Thực hiện khảo sát chương trình tour tham quan du lịch dành cho học sinh trung học tại thành phố Hồ Chí Minh của các công ty lữ hành tại thành phố này dưới góc nhìn của những người liên
KHÁI QUÁT CHUNG VỀ DU LỊCH
Khái quát chung
1.1.1 Lược sử ra đời của hoạt động du lịch
Từ xa xưa, du lịch đã được xem như một sở thích và hoạt động nghỉ ngơi tích cực của con người Hoạt động này đã hình thành từ rất sớm trong bối cảnh lịch sử, tương tự như nhiều ngành khoa học, kỹ thuật, nghệ thuật và sản xuất khác.
Trong thời cổ đại, những người "khách du lịch" đầu tiên chủ yếu là quý tộc, thương gia, nhà tu hành và nhà khoa học, tham gia vào các chuyến đi với nhiều mục đích, bao gồm cả du lịch, mặc dù khái niệm này chưa được hình thành Ở các nền văn minh phát triển như Ai Cập, Ấn Độ, Lưỡng Hà, Trung Hoa, Hy Lạp và La Mã, con người có nhiều cơ hội để rời khỏi nơi ở quen thuộc, giao lưu và tìm hiểu về văn hóa, kinh tế, khoa học, kỹ thuật và tôn giáo.
Thời kỳ Trung đại chứng kiến những cuộc viễn du của các nhà thám hiểm Châu Âu, như Marco Polo và C Columbus, đã thúc đẩy giao lưu văn hóa và kinh tế giữa các châu lục Tuy nhiên, ngành du lịch chỉ thực sự chuyên nghiệp hóa khi Thomas Cook xuất hiện, người đầu tiên tổ chức kinh doanh du lịch Năm 1841, ông đã tổ chức chuyến đi cho 570 người từ Leicester đến Loughborough, và năm sau, ông thành lập hãng lữ hành đầu tiên trên thế giới.
Công ty lữ hành Thomas Cook từ 1850 đến 1900 đã đánh dấu sự khởi đầu của du lịch đại chúng Sự phát triển của đường sắt và các tàu tải trọng lớn đã tạo cơ hội cho hàng triệu người trung lưu khám phá thế giới, trước đây chỉ dành cho giới giàu có Du lịch không chỉ là vấn đề tài chính mà còn yêu cầu thời gian, mở ra cơ hội cho cả người lao động tham gia vào các chuyến đi.
1.1.2.Hiện trạng ngành du lịch
Du lịch hiện nay đã trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của nhiều quốc gia, với thu nhập từ du lịch trở thành nguồn thu chính Ở nhiều nước công nghiệp, ngành du lịch chỉ đứng sau công nghiệp dầu khí và ô tô Khái niệm về công nghiệp du lịch đã ra đời và ngành này đang phát triển mạnh mẽ Sự bùng nổ nhu cầu du lịch từ những năm 50 của thế kỷ trước vẫn tiếp tục, với số lượng du khách quốc tế hàng năm tăng nhanh chóng.
Năm 1950, toàn cầu chỉ có 25 triệu lượt khách du lịch, theo thống kê của Tổ chức Du lịch Thế giới (WTO) Đến năm 2004, lượng khách quốc tế đã tăng lên 760 triệu lượt, chiếm 11% dân số thế giới, cho thấy ngành du lịch đang trên đà phát triển mạnh mẽ Đặc biệt, số lượng khách du lịch ra nước ngoài tiếp tục tăng nhanh qua từng năm, với 545 triệu người vào năm 1995 và 760 triệu người vào năm 2000.
Năm 2003, lượng khách du lịch toàn cầu đạt 636 triệu lượt, tăng lên 691 triệu lượt vào năm 2004 Những điểm du lịch hấp dẫn nhất thường thuộc về các quốc gia có danh lam thắng cảnh nổi bật và nền văn hóa phong phú Hồng Kông đã trở thành điểm sáng du lịch Châu Á, đứng thứ 6 trong danh sách 10 quốc gia hàng đầu, với 21,8 triệu khách du lịch trong năm 2004, tăng 40% so với năm trước Đông Nam Á cũng đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn, với tổng số 43,8 triệu du khách quốc tế trong năm 2004, trong đó Malaysia dẫn đầu với 16 triệu khách, Thái Lan đứng thứ hai với 10 triệu khách, và Việt Nam xếp thứ năm với gần 3 triệu lượt khách.
1.1.3 Xu hướng phát triển của ngành du lịch
Du lịch ngày nay đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng về mặt số lượng và phát triển mạnh về mặt chất lượng
Sự phát triển của khoa học, kỹ thuật, giao thông vận tải và thông tin liên lạc, cùng với sự ổn định chính trị và phát triển kinh tế, đã tạo điều kiện thuận lợi cho du khách tiếp cận các sản phẩm du lịch Dịch vụ hàng hóa đa dạng và các phương tiện giao thông, lưu trú phong phú, với giá cả hợp lý, đáp ứng nhu cầu của nhiều tầng lớp khách hàng Xu hướng toàn cầu hóa đã mở ra nhiều cơ hội cho khách du lịch bình dân, dẫn đến sự gia tăng nhanh chóng về số lượng khách quốc tế Sự xuất hiện của những du khách không giàu cho thấy một xu hướng phát triển rõ rệt trong ngành du lịch, đó là xã hội hóa thành phần du khách, khi mà không chỉ những người giàu có mà cả những người có thu nhập trung bình cũng có thể đi du lịch ra nước ngoài trong tương lai.
Nhiều quốc gia, bao gồm Nhật Bản, đã triển khai các chính sách khuyến khích người dân đi du lịch, nhận thức rõ lợi ích của việc này đối với sức khỏe cộng đồng Cụ thể, chính phủ Nhật Bản khuyến khích công dân du lịch nước ngoài trong các kỳ nghỉ phép hàng năm.
