Ngày này cùng với sự phát triển của xã hội, hội nhập thế giới thì gia đình đã có những thay đổi nhất định nhằm phù với xã hội và nhu cầu của con người.. Kh愃Āi niê 1 m Gia đình là một hìn
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA HỆ THỐNG THÔNG TIN KINH TẾ VÀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
-
-BÀI THẢO LUẬN
CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
Tên đề tài: So sánh sự khác nhau giữa gia đình Việt Nam truyền thống và hiện đại.
Điều kiện quan trọng nhất để bảo vệ và gìn giữ hạnh phúc gia đình là gì?
Nhóm thực hiện: 09 Lớp học phần: 2154HCMI0121 Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Thu Hà
Trang 2
MỤC LỤC
GIƠI THIÊ1U THÀNH VIÊN 1
LỜI MƠ Đ4U 2
I PHÂN T䤃ĀCH, SO S䄃ĀNH GIA Đ;NH VIÊ1T NAM TRUY=N THỐNG VÀ HIÊ1N ĐẠI 3
1 Kh愃Āi niê 1 m 3
2 So s愃Ānh sư kh愃Āc nhau giưa gia đInh Viê 1t Nam truyền th Āng và gia đInh Viê 1 t Nam hiê 1 n đ 愃i 3
2.1 So s愃Ānh sư kh愃Āc nhau 3
2.2 Nguyên nhân cPa sư thay đQi 9
2.3 Ưu, như ơc điểm cPa hai mô hInh 10
2.4 GiXi ph愃Āp khZc ph甃c nhưng điều h愃n chĀ cPa gia đInh hiê 1 n đ 愃i 12
II YẾU TỐ QUAN TRỌNG NH ĀT Đ_ GIƯ GIA Đ;NH HẠNH PH唃ĀC 12
III Đ䄃ĀNH GI䄃Ā Đ= TÀI 14
LỜI KẾT 15
Trang 3LỜI MƠ Đ4U
Bạn đã từng nghe câu nói của Elizabeth Berg: “Bạn được sinh ra từ gia đình của mình và gia đình được sinh ra từ trong bạn Không mưu cầu Không đổi chác.” Trong cuộc sống mỗi chúng ta, có đôi lúc ta sẽ gặp phải những khó khăn và thử thách, những lúc ấy ta thường tìm đến những điểm tựa tinh thần giúp con người ta yêu đời, lạc quan và vượt qua được gian khổ Nơi đó không đâu xa xôi mà
nó chính là gia đình
Gia đình là một phần không thể thiếu của xã hội, mỗi gia đình là một phần của xã hội Gia đình thức hiện chức năng của xã hội Gia đình có hạnh phúc, phát triển, tiến bộ thì xã hội mới giàu đẹp, văn minh Nhà nước ta cũng đang có những chính sách để bảo vệ lợi ích của mỗi người, đồng thời hỗ trợ các gia đình phát triển làm giàu, chính sách hôn nhân gia đình đảm bảo quyền bình đẳng
và hạnh phúc của gia đình
Ngày này cùng với sự phát triển của xã hội, hội nhập thế giới thì gia đình đã có những thay đổi nhất định nhằm phù với xã hội và nhu cầu của con người Tuy có sự khác nhau giữa gia đình hiện đại và gia đình truyền thống nhưng vẫn mang đúng chất của gia đình Việt Nam Gia đình hiện đại phát triển và hoàn thiện trên cơ sở của gia đình truyền thống nhưng vẫn có những mặt hạn chế cần phải được khắc phục
Đề tài thảo luận của nhóm : “So sánh sự khác nhau giữa gia đình Việt Nam truyền thống và hiện đại Điều kiện quan trọng nhất để bảo vệ và giữ gìn hạnh phúc gia đình là gì?”
