Trong lĩnh vực Công Nghệ Thông Tin nói riêng, yêu cầu quan trọng nhất của người học đó chính là thực hành. Có thực hành thì người học mới có thể tự mình lĩnh hội và hiểu biết sâu sắc với lý thuyết. Với ngành mạng máy tính, nhu cầu thực hành được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, trong điều kiện còn thiếu thốn về trang bị như hiện nay, người học đặc biệt là sinh viên ít có điều kiện thực hành. Đặc biệt là với các thiết bị đắt tiền như Router, Switch chuyên dụng
Trang 1A- LỜI NÓI ĐẦU
Tại sao có rất nhiều thanh niên những nước phát triển giàu có được đàotạo cẩn thận lại sang các nước đang phát triển để làm những công việc từthiện đầy vất vả không mang lại tiền bạc cho họ? Tại sao có những người bỏcông sức riêng của mình lại làm những việc “không đâu” kiểu như cứu sốngnhững chú cá voi ngoài biển khơi vào bờ? Và tại sao chỉ quen nhau trênmạng và chưa từng gặp mặt mà các bạn trẻ lại có thể tổ chức được nhữnghoạt động xã hội có ảnh hưởng rộng rãi? Trong những năm gần đây, kháiniệm “công dân toàn cầu” được nhắc đến thường xuyên hơn dù không phải
là ai cũng hiểu Đời sống hiện đại đã phá vỡ nhiều giới hạn vốn từng đượccoi là không thể vượt qua như: bạn có thể trao đổi, trò chuyện với một ngườicách đó nửa vòng trái đất không chỉ bằng âm thanh mà còn bằng hình ảnhhay bạn có thể biết được tình hình chính trị thế giới đang diễn ra như thế nàobằng một cái kích chuột Đời sống kinh tế toàn cầu, giao lưu văn hóa toàncầu, những giá trị những giá trị cơ bản được phổ cập toàn cầu khiến cho các
xã hội hiện đại không thể không sinh ra những công dân toàn cầu ! Trong
“cộng đồng toàn cầu” đó, mỗi hành động cá nhân không chỉ mang lại lợi ích( hoặc ngược lại là hậu quả ) cho cá nhân người đó mà còn mang lại lợi íchcho đất nước và cho toàn thế giới ! Sự kiện liên kết ấy đòi hỏi bắt buộc trongđời sống thế giới hiện đại và sự kết nối ấy khiến cho mỗi cá nhân cảm thấynăng động hơn, trách nhiệm hơn với xã hội Dù bạn là ai, dù bạn ở đâu thìbạn cũng có thể trở thành một công dân toàn cầu Điều đó thật không khónhưng lại không phải là điều dễ dàng Nhận thức của người Việt trẻ hiện nay
về công dân toàn cầu như thế nào? Và làm sao để trở thành một công dântoàn cầu là điều mà giới trẻ hiện nay quan tâm trong xu thế hội nhập và toàn
Trang 2cầu hóa của đất nước, của khu vực cũng như trên toàn thế giới Với những lý
do đó, em xin chọn đề tài : “Vấn đề Công dân toàn được hiểu như thế nào? Làm gì để có thể trở thành Công dân toàn cầu?” làm đề tài nghiên
cứu môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam Với nghiêncứu này em mong rằng sẽ đóng góp một phần nhỏ bé của mình vào việc tạonên nhận thức đúng đắn cho giới trẻ hiện nay về khái niệm Công dân toàncầu, cũng như đưa ra những kỹ năng, yêu cầu để trở thành một công dântoàn cầu đích thực Do kiến thức, thông tin còn hạn hẹp nên không tránhkhỏi những thiếu sót trong quá trình làm bài Em kính mong nhận được sựđóng góp của cô giáo để bào viết của em được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn !
Trang 3Theo Wikipedia –Từ điển bách khoa toàn thư mở thì “Công dân
toàn cầu là những người sống và làm việc ở nhiều quốc gia khác nhau.