Một xu hướng nổi bật trong ngành du lịch tương lai là sự mở rộng địa bàn du lịch toàn cầu Nhờ vào sự phát triển của giao thông và xu hướng toàn cầu hóa, du khách hiện nay có khả năng khám phá bất kỳ điểm đến nào trên thế giới Không còn giới hạn chỉ ở Châu Âu, mà du lịch sẽ lan rộng ra toàn cầu Đặc biệt, khu vực Châu Âu - Thái Bình Dương đang trở thành điểm đến hấp dẫn cho du khách quốc tế nhờ vào sự phong phú về văn hóa, cảnh quan thiên nhiên độc đáo và các hoạt động kinh tế sôi động.
Thời gian du lịch của du khách ngày càng kéo dài hơn nhờ vào sự phát triển khoa học và nỗ lực đa dạng hóa dịch vụ Điều này góp phần tăng cường sức hấp dẫn của các chuyến du lịch.
Cơ cấu chi tiêu của khách du lịch đang có sự thay đổi rõ rệt, với tỷ trọng chi cho các dịch vụ cơ bản như lưu trú, vận chuyển và ăn uống giảm, trong khi chi cho các dịch vụ bổ sung như mua sắm, giải trí và tham quan lại tăng Bên cạnh đó, xu hướng sử dụng sản phẩm du lịch trọn gói cũng giảm, cùng với việc đơn giản hóa các thủ tục xuất nhập cảnh Điều này cho thấy khách du lịch ngày càng chủ động hơn trong việc lựa chọn dịch vụ cho bản thân.
Sự phát triển không bền vững của kinh tế đã làm mất cân bằng sinh thái và gây ô nhiễm nghiêm trọng ở nhiều thành phố và vùng nông thôn trên toàn cầu Trong tương lai gần, du lịch sinh thái dự kiến sẽ trở thành một ngành kinh doanh cao cấp, khi người dân sẵn sàng chi tiền để trải nghiệm những khung cảnh thiên nhiên trong lành và ít ô nhiễm.
1.1.4 Du lịch ở Việt Nam Ở Việt Nam, đi du lịch cũng là một nhu cầu từ xa xưa Công ty du lịch Việt Nam ( nay là Tổng cục du lịch Việt Nam) được thành lập ngày 9-7-1960 tới nay đã có những phát triển đáng tự hào Từ năm 1990 đến nay, tốc độ tăng trưởng khách du lịch luôn đạt ở mức hai con số, khách du lịch quốc tế tăg 11 lần từ 250.000 lượt (năm 1990) lên xấp xỉ 3 triệu lượt (năm 2004), và tính chung lượng khách cả năm
2005 đã đạt con số trên 3,4 triêu lượt khách quốc tế ( 3.467.757 lượt khách, tăng 18,4% so với cùng kì năm 2004)
Thị trường du lịch nội địa đang phát triển mạnh mẽ nhờ vào sự cải thiện nhanh chóng của mức sống người dân Theo thống kê của Tổng cục Du lịch Việt Nam, năm 2004 ghi nhận 15 triệu lượt khách du lịch nội địa, tăng từ 10 triệu lượt vào năm 1999.
Lượng khách quốc tế đến Việt Nam từ năm 2000-2005
( Nguồn Tổng cục thống kê)
Các khái niệm về du lịch - tham quan du lịch
Du lịch hiện nay là một hiện tượng phổ biến, tác động đến hàng tỷ người trên toàn cầu Hoạt động này diễn ra mạnh mẽ và đa dạng, thể hiện tính liên ngành và ảnh hưởng sâu rộng đến các lĩnh vực kinh tế khác.
Sự phát triển mạnh mẽ của ngành du lịch yêu cầu các nhà làm du lịch cần có một nhận thức thống nhất về nội dung của ngành Tuy nhiên, tính đa dạng của hoạt động du lịch đã tạo ra khó khăn trong việc tìm ra một quan điểm chung, không chỉ ở các nước đang phát triển mà còn ở những quốc gia có ngành du lịch phát triển.
Thuật ngữ "du lịch" có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp, mang ý nghĩa là "đi một vòng" Từ này được Latinh hóa thành "tornus" và sau đó phát triển thành "tourisme" trong tiếng Pháp, trong khi "tourism" xuất hiện lần đầu trong từ điển Oxford vào năm 1811 với hai nghĩa: đi xa và du lãm Trong tiếng Việt, "du lịch" được dịch từ tiếng Hán, trong đó "du" có nghĩa là đi chơi và "lịch" có nghĩa là từng trải.
Tuy nhiên, người Trung Quốc gọi du lịch với ý nghĩa là du lãm với nghiã là đi chơi để nâng cao nhận thức
Vào năm 1963, tại hội nghị Liên Hợp Quốc về du lịch ở Roma, các chuyên gia đã định nghĩa du lịch là tổng hợp các mối quan hệ, hiện tượng và hoạt động kinh tế phát sinh từ các cuộc hành trình và lưu trú của cá nhân hoặc tập thể bên ngoài nơi cư trú thường xuyên của họ hoặc ngoài nước họ, với mục đích hòa bình Nơi lưu trú không phải là nơi làm việc của họ.
Du lịch bao gồm hai phần chính: đầu tiên, nó là sự di chuyển và lưu trú tạm thời trong thời gian rảnh rỗi của cá nhân hoặc tập thể, nhằm mục đích nghỉ ngơi, giải trí, chữa bệnh, học tập, nghiên cứu, và đôi khi kết hợp với công việc Thứ hai, du lịch là lĩnh vực kinh doanh dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu trong quá trình di chuyển và lưu trú, giúp phục hồi sức khỏe và nâng cao nhận thức về thế giới xung quanh.
