Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay?

Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay? Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay?

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN VỀ NGUỒN GỐC CỦA TÔN GIÁO? LIÊN HỆ ĐẾN QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC TA VỀ VẤN ĐỀ TRUYỀN ĐẠO Ở NƯỚC TA HIỆN NAY?

HỌ VÀ TÊN SINH VIÊN: BÙI THẢO NGUYÊN

Lớp: BMM63ĐH

Mã SV: 95940 Khoa: Viện đào tạo quốc tế Khóa năm: 2022-2023 GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: THẠC SĨ VŨ PHÚ DƯỠNG

Hải Phòng - 2023

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

NỘI DUNG……… 4

I, Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về nguồn gốc của tôn giáo……….4

1.1, Tôn giáo và tính chất chung của tôn giáo……….4

1.1.1, Khái niệm tôn giáo……… 4

1.1.2, Bản chất của tôn giáo……… 4

1.1.3, Nguồn gốc của tôn giáo……… 6

1.1.4, Tính chất của tôn giáo……….8

1.2, Nguyên tắc giải quyết vấn đề tôn giáo trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội………9

II, Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay………11

2.1, Tình hình, đặc điểm của các tôn giáo ở Việt Nam hiện nay……….11

2.1.1, Khái quát tình hình các tôn giáo ở Việt Nam hiện nay……… 11

2.1.2, Đặc điểm của tôn giáo ở Việt Nam hiện nay……… 13

2.2, Chính sách tôn giáo của Đảng và nhà nước ta hiện nay……… 17

2.3, Quan điểm, chính sách của đảng, nhà nước về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay……… 23

2.4, Liên hệ bản thân, nhận thức cá nhân về vấn đề tôn giáo……… 25

KẾT LUẬN………27

TÀI LIỆU THAM KHẢO………28

CAM ĐOAN CỦA SINH VIÊN……… 29

MỞ ĐẦU

Chủ nghĩa Mác-Lênin có quan điểm rằng tôn giáo là một sản phẩm của xã hộiđược bắt nguồn từ các sự kiện và những tình huống lịch sử, chính trị và kinh tế Theoquan điểm của Mác-Lênin, tôn giáo được sinh ra để đáp ứng nhu cầu của những ngườikém may mắn, yếu đuối và thiếu kiên nhẫn trong cuộc sống, hơn nữa nó còn giúp kiểmsoát và duy trì sự ổn định, phát triển của xã hội Đảng cộng sản Việt Nam và nhà nướcViệt Nam luôn đưa ra quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về tôn giáo vào thực tiễn.Điều này được thể hiện thông qua việc đảm bảo các quyền tự do tôn giáo Không chỉvậy, bên cạnh việc đổi mới, chủ yếu là đổi mới tư tưởng, Đảng ta đã từng bước đổimới trong công tác tôn giáo Trong quá trình đó, tư duy lý luận của Đảng ta về vấn đềniềm tin này càng được thể hiện đầy đủ và hoàn thiện hơn, phù hợp hơn với quan điểmcủa chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đại hội XI đã chỉ rõ ra rằng: “Không ngừng hoàn thiện chính trị, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo để phù hợp vớiquan điểm của Đảng ”, nhằm mục tiêu thực hiện công cuộc đổi mới đất nước, đổi mớiquan điểm của Đảng ta về các vấn đề tín ngưỡng, tôn giáo, giúp tôn giáo không ngừngđược phát triển, ngày càng hoàn thiện và tốt đẹp hơn Đây là bước ngoặt vô cùng tolớn trong việc đổi mới tư duy lý luận của Đảng ta về vấn đề tôn giáo là việc thông quaNghị quyết số 24, vào ngày 16/10/1990 của Bộ Chính trị ban hành “ Về việc tăngcường, gia tăng công tác tôn giáo trong tình hình mới ” Qua đó, em đã tìm hiểu và làm

bài tiểu luận về chủ đề “ Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về nguồn gốc của tôn

giáo? Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo

ở nước ta hiện nay? ”

NỘI DUNG

I, Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về nguồn gốc của tôn giáo

1, Tôn giáo và tính chất chung của tôn giáo

1.1.1, Khái niệm tôn giáo

Tôn giáo được coi là một hình thái ý thức xã hội phản ánh một cách hoangđường và hư ảo hiện thực khách quan Qua sự phản ánh của tôn giáo mọi sức mạnh tựphát của tự nhiên và xã hội đều trở nên vô cùng thần bí