Họ có thể có một hoặc nhiều quốc tịch Hiện tượng xuất hiện khái niệm công dân toàn cầu đã làm thay đổi cơ bản mọi khái niệm về biên giới, lãnh thổ, chính trị, văn hóa, quản lý nhà nước và cả ngành tư pháp quốc tế”.
Không phải đến tận bây giờ mới có khái niệm công dân toàn cầu Mộttrong những tuyên ngôn đầu tiên về khái niệm công dân toàn cầu thườngđược các học giả nhắc đến xuất phát từ nhà triết học cổ Hy Lạp
Diogenes Khi được hỏi ông từ đâu đến, ông trả lời : “Tôi là công dân của thế giới.” Hàng loạt các học giả khác đã bàn về vấn đề này như nhà
cách mạng người Anh nhưng sống tại Mỹ vào thế kỷ 18 Thomas Panjne
Ông đã viết rằng: “Đất nước của tôi là thế giới Đồng bào của tôi là nhân loại.” Albert Einstein cũng nhấn mạnh ý thức của dân về các vấn đề toàn cầu khi viết: “Chủ nghĩa vùng là một căn bệnh ấu trĩ Nó là bệnh sởi của nhân loạ” Những người lỗi lạc này muốn nói tới sự mở rộng, một
tầm nhìn xa trông rộng cho thế giới nơi biên giới giữa các quốc gia đượcxóa mờ dần Điều đó đang đúng với thế giới ngày nay, cái thế giới mà
Thomas Fiedman gọi là “thế giới phẳng”.
Trang 4Chỉ ngồi ở một nơi mà bạn có thể kết nối với toàn thế giới Nhờ cácphương tiền truyền thông hiện đại, tri thức bây giờ không còn là tri thứccủa một cá nhân, một tổ chức, một quốc gia mà là của cả nhân loại Mộtngười ngồi ở Ấn Độ có thể là nhân viên làm việc trực tiếp với một công
ty ở tận Mỹ Chính vì thế giới nhỏ lại, cơ hội được chia bình đẳng cho tấthơn cho mọi người nên buộc những công dân sống trên trái đất này phải
hình thành ý thức mình là “công dân toàn cầu” Song một câu hỏi được
đạt ra là liệu khi bạn sở hữu một chiếc máy tính xách tay đời mới vớiđường truyền internet tốc độ cao nhất, một chiếc điện thoại có thể
“update” thông tin cho bạn ở khắp nơi trên thế giới, bạn đã phải là một
công dân toàn cầu chưa? Câu trả lời là chưa Đó là yếu tố quan trọng đưabạn hòa nhập vào thế giới, ghi dấu ấn tiếng nói của mình cộng đồng quốc
tế, là yếu tố cần nhưng chưa đủ Cũng như vậy với khái niệm toàn cầuhóa Không phải bạn từng đặt chân đến nhiều nước trên thế giới, hay bạnnói được nhiều thứ tiếng, có nhiều bạn bè nước ngoài thì có nghĩa là bạn
là công dân toàn cầu Chỉ nên nói điều đó khi bạn biết rằng những việcbạn đã và đang làm là một hạt cát xây dựng lên tòa lâu đài thịnh vượngchung của trái đất Một cụ già lụi hụi trồng rừng ở một tỉnh miền cao nào
đó, tuy không biết một chữ tiếng anh nào hay cũng chẳng biết internet là
gì nhưng cụ lại đang góp phần bảo vệ môi trường Việt Nam và đươngnhiên là cho cả thế giới này nữa Cụ xứng đáng được gọi là công dân toàncầu
Như vây, với những kiến thức mà em đã được học, tìm hiểu em xinđưa ra khái niệm về công dân toàn cầu như sau: Công dân toàn cầu lànhững người có thể sống và làm việc ở một hay nhiều quốc gia khácnhau, họ có thể vượt qua những ranh giới về không gian, thời gian, vănhóa,…Nhưng những công việc mà họ làm phải mang lại lợi ích cho cộng
Trang 5đồng toàn cầu, giống như một công dân đơn thuần là luôn được hưởngnhững quyền lợi và phải thực hiện trách nhiệm, nghĩa vụ của mình.