Trang 4NỘI DUNG
I PHÂN T䤃ĀCH, SO S䄃ĀNH GIA Đ;NH VIÊ1T NAM TRUY=N THỐNG VÀ HIÊ1N ĐẠI
1 Kh愃Āi niê 1 m
Gia đình là một hình thức cộng đồng xã hội đặc biệt, được hình thành, duy trì, củng cố chủ yếu dựa trên cơ sở hôn nhân, quan hệ huyết thống và quan hệ nuôi dưfng, cùng với những quy định về quyền và nghga vụ của các thành viên trong gia đình
Gia đình truyền thống được coi là đại gia đình cùng chung sống từ 3 thế hệ trở lên: ông
ba - cha mẹ - con cái mà người ta quen gọi là "tam, tứ, ngũ đại đồng đường" Đây là kiểu gia đình khá phổ biến và tập trung nhiều nhất ở nông thôn, chứa nhiều yếu tố dường như bất biến, ít đổi thay Cơ sở phát sinh và tồn tại của nó xuất phát từ nền kinh tế tiểu nông, ra đời từ nôi văn hoá bản địa, được bảo lưu và truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác
Gia đình hiện đại hay còn gọi là gia đình hạt nhân là gia đình chỉ có hai thế hệ, bao gồm một cặp vợ chồng (bố mẹ) và con cái mà họ sinh ra, tồn tại như một đơn vị độc lập, gọn nhẹ, linh hoạt và có khả năng thích ứng nhanh với các biến đổi xã hội Gia đình hiện đại đang trở nên rất phổ biến ở các đô thị và cả ở nông thôn – thay cho kiểu gia đình truyền thống từng giữ vai trò chủ đạo trước đây
2 So s愃Ānh sư kh愃Āc nhau giưa gia đInh Viê 1t Nam truyền th Āng và gia đInh Viê 1 t Nam hiê 1 n
đ 愃i.
2.1 So s愃Ānh sư kh愃Āc nhau
Tiêu chí
Gia đInh Việt Nam truyền
th Āng
Gia đInh Việt Nam hiện đ 愃i
1.Quy mô,
kết cấu của
gia đình
Quy mô Gia đình truyền thống Việt
Nam xưa có quy mô lớn, trong gia đình có nhiều thế
hệ Thường là 3 hoặc 4 thế hệ cùng chung sống dưới một mái nhà
Gia đình Việt Nam ngày nay
về quy mô đã được thu nhỏ hơn so với ngày xưa, số thành viên trong gia đình đã trở nên
ít hơn Thường chỉ có 2 thế hệ
là cha mẹ và con cái chung
Trang 5sống với nhau.
Loại hình gia đình Là gia đình mở rộng, một
người chồng có thể lấy nhiều vợ
Thường đẻ rất nhiều con, có những gia đình có tới gần chục người con Con cái sống thiếu thốn, không được đáp ứng các nhu cầu để phát triển đầy đủ
Ít bình đẳng: trong gia đình thì con trai luôn được coi trọng hơn con gái Con trai thì được đi học con gái thì không
là gia đình hạt nhân, luật pháp quy định phải tuân theo chế
độ 1 vợ - 1 chồng
Số con trong gia đình cũng không còn nhiều như trước, mỗi gia đình thường chỉ sinh 1-2 con
Bình đẳng hơn, con trai hay con gái cũng đều như nhau
2.Chức năng
của gia đình
Chức năng tái sản xuất con người
Gia đình truyền thống trước kia hầu như nhà nào cũng sinh rất nhiều con Mọi người cho rằng số con càng nhiều, càng đông thì nhà ấy càng có phúc
Các gia đình sinh đẻ một cách
tự do, không có kế hoạch, muốn sinh bao nhiêu thì sinh
Gia đình truyền thống có xu hướng tự sinh con tại nhà gây
Các gia đình Việt Nam hiện nay đã không còn sinh nhiều con như trước đây
Tỉ lệ số người đồng ý rằng nhất định phải có con trai cũng đã giảm rất nhiều, con trai hay con gái cũng đều bình đẳng như nhau
Trang 6ra những ảnh hưởng xấu tới sức khỏe cả bà mẹ lẫn trẻ nhỏ
Quan niệm “gia đình nhất thiết phải có con trai” vẫn được rất nhiều người ủng hộ
Lý do được cho là vì để có người nối dõi tông đường, để
