổ chức, cá nhân đã hình thành nên những khối tài liệu quan trọng, thể

hiện mọi hoạt động của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống các cơ quan thuộcTrung ương Đảng.

Xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau, hiện nay trong Kho Lưu trữ Trungương Đảng đã hình thành khối tài liệu ảnh với khoảng hơn 20.000 ảnh; khối tàiliệu ảnh này có đặc điểm, thành phần và nội dung tài liệu khá phong phú, phảnánh về các sự kiện lịch sử của Đảng Cộng sản Việt Nam Tài liệu ảnh gắn liềnvới các phông tài liệu giấy được quản lý tại Kho Lưu trữ Trung ương, chủ yếuphản ánh hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương cáckhoá, của Hồ Chủ tịch và các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng, hoạt độngcủa Trung ương Cục miền Nam và các Khu uỷ, các Ban tham mưu giúp việcTrung ương trên nhiều lĩnh vực : Kinh tế, văn hoá, quân sự, ngoại giao

Trong số tài liệu này, có rất nhiều bức ảnh phản ánh một cách trungthực, khách quan các sự kiện lịch sử quan trọng của Đảng Đây có thể coi làmột trong những nguồn sử liệu quan trọng, cùng với các nguồn sử liệu kháclàm sáng tỏ các sự kiện lịch sử Đảng và hoạt động của các đồng chí lãnh đạoĐảng và nhà nước ta, cụ thể như sau :

- Khối tài liệu ảnh Đại hội Đảng toàn quốc;

- Khối tài liệu ảnh Ban Chấp hành Trung ương Đảng;

- Khối tài liệu ảnh các Ban tham mưu giúp việc Trung ương; các khu uỷ,Liên Khu uỷ đã giải thể và Trung ương Cục miền Nam;

- Khối tài liệu ảnh phông Hồ Chủ tịch và các nhân các đồng chí lãnhđạo Đảng ta

1.2.1 Đặc điểm của tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng :

- Tài liệu ảnh là một trong nhiều loại tài liệu nghe nhìn (gồm : tài liệu

thức và nội dung mang tin, là loại tài liệu tượng hình (hay còn gọi là hình ảnhtĩnh), dùng ánh sáng, màu sắc và các phương tiện kỹ thuật nhiếp ảnh để ghi vàlàm tái hiện lại các sự kiện, hiện tượng xảy ra ở một thời điểm trong xã hội và

tự nhiên trên các bức ảnh rời lẻ, trên phim nhựa, kính và bằng kỹ thuật số.[3,tr8]

- Tài liệu ảnh được phân biệt theo các loại : âm bản và dương bản; hoặcbản gốc và bản sao

+ Âm bản và dương bản của tài liệu ảnh :

Âm bản của ảnh là những phim mà hình ảnh trên phim có độ sáng, tối vàmàu sắc ngược lại với đối tượng chụp ảnh

Dương bản của ảnh chụp thì phản ánh đúng chỗ sáng, tối, màu sắc trênđối tượng, hình ảnh được chụp Dương bản của ảnh chụp được in trên giấy ảnhhoặc các vật liệu có lớp cảm quang khác như kính, nhựa Dương bản ảnh đượcsao từ âm bản ảnh (in ảnh, tráng ảnh, rửa ảnh)

+ Bản gốc và bản sao của tài liệu ảnh :

Bản gốc của tài liệu ảnh là hình ảnh thu nhận được trên phim cảm quang

và các vật mang tin khác bằng kỹ thuật chụp ảnh trực tiếp các sự kiện, hìnhảnh Âm bản gốc của tài liệu ảnh dùng để in ra dương bản

Bản sao của tài liệu ảnh là bản sao lại, chụp lại một lần hoặc nhiều lần từbản gốc với mục đích để bảo quản bản gốc và phố biến rộng rãi những thôngtin trong hình ảnh đó

- Tài liệu ảnh hiện đang được quản lý tại Kho lưu trữ Trung ương chủyếu là dương bản (positif), tức là các bức ảnh; tài liệu âm bản (negatif) - cáctấm phim có rất ít, rời lẻ

- Ảnh gồm nhiều cỡ ảnh khác nhau, từ cỡ ảnh 4cm x 6cm cho đến cỡ30cm x 45cm Giấy của ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương chủ yếu là giấyKodax (chiếm ¾ khối ảnh), còn lại là giấy Fuji và các loại giấy khác.

