Cương lĩnh chính trị đầu tiên của đảng cộng sản việt nam và giá trị của cương lĩnh chính trị đầu tiên của đảng đối với sự nghiệp

Đảng luôn vận dụng lý luận vào thực tiễn, kết hợp nhữngnguyên lý của chủ nghĩa Mac-Lenin với tinh hoa truyền thống của văn hoá dân tộc.Đảng cộng sản Việt Nam ra đời mở đầu thời đại mới t

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOAKHOA KHOA HỌC ỨNG DỤNG

VIỆT NAM HIỆN NAY

Môn học: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Giáo viên hướng dẫn: TS ĐẶNG THỊ MINH PHƯỢNG

Lớp: CC03

Sinh viên thực hiện: Nhóm 1

ST

2 Huỳnh Nguyễn Nhật Quang Huy 1913507

TP HỒ CHÍ MINH, ngày 30 tháng 03 năm 2022

BÁO CÁO PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI CỦA TỪNG THÀNH VIÊN NHÓM 1 ST

1 Nguyễn Bảo Quốc Dương 1912985 Tiết 2.1, tiết 2.2

2 Huỳnh Nguyễn Nhật Quang Huy 1913507 Tiết 1.2

4 Đoàn Trịnh Đăng Khoa 1913798 Phần kết luận, Tiểu kết

5 Phạm Lê Thu Nguyệt 1914415 Tiết 1.1

NHÓM TRƯỞNG

Trần Lã Hoàng Huy

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1.1 Lý do chọn đề tài 1

1.2 Nhiệm vụ của đề tài 3

1.3 Kết cấu của đề tài 3

CHƯƠNG 1 CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM 4

1.1 HOÀN CẢNH RA ĐỜI CỦA CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG 4

1.1.1 Bối cảnh lịch sử 4

1.1.2 Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam và Cương lĩnh chính trị đầu tiên 8

1.2 NỘI DUNG CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM 11

1.2.1 Mục tiêu chiến lược 11

1.2.2 Nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam 11

1.2.3 Lực lượng cách mạng Việt Nam 12

1.2.4 Phương pháp cách mạng Việt Nam 12

1.2.5 Vai trò lãnh đạo của Đảng 13

1.2.6 Quan hệ quốc tế 13

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 14

CHƯƠNG 2 GIÁ TRỊ CỦA CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM HIỆN NAY 16

2.1 GIÁ TRỊ LÝ LUẬN CỦA CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG 16

2.2 GIÁ TRỊ THỰC TIỄN CỦA CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG 17

2.3 CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM HIỆN NAY 19

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 21

PHẦN KẾT LUẬN 23 TÀI LIỆU THAM KHẢO 24

MỞ ĐẦU

1

1.1 Lý do chọn đề tài

Đảng Cộng Sản Việt Nam là đội tiên phong có tổ chức là tổ chức cao nhất củagiai cấp công nhân Việt Nam Đảng kế thừa nâng lên tầm cao mới truyền thống củadân tộc kết hợp giá trị tinh thần Việt Nam với chủ nghĩa Mac-Lenin, chủ nghĩa yêunước với chủ nghĩa quốc tế vô sản, lấy chủ nghĩa Mac-Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minhlàm nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng Ngay từ khi mới

ra đời Đảng đã trở thành người lãnh đạo duy nhất cuộc đấu tranh của nhân dân ViệtNam để giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng con người, kết hợp độclập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, vì mục đích vĩ đại của dân tộc là độc lập tự do Đảng

là người đại biểu trung thành cho lợi ích cao nhất của giai cấp công nhân, nhân dân laođộng và của cả dân tộc

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận định “Không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích củanhân dân và tổ quốc” Vì vậy, Đảng ta đã “trở thành hình thức tổ chức cao nhất củaquần chúng lao động, hiện thân của trí tuệ, danh dự và lòng tin của dân tộc” Đảngđược nhân dân tin tưởng, coi là đội tiên phong giác ngộ của mình

Ngày 3/2/1930 Đảng Cộng Sản Việt Nam đã được thành lập Từ khi ra đời đếnnay Đảng Cộng Sản do Hồ Chí Minh sáng lập, rèn luyện đã lãnh đạo cách mạng ViệtNam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác

Đảng lãnh đạo cách mạng, lãnh đạo xã hội bằng cương lĩnh, chiến lược, các địnhhướng về chính sách và chủ trương trong công tác, bằng tuyên truyền, thuyết phục vậnđộng, tổ chức và kiểm tra bằng hành động tiên phong gương mẫu của đảng viên, trướchết là cương lĩnh chiến lược cách mạng Cương lĩnh và chiến lược cách mạng củaĐảng được xây dựng dưới ánh sáng của lý luận Mac-Lenin và tư tưởng nhân văntruyền thống Việt Nam phù hợp với hoàn cảnh thực tiễn của đất nước và quốc tế quamỗi thời kì cách mạng Đảng luôn vận dụng lý luận vào thực tiễn, kết hợp nhữngnguyên lý của chủ nghĩa Mac-Lenin với tinh hoa truyền thống của văn hoá dân tộc.Đảng cộng sản Việt Nam ra đời mở đầu thời đại mới trong lịch sử nước nhà, thời đạicủa giai cấp công nhân và đảng tiên phong của nó đứng vị trí trung tâm, kết hợp vớiphong trào yêu nước Đây là thời đại làm nên lịch sử vẻ vang của dân tộc, góp phầnvào sự nghiệp chung của dân tộc bị áp bức, xoá bỏ hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa

đế quốc, giành độc lập, chủ quyền

2

Cương lĩnh vạch rõ tính chất của cách mạng Việt Nam là phải trải qua hai giaiđoạn: cách mạng tư sản dân quyền (về sau gọi là cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân)

và cách mạng xã hội chủ nghĩa (“làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cáchmạng để đi tới xã hội cộng sản”) Như vậy, ngay từ đầu, Đảng ta đã thấu suốt conđường phát triển tất yếu của cách mạng Việt Nam là giương cao ngọn cờ độc lập dântộc và chủ nghĩa xã hội Đồng thời, Cương lĩnh đề ra nhiệm vụ của cách mạng tư sảndân quyền ở nước ta: đánh đổ đế quốc Pháp, vua quan phong kiến và tư sản phản cáchmạng

Với mục tiêu là làm cho nước Việt Nam độc lập, dựng lên chính phủ công nôngbinh, tổ chức ra quân đội công nông, tịch thu sản nghiệp lớn của bọn đế quốc và ruộngđất của bọn đế quốc, bọn phản cách mạng đem chia cho dân cày nghèo, chuẩn bị cáchmạng thổ địa Như vậy, Cương lĩnh bao gồm nội dung dân tộc và dân chủ, chống đếquốc và chống phong kiến nhưng nổi bật là chống đế quốc và tay sai phản động, giànhđộc lập tự do cho toàn thể dân tộc Lực lượng cách mạng chủ yếu là công nông, đồngthời phải lôi kéo tiểu tư sản, trí thức, trung nông về phe giai cấp vô sản, còn phú nông,trung, tiểu địa chủ, tư sản Việt Nam chưa lộ rõ bộ mặt phản động thì phải lợi dụng vàlàm cho họ trung lập

Như vậy, Nguyễn Ái Quốc đã tranh thủ tối đa lực lượng cách mạng, cô lập tối đalực lượng kẻ thù Thành lập mặt trận dân tộc thống nhất dưới sự lãnh đạo của đảng,trên cơ sở công – nông – trí liên minh

Cương lĩnh khẳng định sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tốquyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam Đảng phải lấy chủ nghĩa Mac-Leninlàm nền tảng tư tưởng Đảng phải có trách nhiệm phục vụ đại bộ phận giai cấp côngnhân, làm cho giai cấp mình lãnh đạo được quần chúng Phải thu phục đại đa số dâncày, dựa vững vào dân cày Đồng thời phải liên minh với các giai cấp và tầng lớp yêunước khác, đoàn kết, tổ chức họ đấu tranh chống đế quốc và phong kiến

Cương lĩnh đầu tiên của Đảng còn coi cách mạng nước ta là một bộ phận củacách mạng vô sản thế giới, đứng về phía mặt trận cách mạng gồm các dân tộc thuộcđịa bị áp bức và giai cấp công nhân thế giới Như vậy, Cương lĩnh chính trị đầu tiêncủa Đảng là cương lĩnh cách mạng giải phóng dân tộc đúng đắn và sáng tạo, nhuầnnhuyễn về quan điểm giai cấp, thấm đượm tính dân tộc và tính nhân văn với tư tưởng

3

cốt lõi là Độc lập – Tự do cho dân tộc Nội dung con đường cứu nước của lãnh tụNguyễn Ái Quốc là con đường cách mạng vô sản, do giai cấp công nhân lãnh đạo, lựclượng nòng cốt là công – nông, đồng thời phải đoàn kết với tiểu tư sản, trí thức, trung,tiểu địa chủ, tư sản dân tộc và phú nông, dùng bạo lực cách mạng

Thế nên “Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng” mang lại tính đúng đắn, sángtạo, khoa học, nhân văn mang lại tính cách mạng đúng đắn để soi sáng cho sự nghiệpcách mạng Việt Nam và mở ra hướng đi trong thời bình như ngày nay của đất nước

Xuất phát từ những lí do trên, nhóm em lựa chọn đề tài “Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam và giá trị của Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước Việt Nam hiện nay”.

1.2 Nhiệm vụ của đề tài

Thứ nhất, làm rõ tình hình thế giới, tình hình kinh tế, xã hội Việt Nam dưới ách

thống trị của thực dân Pháp cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX và các phong trào đấutranh trước khi có sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam;

Thứ hai, làm rõ quá trình lựa chọn con đường cách mạng vô sản và sự chuẩn bị

của Nguyễn Ái Quốc về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho việc thành lập Đảng Cộngsản ở Việt Nam;

Thứ ba, làm rõ những nội dung cơ bản của Cương lĩnh chính trị đầu tiên của

Đảng;

Thứ tư, làm rõ giá trị sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam và Cương lĩnh

chính trị đầu tiên đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước Việt Nam hiệnnay

1.3 Kết cấu của đề tài

Đề tài bao gồm hai chương:

Chương 1: CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢNVIỆT NAM

4

Chương 2: GIÁ TRỊ CỦA CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM

HIỆN NA

5

CHƯƠNG 1 CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN

Nửa sau thế kỷ XIX, các quốc gia tư bản Âu – Mỹ có những chuyển biến mạnh

mẽ trong đời sống kinh tế và xã hội Lúc bấy giờ, chủ nghĩa tư bản phương Tâychuyển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang độc quyền hay còn gọi là đế quốc chủ nghĩa,đồng thời đẩy mạnh quá trình xâm chiếm và nô dịch các nước yếu hơn ở châu Á, châuPhi và khu vực Mỹ Latinh với mong khát khao biến các quốc gia nhỏ này thành thuộcđịa của các nước đế quốc Đứng trước tình hình đó, nhân dân các dân tộc bị áp bức đãmạnh mẽ đứng lên đấu tranh tự giải phóng khỏi ách thực dân, đế quốc Sự kiện này đãtạo nên động lực cho rất nhiều quốc gia đấu tranh và giải phóng dân tộc mình khỏi áchthực dân, đặc biệt là ở khu vực châu Á Cùng với phong trào đấu tranh của giai cấp vôsản chống lại giai cấp tư sản ở các nước tư bản chủ nghĩa, phong trào giải phóng dântộc ở các nước thuộc địa đã trở thành một phần quan trọng trong cuộc đấu tranh chungnhằm chống lại chủ nghĩa tư bản Phong trào giải phóng dân tộc ở các nước châu Áđầu thế kỷ XX phát triển rộng khắp, tác động mạnh mẽ đến phong trào yêu nước ViệtNam

Sau khi hoàn thành việc xâm lược và bình định bằng vũ lực, thực dân Pháp tiếnhành chính sách nô dịch nhân dân ta không những về mặt kinh tế - chính trị mà cònmuốn tác động ảnh hưởng đến nền văn hóa nước ta thời bấy giờ Việt Nam trở thànhthuộc địa của Pháp Chính sách cai trị của thực dân Pháp đã làm cho làm cho mâuthuẫn trong xã hội Việt Nam trở nên gay gắt Đó là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc vàViệt Nam với đế quốc, phong kiến Mâu thuẫn ngày càng trở nên gay gắt hơn, cácphong trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra liên tục và mạnh mẽ ở Việt Nam đầuthời kỷ XX Các tổ chức Đảng chính trị đã lần lượt ra đời và vươn lên giành ngọn cờlãnh đạo phong trào, song tất cả các phong trào dưới ảnh hưởng của khuynh hướngdân chủ tư sản đều lần lượt thất bại, mà nguyên nhân là do khủng hoảng đường lối vàgiai cấp lãnh đạo