có người nương tựa lúc tuổi già…
Việc sinh con chịu sự điều chỉnh bởi chính sách xã hội của Nhà nước, tùy theo tình hình dân số và nhu cầu về sức lao động của xã hội Việc sinh
đẻ được các gia đình thực hiện một cách chủ động, tự giác
Chức năng
kinh tế và tổ
chức tiêu
dùng
Gia đình Việt Nam truyền thống chủ yếu hoạt động kinh
tế nhỏ lẻ, riêng rẽ, tự cung tự cấp là chính
Đặc trưng của đơn vị kinh tế truyền thống là sản xuất hàng hóa đáp ứng nhu cầu thị trường quốc gia
Gia đình Việt Nam hiện đại
đã có những sự thay đổi, các thành viên trong gia đình đã thực hiện hoạt động kinh tế ngoài gia đình
Chuyển từ sản xuất hàng hóa đáp ứng nhu cầu của thị trường quốc gia thành đáp ứng nhu cầu của thị trường toàn cầu
Gia đình trở thành một đơn vị tiêu dùng quan trọng của xã hội vì sự phát triển của kinh
tế hàng hóa và nguồn thu nhập ngày càng tăng
Chức năng
giáo dục Gia đình truyền thống thì con
Gia đình hạt nhân làm giảm
cơ hội truyền thụ những hiểu
Trang 7(Xã hô xi hóa)
cái sẽ được chỉ bảo, dạy dỗ của cả ông bà, cha mẹ, chú bác nhiều hơn gia đình hiện đại
Con cái thường chịu sự giáo dục nhiều bởi gia đình, họ hàng, làng xóm, trường lớp
Thường chỉ con trai mới được đến trường, đi học
biết về việc nuôi dạy con cái
từ thế hệ ông bà cho thế hệ cha mẹ Hiện nay, xu hướng đầu tư tài chính của gia đình cho giáo dục con cái đã tăng lên rất nhiều Không chỉ giáo dục về đạo đức, ứng xử trong gia đình, dòng họ mà còn hướng đến cả các kiến thức khoa học hiện đại
Có sự gia tăng của các hiện tượng tiêu cực trong xã hội và trong nhà trường, kỳ vọng và niềm tin của các bậc cha mẹ vào hệ thống giáo dục trong việc rèn luyện đạo đức, nhân cách ngày càng giảm đi so với trước đây Vai trò của gia đình trong việc thực hiện chức năng xã hội hóa, giáo dục trẻ
em đang giảm sút
Đã có sự bình đẳng giữa nam
và nữ trong vấn đề giáo dục Mọi giới tính, mọi lứa tuổi đều được tiếp nhận sự giáo dục như nhau
Chức năng
thỏa mãn nhu
cầu tâm sinh
lý, duy trì
tình cảm
Trong gia đình Việt Nam truyền thống coi trọng những giá trị về vợ chồng, con gái –
bố mẹ theo những chuẩn mức nhất định Người vợ kỳ vọng
Gia đình Việt Nam hiện đại vẫn coi trọng những giá trị truyền thống nhưng bây giờ
họ có thể tự do tìm một đối tượng phù hợp
Trang 8vào vai trò trụ cột kinh tế của người chồng hơn là tình yêu
Còn người chồng lại coi trọng vai trò làm mẹ, làm vợ của người con gái
Gia đình Việt Nam truyền thống rất ít khi ly dị Nên có nhiều cuộc hôn nhân chỉ sống trên danh nghga, khiến cho cả hai không hạnh phúc gia đình không mang lại hạnh phúc và
sự ấm áp
Gia đình hiện đại hay xảy ra rất nhiều tranh cãi, vấn đề; nhiều gia đình ly thân, ly hôn Khi tỉ lệ gia đình chỉ có một con tăng lên thì đời sống tâm
lý, tình cảm của cả trẻ em lẫn người lớn cũng kém phong phú hơn Tuy nhiên thì con cái lại được đáp ứng đầy đủ
về như cầu, ưu tiên để phát triển
Tác động của công nghiệp hóa và toàn cầu hóa dẫn tới tình trạng phân hóa giàu nghèo sâu sắc
3.Mối quan
hệ giữa các
thành viên
trong gia
đình
Quan hệ hôn nhân và quan
hệ vợ chồng
