Ngoài ra, chúng tôi cũng đưa ra những hình ảnh về kiến trúc các ngôi chùa cổ đã nghiên cứu cũng như hình ảnh một số hoành phi, câu đối tiêu biểu trong đề tài... Vì thế, chúng tôi quyết đ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN
VĂN KHOA VĂN HỌC VÀ NGÔN NGỮ
BỘ MÔN HÁN HÔM
CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SINH
VIÊN CẤP TRƯỜNG NĂM 2013
Tên công trình:
HOÀNH PHI, CÂU ĐỐI TRONG CHÙA CỔ Ở
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Người hướng dẫn:
ThS Nguyễn Văn Hoài, giảng viên bộ môn Hán Nôm,
khoa Văn học và ngôn ngữ
Sinh viên thực hiện:
Chủ nhiệm: Đặng Thị Thủy Tiên lớp Hán Nôm 2009
Thành viên: Phan Thị Diễm lớp Hán Nôm 2009
Phạm Bá Diệp lớp Hán Nôm 2009 Nguyễn Thị Đoan Trang lớp Hán Nôm 2009 Nguyễn Thị Vân lớp Hán Nôm 2009 Thành phố Hồ Chí Minh tháng 4/2013
Trang 2Tóm tắt công trình………1
Dẫn nhập……… 2
Nội dung chính……….11
Chương 1:……….11
1 Giới thiệu về Tp Hồ Chí Minh………11
2 Tình hình bảo tồn di tích lịch sử văn hóa tại Tp Hồ Chí Minh………….16
Chương 2: Phiên âm dịch nghĩa các tư liệu Hán Nôm trên địa bàn TP Hồ Chí Minh…….18
Chương 3: Đánh giá giá trị của di sản Hán Nôm trong các chùa cổ ở Tp Hồ Chí Minh……… 257
1 Giá trị vật thể ……….257
2 Giá trị phi vật thể ……… 258
Tổng kết ……… 259
1 Kết luận ……….259
2 Kiến nghị ……… 260
Tài liệu tham khảo ……… 261
Phụ lục ……….262
Trang 3Phần 2: Phần này chia ra thành 3 chương Chương 1 là phần khái quát về Thành phố Hồ Chí Minh và tình hình bảo tồn các di tích lịch sử trên địa bàn Chương 2 là phần nội dung chính của đề tài nghiên cứu khoa học này Chúng tôi trình bày tất cả những văn bản Hán Nôm đã sưu tầm được kèm theo phần phiên âm, dịch nghĩa và chú thích rõ ràng Các văn bản Hán Nôm được trình bày theo địa bàn từng quận Chương 3 là phần đánh giá giá trị và ý nghĩa lịch sử của những di sản Hán Nôm trong các chùa cổ mà chúng tôi tìm hiểu được
Phần 3: Đây là phần tổng kết, đánh giá chung về đề tài Ở phần này chúng tôi còn đưa ra kết luận và những kiến nghị của chúng tôi về đề tài
Ngoài ra, chúng tôi cũng đưa ra những hình ảnh về kiến trúc các ngôi chùa cổ đã nghiên cứu cũng như hình ảnh một số hoành phi, câu đối tiêu biểu trong đề tài
Trang 4DẪN NHẬP
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trên đường phát triển và hội nhập, đất nước Việt Nam vẫn luôn giữ lại cho mình những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việc tìm hiểu, nghiên cứu văn hóa dân tộc chính là góp phần giữ gìn, bảo tồn và phát huy nền văn hóa ấy Nền văn hóa
đa dạng và phong phú của Việt Nam được hình thành và bồi đắp xuyên suốt theo hành trình dựng nước, giữ nước và xây dựng đất nước Trong đó, văn bản Hán Nôm mãi là những di sản văn hóa quý giá của dân tộc Tuy nhiên, theo thời gian, những giá trị quý báu ấy đang dần bị quên lãng Những người còn đọc được, hiểu được chữ Hán không nhiều, nhất là lớp trẻ Hoành phi, câu đối chữ Hán trong các chùa cổ đang dần trở thành vật trang trí, chứ không còn hiện diện với ý nghĩa đích thực của nó nữa Thậm chí, có nhiều chùa, khi trùng tu lại, đã phá bỏ hoàn toàn hệ thống hoành phi câu đối bằng chữ Hán, mà thay vào đó là câu đối bằng chữ Quốc ngữ Đó cũng là một cách giúp Phật tử và du khách dễ dàng tiếp cận với ý nghĩa của câu đối, nhưng ngược lại, đó lại là việc làm đánh mất giá trị của văn hóa Hán Nôm Vì thế, việc nghiên cứu,tìm hiểu và bảo tồn hoành phi, câu đối chữ Hán trong các chùa cổ là hết sức cần thiết
Là sinh viên chuyên ngành Hán Nôm, chúng tôi luôn mang theo bên mình niềm tự hào về những di sản Hán Nôm của dân tộc Vì thế, chúng tôi quyết định chọn đề tài “Hoành phi, câu đối trong các chùa cổ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” với mong muốn góp một phần nhỏ bé vào quá trình gìn giữ giá trị thiêng liêng của dân tộc, nối tiếp tâm huyết của những bậc thầy đi trước
Trang 52 Tình hình nghiên cứu đề tài
Cho đến thời điểm hiện tại, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu của sinh viên và các nhà nghiên cứu nói về di sản Hán Nôm trong các chùa ở địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh Tuy nhiên, các đề tài đa phần dừng lại ở việc nghiên cứu tập trung
ở một quận, huyện Hầu hết các đề tài đó đều là công trình nghiên cứu của tập thể giảng viên và sinh viên chuyên ngành Hán Nôm – Khoa Văn học và Ngôn ngữ Đề