Tôn giáo là sản phẩm của chính con người, nó được gắn liền với những điềukiện lịch sử tự nhiên và lịch sử xã hội xác định Do vậy xét về mặt bản chất, tôn giáo làmột trong những hiện tượng xã hội phản ánh rõ nhất sự bất lực, bế tắc của con ngườitrước tự nhiên và xã hội Ở một mức độ nhất định nào đó tôn giáo đóng vai trò tích cựctrong văn hóa, đạo đức xã hội như: đoàn kết, hướng thiện, quan tâm đến con người,…Tôn giáo được coi là niềm an ủi, là chỗ dựa tinh thần của toàn thể quần chúng nhândân lao động

Xét về phương diện thế giới quan, thế giới quan tôn giáo là duy tâm, hoàn toànđối lập với hệ tư tưởng và thế giới quan Mác-Lênin khoa học và cách mạng Sự khácnhau giữa chủ nghĩa xã hội hiện thực và thiên đường mà các tôn giáo thường hướngtới là ở chỗ trong quan niệm tôn giáo thiên đường không phải là hiện thực mà là ở thếgiới bên kia Còn những người cộng sản chủ trương luôn hướng con người vào xã hộivăn minh, hạnh phúc ngay ở thế giới hiện thực, do mọi người xây dựng lên và luôn vìmọi người

1.1.2, Bản chất của tôn giáo

Chủ nghĩa Mác-Lênin coi tín ngưỡng, tôn giáo là một hình thái ý thức của xãhội phản ánh rõ một cách hoang đường và hư ảo hiện thực khách quan Qua hình thứcphản ánh của tôn giáo, những sức mạnh tự phát trong tự nhiên và xã hội đều trở nên vô

văn hóa, xã hội, một lực lượng xã hội trần thế Giữa tín ngưỡng và tôn giáo có sự khácbiệt, song lại có mối quan hệ chặt chẽ, rành mạch mà ranh giới để phân biệt chúng chỉ

là tương đối Tín ngưỡng là một khái niệm bao quát và rộng hơn tôn giáo Ở đây chúng

ta chỉ đề cập đến một dạng tín ngưỡng – đó là tín ngưỡng tôn giáo ( hay còn được gọitắt là tôn giáo )

Tín ngưỡng là niềm tin, niềm hi vọng và sự ngưỡng mộ của con người vào mộthiện tượng, một lực lượng siêu nhiên hùng hậu, tôn sùng vào một điều gì đó pha chút

hư ảo, thần bí vô hình có tác động mạnh mẽ đến tâm linh con người, trong đó bao hàm

cả niềm tin về tôn giáo Còn tôn giáo thường được hiểu là một hiện tượng xã hội baogồm việc có ý thức tôn giáo lấy niềm tin tôn giáo làm cơ sở, hành vi và các tổ chứchoạt động tín ngưỡng tôn giáo – nghĩa là tôn giáo thường đi cùng với lý giáo, giáo luật,

lễ nghi và các tổ chức giáo hội Mê tí dị đoan là một hiện tượng xã hội tiêu cực đã xuấthiện từ rất lâu và vẫn đang được tồn tại ở thời đại chúng ta Trên thực tế, mê tín dịđoan thường xen lẫn với các hình thức sinh hoạt tín ngưỡng tôn giáo Việc xác địnhđược hiện tượng mê tín dị đoan chủ yếu phải dựa vào biểu hiện và hậu quả tiêu cựccủa nó Mê tín dị đoan là niềm tin cuồng vọng, sự tin tưởng tuyệt đối của con ngườivào các thế lực siêu nhiên đến mức độ mê muội với những hành vi mang tính cựcđoan, thái quá, vô nhân tính, phản văn hóa của một số người gọi chung là cuồng tín.Hiện tượng mê tín dị đoan thường gắn chặt với lợi dụng các hình thức sinh hoạt tínngưỡng tôn giáo để hành nghề Do đó, cùng với việc tôn trọng và bảo đảm quyền tự dotín ngưỡng, tôn giáo cho nhân dân thì chúng ta phải chung tay, ra sức loại bỏ dần việc

mê tín dị đoan nhằm lành mạnh hóa đời sống tinh thần xã hội để xã hội ngày càng tiến