Ngày xưa có một hiện tượng đáng buồn đó là hôn nhân không dựa trên tình cảm mà
là hôn nhân bị sắp đặt, ép buộc Hiện tượng “bố mẹ đặt đâu con ngồi đấy” cộng với việc “trọng nam khinh nữ” đã khiến cho nhiều người phụ nữ phải chịu đựng cuộc sống hôn nhân vô cùng bất hạnh
Hiện nay gần như đã không còn các cuộc hôn nhân bị sắp đặt, ép buộc Hầu như tất cả các cuộc hôn nhân đều là tự nguyện, xuất phát từ tình cảm của cả hai bên Dù là hôn nhân tự nguyện, không ép buộc nhưng sức ép từ cuộc sống hiện đại đã khiến cho các gia đình gánh chịu rất nhiều mặt trái: ly hôn, ly thân,
Trang 9Trong gia đình truyền thống,
người chồng là trụ cột gia
đình, mọi quyền lực trong gia
đình đều thuộc về người đàn
ông Người chồng là người
chủ sở hữu tài sản của gia
đình, người quyết định các
công việc quan trọng của gia
đình
Trái lại, người vợ trong gia
đình lại ít có vị trí, tiếng nói
Hầu như chỉ đảm nhận các
công việc nhà và chăm sóc
con cái
ngoại tình; người già cô đơn, trẻ em sống ích kỷ; bạo hành gia đình… Từ đó, dẫn tới giá trị truyền thống trong gia đình
bị coi nhẹ
Trong gia đình Việt Nam hiện đại, không nhất thiết người làm chủ gia đình phải là người đàn ông Ngoài đàn ông thì phụ nữ cũng có thể làm chủ gia đình hoặc là cả hai vợ chồng cùng nhau làm chủ gia đình
Trang 10Quan hệ giữa các thế hệ, các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình
Mối quan hệ giữa các thành viên được củng cố bằng chế
độ tông pháp và chế độ gia trưởng
Có sự mâu thuẫn gay gắt trong các mối quan hệ như:
mẹ chồng – nàng dâu, em chồng – nàng dâu
Tuy nhiên thì trong gia đình truyền thống, một đứa trẻ sinh
ra và lớn lên dưới sự dạy bảo thường xuyên của ông bà, cha
mẹ ngay từ khi còn nhỏ Còn người cao tuổi vì được sống cùng con cháu nên nhu cầu về tâm sinh lý, tình cảm được đáp ứng đầy đủ
Mối quan hệ giữa các cá nhân trong gia đình đã trở nên bình đẳng hơn, tự do hơn
Vẫn còn những mâu thuẫn tồn tại trong các mối quan hệ nhưng đã bớt gay gắt hơn trước
Trong gia đình hiện đại, việc giáo dục trẻ em gần như phó mặc cho mà trường mà thiếu
đi sự dạy bảo thường xuyên của ông bà, cha mẹ Còn người cao tuổi phải đối mặt với sự cô đơn, thiếu thốn về mặt tình cảm
2.2 Nguyên nhân c"a sư thay đ%i
Xét đến cùng thì xã hội cũng giống như tự nhiên luôn luôn vận động, biến đổi không ngừng Từ đó dẫn đến các yếu tố bên trong nó cũng thay đổi và gia đình là một trong số đó Trước kia, gia đình ở Việt Nam là gia đình truyền thống, tuy nhiên, cùng với sự biến đổi không ngừng của xã hội, dẫn theo các yếu tố bên trong nó và những yếu tố khác (kinh tế văn hóa -chính trị - quân sự thay đổi) xuất hiện loại gia đình mới, gia đình hiện đại Gia đình Việt Nam từ truyền thống đến hiện đại có nhiều biến đổi Sự biến đổi đó là do chịu ảnh hưởng của nhiều yếu
tố cả bên ngoài lẫn bên trong Có thể thấy rõ ràng nhất là sự thay đổi về cơ cấu gia đình, trong đó bao gồm quy mô gia đình và các quan hệ xã hội trong và ngoài gia đình
Trước hết, nguyên nhân bắt đầu do yếu tố bên trong gây ra sự thay đổi Sự thay đổi này
là do cuộc sống thực tế và nỗ lực của phụ nữ trong việc tham gia lao động có thu nhập và nâng cao trình độ học vấn Tỉ lệ biết chữ cũng như tỉ lệ có bằng cấp cao của phụ nữ không hề thua kém