tài Sưu tầm, phiên âm và dịch nghĩa Di sản Hán Nôm trong các đình chùa đền miếu thuộc địa bàn quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh (2009) do sinh viên Phạm Thị Lành và tập thể lớp Hán Nôm 2006 thực hiện Đề tài Sưu tầm, nghiên cứu và phiên dịch các di sản Hán Nôm trên địa bàn Quận 9, Tp Hồ Chí Minh (2010) do sinh viên Lê Thị Cẩm Tú và tập thể lớp Hán Nôm 2008 thực hiện Đề tài Sưu tầm và giới thiệu tư liệu Hán Nôm trong các chùa cổ Quận 11 do sinh viên Bùi Tiến Phúc làm chủ nhiệm (2011), đề tài Sưu tầm và giới thiệu tư liệu Hán Nôm trong các đình, chùa Quận 11 (nửa đầu thế kỉ XX) do sinh viên Phạm Nhật Khang làm chủ
nhiệm (2011)
3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
Mục đích của đề tài là sưu tầm, phiên âm, dịch nghĩa hoành phi, câu đối chữ Hán trong các chùa cổ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh góp phần giúp cho những ai muốn tìm hiểu văn hóa dân tộc, văn hóa Phật giáo mà không có khả năng đọc được chữ Hán Đề tài còn hướng đến mục tiêu góp phần làm phong phú thêm nguồn tư liệu Hán Nôm của khoa – bộ môn, tạo điều kiện cho sinh viên tìm hiểu, học tập, nghiên cứu Sâu xa hơn, chúng tôi thực hiện đề tài này còn với mong muốn lưu giữ lại được chút bản sắc văn hóa dân tộc thể hiện trong thể loại văn học nổi bật ở chùa chiền, đó là câu đối
Nhiệm vụ của đề tài là đi sâu vào việc tìm hiểu, phiên dịch hệ thống hoành phi câu đối chữ Hán có trong các chùa cổ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời tìm hiểu lịch sử hình thành cũng như quá trình trùng tu, tồn tại của những ngôi chùa đó
Trang 64 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này, chúng tôi đã sử dụng những phương pháp sau:
Phương pháp điền dã thực tế: cụ thể nhóm chúng tôi đã trực tiếp đến khảo sát ở các chùa, quan sát, chụp hình, ghi chép lại các hoành phi, câu đối, văn bia và thu thập những tài liệu liên quan
Phương pháp phỏng vấn sâu: cụ thể chúng tôi đã gặp trực tiếp các vị trụ trì
và chư tăng trong chùa để phỏng vấn về nguồn gốc, quá trình hình thành của chùa
Phương pháp mô hình hóa: cụ thể chúng tôi đã tiến hành vẽ sơ đồ các chùa, giúp người đọc dễ dàng hình dung cấu trúc của các ngôi chùa và vị trí của các hoành phi, câu đối,…trong chùa
Phương pháp giải thích và phiên dịch học: cụ thể chúng tôi áp dụng phương pháp này để phiên âm, dịch nghĩa và chú thích hệ thống hoành phi, câu đối và văn bia thu thập được
Phương pháp biên tập văn bản và xử lý tư liệu Cụ thể, trên cơ sở những tư liệu đã sưu tầm và ghi chép được, chúng tôi tiến hành đánh máy, chỉnh sửa hình ảnh, đối chiếu với bản chép tay để tăng độ chính xác cho đề tài
Ngoài ra, chúng tôi còn sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu khác như tổng hợp, thống kê để thực hiện nội dung của đề tài
5 Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đề tài được giới hạn trong phạm vi các ngôi chùa cổ ở Thành phổ Hồ Chí Minh Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là những hoành phi, câu đối và các văn bia chữ Hán trong các chùa cổ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
Chúng tôi tiến hành nghiên cứu ở các ngôi chùa cổ trên địa bàn Thành phố
Hồ Chí Minh, là những ngôi chùa đã được công nhận là chùa cổ, di tích lịch sử văn hóa, những chùa có niên đại từ thế kỉ XIX trở về trước
Có một số chùa cũng đủ những tiêu chí trên, nhưng là chùa của người Hoa Theo nghiên cứu, trước đây, những ngôi chùa này chính là những Hội quán của
Trang 7người Hoa Theo phong tục của người Hoa, những ngôi chùa này thờ Quan Công và Nam Hải Thánh Nương Lâu dần, theo tín ngưỡng của người Việt, người Hoa mới đem
cả tượng Phật và các chùa này thờ Người Việt gọi đây các là chùa Ông, chùa Bà Thật
ra đây không phải là các chùa Phật được lập nên theo đúng ý nghĩ và giá trị của nó Căn cứ vào đối tượng và phạm vi đề tài, chúng tôi không tiến hành nghiên cứu những ngôi chùa Hoa đó Ngoài ra, một số ngôi chùa được thành lập từ thế kỷ XIX trở
về trước, tuy nhiên đã được tu sửa hoặc xây mới, không còn giữ nguyên kiến trúc ban đầu, và hệ thống hoành phi câu đối được làm mới, in, thêu trên vải, viết lại trên xi măng, hoặc đổi thành câu đối chữ quốc ngữ, chúng tôi cũng không đưa vào đề tài của mình
6 Đóng góp mới của đề tài
Đề tài sưu tầm, phiên dịch tất cả văn bản Hán Nôm trong các ngôi chùa cổ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh một cách có hệ thống, miêu thuật lại cụ thể từng ngôi chùa với những đơn vị hoành phi, câu đối, văn bia,…hiện có trong đó, khác với các đề tài trước đây là chỉ làm trong phạm vi của một quận, huyện
7 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn
Di sản Hán Nôm từ lâu đã là một tài sản văn hóa - lịch sử quý giá của dân tộc Vì thế, việc nghiên cứu, gìn giữ tài sản này có ý nghĩa hết sức quan trọng Với những mục đích nêu trên, chúng tôi mong rằng đề tài sẽ có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo tồn di sản Hán Nôm trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố lớn của cả nước, nơi có nhiều di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh nổi tiếng, thu hút rất đông khách du lịch đến thăm viếng Đình, chùa cổ cũng là những địa điểm tham quan lý thú và ý nghĩa Đề tài này sẽ là nguồn tài liệu quan trọng giúp cho ngành văn hóa du lịch cũng như người dân địa phương và du khách tìm hiểu về câu đối, hoành phi chữ Hán trong các chùa cổ của Thành phố
Trang 8Đề tài cũng sẽ là nguồn tư liệu giúp ích cho việc học tập, nghiên cứu của sinh viên các ngành Hán Nôm, Văn học, Ngôn ngữ, Văn hóa, Lịch sử, Du lịch,
Hơn nữa, việc thực hiện đề tài cũng góp phần nâng cao kiến thức thực tế, kiến thức chuyên môn và kỹ năng làm việc nhóm, nghiên cứu khoa học,… của các thành viên trong nhóm
8 Kết cấu của đề tài
Đề tài được chia thành 3 phần chính:
Phần 1: Dẫn nhập Giới thiệu chung về mục đích, ý nghĩa, kết cấu của đề tài Phần 2: Nội dung chính Phần này bao gồm 3 chương:
Chương 1: Giới thiệu chung về Thành phố Hồ Chí Minh cũng như tình hình hình lịch sử, văn hóa và chùa cổ trên địa bàn
Chương 2: Tư liệu Hán Nôm có trong các chùa cổ trên địa bàn Thành phố
Nhóm chúng tôi đã nhận được sự hướng dẫn tận tình của giáo viên hướng dẫn, nhất là về công tác chuyên môn, giúp chúng tôi dễ dàng xử lý vấn đề hơn
Ngoài ra, khi thực hiện đề tài, chúng tôi còn nhận được sự giúp đỡ và chia sẻ kinh nghiệm của các anh chị khóa trên, đã từng làm những đề tài tương tự
Trang 9Các thành viên trong nhóm đều nhiệt tình với công việc, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao và luôn giúp đỡ nhau cùng thực hiện
Trước đây đã có một số đề tài của các anh chị sinh viên khóa trước và tài liệu Hán Nôm liên quan đến Thành phố Hồ Chí Minh được lưu trữ ở Phòng Nghiên cứu Hán Nôm của Khoa Văn học và Ngôn ngữ, Trường ĐH KHXH và NV
TP Hồ Chí Minh Đây là một thuận lợi đáng kể, giúp ích không nhỏ cho nhóm hoàn thành đề tài
9.2 Khó khăn
Thành phố Hồ Chí Minh là một địa bàn rộng lớn Phạm vi nghiên cứu của đề tài trải rộng khắp các quận của Thành phố nên việc đi thực tế của chúng tôi gặp nhiều trở ngại, về phương tiện đi lại, về thời gian,…
Bên cạnh sự giúp đỡ nhiệt tình của nhiều vị sư thầy, cũng có những vị sư thầy không hợp tác, không tạo điều kiện để chúng tôi được tìm hiểu, ghi chép và nghiên cứu, thậm chí không cho phép vào chụp ảnh, không trả lời câu hỏi, dẫn đến nhiều chùa thông tin rất ít, hoành phi, câu đối không ghi chép được
Nhiều hoành phi, câu đối ở một số chùa đã bị hư hỏng, mờ, hoặc nằm ở vị trí khó tiếp cận Đây là một trở ngại lớn đối với chúng tôi khi thực hiện đề tài này
Đây cũng là lần đầu tiên các thành viên trong nhóm tham gia nghiên cứu khoa học, vì thế nên còn rất nhiều bỡ ngỡ và thiếu sót Trình độ chuyên môn còn hạn chế cũng gây khó khăn rất nhiều khi thực hiện đề tài
Trang 1010.1 Kí hiệu
Trang 1110.2 Quy ước viết tắt
10.3 Quy ước trình bày nội dung
Khi thực hiện đề tài này, chúng tôi phân chia các chùa theo từng quận Ở mỗi chùa, sẽ lần lượt có các phần là Giới thiệu chung về chùa; Di sản Hán Nôm, bao gồm Hoành phi, câu đối, kệ, bia đá Phần nội dung chính được trình bày theo thứ tự
là Nguyên tác chữ Hán/Nôm, phiên âm, dịch nghĩa Phần dịch nghĩa được in nghiêng
Ví dụ1: H6.G 禪門嚴静1
Thiền môn nghiêm tịnh
Cửa thiền trang nghiêm thanh tịnh
Trang 12Ví dụ 2:
28a.X 英靈千古在
28b.X 香火四時春2
Anh linh thiên cổ tại
Hương hỏa tứ thời xuân
Anh linh ngàn năm vẫn còn
Hương hỏa bốn mùa ấm mãi
Trong đó:
28 là số thứ tự câu đố; a, b là tên vế đối; X là chất liệu làm nên câu đối “Anh
linh thiên cổ tại/ Hương hỏa tứ thời xuân” là phần phiên âm.“Anh linh ngàn năm vẫn còn/ Hương hỏa bốn mùa ấm mãi”là phần dịch nghĩa
2
Cặp đối 28 chùa Bửu Thạnh quận 9
Trang 13NỘI DUNG CHÍNH
CHƯƠNG 1
1 Giới thiệu về Thành phố Hồ Chí Minh
Đi khắp dải đất hình chữ S của Việt Nam, đâu đâu ta cũng tìm thấy những dấu son hào hùng của mỗi địa phương, mỗi con người của một thời đại trong quá khứ Những trang sử sáng chói ấy, không chỉ là ánh hào quang của ngày hôm qua mà còn tiếp diễn trên bước đường tiến vào thế kỷ mới Thành phố Hồ Chí Minh – một địa danh anh kiệt của đất nước đã, đang và sẽ làm nên những cột mốc tươi đẹp cho dân tộc chúng ta
Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay không chỉ là một thành phố lớn của Việt Nam, mà đã dệt nên những dấu ấn mới lạ, là một đô thị mở và hiếu khách với bạn bè gần xa Đi qua bao thăng trầm của thời đại, vẫn còn đấy một bóng dáng thật kiên cường để nâng gót nước nhà tiến vào quá trình hội nhập
Thành phố với một bề dày về lịch sử hình thành
Cái tên Hồ Chí Minh vinh dự mang tên vị cha già kính yêu của dân tộc vốn không phải là tên khi thành phố còn chưa được xác lập Vùng đất này ban đầu được gọi là Prey Nokor, một làng chài và hải cảng quan trọng của người Khmer, trước khi người Việt sáp nhập vào thế kỷ 17 Sau đó nhờ công cuộc khai phá miền Nam
mà công lớn là Nguyễn Hữu Cảnh mà mảnh đất này đã dần hình thành Kế sau đó là những ngày tháng đầy chông gai dưới thời kỳ của bọn thực dân Pháp Thành phố lúc bấy giờ đẹp rạng ngời với cái tên Hòn ngọc Viễn Đông hay Paris Phương Đông Đây
là một đô thị bậc nhất của Việt Nam ta lúc bấy giờ Những ngày tháng nằm trong vòng bom lửa của chiến tranh, thành phố càng sừng sững và hiên ngang hơn Để rồi đi qua bao nguy khó khốc liệt trong cuộc chiến giành độc lập cho nước nhà, thành phố hoa lệ này đã là một điểm tựa, một hậu phương cho tiền tuyến trong nước cũng như
Trang 14phố khoát trên mình một sắc diện mới với cái tên thân thương chứa miền nhớ mong của Bác: Thành phố Hồ Chí Minh
Đơn vị hành chính
Nằm trong vùng chuyển tiếp giữa miền Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ, Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay bao gồm 19 quận và 5 huyện, tổng diện tích 2.095,01 km²
19 quận của Thành phố gồm có: Quận 1, Quận 2, Quận 3, Quận 4, Quận 5, Quận 6, Quận 7, Quận 8, Quận 9, Quận 10, Quận 11, Quận 12, Quận Bình Tân, Quận Bình Thạnh, Quận Gò Vấp, Quận Phú Nhuận, Quận Tân Bình, Quận Tân Phú, Quận Thủ Đức
5 huyện bao gồm: Bình Chánh, Cần Giờ, Củ Chi, Hóc Môn, Nhà Bè
Với vị thế là trung tâm văn hoá, kinh tế, giáo dục, thành phố giữ một vị trí quan trọng Bởi thế, đây còn là nơi có đông đảo dân cư về tập trung làm ăn và sinh sống
Vì thế, trong những năm gần đây Hồ Chí Minh trở thành thành phố đông dân nhất Việt Nam Với 322 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm: 259 phường, 58 xã và 5 thị trấn, thành phố là một sự lựa chọn cho nhiều dân cư tập trung về đây
Đặc điểm về khí hậu
Nằm trong vùng chuyển tiếp giữa miền Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ, thời tiết của thành phố cũng được nhận nhiều ưu ái từ thiên nhiên Với hai mùa trong năm rõ rệt: mùa mưa và mùa khô, đã tạo điều kiện để thành phố thực hiện được nhiều chiến lược về kinh tế cũng như phát triển xã hội Nhìn chung, lượng mưa và độ
ẩm của thành phố lên cao vào mùa mưa và xuống thấp vào mùa khô
Trang 15Quanh năm khí hậu ôn hoà không phải hứng chịu cái khắc nghiệt chói chang như vùng duyên hải miền Trung, cũng không đón nhận cái rét lạnh buốt như khu vực phía Bắc Chính vì thế mà thành phố Hồ Chí Minh trở thành một địa điểm lý tưởng trên con đường phát triển kinh tế đa ngành, đa lĩnh vực Đồng thời cũng là vùng đất hấp dẫn đối với du khách đến tham quan trong suốt một năm
Nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi như thế, thành phố Hồ Chí Minh ngày một phát triển thu hút được đầu tư về công nghệ và cả việc tập trung dân cư đến làm ăn sinh sống
Tình hình dân cư: Hằng năm, dân số tại thành phố nhìn chung có sự tăng lên khá rõ, trong đó gia tăng của dân ngoại thành chiếm một số lượng đáng kể Những năm gần đây dân số thành phố tăng nhanh; trong 10 năm từ 1999-2009 dân số thành phố tăng thêm 2.125.709 người, bính quân tăng hơn 212.000 người/năm, tốc độ tăng 3,54%/năm, chiếm 22,32% số dân tăng thêm của cả nước trong vòng 10 năm Với sự gia tăng như thế, thành phố Hồ Chí Minh đã trở thành thành phố đông dân nhất của Việt Nam, đa dạng cả về cơ cấu dân tộc và tôn giáo Nhìn chung, sự phân bố của dân cư không đồng đều, tập trung đông ở các vùng đô thị của thành phố Là thành phố đông dân nhất Việt Nam, nên tình trạng giao thông cũng đặt ra nhiều vấn đề đáng nói, nhất là nạn ùn tắc giao thông Hiện nay, thành phố đang có chiến lược xây dựng chỉnh sửa lại hệ thống giao thông để giải quyết vấn nạn này,
Về kinh tế
Thành phố Hồ Chí Minh giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả Việt Nam Nhìn chung trong suốt tiến trình phát triển thành phố đã đạt nhiều thành tựu to lớn Điều này đã góp phần tích cực trong việc thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam trong chiều dài hội nhập khu vực và quốc tế Là một thành phố trẻ và năng động, nền kinh tế của thành phố phát triển trên đa lĩnh vực: từ khai thác mỏ, thủy sản, nông nghiệp, công nghiệp chế biến, xây dựng đến du lịch,tài chính hoạt động chủ yếu trong thành