- Tài liệu ảnh đang được quản lý tại Kho Lưu trữ Trung ương được thu

về từ nhiều nguồn khác nhau :

+ Khối tài liệu ảnh các kỳ Đại hội Đảng toàn quốc, các cuộc họp củaBan chấp hành Trung ương Đảng các khoá được thu về từ Thông tấn xãViệt Nam

+ Khối tài liệu ảnh của Văn phòng Trung ương Đảng và các Ban thammưu, giúp việc Trung ương : được thu về từ chính các cơ quan đó cùng với tàiliệu giấy và các loại hình tài liệu khác (nếu có)

+ Khối tài liệu ảnh của Trung ương Cục miền Nam, các Liên khu uỷ, cácKhu uỷ (đã giải thể) : chủ yếu được sưu tầm từ Bảo tàng Tây Ninh, gia đình cánhân các đồng chí lão thành cách mạng hoặc tách ra từ khối tài liệu ảnh củaTrung ương

+ Khối tài liệu ảnh Hồ Chủ tịch và cá nhân các đồng chí Lãnh đạo Đảng:Chủ yếu tách ra từ khối tài liệu ảnh của Trung ương và sưu tầm từ gia đình các

cá nhân các đồng chí lãnh đạo

- Trong khối tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương có nhiều bức ảnh cógiá trị cao, đặc biệt quý, hiếm và duy nhất; có những bức ảnh của các Đại hộiĐảng toàn quốc lần thứ II, lần thứ III là những ảnh đen trắng, cũ, được chụpcách đây hơn 60 năm, ví dụ: như ảnh về Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II; cónhững bức ảnh chỉ duy nhất có tại Kho Lưu trữ Trung ương, ví dụ các bức ảnhcủa Chủ tịch Hồ Chí Minh, như: ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Mao

Trạch Đông tại Bắc Kinh (năm 1961), ảnh Bác tiếp đồng chí Kim Nhật Thành(tháng 11 năm 1958), ảnh Bác trong chuyến công tác sang Đức (năm 1957).

- Hiện nay, khối tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương được quản lýtại kho riêng, với diện tích 150m2, được trang bị hệ thống giá Compactuschuyên dụng để bảo quản theo tiêu chuẩn Châu Âu với thiết kế hệ thống tườngvách và cửa bảo ôn cách nhiệt Môi trường bảo quản cho phòng kho là hệthống điều hoà, máy hút ẩm, những hệ thống này được theo dõi tại PhòngTrung tâm để theo dõi nhiệt độ, độ ẩm hàng ngày của kho thường nhiệt độ từ

100C-120 C, độ ẩm từ 35- 40% qua hệ thống đường truyền và máy tính đặt tạiTrung tâm

1.2.2 Thành phần, số lượng và nội dung các khối tài liệu ảnh tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương

1.2.2.1 Khối tài liệu ảnh các kỳ Đại hội Đảng toàn quốc :

Từ năm 1930 - 2014, đã diễn ra 11 kỳ Đại hội Đảng toàn quốc (từ Đạihội I đến Đại hội XI) Tuy nhiên, do điều kiện lịch sử, Đại hội lần thứ nhất củaĐảng diễn ra tại Ma Cao (Trung Quốc), tháng 2-1935, hiện nay chúng ta khônglưu giữ được tài liệu ảnh Đại hội này Thực tế, Kho Lưu trữ Trung ương Đảngchỉ bảo quản được tài liệu ảnh từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II trở đi

- Tình hình tài liệu ảnh các kỳ Đại hội Đảng :

- Đại hội IV : 255 ảnh

- Đại hội V : 140 ảnh

- Đại hội VI : 194 ảnh

- Đại hội VII : 108 ảnh

- Đại hội VIII : 145 ảnh

- Đại hội IX : 274 ảnh

- Đại hội X : 208 ảnh

- Đại hội XI : 200 ảnh

- Hội nghị giữa nhiệm kỳ : 62 ảnh

- Trong nhóm ảnh Đại hội trên thì tất cả được lưu tại Kho Lưu trữ Trungương là ảnh (dương bản), còn giữ được rất ít phim của ảnh (âm bản ảnh) Cácảnh từ Đại hội II đến Đại hội V là ảnh đen trắng, một số ảnh đã mờ, nhoè vàkhông còn lưu giữ được phim của ảnh Các ảnh từ Đại hội VI đến Đại hội XI làảnh màu, trong đó từ Đại hội VI đến Đại hội VIII còn lưu được một số phimcủa ảnh, từ Đại hội IX đến Đại hội XI, các ảnh còn lưu trên các file máy tínhcủa cán bộ lưu trữ quản lý tài liệu ảnh Ảnh từ Đại hội VI đến Đại hội XI chấtlượng tương đối tốt, ảnh rõ nét

* Thành phần và nội dung tài liệu.