Để đạt được sự phát triển bền vững và ổn định trong ngành du lịch, việc đảm bảo sự quan tâm đồng đều giữa các yếu tố kinh tế và xã hội là rất quan trọng.
Theo tiêu chí đánh giá trên, định nghĩa về du lịch của nhà địa lý Belarus
Pirojnik trong cuốn cơ sở địa lý du lịch và phục vụ tham quan (ĐHTH
Du lịch là hoạt động của con người trong thời gian rảnh rỗi, liên quan đến việc di cư và lưu trú tạm thời ngoài nơi ở chính Mục đích của du lịch là phát triển thể chất và tinh thần, nâng cao nhận thức văn hóa, cũng như tham gia vào các hoạt động thể thao Ngoài ra, du lịch còn bao gồm việc tiêu thụ các giá trị tự nhiên, kinh tế, văn hóa và dịch vụ.
Luật du lịch Việt Nam 2005 định nghĩa du lịch là hoạt động di chuyển của con người ra ngoài nơi cư trú thường xuyên để thỏa mãn nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí và nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định Việc giải thích thuật ngữ du lịch trong văn bản pháp luật có hiệu lực cao đã thể chế hóa nghị quyết của Đảng và Nhà Nước về phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, thúc đẩy đầu tư, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và góp phần xóa đói giảm nghèo ở các vùng có tiềm năng phát triển du lịch.
1.2.2 Khái niệm tham quan du lịch
Tham quan du lịch là hoạt động của khách du lịch đến các điểm tham quan, được hướng dẫn bởi những người có chuyên môn, nhằm tìm hiểu và đáp ứng nhu cầu trong chương trình du lịch Qua việc quan sát trực tiếp và nghe thuyết minh, du khách có thể thỏa mãn sự tò mò và khám phá văn hóa, lịch sử của địa điểm.
Tham quan là hoạt động của du khách trong ngày nhằm khám phá và trải nghiệm các giá trị của tài nguyên du lịch (Luật Du Lịch Việt Nam 2005)
Tham quan du lịch là hoạt động thiết yếu trong mỗi chuyến đi, nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách du lịch và là lý do chính để họ chọn chương trình của nhà cung cấp dịch vụ Hoạt động này diễn ra tại nhiều địa điểm và lĩnh vực khác nhau trong cộng đồng, từ di tích lịch sử, văn hóa đến các danh thắng và cơ sở sản xuất Đối tượng tham quan chủ yếu là các tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn, thường tập trung tại các điểm du lịch và khu du lịch, nhưng cũng có những địa điểm tách biệt Việc lựa chọn đối tượng tham quan phù hợp với nhu cầu và mục đích của khách là rất quan trọng, góp phần tạo nên trải nghiệm đáng nhớ trong chuyến đi.
Tham quan là cuộc du ngoạn của con người đến những vùng đất khác, khác với nơi cư trú thường xuyên của họ, đồng thời cũng là một hình thức giáo dục và giao lưu văn hóa - xã hội.
Hoạt động du lịch có thể được phân loại thành nhiều nhóm khác nhau dựa trên các tiêu chí khác nhau, tùy thuộc vào mục đích phân loại và quan điểm của tác giả Đến nay, chưa có bảng phân loại nào được coi là hoàn hảo Hiện tại, hầu hết các chuyên gia du lịch tại Việt Nam phân chia các loại hình du lịch theo những tiêu chí cơ bản.
1.2.3.1.1 Phân loại theo môi trường tài nguyên
Theo Pirojnik(cơ sở địa lý du lịch và dịch vụ tham quan Nxb ĐHTH
Minsk.1985-Tiếng Nga) xác định rằng du lịch là một ngành có định hướng tài nguyên rõ rệt Hoạt động du lịch được phân chia thành hai nhóm lớn: du lịch văn hóa và du lịch thiên nhiên, tùy thuộc vào môi trường tài nguyên.
Du lịch văn hoá là hoạt động du lịch chủ yếu diễn ra trong môi trường nhân văn, tập trung vào việc khai thác tài nguyên văn hoá Ngược lại, du lịch thiên nhiên nhằm thoả mãn nhu cầu của con người về thiên nhiên.
Trong số các loại hình du lịch thiên nhiên có thể thấy những loại hình du lịch biển, du lịch núi, du lịch nông thôn…
Tham quan du lịch đối với học sinh
"Du lịch học sinh" đã trở thành một khái niệm phổ biến trong ngành lữ hành, với nhiều công ty cung cấp các tour du lịch đa dạng dành cho học sinh Những tour này thường có thời gian ngắn và mức giá phải chăng, thu hút sự quan tâm của nhiều gia đình.
1.3.1.Tham quan du lịch có nhiều tác động tích cực đến các em học sinh
Hình thức học tập trực quan sinh động ngày càng trở nên phổ biến, đặc biệt trong các bài giảng về lịch sử và địa lý khi kết hợp với các tour du lịch Trước đây, chỉ có một số môn học như sử, địa, sinh học và vật lý được tổ chức trong các chuyến tham quan Hiện nay, việc tổ chức hội trại dài ngày để thực hành ngoại ngữ cũng đã trở thành xu hướng mới trong giáo dục.
Du lịch là một hoạt động giải trí lành mạnh và bổ ích cho tất cả mọi người, không chỉ riêng học sinh Sau mỗi chuyến đi, học sinh có cơ hội thư giãn và vui chơi, từ đó nâng cao hiệu quả học tập của mình.
Du lịch có tính xã hội mạnh mẽ, và việc tham gia các tour du lịch giúp học sinh củng cố mối quan hệ với bạn bè và thầy cô giáo.