6

Những nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam về phương diện xã hội và phươngdiện kinh tế nêu trên vừa phản ánh đúng tình hình kinh tế, xã hội cần được giải quyết ởViệt Nam, vừa thể hiện tính cách mạng, toàn diện, triệt để là xóa bỏ tận gốc ách thốngtrị, bóc lột hà khắc của ngoại bang, nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giảiphóng xã hội, đặc biệt là giải phóng cho hai giai cấp công nhân và nông dân.

1.5.3 Lực lượng cách mạng Việt Nam

Xác định lực lượng cách mạng phải đoàn kết công nhân, nông dân - đây là lựclượng cơ bản, trong đó giai cấp công nhân lãnh đạo; đồng thời chủ trương đoàn kết tất

cả các giai cấp, các lực lượng tiến bộ, yêu nước để tập trung chống đế quốc và tay sai

Do vậy, Đảng “phải thu phục cho được đại bộ phận giai cấp mình phải thu phục chođược đại bộ phận dân cày, hết sức liên lạc với tiểu tư sản, trí thức, trung nông đểkéo họ đi vào phe vô sản giai cấp Còn đối với bọn phú nông, trung, tiểu địa chủ và tưbản An Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít lâu mới làm cho họđứng trung lập” Đây là cơ sở của tư tưởng chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc, xây1

dựng khối đại đoàn kết rộng rãi các giai cấp, các tầng lớp nhân dân yêu nước và các tổchức yêu nước, cách mạng, trên cơ sở đánh giá đúng đắn thái độ các giai cấp phù hợpvới đặc điểm xã hội Việt Nam

1.5.4 Phương pháp cách mạng Việt Nam

Về phương pháp tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc, Cương lĩnh khẳng địnhphải bằng con đường lực cách mạng của quần chúng, trong bất cứ hoàn cảnh nào cũngkhông được thỏa hiệp, “không khi nào nhượng một chút lợi ích gì của công nông mà đivào đường thỏa hiệp" Có sách lược đấu cách mạng thích hợp để lôi kéo tiểu tư sản,2

trí thức, trung nông về phía giai cấp vô sản, nhưng kiên quyết: “Bộ phận nào đã ra mặtphản cách mạng (Đảng Lập hiến, v.v.) thì phải đánh đổ 3

Xác định tinh thần đoàn kết quốc tế, Cương lĩnh chỉ rõ trong khi thực hiệnnhiệm vụ giải phóng dân tộc, đồng thời tranh thủ sự đoàn kết, ủng hộ của các dân tộc

bị áp bức và giai cấp vô sản thế giới, nhất là giai cấp vô sản Pháp Cương lĩnh nêu rõcách mạng Việt Nam liên lạc mật thiết và là một bộ phận của cách mạng vô sản thếgiới: “Trong khi tuyên truyền cái khẩu hiệu nước An Nam độc lập, phải đồng tuyên

1 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng toàn tập, Sđd, t.2, tr.4

2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.3, tr.3 3 4

3

14

truyền và thực hành liên lạc với bị áp bức dân tộc và vô sản giai cấp thế giới” Nhưvậy, ngay từ khi thành lập, Đảng Cộng sản Việt Nam đã nêu cao chủ nghĩa quốc tế vàmang bản chất quốc tế của giai cấp công nhân

1.5.5 Vai trò lãnh đạo của Đảng

Xác định vai trò lãnh đạo của Đảng: “Đảng là đội tiên phong của vô sản giai cấpphải thu phục cho được đại bộ phận giai cấp mình, phải làm cho giai cấp mình lãnhđạo được dân chúng” “Đảng là đội tiên phong của đạo quân vô sản gồm một số lớn2

của giai cấp công nhân và làm cho họ có đủ năng lực lãnh đạo quần chúng” 3

áp bức dân tộc và vô sản giai cấp thế giới” 4

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Nửa sau thế kỷ XIX là giai đoạn chuyển biến mạnh mẽ trong đời sống kinh tế và

xã hội của các quốc gia tư bản Âu – Mỹ Cũng trong thời gian này, chủ nghĩa tư bảnphương Tây chuyển từ giai đoạn cạnh tranh tự do sang độc quyền hay còn gọi là chủnghĩa đế quốc, đòn thời đẩy mạnh quá trình xâm chiến và nô dịch nhũng nước yếu hơn

ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latin với mong muốn biến các quốc gia này trở thành thuộcđịa cho các nước đế quốc

Nhiều cuộc đấu tranh đã nổ ra để chống lại ách áp bức bóc lột, giải phóng dân tộccủa mình thoát khỏi sự thống trị của thực dân đi cùng với phong trào đấu tranh của củagiai cấp vô sản chống lại giai cấp tư sản ở các nước tư bản và các phong trào giảiphóng dân tộc của các nước thuộc địa đã trở thành một phần quan trọng trong cuộc đấutranh chung nhằm chống lại chủ nghĩa tư bản

Sự thắng lợi của cuộc Cách mạng tháng Mười Nga và sau đó là sự thành lập củaQuốc tế Cộng sản không chỉ mang ý nghĩa to lớn đối với sự đấu tranh của giai cấp vô

sản ở các nước tư bản mà còn tác động lớn đến phong trào giải phóng dân tộc ở cácnước thuộc địa, trong đó có Việt Nam.

Cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, Việt Nam đã có sự biến đổi rất quan trọng về

cả chính trị, kinh tế và xã hội Các chính sách cai trị và khai thác, bóc lột của thực dânPháp đã làm phân hóa những giai cấp vốn thuộc chế độ phong kiến, đồng thời hìnhthành những giai cấp, tầng lớp mới với các thái độ chính trị khác nhau Những mâuthuẫn mới trong đời sống xã hội nước ta lúc bấy giờ được đẩy lên cao và ngày càng trởnên gay gắt Chính vì điều đó, ngày càng nhiều các cuộc đấu tranh nổ ra trên lãnh thổcủa chúng ta nhằm chống lại ách áp bức bóc lột của thực dân Pháp Thế nhưng, điểmchung của các cuộc đấu tranh là đều rơi vào bế tắc do thiếu một đường lối chính trịđúng đắn và chưa tập hợp được đông đảo quần chúng nhân dân tham gia

Chính vì thế, sự thành lập Đảng Cộng sản Việt nam và sự ra đời của cương lĩnhchính trị đầu tiên của Đảng đã góp vai trò không nhỏ trong công cuộc đấu tranh bảo vệ

Tổ quốc Bằng việc xác định rõ mục tiêu tiêu, nhiệm vụ, lực lượng, phương pháp vàvai trò của Đảng, Cương lĩnh chính trị đầu tiên đã vạch ra đường lối chiến lược cũngnhư mở ra một con đường mới đưa cách mạng Việt Nam chuyển mình để trở nênthống nhất, toàn diện và tận gốc xóa bỏ ách thống trị, bóc lột hà khắc của ngoại bang,nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội, đặc biệt là giải phóngcho hai giai cấp công nhân và nông dân

Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời với Cương lĩnh chính trị đầu tiên đã mở ra thời

kỳ mới cho cách mạng Việt Nam - thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc tiến lên chủnghĩa xã hội Cương lĩnh đầu tiên của Đảng ra đời, đã xác định được những nội dung

cơ bản nhất của con đường cách mạng Việt Nam; đáp ứng được những nhu cầu bứcthiết của lịch sử và trở thành ngọn cờ tập hợp, đoàn kết thống nhất các tổ chức cộngsản, các lực lượng cách mạng và toàn thể dân tộc

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Trong bản Cương lĩnh cách mạng tưsản dân quyền năm 1930, Đảng đã nêu rõ nhiệm vụ chống đế quốc và chống kiến, thựchiện dân tộc lập, người cày ruộng Cương lĩnh ấy rất phù hợp với nguyện vọng thiếttha của đại đa số nhân dân ra là nông dân Vì vậy, Đảng đã đoàn kết được những lựclượng cách mạng to lớn xung quanh giai cấp mình, còn các đảng phái của các giai cấp

16