- Mặc dù số lượng ảnh của từng Đại hội khác nhau, nhưng nhìn chung,tài liệu đã phản ánh tương đối đầy đủ quá trình tiến hành đại hội, từ phiên họptrù bị tới phiên chính thức

- Tài liệu ảnh các kỳ Đại hội Đảng toàn quốc phản ánh những nội dung

cơ bản sau đây :

+ Các hoạt động của Đại hội trù bị (thủ tục tiến hành đại hội; quá trìnhthảo luận và thông qua văn kiện đại hội; bầu cử và kết thúc đại hội; các cuộctiếp xúc của đại biểu tại đại hội);

+ Các hoạt động của đại hội chính thức : thủ tục tiến hành đại hội; thảoluận và thông qua văn kiện đại hội; các cuộc tiếp xúc, chào mừng đại hội; bầu

cử BCH Trung ương mới; lễ bế mạc đại hội; các hoạt động về tổ chức phục vụđại hội

+ Các hoạt động đối ngoại của Đảng ta trong quá trình tổ chức đại hội:đón tiếp các đoàn đại biểu quốc tế, hội đàm, chiêu đãi, tham quan của các đoàntại Việt Nam

* Về mức độ hoàn chỉnh của tài liệu.

Xét về tính chất hoàn chỉnh của phông thì Kho Lưu trữ Trung ương cònthiếu một khối tài liệu ảnh quan trọng về Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ nhất(tháng 2/1935) Mặc dù Đại hội được tổ chức trong hoàn cảnh hết sức khókhăn, bí mật, tài liệu ít và khó có khả năng thu thập, nhưng vẫn rất cần thiếtphải sưu tầm, bổ sung những tài liệu này

Trong khối ảnh Đại hội, Đại hội II có số lượng ít nhất và còn thiếu tàiliệu về các vấn đề sau: ảnh đại biểu tham luận tại Đại hội; ảnh về bầu cử Đạihội; ảnh về hoạt động của các đại biểu trong và ngoài nước tại Đại hội; ảnh về

tổ chức phục vụ Đại hội

Khối ảnh Đại hội III đến Đại hội XI phản ánh tương đối đầy đủ các hoạtđộng của Đại hội, từ Đại hội nội bộ đến Đại hội chính thức

Tóm lại, khối tài liệu ảnh Đại hội Đảng toàn quốc không có nhiều,

nhưng cũng phản ánh tương đối toàn diện các hoạt động trong các kỳ Đại hội

Đảng toàn quốc Tuy nhiên, để nâng cao giá trị của tài liệu, một số thông tinliên quan đến tài liệu cần phải được tổ chức khoa học để quản lý và đưa ra khaithác, sử dụng tốt những tài liệu này.

1.2.2.2 .2 Khối tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương.

Từ khi thành lập Đảng đến nay, Ban chấp hành Trung ương đã hoạtđộng trọn vẹn trong 11 khoá Ban chấp hành Trung ương (từ khoá I đếnkhoá XI) Tuy nhiên, tài liệu ảnh có được trong Kho Lưu trữ Trung ươnghiện nay không đủ, không thể hiện được hết hoạt động của Ban chấp hànhTrung ương qua các khoá, chỉ có ảnh Ban chấp hành Trung ương từ khoá

I đến khoá IV

- Tình hình khối tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương :

* Số lượng :

Tổng số tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương từ khoá I đến khoá IV là

52 cặp, với hơn 4400 ảnh, cụ thể như sau :

- Tài liệu ảnh phông Ban Chấp hành Trung ương khoá I : 05 cặp với hơn

* Thành phần và nội dung tài liệu :

- Tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá I :

Đây là khối tài liệu về hoạt động của Đảng ta thời kỳ trước 1945 và từnăm 1945 đến Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II (tháng 2 năm 1951), bao gồmmột số nội dung chủ yếu sau :

+ Ảnh chân dung một số đồng chí cách mạng tiền bối, thời kỳ trước1940; ảnh chân dung các đồng chí lãnh đạo Đảng ta thời kỳ trước 1945

+ Ảnh về cách mạng tháng 8 và ngày Tuyên ngôn độc lập 2-9-1945.+ Ảnh về hội nghị Phôngtennơblô (1946)

+ Ảnh một số hội nghị cán bộ Trung ương, hội nghị Uỷ ban kháng chiếnhành chính (năm 1949-1950)