Các tour du lịch về nguồn không chỉ giúp học sinh hiểu biết hơn về truyền thống văn hóa dân tộc mà còn khơi dậy tình yêu quê hương Những chuyến đi này còn tạo cơ hội cho các em học hỏi từ những gương danh nhân trong lịch sử, từ đó phát triển tinh thần học hỏi và trân trọng di sản văn hóa của dân tộc.
Việc đưa học sinh tham quan các cơ sở kinh tế không chỉ giúp định hướng nghề nghiệp mà còn tạo cơ hội cho các em hình dung và lựa chọn nghề phù hợp trong tương lai Sau mỗi chuyến đi, giáo viên có thể giải thích thêm để các em có định hướng rõ ràng trong học tập Ngoài lợi ích về hướng nghiệp, những chuyến đi này còn giáo dục tinh thần lao động và khuyến khích các em học hỏi nghiêm túc từ những người lao động.
Du lịch sinh thái giáo dục cho học sinh những kiến thức quan trọng về môi trường Các tour du lịch và tham quan cảnh đẹp tự nhiên là cơ hội lý tưởng để nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và tôn trọng cộng đồng trong lòng học sinh.
1.3.2 Tương lai và triển vọng của tour du lịch dành cho học sinh
Trên 20 triệu học sinh trên toàn quốc, hàng triệu học sinh sống ở thành thị, du lịch học sinh thực sự là một thị trường tiềm năng đối với các doanh nghiệp lữ hành Dễ dàng nhận thấy là nhu cầu tổ chức cho học sinh đi tham quan du lịch là có thực tại các trường học ở thành phố Học sinh ở các thành phố tập trung đông, cha mẹ các em lại có khả năng về tài chính (đặc biệt là học sinh tại các thành phố lớn như Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh)
Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế đã làm tăng nhu cầu nghỉ ngơi và giải trí, trong đó du lịch trở thành lựa chọn phổ biến Học sinh cần đi du lịch để giảm bớt căng thẳng học hành, đồng thời hướng tới một nền giáo dục hiện đại, phát triển toàn diện về trí tuệ và tinh thần, cũng như lòng tự hào dân tộc Đưa học sinh tiếp cận thực tế qua các chuyến tham quan du lịch chuyên đề sẽ là phương pháp hiệu quả, nhất là khi mức sống của người dân được nâng cao và cha mẹ có khả năng đảm bảo điều kiện học tập tốt nhất cho con em Đây là viễn cảnh tươi sáng cho tương lai không xa.
ĐÁNH GIÁ NHU CẦU VÀ HIỆN TRẠNG CÁC CHƯƠNG TRÌNH TOUR THAM QUAN DU LỊCH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC TẠI TP HỒ CHÍ MINH
Nhu cầu du lịch của học sinh trung học tại Tp Hồ Chí Minh
Thông qua điều tra và khảo sát với số lượng 500 học sinh, cùng các phụ huynh gia đình, nhà trường chúng tôi có được kết quả sau:
Số lượng phiếu phát ra: 500 phiếu thu lại 242 phiếu
Trong quá trình dự trù khảo sát, chỉ có 5 trong số 10 trường trong thành phố đồng ý tham gia do lo ngại ảnh hưởng đến việc học của học sinh Thêm vào đó, đây là giai đoạn cao điểm của kỳ thi, khiến các trường không thể hỗ trợ Một số trường hợp khác gặp khó khăn và yêu cầu phải có công văn từ sở giáo dục mới cho phép thực hiện khảo sát.
Số lượng phụ huynh khảo sát tại cổng các trường tuy không nhiều nhưng có được mặt bằng chơng(
Sau đây là kết quả chi tiết sau khi khảo sát học sinh:
1.Nhu cầu đi du lịch của học sinh
Tỷ lệ học sinh thích tham quan
Nhận xét chung: Đại đa số học sinh trung học đều nói rằng học sinh cần đi tham quan du lịch 239/242 ( chiếm 98.8%)
Số học sinh nói không nên đi chỉ là thiểu số 3/242 học sinh
2.Ý kiến cha mẹ về việc đi du lịch của học sinh:
Yù kiến Số lượng lựa chọn %
2/3 cha mẹ muốn cho con đi tham quan du lịch, như 1 phụ huynh nói “ để nó biết đời với người ta”
Còn 1/3 không muốn cho con đi vì lý do an toàn và tài chính
3.Thích đi du lịch cùng ai: Đối tượng học sinh thích đi du lịch chung
Gia đình bạn bè Nhà Trường
Nhu cầu được đi chơi cùng bạn bè chiếm tỉ lệ cao nhất 79.5% ứng với 190 học sinh
Gia đình chiếm tỉ lệ 13% trong việc tham gia tổ chức tour dã ngoại cho học sinh, trong khi sự giám sát của nhà trường chỉ đạt 7.5% Điều này cho thấy sự kém hiệu quả trong hoạt động của nhà trường trong việc mua tour cho học sinh.
4 Loại hình tour du lịch yêu thích: Địa điểm học sinh thích đi
M iền núi M iền biển Thôn quê thanh pho lon
Tỷ lệ học sinh chọn các miền núi, thôn quê và miền biển rất cao, trong đó miền núi dẫn đầu với 120 lựa chọn, trong khi các thành phố lớn chỉ nhận được 25 lựa chọn.
5.Phương tiện di chuyển được yêu thích trong khi đi tham quan du lịch:
Phương tiện tham quan du lịch được yêu thích
160 xe đạp khác ôto tàu hoả
Ô tô luôn được ưa chuộng trong các chuyến tham quan du lịch của học sinh nhờ tính tiện dụng vượt trội Mặc dù tàu hỏa và xe đạp cũng được sử dụng, nhưng chúng chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ nhằm đáp ứng nhu cầu khám phá của học sinh.