2 Nguồn gốc, quá trình hình thành và sự bùng nổ của thế hệ công dân toàn cầu.
Từ cuối thế kỷ XIX chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn chủ nghĩađộc quyền với sự ra đời của các công ty đa quốc gia đầu tiên trên thế giới.Những văn phòng đại diện, cơ sở sản xuất, phòng thí nghiệm… của các công
ty nào có mặt ở hầu khắp các châu lục Đòi hỏi những công ty này phải cóđội ngũ quản lý, nhân viên phải có mặt ở khắp nơi Từ đội ngũ quản lý này
đã manh nha hình thành những công dân toàn cầu đầu tiên.Với sự phát triểnkhông ngừng của toàn cầu hóa cũng như tự do hóa thương mại, ngày naytrên thế giới xuất hiện hàng loạt công ty đa quốc gia, những công ty đa quốcgia hàng đầu trên thế giới được kể đến là công ty Unilever, công ty RoyalDutch/ Shell Group của Anh, công ty Honda Motor, công ty Hitachi củaNhật Bản, hay công ty Volkswage Group, công ty Siemens Group củaĐức…Hệ quả của những sự phát triển đó là đội ngũ quản lý của các công ty
đa quốc gia này phải thường xuyên liên lạc quốc tế, thường xuyên phải dichuyển từ nước này qua các nước khác, chính những sự di chuyển của độingũ quản lý đó là một trong những yếu tố để hình thành những công dântoàn cầu sau này
Lý do thứ hai có thể kể đến là, cuộc cách mạng khoa học lần thứ hai bùng
nổ vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, đồng nghĩa với đó là cuộc chiến
“tranh giành chất xám” khốc liệt trên thế giới, ngay từ Thế giới thứ hai,
chính phủ của nhiều quốc gia như Đức, Mỹ đã có chiến dịch ưu đãi, mời gọicác nhà khoa học, danh nhân nổi tiếng đến sinh sống và làm việc tại đấtnước mình Và trên thực tế tại các nước phát triển đã tập trung rất nhiều
Trang 6những nhà nghiên cứu tài giỏi, những con người có thể nói là lỗi lạc nhấttrên khắp thế giới Ngày nay, đã có nhiều quốc gia tạo điều kiện nhập quốctịch dễ dàng cho các doanh nhân, nhà khoa học hay những người tốt nghiệptiến sĩ của các trường đại học danh tiếng Điều này có thể nhận thấy khá rõ ởnước ta hiện nay, đó là những xuất du học toàn phần trong mơ đến nhữngtrường danh tiếng của các nước phát triển dành cho những học sinh, sinhviên xuất sắc nhất Và phần lớn họ ở lại làm việc và định cư tại đó Chính
những chính sách về “tranh giành chất xám” đó cũng trở thành lý do để hình
thành nên thế hệ công dân toàn cầu
Nếu như ở hai nguyên nhân trên để dẫn đến sự ra đời của thế hệ công dântoàn cầu thì em xin đưa ra ở đây một lý do quan trọng để dẫn đến sự bùng nổ
và phát triển của thế hệ công dân toàn cầu như ngày nay Đó là quá trìnhtoàn cầu hóa trên thế giới Xin ngược lại dòng lịch sử để thấy rằng toàn cầuhóa là lý do dẫn đến sự phát triển và bùng nổ thế hệ công dân toàn cầu Từgiữa những năm 1980, cuộc cách mạng khoa học và công nghệ (đặc biệt làcông nghệ thông tin) tiếp tục phát triển mạnh mẽ, tác động sâu sắc đến mọimặt của đời sống của các quốc gia, dân tộc Các nước xã hội chủ nghĩa lâmvào khủng hoảng sâu sắc Đến những năm 1990, chế