+ Ảnh chụp một số truyền đơn của Đảng ta thời kỳ kháng chiến

Ngoài ra còn một tập gồm ảnh, một số bài báo nói về tội ác của thực dânPháp đối với nhân dân Đông Dương

Về mức độ hoàn chỉnh của tài liệu :

So với thực tế hoạt động của Trung ương và với tài liệu giấy thì tài liệuảnh khoá I có quá ít, không phản ánh được đầy đủ các hoạt động của Trungương Những tài liệu này mặc dù còn chưa đầy đủ các thông tin về xuất xứ, tácgiả, thời gian sự kiện nhưng đều rất quý, có giá trị lịch sử, đánh dấu những

sự kiện quan trọng về hoạt động của Đảng ta thời kỳ kháng chiến, đặc biệtnhững mốc lịch sử quan trọng như : cách mạng tháng Tám năm 1945 ở HàNội, hội nghị Phông-ten-nơ-blô (1946), các hội nghị của Đảng bàn về sáchlược kháng chiến Một số ảnh chân dung các đồng chí cách mạng tiền bối (cóđồng chí sau này giữ những cương vị lãnh đạo chủ chốt của Đảng) do mật

thám Pháp chụp khi bắt được trong quá trình hoạt động cách mạng đều lànhững chứng cứ lịch sử quan trọng trong nghiên cứu lịch sử Đảng cũng nhưlịch sử hoạt động cá nhân các đồng chí đó.

- Tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá II :

Tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá II bao gồm những tài liệuchủ yếu sau đây :

+ Ảnh chân dung các đồng chí uỷ viên Trung ương khoá II

+ Ảnh hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ II (tháng 8-1960).+ Ảnh về các hoạt động có sự chỉ đạo của Trung ương Đảng và Chínhphủ : Hội nghị thống nhất Việt minh -Liên Việt (3-1951); đại hội chiến sĩ thiđua và cán bộ gương mẫu toàn quốc (5-1952); chiến dịch Điện Biên Phủ(1954), lễ kỷ niệm các ngày lễ lớn của Đảng và chính phủ (Quốc khánh 2-9);ảnh về quá trình xây dựng công trình thuỷ lợi Bắc -Hưng-Hải (1958-1959)

+ Ảnh các đồng chí lãnh đạo Đảng ta thăm và làm việc tại một số địaphương trong nước

+ Ảnh về hoạt động đối ngoại của Đảng ta gồm : ảnh về Đại hội liênhoan Miên - Việt, Đại hội Việt - Miên - Lào (1951), ảnh về hoạt động đốingoại của Đảng ta với 11 nước (chủ yếu là Liên Xô, Trung Quốc, Pháp ) vàhoạt động của đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ ta tại Hội nghị Giơ-ne-vơ (từtháng 5 đến tháng 7-1954)

Về mức độ hoàn chỉnh của tài liệu :

So với hoạt động của Ban chấp hành Trung ương khoá II, tài liệu ảnh có

ít, không phản ánh được những hoạt động chính của Ban chấp hành Trung

ương trong thời kỳ này, nhất là tài liệu về các hội nghị Ban chấp hành Trungương, hội nghị Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các hoạt động đối ngoại củaĐảng Toàn khoá chỉ có 1 trong hàng chục cuộc hội nghị Ban chấp hành Trungương, không có tài liệu của hội nghị Bộ Chính trị, hội nghị Ban Bí thư Tài liệu

về hoạt động đối ngoại chủ yếu là các cuộc ký kết hiệp ước, hiệp định; tài liệuđoàn ra, đoàn vào có ít, không phản ánh đầy đủ về từng sự kiện

Về giá trị tài liệu :

Tuy tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá II có ít so với thực tếhoạt động của Ban chấp hành Trung ương, nhưng đây là những tài liệu có giátrị tương đối cao, ít có tài liệu trùng Một số sự kiện lịch sử trọng đại của Đảng

và Chính phủ ta trong thời kỳ này đã được ghi lại trong các bức ảnh như : ảnh

về sự lãnh đạo của Trung ương Đảng trong chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ;ảnh các đồng chí lãnh đạo Đảng ta trong thời kỳ kháng chiến ở chiến khu ViệtBắc, ở Nam Bộ; ảnh về ngày Hồ Chủ tịch và Chính phủ về Thủ đô; ảnh lễ kỷniệm Quốc khánh (ngày 2-9-1955, ngày 2-9-1960); ảnh về hội đàm, tiếp đóncác đoàn đại biểu đảng bạn, đặc biệt các bức ảnh về hoạt động của đoàn đạibiểu Chính phủ Việt Nam tại hội nghị Giơ-ne-vơ (1954) Đây thực sự là nhữngbức ảnh có giá trị, là những chứng tích góp phần làm sáng tỏ một giai đoạn lịch

sử Đảng, lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta

- Tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá III :

Tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá III có số lượng lớn nhất sovới toàn bộ ảnh của các khoá hoạt động của Ban Chấp hành Trung ương, tuynhiên cũng chưa phản ánh đầy đủ các mặt hoạt động của Trung ương như khốitài liệu giấy

Nội dung chủ yếu của tài liệu :

+ Ảnh về các hội nghị Ban chấp hành Trung ương, hội nghị Bộ Chính trịkhoá III

+ Ảnh về hội nghị cán bộ toàn miền Nam, hội nghị thành lập Mặt trậnDân tộc giải phóng miền Nam

+ Ảnh chân dung các đồng chí uỷ viên Ban chấp hành Trung ươngkhoá III

+ Ảnh một số hoạt động trong nước có sự chỉ đạo của Trung ương Đảngnhư: kỷ niệm 35 năm ngày thành lập Đảng Lao động Việt Nam (1965), kỷniệm hoạt động của Đảng Dân chủ; đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá

+ Ảnh về các hoạt động đối ngoại của Đảng: chiếm số lượng lớn nhấttrong phông, bao gồm tài liệu về quan hệ đối ngoại của Đảng ta với 17 nước vàtài liệu về hội nghị Paris (năm 1972) Trong quan hệ với các Đảng và cácnước, tài liệu chủ yếu phản ánh các chuyến đi thăm, đi dự đại hội Đảng của cácđồng chí Lãnh đạo Đảng và Nhà nước; ngoài ra có ảnh về phong trào đấu tranhcủa nhân dân các nước ủng hộ cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhândân Việt Nam

Mức độ hoàn chỉnh của tài liệu :

So với tài liệu giấy, tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá III cònthiếu các mảng tài liệu quan trọng như :

+ Tài liệu hội nghị Ban chấp hành Trung ương, hội nghị Bộ Chính trị,hội nghị Ban Bí thư, hội nghị cán bộ : chỉ có 3 hội nghị Ban chấp hành Trungương, chỉ có 1 trên hàng trăm hội nghị Bộ Chính trị, Ban Bí thư Tài liệu về

+ Nhiều hoạt động trong nước có sự chỉ đạo của Trung ương Đảng như :Quốc khánh 2-9, kỷ niệm ngày thành lập Đảng, chiến thắng 30-4-1975 có rất

ít tài liệu (chỉ có ảnh về lễ kỷ niệm ngày thành lập Đảng Lao động Việt Nam 2-1965) Đặc biệt, tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá III thiếu tàiliệu về các chuyến đi thăm, làm việc của các đồng chí Lãnh đạo Đảng đi côngtác trong nước và nước ngoài

3-+ Nhóm tài liệu đối ngoại : mặc dù số lượng lớn nhất trong phông nhưngnội dung tài liệu cũng chưa phản ánh đầy đủ các hoạt động đối ngoại củaĐảng Chỉ có tài liệu về quan hệ của 17/55 nước, đặc biệt không có tài liệu vềcác hội nghị quốc tế (hội nghị các Đảng Cộng sản và công nhân quốc tế tạiMát-xcơ-va, tháng 11-1960, hội nghị nhân dân Đông Dương ) Trong quan hệvới từng nước, tài liệu còn nghèo nàn, chưa phản ánh đầy đủ từng sự kiện

Về giá trị tài liệu :

Mặc dù tài liệu chưa đầy đủ, nhưng tài liệu ảnh Ban chấp hành Trungương khoá III phần lớn là những tài liệu có giá trị, liên quan trực tiếp và phảnánh được nhiều mặt hoạt động chỉ đạo, lãnh đạo của Đảng ta trong suốt mộtthời kỳ lịch sử quan trọng : nhân dân ta tiến hành xây dựng cơ sở vật chất kỹthuật cho CNXH ở miền Bắc, là hậu phương lớn cho miền Nam đấu tranhkiên cường chống đế quốc Mỹ xâm lược giành thắng lợi hoàn toàn, thống nhấtđất nước

Nhiều tài liệu ảnh còn thiếu các dữ kiện chính xác, nếu được xác minhđầy đủ các yếu tố như : thời gian, địa điểm, nhân vật thì giá trị của tài liệu sẽđược nâng lên rất nhiều, có đủ độ tin cậy để sử dụng như những nguồn sử liệuđáng quý cho nghiên cứu lịch sử (đặc biệt tài liệu về hội nghị Paris)

1.2.2.3 Khối tài liệu ảnh các ban tham mưu giúp việc Trung ương, các Khu uỷ, Liên khu uỷ đã giải thể và Trung ươngC miền Nam.