Trang 11nam giới Những thay đổi này cải thiện vị trí của phụ nữ trong gia đình, khiến cho tiếng nói của
họ cũng ngày càng được tôn trọng hơn Mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình ngày càng bình đẳng hơn, nhất là giữa vợ và chồng Quan hệ cha mẹ-con cái cũng ngày càng dân chủ hơn vì các thế hệ càng về sau càng hiểu biết hơn do có điều kiện học hành và tiếp cận tri thức nhiều hơn Vì thế con cái ngày càng chủ động hơn trong những quyết định hệ trọng liên quan đến bản thân mình như nghề nghiệp, việc làm và hôn nhân hay cách sống Sự biến đổi của gia đình Việt Nam không chỉ để điều chỉnh sự thích nghi của hệ thống xã hội, mà nhìn từ một góc độ khác, sự biến đổi lại diễn ra từ chính trong lòng thiết chế gia đình Gia đình lúc này sẽ không được xem xét trên bình diện rộng lớn trong mối quan hệ của nó với xã hội, đóng vai trò là một thành phần của cấu trúc xã hội mà được nhìn nhận từ bên trong: các quan hệ xã hội của những thành viên trong gia đình Dưới cách tiếp cận này thì sự biến đổi của gia đình Việt Nam từ mô hình truyền thống sang mô hình hiện đại xuất phát từ chính những nguyên nhân bên trong nó, đó
là mâu thuẫn trong các quan hệ xã hội Mâu thuẫn giữa các thế hệ diễn ra do có sự khác biệt về tuổi tác, tư tưởng, quan niệm, lối sống sẽ làm cho các cá nhân cảm thấy gò bó mất tự do khi cùng chung sống với nhau, cuộc sống của gia đình luôn đặt trong tình trạng căng thẳng Sự chênh nhau
về thế hệ này khiến cho xu hướng tách ra ở riêng tăng cao, khi đó mỗi cá nhân sẽ thỏa mãn được nhu cầu tự do của riêng mình, có thể hành động theo ý muốn của bản thân
Ngoài ra, gia đình Việt Nam thay đổi cũng có một phần nguyên nhân từ các yếu tố bên ngoài Sự du nhập của các nền văn hóa phương Tây làm nảy sinh vấn đề là những tập tục, tập quán đã cũ, lỗi thời nếu vẫn được lưu giữ sẽ khiến cho gia đình Việt Nam không phù hợp với xu hướng phát triển chung của xã hội và trở nên lạc hậu, chậm thích ứng Trong khi đó, thời đại mới lại mang đến nhiều giá trị tiến bộ cần tiếp nhận như sự bình đẳng nam nữ, bình đẳng trong nghga
vụ trách nhiệm, dân chủ trong các mối quan hệ gia đình, tôn trọng tự do và lợi ích cá nhân…Và lớp trẻ do tiếp cận nhiều hơn với các tiến bộ khoa học k€ thuật, các trào lưu văn hóa mới từ nước ngoài nên hướng tới thay đổi về suy nghg và nhận thức, họ trở nên độc lập hơn, cái tôi cá nhân phát triển hơn, họ muốn được tự do nói lên những suy nghg của mình, tiếp thu những giá trị hiện đại Chính vì vậy, gia đình Việt Nam phải chủ động thay đổi để phù hợp với những biến đổi kinh
tế xã hội và văn hoá trong quá trình phát triển của đất nước Tuy nhiên, ta không gọi đó là các giá trị của phương Tây vì chúng không phải là độc quyền của gia đình phương Tây mà là những thay đổi tiến bộ, tất yếu, và không thể cưfng lại của nhân loại trong quá trình phát triển Hoặc cho dù nước ta có tiếp nhận những giá trị đó từ phương Tây chăng nữa thì đó cũng là sự tiếp nhận tích cực và sáng suốt trong quá trình hội nhập với thế giới