độ xã hội chủ nghĩa ởLiên Xô sụp đổ, dẫn đến những biến đổi to lớn về quan hệ quốc tế Trật tựthế giới được hình thành từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai trên cơ sở haikhối đối lập do Liên Xô và Hoa Kỳ đứng đầu (trật tự thế giới hai cực Ianta)tan rã, mở ra thời kỳ hình thành một trật tự thế giới mới, một thế giới đa cực.Trên phạm vi thế giới, những cuộc chiến tranh cục bộ, xung đột, tranh chấpvẫn còn, nhưng xu hướng chung của thế giới là hòa bình và hợp tác pháttriển Các quốc gia, các tổ chức và các lực lượng chính trị quốc tế thực hiệnđiều chỉnh chiến lược đối nội, đối ngoại và phương thức hành động cho phùhợp với yêu cầu nhiệm vụ bên trong và đặc điểm của thế giới Xu hướng
Trang 7chạy đua phát triển kinh tế khiến các nước, nhất là các nước đang phát triển
có tư duy đối ngoại, thực hiện các chính sách đa phương hóa, đa dạng hóaquốc tế, mở rộng và tăng cường liên kết, hợp tác với các nước phát triển đểtranh thủ vốn và kỹ thuật, công nghệ và mở rộng thị trường, học tập kinhnghiệm tổ chức sản xuất kinh doanh Chính những thay đổi trong chính sáchngoại giao của các nước phát triển cũng như các nước đang phát triển đã dẫnđến quá trình toàn cầu hóa, và hội nhập quốc tế ở tất cả các quốc gia trên thếgiới và thể hiện một cách cụ thể đó là việc hình thành và phát triển các tổchức quốc tế và khu vực như: UNO (Liên Hiệp Quốc), WTO (Tổ chứcthương mại thế giới ), APEC (Tổ chức các nước ở khu vực Châu Á –TháiBình Dương ), EU ( Liên minh các nước Châu Â), ASEAN ( Tổ chức cácnước ở khu vực Đông Nam Á)… Vậy xu hướng toàn cầu hóa và gì? Vànhững tác động của nó đến thế giới nói chung cũng như thế hệ công dân toàncầu nói riêng như thế nào? Dưới góc độ kinh tế, toàn cầu hóa là quá trình lựclượng sản xuất và quan hệ kinh tế quốc tế phát triển vượt qua các rào cản bởibiên giới quốc gia và khu vực, lan tỏa ra khu vực toàn cầu, trong đó hànghóa, vốn, tiền tệ, thông tin, lao động…vận động thông thoáng, sự phân cônglao động mang tính quốc tế : quan hệ kinh tế giữa các quốc gia, khu vực đanxen nhau, hình thành mạng lưới quan hệ đa chiều Toàn cầu hóa là điều kiện
vô cùng thuận lợi để mỗi công dân trở thành những công dân toàn cầu Khi
mà các rào cản biên giới được phá bỏ, hàng hóa, tiền tệ, thông tin, laođộng… được thông thoáng, sự phân công mang tính quốc tế thì không còntrở ngại gì để mọi công dân trở thành những công dân toàn cầu Và điều đórất phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước ta, tại Đại hội Đại biểutoàn quốc lần thứ VII của Đảng (tháng 6/ 1991) đã đề ra phương châm: “
Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước trên thế giới, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển” Với phương châm đó, con người Việt Nam
Trang 8luôn cầu tiến và cùng hội nhập với bạn bè quốc tế Không chỉ đóng góp,cống hiến sực lực cho đất nước, quê hương mà còn muốn chung tay góp sứccùng dựng xây và bảo vệ trái đất