Để giúp cho Ban Chấp hành Trung ương Đảng lãnh đạo toàn diện cácmặt ở Trung ương và địa phương, các Ban tham mưu giúp việc Trung ương,các Khu uỷ, Liên Khu uỷ đã được thành lập Tài liệu của khối các ban thammưu và các khu uỷ, Liên khu uỷ chiếm một số lượng đáng kể trong Kho Lưutrữ Trung ương Đảng Tuy vậy, tài liệu ảnh về hoạt động của các cơ quan nàylại không nhiều Có thể thấy rõ tình hình các khối tài liệu này qua các phôngsau đây :

* Tài liệu ảnh các Ban tham mưu giúp việc Trung ương :

- Khối tài liệu ảnh Văn phòng Trung ương Đảng : có khoảng 300 ảnh

- Khối tài liệu ảnh Ban Công tác Lào : có khoảng gần 1000 ảnh

- Khối tài liệu ảnh Ban công tác Cam-pu-chia : gồm 1579 ảnh

- Khối tài liệu ảnh Đoàn Chuyên gia Việt Nam tại Cam-pu-chia(1978-1988) : 9 tập với 160 ảnh

- Khối tài liệu ảnh Trường Đảng Nguyễn ái Quốc đặc biệt (1978-1988) :

6 tập với 216 ảnh

Nếu tính từ năm 1976 trở về trước, chỉ có 3 khối tài liệu của các Bangiúp việc Trung ương : Văn phòng Trung ương, Ban công tác Lào và BanCông tác Cam-pu-chia Như vậy, có thể thấy rằng, tài liệu ảnh của các phôngnày không nhiều Trong từng phông, tài liệu cũng không đầy đủ, chưa phảnánh được các hoạt động chủ yếu của các cơ quan này

- Khối tài liệu ảnh Văn phòng Trung ương Đảng : gồm tài liệu ảnh cán

bộ, nhân viên Văn phòng Trung ương với Hồ Chủ tịch và các đồng chí lãnhđạo Đảng ta trong thời kỳ chống Pháp; các tài liệu về hoạt động của Vănphòng Trung ương thời kỳ trước năm 1976 có rất ít, chỉ có tài liệu của một sốHội nghị về công tác văn thư lưu trữ, hội nghị chánh phó văn phòng cấp uỷnăm 1959-1961 Những tài liệu này chưa được sắp xếp, thống kê chi tiết, chỉ

có chú thích theo tập, chú thích cũng chưa đầy đủ các yếu tố thời gian, địađiểm, nhân vật

Các tài liệu còn lại chủ yếu là tài liệu từ năm 1982 trở lại đây : tài liệu vềĐại hội Đảng bộ Văn phòng Trung ương năm 1983, 1985; tài liệu về một sốcuộc đón tiếp đoàn đại biểu Đảng NDCM Lào và Cam-pu-chia; ảnh về Hộinghị văn thư lưu trữ, hội nghị chánh phó văn phòng cấp uỷ

Như vậy, so với chức năng nhiệm vụ của Văn phòng Trung ương, tài liệuảnh thiếu rất nhiều Những tài liệu còn lưu giữ được đều là tài liệu có giá trị

- Khối tài liệu ảnh Ban Công tác giúp Lào và Cam-pu-chia : chỉ gồm

tài liệu ảnh của đ/c Sơn Ngọc Minh Ngoài tài liệu cá nhân (ảnh gia đình, chândung, ảnh lễ tang …), còn có một số tập ảnh về hoạt động của lực lượng vũtrang Cam-pu-chia, ảnh Xihanúc thăm vùng giải phóng Cam-pu-chia, ảnh cácđ/c lãnh đạo Đảng ta với Iêngxary Đặc biệt, có 1 tập ảnh Đoàn đại biểu Đảng

ta do Hồ Chủ tịch dẫn đầu thăm Trung Quốc

Phần lớn ảnh của khối này không có chú thích cụ thể; số ít có chú thíchtheo tập nhưng không đầy đủ (chỉ có tên sự kiện)