6.Mục đích đi du lịch:
Nhu cầu giải trí luôn là ưu tiên hàng đầu trong du lịch, giúp cải thiện khả năng học tập và làm việc Đối với lứa tuổi từ 12 đến 18, việc khám phá cuộc sống trở thành một phần không thể thiếu, dẫn đến những phản kháng mạnh mẽ khi họ phát hiện người lớn, như hướng dẫn viên, nói sai hoặc nói dối Điều này rất khó để khôi phục niềm tin.
2.1.2 Phân tích nhu cầu du lịch
Động cơ du lịch là yếu tố chủ quan quan trọng thúc đẩy con người thực hiện hành động đi du lịch Nó phản ánh nguyên nhân tâm lý khuyến khích con người khám phá, tìm kiếm sự mới mẻ và thể hiện qua các nguyện vọng, hứng thú và yêu thích Hiểu rõ động cơ này giúp chúng ta nắm bắt nhu cầu du lịch của con người một cách hiệu quả hơn.
Con người có nhiều nhu cầu đa dạng và phức tạp, trong đó nhu cầu du lịch cũng rất phong phú và thay đổi theo thời gian, tâm lý, giới tính, trình độ giáo dục và độ tuổi.
Con người có giới tính, trình độ giáo dục và văn hóa khác nhau, đặc biệt là ở các độ tuổi khác nhau, sẽ có những tâm lý và nhu cầu du lịch khác nhau.
Du khách trẻ tuổi mà chúng tôi đề cập đến là học sinh từ 12-18 tuổi, đang trong giai đoạn dễ tiếp thu tư tưởng và khám phá tri thức mới Họ có niềm đam mê du lịch và tìm hiểu thế giới xung quanh Tuy nhiên, do còn trẻ, các em thường bị quản lý chặt chẽ bởi gia đình và nhà trường trong các hoạt động sinh hoạt, học tập và giải trí, điều này ảnh hưởng đến khả năng tham gia các chuyến du lịch và tham quan.
Tổng quan du lịch của Trần Văn Thông, khoa Du Lịch-ĐHDL Văn Lang, Tp.HCM, 2002, nhấn mạnh rằng sự lựa chọn nghề nghiệp của học sinh trung học không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu tâm lý và mong muốn cá nhân mà còn bị ảnh hưởng bởi gia đình và nhà trường.
Marketing nhấn mạnh rằng để đạt được mục tiêu doanh nghiệp, việc xác định nhu cầu và mong muốn của khách hàng là rất quan trọng Điều này cần được thực hiện bằng những phương pháp hiệu quả và hữu hiệu hơn so với các đối thủ cạnh tranh.
Việc tìm hiểu nhu cầu của đối tượng khách du lịch học sinh là rất quan trọng, nhưng chưa đủ Cần phải xem xét thêm ý kiến và quan điểm của nhà trường cũng như gia đình về việc tham quan du lịch của con em họ.
Từ khi sinh ra, trẻ em được cha mẹ chăm sóc, bao gồm việc tắm rửa, cho ăn uống và chữa trị khi ốm đau, trong khi gia đình là môi trường đầu tiên mà trẻ tiếp xúc.
Theo xã hội học, quá trình xã hội hóa trong những năm đầu đời không chỉ diễn ra trong gia đình mà còn mở rộng ra môi trường học đường Khi trẻ lớn lên, chúng bắt đầu tiếp xúc với thầy cô giáo và bạn bè, tạo nên những trải nghiệm xã hội hóa quan trọng bên ngoài gia đình.
Trong xã hội phát triển và cá nhân hóa cao, việc truyền đạt kỹ năng và kiến thức chỉ qua các phương tiện không chính thức như sách báo hay phim ảnh là không đủ Để đáp ứng nhu cầu của một xã hội ngày càng phức tạp, nhiều thiết chế chính thức như trường trung học, trung cấp và đại học đã được thành lập nhằm phổ biến kiến thức và kỹ năng cần thiết.
Hiện trạng các tour tham quan du lịch hiện nay
1 Mức độ đi du lịch hàng năm của học sinh trung học:
Mức độ đi du lịch hàng năm của học sinh trung học
(Khảo sát tháng 02/2006)-đơn vị: học sinh
Tổng số học sinh trả lời 242 Trong đó:
Mức độ đi tham quan du lịch thường xuyên nhất là:1học kỳ/lần, được 157 em lựa chọn chiếm 67,4% Tỉ lệ cao
Tiếp đó là: 1tháng/lần và 1 năm/ lần với mỗi mức độ là 28 học sinh chiếm 12%
Thấp nhất là 2 tháng/ lần chiếm 8,6% Không tính những người không ý kiến
2 Địa điểm đến thường xuyên trong chuyến đi tham quan du lịch:
(Khảo sát tháng 02/2006)-đơn vị: học sinh
180 Đông Nam Bộ ĐB S Cửu Long
Tây Nguyên vùng khác Địa điểm đến thường xuyên trong chuyến đi tham quan du lịch
Dựa trên phương pháp lựa chọn nhiều đáp án, Đông Nam Bộ, đặc biệt là Tp Hồ Chí Minh (các địa điểm như Đầm Sen, Suối Tiên), Vũng Tàu và Đồng Nai, vẫn chiếm ưu thế với 163 người lựa chọn.
Tiếp đó là đông bằng Sông Cửu Long ( Chủ Yếu Bến Tre, Vĩnh Long, Đồng Tháp , Cần Thơ, An Giang, Tiền Giang…) có 130 /242 học sinh đã tới tham quan
Tây nguyên ( chủ yếu là Lâm Đồng) cũng chiếm tỉ lệ cao 116 học sinh
Các địa điểm khác vì lí do xa nên chiếm tỉ lệ thấp nhất
3 Thời gian thích hợp cho một tour tham quan du lịch học sinh
Thời gian thích hợp cho 1 tour du lịch cho học sinh
2 ngày 1 đêm 3ngày 2 đêm > 3 ngày
Trong tổng số 241 học sinh trung học trả lời về sở thích và mong muốn cho một tour tham quan du lịch sắp tới:
Thời gian du lịch 3 ngày 2 đêm chiếm tỷ lệ cao nhất với 38,6% Trong khi đó, thời gian đi 2 ngày 1 đêm và hơn 3 ngày cũng có tỷ lệ khá cao, lần lượt là 29,5% và 27,6%, không cách xa nhiều so với giá trị cao nhất.