bộ, đi lên hướng tới một môi trường sống văn minh, hiện đại

Tôn giáo là sản phẩm của con người, được gắn liền với những điền kiện lịch sử

tự nhiên và lịch sử xã hội xác định Vì vậy, xét về mặt bản chất, tôn giáo là một hiệntượng xã hội phản ánh sự bế tắc, bất lực tột cùng của con người trước tự nhiên và xãhội Tuy nhiên, tôn giáo cũng chứa đựng một số giá trị văn hóa, phù hợp với đạo đức,đạo lý của xã hội Về phương diện thế giới quan, thế giới quan duy vật mácxít và thếgiới quan tôn giáo là hai thế giới hoàn toàn đối lập với nhau Tuy vậy, trong thực tiễn,những người cộng sản có lập trường mácxít không bao giờ có hành vi, thái độ xem

thường hoặc trấn áp những nhu cầu tín ngưỡng, tôn giáo hợp pháp của nhân dân.Ngược lại, chủ nghĩa Mác-Lênin và những người cộng sản, chế độ xã hội chủ nghĩaluôn luôn tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng hoặc không tín ngưỡng của nhân dân.

Sự khác nhau giữa chủ nghĩa xã hội hiện thực và “ thiên đường ” mà các tôngiáo thường hướng tới là ở chỗ trong quan niệm tôn giáo, “ thiên đường ” không phải

là hiện thực xã hội mà là ở “ thế giới bên kia ”, trên “ thượng giới ” ( tức là cái hư ảo ).Còn những người cộng sản chủ trương và hướng con người tới một xã hội văn minh,hạnh phúc ngay ở thế giới hiện thực, do mọi người xây dựng và vì mọi người

1.1.3, Nguồn gốc của tôn giáo

Tôn giáo có mặt từ rất sớm trong lịch sử xã hội loài người, hoàn thiện và biếnđổi cùng với sự phát triển của các quan hệ kinh tế, chính trị, xã hội Sự xuất hiện vàbiến đổi đó luôn gắn liền với các nguồn gốc:

_ Nguồn gốc kinh tế - xã hội của tôn giáo:

Trong xã hội cộng sản nguyên thủy, do trình độ năng lực của lực lượng sản xuấtcòn thấp kém, con người cảm thấy yếu đuối và bất lực trước thiên nhiên rộng lớn và bí

ẩn, vì vậy, họ đã gán cho tự nhiên những sức mạnh, quyền lực to lớn, thần thánh hóanhững sức mạnh Đó là hình thức xuất hiện và tồn tại đầu tiên của tôn giáo

Khi xã hội xuất hiện những giai cấp đối kháng, bên cạnh cảm giác yếu đuốitrước sức mạnh của thiên nhiên, con người lại càng cảm thấy bất lực trước những sứcmạnh tự phát hoặc của một thế lực nào đó trong xã hội Không giải thích được nguồngốc của sự phân hóa giai cấp và áp bức bóc lột, tội ác,… và của những yếu tố ngẫunhiên, may rủi, con người thường hướng niềm tin ảo tưởng vào “ thế giới bên kia ”dưới hình thức tôn giáo

Như vậy, sự yếu kém về năng lực cũng như trình độ phát triển lực lượng sảnxuất, sự bần cùng hóa về kinh tế, áp bức về chính trị, thất vọng, bất lực trước nhữngbất công xã hội là cội nguồn sâu xa của tôn giáo

Các nhà duy vật trước C Mác thường nhấn mạnh rõ nét về nguồn gốc nhậnthức của tôn giáo Còn các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác-Lênin, lại đặt sự quantâm hàng đầu đến nguồn gốc kinh tế - xã hội của tôn giáo Tuy nhiên, chủ nghĩa Mác-Lênin không phủ nhận nguồn gốc nhận thức của tôn giáo mà còn làm sáng tỏ một cách

có cơ sở khoa học nguồn gốc đó

Ở một giai đoạn lịch sử nhất định, nhận thức của con người về tự nhiên, xã hội

và bản thân mình là có giới hạn Khoa học có nhiệm vụ từng bước một khám phánhững điều chưa biết Khoảng cách giữa biết và chưa biết luôn luôn tồn tại, điều gì màkhoa học chưa giải thích được thì điều đó rất dễ bị tôn giáo thay thế