- Tài liệu ảnh Trung ương Cục miền Nam và các khu uỷ : gồm tài liệu

của các khối sau :

- Khối tài liệu ảnh Trung ương Cục miền Nam : hơn 200 ảnh, chủ yếuđược sưu tầm từ Bảo tàng Tây Ninh, gia đình các đồng chí lão thành cách

mạng (Đ/c Trần Văn Trà, Nguyễn Thanh Sơn, Hà Huy Giáp, Trần Nam Trung,Trần Quang Lê) và một số rút ra từ khối tài liệu của Trung ương Tài liệu chủyếu phản ánh về hoạt động của các đồng chí lãnh đạo Trung ương Cục thời kỳkháng chiến chống Mỹ Một số hội nghị quan trọng của Trung ương Cục cũngđược phản ánh trong tài liệu : Hội nghị mặt trận liên minh dân tộc dân chủ hoàbình (sau tổng tấn công Mậu Thân 1968), Hội nghị cán bộ phụ vận đô thị toànmiền Nam (1973), Hội nghị cán bộ thanh vận toàn miền nam (1972), hội nghịthành lập Khu uỷ miền Đông Ngoài ra là một số ảnh về phong trào đấu tranhcủa nhân dân Nam Bộ trong kháng chiến chống Mỹ, một số ít tài liệu về hộinghị cán bộ, hội nghị phân liên khu miền Tây trong kháng chiến chống Pháp,ảnh chân dung các đồng chí lãnh đạo Trung ương Cục

Nhìn chung, tài liệu ảnh Trung ương Cục còn thiếu khá nhiều, nhất là tàiliệu về sự chỉ đạo, lãnh đạo của Xứ uỷ và Trung ương Cục trong kháng chiếnchống Pháp (1945-1954), tài liệu về sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng trong cuộcnổi dậy mùa xuân năm 1968 và cuộc tổng tiến công năm 1975 Các tài liệuhiện có đang lưu tại Kho Lưu trữ Trung ương đều chú thích không đầy đủ vềthời gian, nội dung sự kiện cũng như nhân vật có trong ảnh Đây là khối tàiliệu quý hiếm, cần được sưu tầm bổ sung, xác minh đầy đủ và sắp xếp thống

kê cụ thể, phục vụ thiết thực cho nghiên cứu lịch sử Đảng

- Ngoài Khối tài liệu ảnh Trung ương Cục, hiện tại trong Kho Lưu trữTrung ương còn lưu giữ tài liệu ảnh của một số khối tài liệu ảnh Khu uỷ, Liênkhu uỷ như :

+ Khối tài liệu ảnh Khu uỷ Tả ngạn : 25 ảnh

+ Khối tài liệu ảnh Khu uỷ Việt Bắc : 109 ảnh

+ Khối tài liệu ảnh Liên Khu uỷ III : 6 ảnh

+ Khối tài liệu ảnh Liên Khu uỷ IV : 198 ảnh

+ Khối tài liệu ảnh Liên Khu uỷ V : hơn 88 ảnh

Tài liệu ảnh của các khối này chủ yếu tách ra từ khối tài liệu ảnh củaTrung ương (trừ ảnh của Khu uỷ V là có từ tài liệu chính phông), số lượng có

ít, không phản ánh được chức năng nhiệm vụ Cụ thể tình hình tài liệu ảnh củatừng khối như sau :

+ Khối tài liệu ảnh Khu uỷ Tả ngạn : Khu uỷ thành lập từ năm 1952,hoạt động đến năm 1958, nhưng chỉ có 2 tập tài liệu về Hội nghị cán bộ phụlão gương mẫu toàn Khu và hội nghị học tập Sắc lệnh 234 của Chính phủ vềtôn giáo Toàn bộ ảnh không có chú thích cụ thể

+ Khối tài liệu ảnh Liên khu uỷ Việt Bắc : chỉ có tài liệu phản ánh về 3

sự kiện quan trọng của Khu : Đại hội thành lập khu (8-1956); Đại hội đại biểuĐảng bộ Khu năm 1960-1961; hoạt động của đoàn đại biểu thanh niên cộngsản Lênin tại Khu Việt Bắc và tỉnh Thái Nguyên (1958) Toàn bộ ảnh không cóchú thích cụ thể cho từng ảnh nên chưa rõ được các hoạt động cũng như cácnhân vật chủ yếu trong ảnh