Thời gian của 1 tour được coi là ít phù hợp nhất là đi về trong ngày chiến 4,1%
4 Mức độ hấp dẫn các tour tham quan du lịch của các tổ chức lữ hành hiện nay: Đánh giá về mức độ hấp dẫn của các tour hiện nay
Hấp dẫn Bình thường Không hấp dẫn Khác
Trong số 242 người đánh giá thì thấp nhất có 2 học sinh không có ý kiến gì chiếm 0.8%
Cao nhất là mức độ bình thường với số người lựa chọn là 146 chiếm 60.3% Mức độ hấp dẫn chiếm tỉ lệ cao gấp đôi không hấp dẫn
5.Cách thức tổ chức chuyến đi tham quan du lịch học sinh đã đi:
Tự tổ chức đi với nhà trường Đi với cha mẹ cách thức tổ chức chuyến tham quan phổ biến nhất
Trong số 242 người được hỏi có:
113 em đã từng đi với nhà trường chiếm 46,7% Giải pháp đi với nhà trường được coi là phổ biến nhất
Cách một khoảng không xa là: cách thức tự tổ chức với 99 người lựa chọn chiếm 40.6%
Giải pháp đi cùng gia đình chỉ chiếm 12,4%, tương đương với 48 người Nhiều người nhận xét rằng hoạt động vui chơi trong chuyến đi này khá bình thường, không có gì đặc sắc và không thu hút được sự chú ý.
Mức độ bình thường chiếm tỉ lệ cao nhất chiếm 42,7% tương đương với số lượng 93 em lựa chọn
Các nhận xét về mức độ thu hút, sự thú vị và tính độc đáo có tỷ lệ tương đối đồng đều, với các con số lần lượt là 13.8%, 26.1% và 17.4%.
Các tour tham quan du lịch cho học sinh đang thu hút sự chú ý, đặc biệt vào mùa hè, với nhu cầu cao và sự cạnh tranh giữa các công ty về giá cả và chất lượng Tuy nhiên, việc giảm giá có thể dẫn đến giảm chất lượng dịch vụ, gây ra tình trạng "lợi bất cập hại" Học sinh là một thị trường tiềm năng, nhưng việc tổ chức tour cho đối tượng này không hề dễ dàng và lợi nhuận thường thấp, chỉ khoảng 200.000-400.000đ mỗi tour Điều này đặt ra câu hỏi về mục đích thực sự của các công ty trong việc tổ chức các tour cho học sinh.
Nhiều công ty tư nhân đã ra đời, với học sinh là khách hàng đầu tiên Mặc dù các tour giá rẻ, lợi nhuận thực tế không hề thấp, trong khi dịch vụ lại bị giảm chất lượng Các nhà cung cấp hiểu rõ tâm lý học sinh, khi tham gia các hoạt động ngoại khóa, yếu tố "chơi" được ưu tiên hàng đầu Học sinh thường ít quan tâm đến các dịch vụ khác, trong khi phụ huynh lại thụ động, tin tưởng tuyệt đối vào nhà trường Theo khảo sát, 9/10 phụ huynh không biết hoặc không chú ý đến công ty hợp tác với trường học của con mình Đây là một trong những điểm yếu khiến thị trường này trở nên hỗn loạn trong thời gian qua.
Bài viết này cung cấp cái nhìn chi tiết về các loại hình và dịch vụ liên quan đến tour cho học sinh, đồng thời phân tích những ưu điểm và nhược điểm khác nhau để giúp chúng ta hiểu rõ hơn về thị trường này.
2.2.1.1 Các loại hình tour tham quan du lịch phổ biến:
Các nhà thiết kế tour đã kết hợp nhiều loại hình du lịch khác nhau để tạo ra sản phẩm phù hợp với nhu cầu và mục đích tham quan của học sinh Mục tiêu là cung cấp tour du lịch vừa tiết kiệm chi phí, vừa đáp ứng các nhu cầu thiết yếu của học sinh.
Theo đó tour du lịch mang tính chất ngoại khoá có 3 chuyên đề:
Khám phá Đặc điểm chung của các chuyên đề:
– Hầu hết đi về trong ngày
– Được thiết kế dưới dạng tour trọn gói
– Đa số được thiết kế dựa trên yêu cầu của trường với số lượng học sinh đông đảo
– Tên của mỗi chủ đề là điểm nhấn của tour tham quan
– Giá của tour học sinh thường rẻ hơn nhiều so với người lớn
– Tour thiết kế cho số đông
Các chuyên đề được tổ chức dưới hình thức tour tham quan học ngoại khóa, do đó thường liên quan đến một số môn học tại trường Hầu như không có chương trình chỉ đơn thuần là đi chơi nghỉ dưỡng.
Các tour thường có nhiều ưu đãi đặc biệt dành cho trường học, điều mà hầu hết các tour cho người lớn khó có được.