Sự xuất hiện và tồn tại của tôn giáo còn được gắn liền với đặc điểm nhận thứccủa con người Con người ngày càng nhận thức đầy đủ hơn, sâu sắc hơn thế giới kháchquan, khái quát hóa thành các khái niệm, phạm trù, quy luật Nhưng càng khái quáthóa, trừu tượng hóa đến mức độ hư ảo thì sự vật, hiện tượng được con người nhận thựccàng có khả năng xa rời hiện thực và dễ phản ánh sai lệch hiện thực Sự nhận thức bịtuyệt đối hóa, cường điệu hóa chủ thể nhận thức sẽ dẫn đến thiếu khách quan, mất dần

cơ sở hiện thực, dễ rơi vào ảo tưởng, thần thánh hóa đối tượng

_ Nguồn gốc tâm lý của tôn giáo:

Các nhà duy vật cổ đại thường đưa ra luận điểm “ sự sợ hãi sinh ra thần linh ”.Mác-Lênin tán thành và phân tích thêm: Sợ hãi trước thế lực mù quáng của tư bản…,

sự phá sản “ đột ngột ”, “ bất ngờ ”, “ ngẫu nhiên ”, làm họ bị diệt vong…, dồn họ vàocảnh chết đói, đó chính là nguồn gốc sâu xa của tôn giáo hiện đại

Ngoài sự sợ hãi trước sức mạnh của tự nhiên và xã hội, tín ngưỡng, tôn giáolàm nảy sinh những tình cảm như lòng biết ơn, sự kính trọng, tình yêu trong mối quan

hệ giữa con người với tự nhiên và con người với con người Đó là những giá trị mangthiên hướng tích cực của tín ngưỡng, tôn giáo

Tín ngưỡng, tôn giáo đã đáp ứng được nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhândân, góp phần bù đắp những hụt hẫng trong cuộc sống, nỗi trống vắng trong tâm hồn,

an ủi, vỗ về và xoa dịu cho các số phận bi thương lúc sa cơ lỡ vận Vì thế, dù chỉ làhạnh phúc hư ảo, nhưng nhiều người vẫn đặt niềm tin, vẫn bám víu vào nó C Mác đã

nói, tôn giáo là trái tim của thế giới không có trái tim, cũng giống như nó là tinh thầncủa trạng thái xã hội không có tinh thần.

1.1.4, Tính chất của tôn giáo

_ Tính lịch sử của tôn giáo:

Con người sáng tạo ra tôn giáo Mặc dù tôn giáo còn có thể được tồn tại lâu dài,nhưng nó chỉ là một phạm trù lịch sử Tôn giáo không xuất hiện cùng với sự xuất hiệncủa con người Tôn giáo chỉ xuất hiện khi khả năng tư duy trừu tượng của con ngườiđạt tới một mức độ nhất định Tôn giáo là sản phẩm của lịch sử Trong từng thời kỳcủa lịch sử, tôn giáo có sự biến đổi sao cho phù hợp với kết cấu chính trị và xã hội củathời đại đó Thời đại thay đổi, tôn giáo cũng có sự thay đồi, điều chỉnh theo Đến mộtgiai đoạn lịch sử, khi những nguồn gốc sản sinh ra tôn giáo lần lượt bị loại bỏ, khoahọc và giáo dục giúp cho đại đa số quần chúng nhân dân nhận thức được bản chất cáchiện tượng tự nhiên và xã hội thì tôn giáo sẽ dần mất đi vị trí của nó trong đời sống xãhội và cả trong nhận thức, niềm tin của mỗi con người Đương nhiên, để đi đến trình

độ đó sẽ vẫn còn là một quá trình phát triển rất lâu dài của xã hội loài người

_ Tính quần chúng của tôn giáo:

Tính quần chúng của tôn giáo không chỉ biểu hiện ở số lượng tín đồ các tôngiáo Hiện nay tín đồ của các tôn giáo chiếm tỷ lệ khá cao trong dân số thế giới ( nếuchỉ tính qua các tôn giáo lớn, đã có tới từ 1/3 đến 1/2 dân số thế giới chịu ảnh hưởngcủa tôn giáo ) Mặt khác, tính quần chúng cuat tôn giáo còn thể hiện ở chỗ các tôn giáo

là nơi sinh hoạt văn hóa, tinh thần của một số bộ phận quần chúng nhân dân lao động