+ Khối tài liệu ảnh Liên Khu uỷ II : chỉ có 6 ảnh, phản ánh về 3 sự kiện :hội nghị liên tỉnh Hải Biên (1948); hội nghị chấp hành Việt Minh -Liên Việtkhu III mở rộng (9-1948); triển lãm khu III năm 1953 Tài liệu chỉ có chú thíchchung chung, không đầy đủ nội dung, thời gian, nhân vật

+ Khối tài liệu ảnh Liên Khu uỷ IV : trong số 198 ảnh, chỉ có 6 ảnh Đạihội Đảng bộ Liên khu, còn lại là các hoạt động của các đoàn thể khác nhưQuân khu uỷ, các công trường trong Khu, ảnh thăm viếng mộ liệt sĩ Xô Viết -Nghệ Tĩnh Các chú thích chưa rõ thời gian, nhân vật trong sự kiện

+ Khối tài liệu ảnh Liên khu uỷ V : là khối tài liệu có khối lượng khálớn, nội dung tương đối phong phú, phản ánh nhiều mặt hoạt động của đảng bộ

và nhân dân Khu V trong các thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ : Đạihội Liên Việt Khu V trong thời kỳ chuẩn bị tổng phản công; phong trào đấutranh chống Mỹ - Diệm của nhân dân và các tăng ni, phật tử trong Khu; cáctrận thắng lớn ở khu V như Vạn Tường, Ba Giai ; một số hoạt động của cácđồng chí lãnh đạo Đảng tại Khu sau năm 1975 : đồng chí Lê Duẩn, TrườngChinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Võ Chí Công thăm khu V Ngoài

ra còn một số ảnh phản ánh những sự kiện trước cách mạng tháng Tám : chốngsưu thuế ở Trung Kỳ (1908); đội du kích Ba Tơ tuyên thệ hy sinh vì Tổ quốc

Có thể thấy rằng, so với tài liệu của các Khu uỷ còn lưu giữ được, thì tàiliệu ảnh của Khu uỷ V là phong phú về nội dung và có giá trị hơn cả Mặc dùkhông có nhiều tài liệu về hoạt động của Ban Chấp hành Khu V, nhưng tài liệu

đã phản ánh những sự kiện đáng ghi nhớ của quân và nhân dân Khu V trongcác cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc

Tuy nhiên, cũng như các khối tài liệu khác, tài liệu của Khu uỷ V chưa

có thống kê, hệ thống hoá đầy đủ Tài liệu còn để lộn xộn, mức độ tài liệutrùng khá lớn Tài liệu chỉ mới có chú thích theo tập sự kiện, phần lớn chưa cónhững thông tin cần và đủ như thời gian, địa điểm, nhân vật của sự kiện đó

Do vậy, cũng hạn chế rất lớn đến việc quản lý, khai thác sử dụng tài liệu vàocác yêu cầu nghiên cứu, triển lãm, trưng bày

1.2.2.4 Khối tài liệu ảnh về Hồ Chủ tịch và cá nhân các đồng chí lãnh đạo.

Trong tất cả các hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, thực tế đã hìnhthành nên khối tài liệu ảnh của một số các đồng chí lãnh đạo chủ chốt Do Nhà

tính chất đặc biệt của tài liệu ảnh (các gia đình, cá nhân có thể lưu giữ), hiệntại, Kho Lưu trữ Trung ương Đảng không lưu giữ được đầy đủ ảnh của cácđồng chí lãnh đạo Đảng.

Khối ảnh cá nhân trong Kho bao gồm tài liệu của các đồng chí sau :

- Đồng chí Hoàng Văn Hoan : 534 ảnh

* Thành phần và nội dung tài liệu :

Khối tài liệu ảnh cá nhân các đồng chí lãnh đạo chủ yếu gồm 3 loại : ảnhthời sự, ảnh chân dung và ảnh phong cảnh Tuỳ thuộc vào vị trí công tác củatừng đồng chí lãnh đạo, tài liệu phản ánh những nội dung đặc trưng khác nhau.Nhìn chung, các phông tài liệu đều phản ánh những nội dung cơ bản sau đây :

- Tài liệu về tiểu sử bao gồm : ảnh chân dung các đồng chí lãnh đạo quacác thời kỳ; ảnh lễ tang; ảnh gia đình, quê hương

- Tài liệu về các hoạt động chính trị - xã hội của các đồng chí lãnh đạo.Nội dung này chiếm số lượng chủ yếu trong các phông tài liệu Đó là tài liệu

về sự chỉ đạo, lãnh đạo của các đồng chí trên các lĩnh vực kinh tế, quân sự,chính trị, ngoại giao, văn hoá (các hội nghị Ban Chấp hành Trung ương, các