Điều thứ tư dẫn đến sự bùng nổ thế hệ công dân toàn cầu như ngày nay là
sự bùng nổ, phát triển chóng mặt của công nghệ thông tin, khoa học kỹthuật Mà phải kể đến ở đây là Internet- ra đời năm 1968, xuất hiện ở ViệtNam năm 1997 dường như đã làm cho cả Thế giới này nhỏ lại, “phẳng ra”,
nó đã mở ra không biết bao nhiêu cơ hội cho con người, internet như là chìakhóa mở ra thế giới, vào kho báu tri thức của nhân loại Bạn có thể ngồi ởnhà nhưng vẫn có thể đi du lịch được vòng quanh thế giới, bạn có thể thảoluận nhóm, trao đổi trực tuyến với những người bạn ở rất xa chỉ với chiếcmáy tính có nối mạng Điều đó khiến bạn tiết kiệm được thời gian, tiết kiệmđược chi phí, bạn có thể làm được thật nhiều việc nhưng vẫn đạt hiệu quả
Đó là thế hệ công dân toàn cầu năng động hơn, hiệu quả hơn, có trách nhiệmhơn
Ngoài ra chúng ta cũng phải kể đến một lý do nữa đó là, hiện nay trái đấtđang phải đối mặt với rất nhiều những vần đề nan giải: hiện tượng trái đấtnóng lên, hiệu ứng nhà kính, ô nhiễm môi trường nước, không khí, bệnhdịch ( SATL,H5N1,H1N1 ) …Đây không còn là vấn đề của một quốc gia,một khu vực mà đã trở thành vấn đề của toàn cầu, cần phải có sự bắt tay,hợp tác của cộng đồng quốc tế vì hành tinh xanh của chúng ta Đã có rấtnhiều những cuộc hội thảo quốc tế, những phiên họp ở Hội đồng bảo an Liênhiệp quốc về những vấn đề này Cùng với Nghị định thư Kyoto thì gần đâynhất là cuộc hội thảo tại Copenhagen- Đan Mạch về hiện tượng nóng lêncủa trái đất với sự tham gia của các nước trên thế giới cùng nhau bàn luận vàđưa ra những giải pháp cho những vấn đề môi trường của trái đất Và mỗithành viên trong một quốc gia đều trở thành công dân toàn cầu, đóng góp
Trang 9vào sự hoàn bình và ổn định đó Hàng loạt những chiến dịch vận động củacộng đồng quốc tế cho những dự án môi trường đã được tổ chức nối kết conngười từ khắp các quốc gia với nhau, không phân biệt sắc tộc màu gia,không phân biệt giới, tính tuổi tác Xin kể đến ở đây như là chiến dịch “Giờ
trái đất”, “Đi bộ vì hành tinh xanh”, “ Vì môi trường xanh sạch đẹp”,
“Chúng tôi chỉ sử dụng sản phẩm của những công ty không ô nhiễm môi trường”…Như vậy, vì mục tiêu hòa bình, bảo vệ môi trường mọi công dân
đều xứng đáng trở thành những công dân toàn cầu chân chính
Với những lý do trên đã dẫn đến sự ra đời, phát triển và bùng nổ thế hệtoàn cầu như ngày nay
3 Những nghĩa khác của thuật ngữ Công dân toàn cầu.
Công dân toàn cầu là tên một giải thưởng do United Nations
Correspondents Assocition trao tặng ( Citizen of the World )
Công dân toàn cầu dùng để ám chỉ một số người theo Chủ nghĩaquốc tế, khẳng định sự hợp nhất của một Nhà nước tối cao trêntoàn cầu
Oxfam UK có một chương trình giáo dục dành cho công dân toàncầu, và đây đang trở thành một mô hình giáo dục hoàn chỉnh vàđang được hướng đến tại các quốc gia
Công dân toàn cầu là tên một huy hiệu vinh danh do tổ chức Hội
Hướng đạo Hoa Kỳ trao tặng (Citizenship in the World).