Dù cho tôn giáo hướng con người có niềm tin vào hạnh phúc hư ảo của thế giới bênkia, song nó luôn luôn phản ánh rõ khát vọng của những người bị áp bức về một xã hội

tư do, bình đẳng, bác ái… Bởi vì, tôn giáo thường có tính nhân văn, nhân đạo vàhướng thiện Vì vậy, còn nhiều người ở trong các tầng lớp khác nhau của xã hội tintheo

_ Tính chính trị của tôn giáo:

Trong xã hội không có giai cấp, tôn giáo chưa mang tính chính trị cao Tínhchất chính trị của tôn giáo chỉ xuất hiện khi xã hội đã phân chia giai cấp, có sự khácbiệt về lợi ích, các giai cấp thống trị đã lợi dụng tôn giáo để phục vụ lợi ích riêng củamình Những cuộc chiến tranh tôn giáo trong lịch sử và hiện tại, như các cuộc thập tựchinh thời trung cổ ở châu Âu hay sự xung đột về tôn giáo ở bán đảo Ban Căng, ởPakixtan, Ấn Độ, Angiểi, Bắc Ailen, Bắc Capcadơ ( thuộc Nga ),… đều xuất phát từnhững thế lực khác nhau trong xã hội, lợi dụng tôn giáo để thực hiện mục tiêu, thamvọng chính trị của mình Trong nội bộ các tôn giáo, cuộc đấu tranh giữa các dòng, hệ,phái,… nhiều khi cũng mang tính chính trị Trong những cuộc đấu tranh ý thức hệ, thìtôn giáo thường là bộ phận của đấu tranh giai cấp.

Ngày nay, tôn giáo đang có chiều hướng phát triển, đa dạng, phức tạp hơnkhông chỉ thể hiện tính tự phát trong nhân dân, mỗi địa phương, mỗi quốc gia,… Màcòn có tổ chức ngày càng chặt chẽ, rộng lớn ngoài phạm vi địa phương, quốc gia – đó

là nhiều tổ chức quốc tế của các tôn giáo với vai trò, thế lực không nhỏ trên toàn cầu

và với những trang bị hiện đại tác động không chỉ trong lĩnh vực tư tưởng, tâm lý,…

mà cả trong chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội Vì vậy, cần nhận rõ rằng: đa số quầnchúng tín đồ đến với tôn giáo nhằm thỏa mãn nhu cầu tinh thần; song, trên thực tế, tôngiáo đã và đang bị các thế lực chính trị - xã hội lợi dụng cho thực hiện mục đích ngoàitôn giáo của họ

1.2, Nguyên tắc giải quyết vấn đề tôn giáo trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, tuy đã có sự biến đổi trên nhiều mặtnhưng vẫn còn tồn tại tôn giáo Khi giải quyết vấn đề tôn giáo cần đảm bảo các nguyêntắc:

_ Tôn trọng, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng và không tín ngưỡng của nhân

dân:

Những hành vi cấm đoán, ngăn cản theo đạo đổi đạo, bỏ chạy hay đe dọa bắtbuộc người dân phải theo đạo đều xâm phạm đến quyền tự do tư tưởng của họ

Tôn trọng tự do tín ngưỡng cũng chính là tôn trọng quyền con người, thể hiệnbản chất ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa Nhà nước XHCN không can thiệp vàkhông cho bất cứ một ai can thiệp, xâm phạm đến quyền tự do, tín ngưỡng, quyền lựachọn theo hay không theo tôn giáo của nhân dân Các tôn giáo và hoạt động tôn giáobình thường, các cơ sở thờ tự, các phương tiện phục vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu tínngưỡng của người dân được nhà nước XHCN tôn trọng và bảo hộ.

_ Khắc phục dần những ảnh hưởng tiêu cực của tôn giáo phải gắn liền với qúa

trình cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới:

Chủ nghĩa Mác-Lênin chỉ hướng vào giải quyết những ảnh hưởng tiêu cực củatôn giáo mà không chủ trương can thiệp vào công việc nội bộ của các tôn giáo Chủnghĩa Mác-Lênin chỉ ra rằng, muốn thay đổi ý thức xã hội trước hết cần thay đổi tồntại xã hội; muốn xóa bỏ ảo tưởng nảy sinh trong tư tưởng con người, phải xóa bỏnguồn gốc sinh ra ảo tưởng đó Đó là một qúa trình lâu dài, và không thể thực hiệnđược nếu tách rời việc cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới

_ Phân biệt hai mặt chính trị và tư tưởng của tôn giáo trong quá trình giải

quyết vấn đề tôn giáo:

Hai mặt chính trị và tư tưởng thường thể hiện và có mối quan hệ với nhau trongvấn đề tôn giáo và bản thân mỗi tôn giáo Mặt chính trị phản ánh mối quan hệ giữa tiến

bộ với phản tiến bộ, phản ánh mâu thuẫn đối kháng về lợi ích về kinh tế, chính trị giữacác giai cấp, mâu thuẫn giữa những thế lực lợi dụng tôn giáo chống lại sự nghiệp cáchmạng với lợi ích của nhân dân lao động Mặt tư tưởng biểu hiện sự khác nhau về niềmtin, mức độ tin giữa những người có tín ngưỡng, tôn giáo và những người không theotôn giáo, cũng như những người có tín ngưỡng tôn giáo khác nhau, phản ánh mâuthuẫn không mang tính đối kháng

Phân biệt hai mặt chính trị và tư tưởng trong giải quyết vấn đề tôn giáo thựcchất là phân biệt tính khác nhau của hai loại mâu thuẫn luôn tồn tại trong bản thân tôngiáo và trong vấn đề tôn giáo Việc phân biệt hai mặt này là cần thiết nhằm tránhkhuynh hướng cực đoan trong quá trình quản lý, ứng xử về vấn đề liên quan đến tínngưỡng, tôn giáo

_ Quan điểm lịch sử cụ thể trong giải quyết vấn đề tín ngưỡng, tôn giáo:

Tôn giáo không phải là một hiện tượng xã hội bất biến, ngược lại nó luôn vậnđộng và biến đổi không ngừng tùy thuộc vào những điều kiện kinh tế - xã hội – lịch

sử Mỗi tôn giáo đều có lịch sử hình thành, quá trình tồn tại và phát triển nhất định Ởtrong thời kỳ lịch sử khác nhau, vai trò, tác động của tín ngưỡng tôn giáo đối với đờisống xã hội không giống nhau Quan điểm, thái độ của các giáo hội, giáo sĩ, giáo dân

về những lĩnh vực của đời sống xã hội luôn có sự khác biệt Vì vậy cần phải có quanđiểm lịch sử cụ thể khi xem xét, đánh giá và ứng xử đối với những vấn đề có liên quanđến tôn giáo và đối với tư tưởng tôn giáo cụ thể

II, Liên hệ đến quan điểm của đảng, nhà nước ta về vấn đề theo đạo và truyền đạo ở nước ta hiện nay

2.1, Tình hình, đặc điểm của các tôn giáo ở Việt Nam hiện nay

2.1.1, Khái quát tình hình các tôn giáo ở Việt Nam hiện nay

Việt Nam là quốc gia có nhiều tôn giáo: Việt Nam là quốc gia đa dân tộc, có 54dân tộc Việt Nam có khoảng 13 tôn giáo được công nhận về tư cách pháp nhân ( Phậtgiáo, Công giáo, Hồi giáo, Tin lành, Cao Đài, Phật giáo Hòa Hảo, Tứ Ân Hiếu Nghĩa,Bửu Sơn Kỳ Hương, Baha’I, Minh Lý đạo – Tam Tông Miếu, Giáo hội Phật đườngNam Tông công nhận về mặt tổ chức hoặc đã đăng ký hoạt động với khoảng 24 triệutín đồ, 95.000 chức sắc, 200.000 chức việc và hơn 23.250 cơ sở thờ tự Các tổ chức tôngiáo mang nhiều hình thức tồn tại khác nhau Có tôn giáo du nhập từ bên ngoài, vàocác thời điểm hoàn cảnh khác nhau, như Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Hồi giáo; cótôn giáo nội sinh, như Cao Đài, Hòa Hảo

Ước tính, hiện nay ở Việt Nam có khoảng 80% dân số có đời sống tín ngưỡng,tôn giáo, trong đó có khoảng gần 20 triệu tín đồ của các tôn giáo đang hoạt động mộtcách ổn định và bình thường chiếm 25% dân số Cụ thể:

_ Phật giáo: Gần 10 triệu tín đồ ( những người đã quy y Tam Bảo ), có mặt chủyếu hầu hết ở các tỉnh, thành phố trong cả nước, trong đó tập trung đông nhất ở Hà

Nội, Bắc Ninh, Nam Định, Hải Phòng, Hải Dương, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, QuảngNgãi, Bình Định, Khánh Hòa, TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Lâm Đồng, Sóc Trăng,Trà Vinh, TP Cần Thơ,…