Miễn phí cho 2 giáo viên/xe
Góp quỹ học bổng với số tiền nhiều hay ít dựa vào tuyến đi dài ngày hay ít ngày, nhiều tiền hay ít tiền
– Các địa điểm thường đi tham quan tương đối gần thành phố như: Đồng Nai, Ninh Thuận, Bình Thuận, Tây Ninh…
2.2.2.2 Về thời gian: Đa số các trường lựa chọn tour đi về trong ngày nguyên nhân:
– Thời gian tour ngắn, có thể đi vào cuối tuần
– Tiết kiệm hơn vì giá cả thấp hơn so với tour dài ngày dẫn đến đại trà đi được đông
– Thày cô đỡ vất vả, trách nhiệm của nhà trường giảm
Theo kết quả điều tra có 157/242(67,4/100%) học sinh đi tham quan du lịch 1học kỳ/lần tương đương 2lần/ năm Tỉ lệ khá cao nguyên nhân:
– Do đặc điểm và chính sách của những trường có học sinh được khảo sát
– Phụ thuộc vào tài chính của gia đình
– Đa số học sinh đều được muốn đi tham quan du lịch
Với mức độ trên nhưng đa số chỉ là đi 1 ngày vì thế khoảng thời gian này không còn đủ đáp ứng được nhu cầu
Thời gian tham quan hạn chế, nhưng trường và nhà tổ chức đã tối ưu hóa lịch trình bằng cách tăng cường các điểm tham quan Tuy nhiên, việc di chuyển nhiều đã khiến học sinh cảm thấy mệt mỏi.
Lê Thị Ngọc Giàu, học sinh trường THPT Lê Thánh Tôn, Q.7, chia sẻ rằng các tour du lịch hiện tại không đáp ứng được nhu cầu thư giãn của em Em cảm thấy rằng đi du lịch mà không mang lại cảm giác thoải mái, thậm chí còn khiến em mệt mỏi và uể oải, điều này làm giảm hứng thú của em với việc du lịch.
Xã hội phát triển nhu cầu của con người ngày càng cao
Khảo sát 231 học sinh trung học tại các quận Bình Thạnh, Q.10, Q.7, Q.4, Q.Phú Nhuận, Q.Tân Bình và Q.1 đã được thực hiện để xác định thời gian lý tưởng cho một tour du lịch phù hợp với học sinh trung học Kết quả cho thấy
Thời gian thích hợp Số lượng lựa chọn % Đi về trong ngày 10 4.1
Theo ý kiến của phụ huynh, có 2/10 người không muốn cho con đi du lịch qua đêm, đặc biệt là những gia đình có con gái, vì họ cho rằng con mình còn quá nhỏ Họ cũng lo ngại rằng các tour du lịch, đặc biệt là tour về biển, thường không an toàn Thêm vào đó, tình hình tài chính cũng là một yếu tố quan trọng khiến nhiều gia đình e ngại.
Nhận xét đánh giá chung
2.3.1 Mức độ đầu tư và quan tâm của nhà trường:
*Vai trò của nhà trường trong việc lựa chon tour cho học sinh:
Thầy cô là người quyết định và yêu cầu thiết kế tour, đồng thời là người đưa ra quyết định cuối cùng về việc mua tour Học sinh và gia đình sẽ là những người quyết định xem có sử dụng tour mà trường đã mua hay không.
Tour trường mua có hai loại:
Tour học ngoại khoá đơn thuần yêu cầu người tham gia hoàn thành bài thu hoạch sau chuyến đi Toàn bộ công tác phí cho loại hình này sẽ do các công ty du lịch đảm nhận.
Do những đặc điểm này, hầu hết học sinh đều phải tham gia, vì nếu không, họ sẽ bị trừ điểm Chỉ có một số trường hợp đặc biệt mới có thể nộp đơn xin làm bài môn khác để bổ sung.
Vì thế số lượng đi loại này thường đông
Tour ngoại khoá tự do mang đến trải nghiệm tham quan và tự cảm nhận mà không yêu cầu làm bài thu hoạch, giúp học sinh cảm thấy thoải mái hơn Với hình thức này, học sinh có quyền lựa chọn tham gia, dẫn đến số lượng tham gia thường ít hơn Theo khảo sát tại 5 trường, tỷ lệ học sinh tham gia cho mỗi khối khoảng 60%.
Sơ đồ hệ thống tổ chức mua tour của nhà trường:
Khi lựa chọn tour cho học sinh, các trường thường chú trọng vào giá cả hợp lý và chất lượng dịch vụ tốt Ngoài ra, tour cần có nhiều điểm tham quan hấp dẫn và công ty tổ chức phải lắng nghe ý kiến, sẵn sàng điều chỉnh theo yêu cầu của trường nếu có những điểm không phù hợp trong chương trình quảng cáo.
Sản phẩm du lịch theo nhu cầu
Hội đồng nhà trường xét duyệt
Thông báo học sinh , phụ huynh
Phó hiệu trưởng, Đoàn trường và Trưởng các bộ môn có nhiều ưu đãi cho trường, bao gồm học bổng cho sinh viên nghèo và miễn phí cho giáo viên đi cùng Hợp đồng cần được làm rõ ràng về các vấn đề như ăn uống, nghỉ ngơi, hướng dẫn viên và bảo hiểm.
Nhiều phụ huynh và học sinh thường đưa ra lựa chọn trường học dựa trên cảm tính hoặc theo sự giới thiệu của bạn bè, như trường hợp của một trường trung học cơ sở ở quận 5 Một giám đốc công ty lữ hành nội địa bày tỏ sự khó hiểu về việc một số trường thu tiền của học sinh nhưng vẫn cung cấp bữa ăn không đảm bảo, mặc dù biết rằng nhiều học sinh không có khả năng chi trả Vấn đề này trở nên nhạy cảm trong xã hội, vì hiện tượng này không chỉ xảy ra trong một ngành duy nhất.
Trong những ngày gần đây, vụ PMU18 đã làm nổi bật một nghề mà nhiều người theo dõi báo chí có thể nhận thấy Mặc dù ai cũng biết đến sự tồn tại của nghề này, nhưng thiếu bằng chứng cụ thể khiến cho việc thảo luận trở nên khó khăn Phải chăng đây là một thách thức chung của xã hội?