4 Tiêu chí về công dân toàn cầu.
Xin trích ngắn gọn những điều mà em đã được học trong môn Giáo dụccông dân thời phổ thông như sau:
Trang 10“- Công dân là người dân của một nước, có quyền và nghĩa vụ với Nhà nước, được Nhà nước đảm bảo các quyền công dân theo quy định của pháp luật, Công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là người có quốc tịch Việt Nam, mọi công dân thuộc các dân tộc cùng sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam đều có quyền có quốc tịch Việt Nam
- Các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân do Hiến pháp quy định Nhà nước bảo đảm và bảo vệ các quyền công dân Công dân có quyền và nghĩa
(Sách giáo dục công dân lớp lớp 3)
Nếu như với công dân đơn thuần thì với trích dẫn trên đã thể hiệnnhững quy định, những tiêu chí của công dân một nước mà ở đây là nướccộng hòa xã hội chủa nghĩa Việt Nam Còn với công dân toàn cầu là mộtkhái niệm ảo mà hiện nay trên thế giới cũng chưa có một các chưa có mộtcác pháp luật nào quy định về công dân toàn cầu Nhưng là một công dântoàn cầu thì cần đáp ứng những tiêu chí sau
Là công dân toàn cầu có nghĩa là con tim và khối óc của bạn khôngchỉ hướng về đất nước, quê hương bạn nữa mà còn phải hướng xa hơn nữa
đó là cộng đồng quốc tế, là trái đất nơi mà chúng ta đang sinh sống chính vìthế mà rất cần những kiến thức về thế giới về bản thân đất nước mình Bởi lẽkiến thức luôn là nền tảng vững chắc để đạt được mọi thành công cũng nhưtrở thành những công dân toàn cầu Bạn là người luôn phải thay đổi côngviệc ở nhiều quốc gia khác nhau, bạn không thể hoàn thành tốt công việc của
Trang 11mình mà không có những sự hiểu biết nhận định về đất nước và con người ởđất nước đó Điều đầu tiên chính là việc trau dồi những kiến thức văn hóa,
xã hội, những phong tục tập quán của các quốc gia khác nhai trên thế giới
Bên cạnh những kiến thức về đất nước và thế giới thì những kỹ năngtoàn cầu là một trong những tiêu chí không thể thiếu của công dân toàn cầu
Trước nhất là kỹ năng Internet- công cụ để nghĩ toàn cầu- ra đời năm
1986, xuất hiện ở Việt Nam năm 1997 Internet dường như làm cả thế giớinày nhỏ lại, phẳng ra,nó đã mở ra không biết bao nhiêu cơ hội cho conngười, đóp góp không biết bao nhiêu vào kinh tế Quốc dân của nhiều Quốcgia, chứa đựng và truyền đạt bao nhiêu tri thức cho Nhân loại Nhưng những
kỹ năng Internet là những gì? Điều đầu tiên phải là việc sử dụng thành thạochiếc máy vi tính với những kỹ năng như soạn thảo văn bản, sử dụng thànhthạo các phần mềm Excel, Access, Power Point Tra cứu thông tin cũng làmột trong những kỹ năng cơ bản trong việc sử dụng Internet Công việc đótưởng chừng như đơn giản với những trang tìm kiếm thông tin, đặc biệt làGoogle thì cũng cần phải có những kỹ năng như : biết chọn lọc thông tinsắp xếp chúng một cách có khoa học Hay cũng tương tự như vậy là việc gửi
và nhận thư điện tử, cập nhật thông tin cũng phải cần có những kỹ năng.Làm sao để internet mang lại cho bạn nhiều hiệu quả nhất trong công việc đó
là kỹ năng quan trọng của một công dân toàn cầu
Thứ hai là kỹ năng giao tiếp toàn cầu, cho dù bạn được trang bị côngnghệ tiên tiến đến đâu nhưng sự ứng sử của con người với con người màthiếu quy chuẩn, thiếu mực thước, thiếu kỹ năng sẽ gây nên thất bại thảmhại Có thể bạn là người rất giỏi chuyên môn, có ý tưởng cực kỳ sáng tạonhưng bạn lại không thể thuyết phục mọi người xung quanh vì không ai hiểubạn đang nói gì Kỹ năng giao tiếp ở đây chính là kỹ năng trình bày, diễnthuyết, tư duy phản biện, điều phối nhóm, lắng nghe, thấu hiểu, khích lệ sự