Trang 16phố là ngành công nghiệp và dịch vụ Trong đó, dịch vụ chiếm tỉ trọng cao nhất: 51,1 % Trong những năm gần đây, mức tăng trưởng kinh tế đã có những chuyển biến rõ rệt Năm 2012, thu nhập bình quân đầu người ở thành phố ước đạt 3.700 USD/năm, cao hơn nhiều so với trung bình cả nước, 1.538 USD/năm Tổng GDP cả năm 2012 ước đạt 595.000 tỷ đồng (tính theo gía thực tế khoảng 28.6 tỷ USD), tốc độ tăng trưởng đạt 9,2% Thành phố đặt mục tiêu thu nhập bình quân đầu người năm 2013
là 4.000 USD, tổng GDP cả năm 2013 ước đạt 690.000 tỷ đồng
Là thành phố công nghiệp, thời gian gần đây nhiều khu chế xuất và công nghiệp đã thu hút được nhiều dự án đầu tư của nước ngoài Về thương mại, có thể nói ngày càng chú trọng, tiêu biểu là việc xây dựng hệ thống trung tâm mua sắm, siêu thị, chợ đa dạng Điều này đưa thành phố đến với ngưỡng cửa hội nhập quốc tế Tuy nhiên, nền kinh tế của thành phố cũng đã đặt ra những vấn đề khó khăn, chẳng hạn: nguồn nhân lực lao động, cơ sở hạ tầng của thành phố lạc hậu, quá tải, chỉ giá tiêu dùng cao, tệ nạn xã hội, hành chính phức tạp
Về giáo dục – y tế
Đây là hai lĩnh vực quan trọng trong tiến trình phát triển ở mỗi nơi Với ý nghĩa quan trọng về tương lai nước nhà cũng như vấn đề sức khoẻ cho người dân, những năm gần đây thành phố đã có nhiều đầu tư cho lĩnh vực này Cụ thể là việc xây dựng hệ thống trường học từ mầm non đến Đại học, những cải cách trong chiến lược giảng dạy Bên cạnh đó, nhiều trung tâm về tin học và ngoại ngữ cũng mọc lên nhằm mục đích đưa con người xích gần hơn với khoa học kĩ thuật, với thế giới Hiện nay, tại thành phố cũng có nhiều trường quốc tế do các lãnh sự quán và công ty giáo dục đầu tư
Vấn đề y tế trở thành một nhu cầu thiết yếu trong thành phố.Với mật độ dân số cao trong thị thành từ nhiều địa phương đổ về, thành phố cũng đã tiến hành cho xây dựng thêm nhiều bệnh viện, trạm y tế, nhà hộ sinh, tăng cường về kĩ thuật
Trang 17cũng như máy móc trong bệnh viện Hiện nay, nhiều bệnh viện của thành phố đã thực hiện chiến lược liên doanh với nước ngoài để tăng cường chất lượng phục vụ
Về du lịch, giải trí
Những năm gần đây, lượng du khách đến với thành phố ngày một đông đúc Nhiều điểm đến như: khu du lịch, công viên, chợ, cảng… đã thu hút được lượng khách đến Những điểm đến tiêu biểu:
- Bảo tàng: Nổi bật là Bảo tàng lịch sử Việt Nam và Bảo tàng chứng tích chiến tranh
- Nhiều ngôi chùa cổ, đình miếu, nhà thờ
- Công trình kiến trúc tiêu biểu: Nhà thờ Đức bà Paris, Trụ sở Ủy ban Nhân dân Thành phố, Nhà hát lớn, Bưu điện trung tâm, Bến Nhà Rồng Dinh Độc Lập và Thư viện Khoa học Tổng hợp…
- Công trình ghi dấu ấn hiện đại: Diamond Plaza, Saigon Trade Centre
- Khu vui chơi: Công viên Đầm Sen, khu du lịch Suối Tiên, Thảo Cầm Viên,…
Thành phố Hồ Chí Minh đã xây dựng được hệ thống khách sạn cao cấp đạt chất lượng 5 sao, tiêu biểu như: Caravelle, Sheraton, Moevenpick (Omni cũ), New World, Equatorial, Legend, Renaissance Riverside, Windsor Plaza, Sofitel Plaza, Park Hyatt, Majestic Trong tương lai, thành phố sẽ tiếp tục đầu tư mạnh vào ngành du lịch để thu hút lượng khách từ phương xa đến với Việt Nam
Hiện nay, thành phố Hồ Chí Minh bên cạnh việc đạt được nhiều thành tựu, có nhiều thuận lợi thì cũng đặt ra nhiều vấn đề nan giải trên nhiều lĩnh vực Những thuận lợi là tiền đề và là động lực để thành phố có thể giải quyết các vấn đề khó khăn để thành phố ngày một hoàn thiện, là một trung tâm lớn một đầu mối kinh tế giao thông trong nước và thế giới
Trang 182 Tình hình bảo tồn di tích lịch sử văn hóa tại thành phố Hồ Chí Minh
Những di sản văn hoá là giá trị tinh thần làm nên bản sắc của một dân tộc Việt Nam nói chung và thành phố Hồ Chí Minh nói riêng đã và đang ngày càng muốn đưa nét đặc sắc tôn vinh giá trị vật thể và phi vật thể hiện có Bởi thế, nước ta đang cố gắng thực hiện chiến lược giữ gìn những vẻ đẹp đó Là một thành phố lớn, một trung tâm kinh tế văn hoá, thành phố Hồ Chí Minh càng phải bảo lưu được những di sản từ lâu đời của nước nhà Tuy nhiên, trong tình hình hiện nay, có thể thấy nhiều di sản trên địa bàn thành phố đang ở trong thời kỳ cần được trùng tu và chỉnh lý
Trong cuốn “Hành trình di sản văn hóa TP HCM” đã nhận định: “Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh có quá trình hình thành và phát triển hơn 300 năm, các di tích lịch sử – văn hóa trên địa bàn thành phố là bức tranh mang đậm dấu ấn về bằng chứng vật chất và tinh thần phản ánh những giá trị lịch sử, văn hóa của thành phố trong quá trình khai phá, xây dựng, đấu tranh của nhiều thế hệ cư dân ở vùng đất này ” Qua đó, có thể thấy vị trí cũng như ý nghĩa của các di sản là vô cùng quan trọng Bởi thế, thành phố đang chú trọng đến vấn đề này nhằm đưa thành phố vừa tiến trên tầm đà mới vừa mang trong nó những giá trị của ngàn xưa
Nhìn chung, những di sản về chiến tranh, về quá trình đấu tranh và giành độc lập, những nét đẹp qua hoành phi câu đối tại các đình chùa, đến nay vẫn còn là một điều đáng nói Công trình di tích của thành phố vốn rất phong phú nhưng việc làm cho
nó có một dấu ấn riêng và chứa bản sắc dân tộc là điều vô cùng khó khăn Đến với nhiều công trình cổ xưa của dân tộc, đặc biệt là các đình chùa trên thành phố, ta dễ dàng nhận thấy nhiều chùa chiềng xưa đã tiến hành trùng tu trở lại Đáng nói là xây dựng theo phong cách hiện đại thời nay Ngoài ra, nhiều ngôi chùa cổ mang dấu ấn xa xưa do sự bào mòn của vết tích thời gian cùng với sự tác động của con người, đã làm cho chùa bị xuống cấp nghiêm trọng Bởi thế, những ngôi chùa cổ này với số lượng hoành phi, câu đối khá nhiều, nhưng cần được tôn tạo tu bổ thì lại phải đối mặt với vấn đề kinh phí Đây cũng là một khó khăn lớn trong quá trình gìn giữ và bảo vệ các chùa chiềng
Trang 19Bên cạnh đó, nhiều đình chùa được sửa sang khá khang trang thì ngược lại số lượng câu đối và hoành phi trong đó lại chẳng có bao nhiêu Có thể thấy phần lớn là những câu đối được dựng sẵn trên những chất liệu như vải Hơn nữa, giá trị cũng như tinh thần chứa trong đó lại không sâu sắc Một điểm khác hiện nay tại các đình chùa
là người ta ít chú trọng đến câu đối và hoành phi, và số lượng thư tịch Có thể thấy những hoành phi câu đối có mặt tại các đình chùa phần nhiều là lấy lại những câu đã có
từ trước đó Như vậy, số lượng cũng như tính sáng tạo thể hiện trong phần nội dung ít nhiều đã bị hạn chế Qua đó, cũng đã cho thấy việc duy trì và phát huy những di sản đã có trong các chùa chiềng là khá khó khăn trong tình hình hiện nay Ngoài
ra, do một số nguyên nhân khách quan mà nhiều ngôi chùa cổ trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh đã xảy ra một số sơ suất dẫn đến việc huỷ đi nhiều dấu tích cổ xưa của chùa Một vài ngôi chùa bị cháy rụi đã mất đi một nguồn di sản phong phú về nguồn thư tịch Hán nôm
Trong những năm trở lại đây, tại Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã có nhiều chuyến khảo sát và nghiên cứu về nguồn tư liệu tại các đình chùa Qua việc sưu tầm hoành phi, câu đối, thơ ca… cũng đã có được những thu nhận đáng nói Tuy nhiên, việc nghiên cứu cũng chỉ được một giới, một nhóm nghiên cứu thực hiện, vì thế hiệu quả vẫn còn là một con số ở rất xa Những ghi nhận ban đầu về các di tích này tuy còn rời rạc và lẻ tẻ nhưng ít nhiều cũng đã thể hiện sự tìm tòi và bổ sung phần nào còn thiếu sót trong việc bảo tồn các giá trị văn hoá ngàn xưa
Trong tình hình hiện tại, việc giữ gìn và phát huy những gì thuộc về truyền thống văn hiến lâu đời của dân tộc là việc không hề dễ dàng Di sản của dân tộc nói chung và lưu trữ nơi đình chùa nói chung là đáng quý, nhưng làm thế nào để những giá trị bên trong đó thể hiện được tinh hoa cũng như sức lan chuyển lớn lao của nó là một bài toán mà các cơ quan lãnh đạo và mọi người phải quan tâm và giải quyết
Trang 20đệ tử trùng tu lại ngôi chùa cho khang trang hơn, bao gồm Chánh điện, Nhà tổ, Nhà khách, Nhà trù lợp mái âm dương
Chùa đã trải qua 3 lần trùng tu vào các năm: 1970, 1986, 1995
Lịch sử truyền thừa: HT Thích Hải Hội, HT Thích Thanh Lương, HT Thích Trừng Nhơn, HT Thích Thanh Sơn, HT Thích Trừng Bình, Yết ma Thích Quảng Tu, Giáo thọ Thích Tâm Minh, TT Thích Thiện Đức, HT THích Lệ Tâm
Trụ trì hiện nay: Thượng Tọa Thích Trung Phú
Trang 21Sơ đồ chùa Thái Nguyên
Trang 222 Di sản Hán Nôm
2.1 Hoành phi
H1.X 太源寺 Thái Nguyên tự Chùa Thái Nguyên
H2.X 蓮界慈航 Liên giới từ hàng Cõi sen thuyền từ
H3.X 大雄殿 Đại Hùng điện Điện Đại Hùng
H4.X 萬德莊嚴 Vạn đức trang nghiêm Mọi đức hạnh đều trang nghiêm
H5.X 大雄寳殿 Đại Hùng bảo điện Điện báu Đại Hùng
H6.G 旃檀林 Chiên Đàn lâm Rừng Chiên Đàn
H7.G 祖印重光 Tổ ấn trùng quang Dấu ấn tổ đời đời sáng ngời
H8.G 五棄留芳 Ngũ khí lưu phương
Vứt bỏ đi năm điều xấu thì lưu được tiếng thơm tốt lành
H9.G 福慧莊嚴 Phúc tuệ trang nghiêm
Phước đức trang nghiêm, trí tuệ trang nghiêm
H10.G 道脈源流 Đạo mạch nguyên lưu Đạo mạch chảy từ nguồn
H11.G 接引殿 Tiếp Dẫn điện Điện Tiếp Dẫn
Trang 232.2 Câu đối
1a.X 太盛三門佛法教傳恆久住
1b.X 源流一派僧綱龍象永長持
Thái thịnh tam môn phật pháp giáo truyền hằng cửu trú;
Nguyên lưu nhất phái tăng cương long tượng vĩnh trường trì
Thịnh vượng ba cửa phép Phật truyền dạy chúng sinh luôn còn đó;
Nguồn chảy một dòng, giềng mối tăng đồ cao trí huệ giữ dài lâu
2a.G 慈雲過處兼天鱷浪一帆平
2b.G 靈鳥來時橫海鯨波千岛靜
Từ vân quá xứ kiêm thiên ngạc lãng nhất phàm bình;
Linh điểu lai thời hoành hải kình ba thiên đảo tĩnh
Mây từ đi qua các chốn, tuy sóng cả ngất trời thì cánh buồm vẫn bình yên; Linh điểu khi bay đến, dẫu luồng kình ngất biển thì ngàn đảo cũng tĩnh lặng
3a.G 祝南國至尊四海人民皆稽首
3b.G 禮西方大聖一堂僧衆共皈依
Chúc Nam quốc chí tôn tứ hải nhân dân giai khể thủ;
Lễ Tây phương đại thánh nhất đường tăng chúng cộng quy y3
Chúc mừng cho đấng chí tôn nước Nam, nhân dân bốn biển đều cúi đầu bái lạy;
3
Quy y: Cái tầm của mình, cái thân của mình theo về để nương nhờ cửa Phật
Trang 24Lễ tạ đấng đại thánh Tây phương, tăng chúng một nhà cùng ngưỡng Phật quy
y
4a.X 祖道高深萬載長興法派
4b.X 師傳要旨千秋永震宗風
Tổ đạo cao thâm vạn tải trường hưng pháp phái; Sư
truyền yếu chỉ thiên thu vĩnh chấn tông phong
Tổ đạo cao sâu vạn năm luôn hưng thịnh pháp phái; Thầy
truyền yếu chỉ ngàn thu mãi dấy nổi tông phong
5a.X 祖祖相傳東土西天頓漸隨機開正道
5b.X 師師繼續南宗北派實權方便度迷人
Tổ tổ tương truyền Đông thổ Tây thiên đốn tiệm tuỳ cơ khai chánh đạo; Sư
sư kế tục Nam tông Bắc phái thực quyền phương tiện độ mê nhân
Các tổ cùng truyền lại, Đông thổ Tây thiên giác ngộ giáo pháp tuỳ cơ duyên mà mở ra chánh đạo;
Chư thầy cùng kế tục, Nam tông Bắc phái theo thực quyền mà dùng phương pháp cứu giúp mê nhân
Trang 25Vào thời vua Tự Đức, Chùa có nhận một sắc phong do vua ban
Lịch sử truyền thừa
Đại đức Thích Minh Thanh (hiện tại)
Trang 26Sơ đồ chùa Bửu Sơn
Trang 272 Tư liệu Hán Nôm
2.1 Hoành phi
H1.G 寳山古寺 Bửu sơn cổ tự Chùa cổ Bửu Sơn
H2.G 常樂我淨 Thường lạc ngã tịn Thường vui thì thân tâm ta thanh tịnh
H3.G 到彼岸 Đáo bỉ ngạn Đến bờ bên kia
H4.G 覺有情 Giác hữu tình Giác ngộ chúng sanh
H8.G 聞思修 Văn tư tu Nghe nghĩ mà tu dưỡng
H9.G 戒定慧 Giới định huệ Thiền định mà giữ giới huệ
H10.G 悲智勇 Bi trí dũng Từ bi trí tuệ dũng cảm
H11.G 德流芳 Đức lưu phương Phước đức lưu lại tiếng thơm
H12.G 喜最樂 Hỉ tối lạc Hỉ xả là niềm vui cao nhất
2.2 Câu đối
1a.G 寳地毓靈倍出真才宏正法
1b.G 山川育秀梃生碩德振禪門
Bửu địa dục linh bội xuất chân tài hoành chánh pháp;
Sơn xuyên dục tú đĩnh sinh thạc đức chấn thiền môn
Đất quý nuôi dưỡng anh linh, cho ra bao đấng chân tài mở mang chánh pháp;
Trang 28Núi sông dưỡng nuôi cái đẹp, sinh ra nhiều bậc đức lớn chấn hưng cửa thiền
2a.G 佛大慈悲開示衆生明本覺
2b.G 教真智慧悟入如來清淨心
Phật đại từ bi khai thị chúng sinh minh bản giác;
Giáo chân trí huệ ngộ nhập như lai thanh tịnh tâm
Phật đại từ bi, khai mở cho chúng sinh khiến cho giác ngộ bản ngã; Dạy chân trí huệ, giúp con người tỉnh ngộ đến với Như Lai làm tâm thanh tĩnh
3a.G 越地長興萬代智燈光宇宙
3b.G 南家永固千年雄力壯山河
Việt địa trường hưng vạn đại trí đăng quang vũ trụ; Nam gia
vĩnh cố thiên niên hùng lực tráng sơn hà
Đất Việt hưng thịnh dài lâu, đèn trí vạn đời sáng soi vũ trụ;
Nhà Nam vững chắc mãi mãi, sức mạnh ngàn năm tráng lệ núi sông
4a.G 寳殿宏開徧處香油隨信仰
4b.G 山門大放普天雲水任流通
Bảo điện hoành khai biến xứ hương du tuỳ tín ngưỡng; Sơn
môn đại phóng phổ thiên vân thuỷ nhậm lưu thông
Bảo điện thường mở rộng, khắp chốn nhang đèn tùy tín ngưỡng; Sơn môn luôn rộng cửa, khắp trời mây nước cứ lưu thông
Trang 295a.G 寳座菩提大破魔軍成覺道
5b.G 山峰靈鷲廣開實相法王場
Bảo toạ Bồ Đề đại phá ma quân thành giác đạo;
Sơn phong Linh Thứu4 quảng khai thực tướng pháp vương trường
Tòa báu Bồ Đề đánh tan ma quân nên chánh đạo;
Đỉnh cao Linh Thứu mở rộng thật tướng theo vương trường 5
6a.G 慧日天晶萬種曇華呈般若
6b.G 法雲地湧兩行寳樹引菩提
Tuệ nhật thiên tinh vạn chủng đàm hoa trình Bát Nhã;
Pháp vân địa dũng lưỡng hàng bảo thụ dẫn Bồ Đề
Tuệ nhật chói lọi trên trời, muôn giống hoa đàm dâng lên Bát Nhã;
Pháp vân tràn trề mặt đất, hai hàng cây báu dẫn đến Bồ Đề
7a.G 寳相巍巍永作慈父
7b.G 山高屹屹常演真詮
Bảo tướng nguy nguy vĩnh tác từ phụ;
Sơn cao ngật ngật thường diễn chân thuyên
Bảo tướng sừng sững mãi mãi là một người cha hiền;
Núi cao chót vót thường giảng giải đạo lý chân nguyên
4
Linh Thứu: tức Linh Thứu sơn (núi Linh Thứu) Linh Thứu sơn tiếng Pāli là Gijjhakuta, nghĩa là ngọn núi kên kên (Vulture's Peak), tức trên đỉnh núi có hình dạng của con kên kên là loài chim rất phổ biến ở Ấn Độ, gần thành Vương Xá (Rājagaha) Tương truyền, tại Linh Thứu sơn này, nhiều bài kinh quan trọng đã được đức Phật tuyên thuyết khi Ngài còn tại thế Theo truyền thuyết của Đại thừa, tại núi này, đức Phật đã thuyết kinh Diệu Pháp Liên Hoa (Saddharmapundarika Sutta), là bộ kinh quan trọng của Đại thừa Phật giáo, là kim chỉ nam của hành giả Pháp Hoa tông
5
Không rõ “vương trường” nghĩa là gì
Trang 30Sử báu lưu thơm, tự xưa tăng già phò nước Việt;
Núi sông tươi đẹp, từ nay thánh giáo thịnh trời Nam
Trang 31Khác với vùng đất vốn được mô tả là “một rừng chồi, đầm nước”, chùa Tuyền Lâm hiện nay nằm giữa một khu đô thị sầm uất đặc trưng của TP.HCM
Lịch sử truyền thừa
HT Thích Thiện Tín, HT Thích Từ Chiếu, HT Thích Trí Châu, TT Thích Trí Khả Thượng tọa Thích Thiện Nghĩa trụ trì hiện nay là Phó Ban Đại diện Phật giáo Quận 6
Kiến trúc nghệ thuật
Chùa Tuyền Lâm hiện nay có nhiều điểm khác so với kiến trúc nguyên bản trước đây, từ những bức tường, cảnh cổng sắt cao kín kẽ và kiến trúc hai tầng…
Trang 32Chùa có Đạo tràng Bát quan trai gồm 140 Phật tử Chùa là điểm An cư kiết
hạ tập trung dành cho chư Tăng trong Quận 6
Trang 332 Tư liệu Hán Nôm
Tuyền lưu sa pháp nhất thừa phổ tế quần mê lai giác ngạn;
Lâm phát đàm hoa ngũ diệp hoằng khai thánh nhập huyền môn
Suối tuôn phép Phật, một cỗ xe phổ độ cứu giúp chúng mê đến bờ giác ngộ; Rừng nở hoa ưu, năm phái thiền tông cùng mở rộng đưa dẫn Phật tử vào cửa từ
bi
2a.X 聞塵清淨證圓通
2b.X 一切眾生成正覺
Văn trần thanh tịnh chứng viên thông; Nhất
thiết chúng sanh thành chánh giác
Nghe thấu cõi trần sẽ trở về thanh tịnh, chứng ngộ cảnh trí viên thông; Hết thảy chúng sanh sẽ đều tu thành chánh quả
Trang 343a.X 金錫杖開地獄門
3b.X 明珠照徹天堂路
Kim tích trượng khai địa ngục môn;
Minh châu chiếu triệt thiên đường lộ
Tích trượng mở toang cửa địa ngục; Ngọc
châu sáng rỡsoi đường thiên đàng
4a.X 威震群芳東西中南北
4b.X 體光五行木水土火金
Uy chấn quần phương đông tây trung nam bắc; Thể
quang ngũ hành mộc thủy thổ hỏa kim
Uy nghi chấn động mọi phương: đông tây trung nam bắc; Thể tánh sáng soi ngũ hành: mộc thủy thổ hỏa kim
Trang 35Minh chung
Nguyện thử chung thanh siêu pháp giới Thiết
vi u ám tất giai văn
Văn trần thanh tịnh chứng viên thông
Nhất thiết chúng sanh thành chánh giác
Tiếng chuông vang
Cầu mong tiếng chuông này có thể vượt qua toàn cõi pháp giới
Sắt cứng vây quanh hay mọi chốn u ám tối tăm đều nghe thấu
Nghe thấu thì mọi bụi bặm, bẩn dơ đều trở về thanh tịnh, chứng ngộ cảnh trí viên thông
Hết thảy chúng sanh đều sẽ chứng ngộ thành giác quả
Văn chung thanh phiền não khinh
Trí tuệ trưởng bồ đề sinh
Ly địa ngục xuất hỏa khanh
Nguyện thành Phật độ chúng sanh
Trang 36Nghe tiếng chuông
Nghe tiếng chuông phiền não nhẹ vơi
Trí tuệ tỏ thông, Bồ Đề sinh ra
Khiến chúng sanh thoát khỏi hầm lửa
Nguyện được thành Phật để cứu độ chúng sanh
Trang 37CHÙA TÂY THIÊN
Chùa được trùng tu một lần lớn vào năm 1986
Lịch sử truyền thừa: Hòa Thượng Thích Tắc Châu, Thượng tọa Thích Tắc Minh, NT Thích Nữ An Trường
Chùa Tây Thiên là nơi an cư kiết hạ dành cho chư Ni quận 6 được tổ chức liên tục nhiều năm
Trang 38[ ]
-o
[ ]
Trang 392 Tư liệu Hán Nôm
Cổ Phật thị ứng hóa nguy nguy hiện tử kim; Thần
thông vô tỷ nghị uy đức ích trang nghiêm
Cổ Phật thị hiện ứng vòi vọi hiện sắc tía
Thần thông không thể bàn, uy đức càng trang nghiêm
2a.X 千手千眼相大慈大悲心
2b.X 十方同讚歎萬沐大恩深
Thiên thủ thiên nhãn tương đại từ đại bi tâm; Thập
phương đồng tán thán vạn mộc đại ân thâm
Hình tướng nghìn tay nghìn mắt, tấm lòng đại từ đại bi;
Mười phương cùng ca ngợi, muôn loài đội ơn sâu
3a.X 萬法圓融化度眾生無量無邊無數刼
3b.X 三身普現隨機說教大雄大力大慈悲
Vạn pháp viên dung hóa độ chúng sanh vô lượng vô biên vô số kiếp; Tam thân phổ hiện tùy cơ thuyết giáo đại hùng đại lực đại từ bi
Trang 40Muôn dung thông hóa độ chúng sinh, vô lượng vô biên vô số kiếp;
Ba thân rộng khắp tùy duyên mà giảng giải, đại hùng đại lực đại từ đại bi
4a.X 玉質降皇宮瑞氣千條吐水九龍咸沐浴
4b.X 金身修雪嶺祥雲萬道御花百鳥競朝参
Ngọc chất giáng hoàng cung, thụy khí thiên điều thổ thủy cửu long hàm mộc dục;
Kim thân tu tuyết lĩnh, tường vân vạn đạo ngự hoa bách điểu cạnh triều tham
Chất ngọc giáng xuống hoàng cung, khí tốt ngàn luồng, chín rồng phun nước đều tắm gội ơn phước;
Thân vàng tu núi tuyết, muôn đạo mây lành, trăm chim hoa nở tranh nhau bái chầu
5a.X 隻履乘風踏竹西天真悟道
5b.X 九年靣壁首開東土證菩提
Chích lý thừa phong, đạp trúc Tây thiên chân ngộ đạo; Cửu
niên diện bích, thủ khai Đông độ chứng bồ đề
Một chiếc giày cưỡi gió, đạp trúc Tây thiên ngộ ra cái đạo chân thật;
Chín năm quay mặt vào tường, đầu tiên mở mang Phật giáo nơi Đông độ