*Những khó khăn của thày cô trong việc lựa chọn tour:
Phải dựa trên mặt bằng chung của gia đình học sinh nếu chọn tour nhiều tiền quá gia đình khó khăn học sinh sẽ không được đi
Thị trường hiện nay đang bị nhiễu loạn với nhiều công ty quảng cáo mức giá chênh lệch, gây khó khăn cho giáo viên trong việc lựa chọn Họ mong muốn tìm được dịch vụ giá rẻ nhưng lại lo ngại về chất lượng Được sự tin tưởng từ hầu hết các gia đình, điều này vừa là thuận lợi vừa là gánh nặng trách nhiệm cho các thầy cô.
Nhiều trường học, do không có kinh nghiệm trong lĩnh vực tổ chức tour, đã tự thiết kế lịch trình cho học sinh bằng cách thuê xe và hướng dẫn từ các công ty du lịch Tuy nhiên, việc này cũng dẫn đến tình trạng nhà trường trở thành người kinh doanh, gây ra nghi ngờ về lợi nhuận từ học sinh Sự khác biệt giữa chuyên nghiệp và không chuyên là rõ ràng, và việc hợp tác với công ty du lịch không đảm bảo kết quả tốt nếu trường không lựa chọn kỹ lưỡng.
Khi cho học sinh đi thường ít nhất cũng phải cho một khối lớp đi trung bình mỗi khối cũng gần 1000 học sinh Rất khó khăn trong quản lý
Nhiều trường học vẫn tự tổ chức cho học sinh đi tham quan du lịch vì lo ngại về chất lượng dịch vụ của các công ty du lịch Sự mất niềm tin vào các công ty này đã khiến các trường lớn ưu tiên lựa chọn đối tác dựa trên chất lượng, thường liên kết với những công ty chuyên nghiệp như Lửa Việt hay Thế Hệ Trẻ Trong khi đó, các trường nhỏ phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong việc lựa chọn đối tác cho các chuyến đi của mình.
Nhiều công ty du lịch nhận thấy rằng yêu cầu của nhà trường quá cao, như việc đòi hỏi học bổng cho học sinh và miễn phí cho giáo viên Điều này dẫn đến việc các công ty phải giảm chất lượng dịch vụ Ông D, đại diện một công ty du lịch ở quận Tân Bình, chia sẻ rằng họ thực hiện tour cho học sinh không chỉ vì lợi nhuận mà còn vì mong muốn đóng góp cho xã hội Những công ty này thể hiện sự tâm huyết với thị trường du lịch học sinh.
2.3.2 Mức độ quan tâm và đầu tư của các công ty du lịch:
Thị trường bỏ ngõ hiện nay có nhiều chương trình nhưng chủ yếu là sao chép lẫn nhau, ít công ty đầu tư vào việc phát triển tour mới Chỉ có một số ít công ty chuyên nghiệp dám đầu tư cho thị trường này Nhiều công ty khác cảm thấy chán nản vì dù có tạo ra tour mới, họ vẫn bị các công ty nhỏ phá giá.
Hiện tại đang diễn theo hai xu thế:
Các công ty tổ chức tour chất lượng cho học sinh thường có giá cao hơn 5.000đ và được nhiều trường chuyên, trường có tiếng lựa chọn Học sinh tại đây có điều kiện tốt hơn, giúp các trường hợp tác với các công ty mà không lo mất uy tín Những công ty này đầu tư để nâng cao chất lượng dịch vụ, giảm thiểu sai sót và tránh bị coi là tổ chức tour "dởm" Một trong những công ty nổi bật trong lĩnh vực này là Lửa Việt, nhà cung cấp quen thuộc của các trường trung học.
Các công ty tư nhân mới thành lập đổ xô vào thị trường này vì đầu tư ít, dễ bị lỗ nhưng lỗ không nhiều
Thời gian nghỉ hè đang đến gần, và các trường học cùng với phụ huynh cần chú trọng hơn đến nhu cầu của trẻ em, đảm bảo rằng các em có thể vừa vui chơi vừa học tập hiệu quả.
2.3.3 Mức độ đầu tư quan tâm của gia đình:
Tiêu chí để đánh giá chất lượng 1 tour
Thông qua khảo sát và đánh giá nhóm chúng tôi đưa ra các tiêu chí sau:
Mức độ đi tham quan du lịch phù hợp trung bình 1 học kỳ/1 lần (không nhất thiết phải cuối mỗi học kỳ)
Thời gian thích hợp cho một tour tuỳ thuộc vào mục đích chuyến đi và khả năng có thể của học sinh
Mức độ hấp dẫn của một tour đạt yêu cầu khi >90% học sinh cảm thấy hài lòng Thể hiện:
- Ăn uống đảm bảo hợp vệ sinh và đủ về số lượng 100% không có tình trạng ngộ độc thức ăn
- Phương tiện di chuyển cần đúng như trong hợp đồng (tránh tình trạng nếu đi tour học sinh là xe kém hơn)
- Chỗ nghỉ ngơi cần an toàn và đảm bảo vệ sinh
- Tour cần phù hợp với từng thời điểm mùa trong năm (vd: mùa mưa không nên vào rừng mưa nhiệt đới như lên Madagui… )
Hướng dẫn viên (HDV) cần phải phù hợp với loại hình tour, yêu cầu mức độ chuyên nghiệp cao Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là tạo ra không khí vui vẻ và thể hiện bản lĩnh, đồng thời tránh mắc phải những sai sót trong lời nói.
- Đối với nhưng tour dã ngoại nguy hiển cần có đầy đủ phương tiện và vật dụng để đảm bảo mức độ an toàn cao nhất.