_ Thiên chúa giáo: Là tôn giáo xuất hiện cách đây hơn 2000 năm, được du nhậpvào Việt Nam cách đây gần 4 thế kỉ Hiện có hơn 5,5 triệu tín đồ, có mặt ở 50 tỉnh,thành phố, trong đó có một số tỉnh tập trung đông, chủ yếu như Nam Định, Ninh Bình,Thái Bình, Hải Phòng, Nghệ An, Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Kon Tum, Đắk Lắk, Khánh Hòa,Bình Thuận, Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Vĩnh Long, An Giang, TP CầnThơ,…

_ Đạo Cao Đài: Hơn 2,4 triệu tín đồ có mặt hầu hết ở các tỉnh Nam Bộ như TâyNinh, Long An, Bến Tre, TP Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Vĩnh Long, An Giang, TP.Cần Thơ,…

_ Phật giáo Hòa Hỏa: Hình thành ở An Giang vào năm 1939 do chịu ảnh hưởngsâu đậm của Phật giáo, hiện có gần 1,3 triệu tín đồ, tập trung chủ yếu ở các tỉnh miềnTây Nam Bộ như: An Giang, Cần Thơ, Hậu Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long

_ Đạo Tin lành: Xuất hiện vào thế kỉ XVI ở châu Âu, được du nhập vào ViệtNam năm 1911, hiện có khoảng 1 triệu tín đồ tập trung ở các tỉnh: Đà Nẵng, QuảngNam, TP Hồ Chí Minh, Bến Tre, Long An, Lâm Đồng, Đắk Lắk, Gia Lai, Đắk Nông,Bình Phước,… và một số tỉnh thành phía Bắc

_ Hồi giáo: Là tôn giáo thế giới ra đời vào đầu thế kỉ VII Hơn 90.000 tín đồ,tập trung ở các tỉnh: An Giang, TP Hồ Chí Minh, Bình Thuận, Ninh Thuận,… Ngoàitôn giáo chính thức đang hoạt động bình thường, còn một số nhóm tôn giáo địaphương, hoặc mới được thành lập có liên quan đến Phật giáo, hoặc mới du nhập ở bênngoài vào như: Tịnh Độ Cư Sỹ, Bửu Sơn Kỳ Hương, Tứ Ân Hiếu Nghĩa, Tổ TiênChính Giáo, Bàlamôn, Baha’I và các hệ phái tin lành

2.1.2, Đặc điểm của tôn giáo ở Việt Nam hiện nay

_ Tôn giáo ở Việt Nam đa dạng, đan xen, chung sống hòa bình và gần như

không có sự xung đột, đấu tranh tôn giáo ( điểm nổi bật nhất ):

Việt Nam là nơi giao lưu của các luồng văn hóa thế giới Các tôn giáo ở ViệtNam có sự đa dạng về nguồn gốc và truyền thống lịch sử Mỗi tôn giáo ở Việt Nam cóquá trình lịch sử tồn tại và phát triền khác nhau, nên sự gắn bó với dân tộc cũng khácnhau Tín đồ của các tôn giáo khác nhau cùng chung sống hòa bình, đoàn kết, đùm bọclẫn nhau trên một địa bàn, giữa họ có sự tôn trọng niềm tin của nhau và chưa từng xảy

ra xung đột, chiến tranh tôn giáo Thực tế cho thấy, không có một tôn gióa nào du nhậpvào Việt Nam mà không mang dấu ấn, không chịu ảnh hưởng của bản sắc văn hóaViệt Nam

Ví dụ: Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc Việt Nam thì các tôn giáo ở Việt

Nam có sự đa dạng về nguồn gốc về truyền thống lịch sử và mỗi tôn giáo ở Việt Namđều có quá trình tồn tại và phát triển khác nhau nhưng đều tồn tại và gắn bó với dântộc, tín đồ của tôn giáo dù khác nhau nhưng cùng chung sống hòa bình trên một địabàn Giữa những người đi theo tín ngưỡng tôn giáo và những người không theo tínngưỡng tôn giáo họ đều luôn dành sự tôn trọng nhau Và những người có tín ngưỡngtôn giáo thì tôn trọng niềm tin của nhau Người thì tin vào Đức Phật, người thì tin vàoChúa và Đức Chúa Trời Do đó trong suốt chiều dài lịch sử Việt Nam thì không xảy raxung đột chiến tranh tôn giáo Các tôn giáo ở bên ngoài du nhập vào Việt Nam có thểbằng cách này hay cách khác thì đều mang dấu ấn và chịu ảnh hưởng lớn của bản sắcvăn hóa Việt Nam và cùng với dân tộc, gắn bó đồng hành với dân tộc, tiến hành đấutranh gìn giữ độc lập chủ quyền Điển hình là Phật giáo đã vào rất lâu rồi và được coi

là bản sắc dân tộc Việt Nam, nên trong hồ sơ lý lịch nếu người nào khi không theo tôngiáo thì coi người đó đều ảnh hưởng bởi quan niệm triết lý của giáo lý Phật giáo

_ Các tôn giáo vào Việt Nam nói chung luôn đồng hành cùng dân tộc, và có

nhiều đóng góp quan trọng trong quá trình xây dựng và bảo vệ đất nước:

Đồng hành, gắn bó cùng dân tộc cả trong giai đoạn đấu tranh giành chínhquyền, cả trong giai đoạn đấu tranh bảo vệ tổ quốc và cả trong giai đoạn xây dựng đấtnước hiện nay Bởi vì các tín đồ theo tôn giáo, các chức sắc tôn giáo trước hết họ làcông dân của một đất nước, họ là một tín đồ vậy thì khi đất nước mà bị xâm lược rõ

ràng họ phải cùng với dân tộc để gìn giữ lấy độc lập dân tộc Bản thân bọn thực dân

Đế quốc xâm lược ở Việt Nam nó không trừ chỗ nào, nó không trừ nơi có làng đạo, cóchùa chiền, có nhà thờ Nên bản thân tôn giáo cũng là nạn nhân của bọn thực dân Đếquốc Còn trong giai đoạn hiện nay, với số lượng 24 triệu tín đồ chiếm khoảng 1/4 dân

số cả nước, số lượng rất lớn này đang cùng với toàn thể dân tộc tham gia vào côngcuộc xây dựng, hoàn thiện đất nước trên tất cả các lĩnh vực cả trên góc độ chính trị,kinh tế, văn hóa, tư tưởng xã hội và đặc biệt là vai trò của các tôn giáo nếu các tổ chứctôn giáo tham gia vào các hoạt động như là thiện nguyện, cứu trợ Đối với tôn giáo lớn

có nhiều chứa đựng các giá trị nhân văn nhân đạo hướng thiện có một chức năng rấtquan trọng là giáo dục ý thức cho một bộ phận quần chúng nhân dân

_ Tín đồ các tôn giáo Việt Nam phần lớn xuất thân từ nhân dân lao động có

tinh thần yêu nước, có tinh thần dân tộc:

Đa số các tín đồ tôn giáo đều có tinh thần yêu nước, chống giặc ngoại xâm, tôntrọng công lý, gắn bó với dân tộc, đi theo Đảng, theo cách mạng, hăng hái tham giaxây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam thân yêu Trong các giai đoạn lịch sử khácnhau, các tín đồ tôn giáo cùng với các tầng lớp nhân dân đã làm nên những thắng lợi tolớn, vẻ vang của dân tộc và có ước vọng sống tốt lời đẹp đạo

_ Hàng ngũ chức sắc các tôn giáo có vai trò, vị trí quan trọng trong giáo hội,

có uy tín, ảnh hưởng lớn đối với tín đồ:

Chức sắc tôn giáo là các tín đồ có chức vụ, phẩm sắc cao trong tôn giáo, họ tựnguyện thực hiện thường xuyên nếp sống riêng theo giáo luật, giáo lý của tôn giáo màmình tin theo Về mặt tôn giáo, chức năng của họ là truyền bá, thực hành giáo luật,giáo lý, lễ nghi, quản lý tổ chức của tôn giáo, duy trì, củng cố và phát triển tôn giáo,chuyên chăm lo đến đời sống tâm linh của tín đồ

Trong giai đoạn hiện nay, hàng ngũ chức sắc các tôn giáo ở Việt Nam luôn chịu

sự tác động của tình hình chính trị - xã hội trong và ngoài nước, nhưng nhìn chung xuhướng tiến bộ trong hàng ngũ chức sắc ngày càng được phát triển nâng cao

_ Các tôn giáo ở Việt Nam đều có quan hệ với các tổ chức, các nhân tôn giáo ở

nước ngoài: