XÂY DỰNG HỆ THỐNG CẤP CỨU TRONG THỜI ĐẠI NGÀY NAY GS TS Francis Mencl GS TS Y học cấp cứu, Trường Đại học NEOMED Ohio Giám đốc Trung tâm cấp cứu Summa TP Akron Nguyên Chủ nhiệm chư[.]
Trang 1XÂY DỰNG HỆ THỐNG CẤP CỨU TRONG THỜI ĐẠI NGÀY NAY
Người dịch: Ths.Bs Tôn Thanh Trà
Khoa cấp cứu – BV Chợ Rẫy
Trang 2Hệ thống cấp cứu quốc tế
Chúng tôi sẽ giúp đỡ các bạn !
Chúng tôi sẽ cho các bạn thấy nó hoạt động như thế nào !
Trang 3Bài báo cáo của tôi sẽ khác
!
Trang 4Đây là bài báo cáo !
Giúp các bạn suy nghĩ
Là những lời cảnh báo cho các bạn
Điều đầu tiên là …
Trang 5Lời cảnh báo
những gì chúng tôi hoặc các nước Châu Âu đã làm hoặc khuyến cáo bạn nên làm
Trang 6Mà bạn cũng không muốn rập khuôn làm theo …
Bài học từ tòa Tháp
Pisa
Đơn giản là vì nó chưa
đổ mà thôi !
Trang 7Mà bạn cũng không muốn rập
khuôn làm theo
Các chuyên gia
bảo rằng chiếc tàu
không bao giờ chìm
Những thủy thủ
nhiều năm kinh
nghiệm cũng cho là
như thế
Titanic
Trang 8Lời cảnh báo
Thỉnh thoảng mới có người cho chúng ta quà
…
Trang 9Liệu chúng ta có sử dụng nó được không ?
Trang 10Liệu có phù hợp với chúng ta không ?
Nếu trong sa mạc …
Hay
Trang 11Liệu có phù hợp với chúng ta không ?
Trang 12BẠN CÓ CẦN NÓ KHÔNG ?
Trang 13Và …
Trang 14Nhưng bạn đừng bắt đầu từ những việc to lớn
Trang 15Bạn nên xây dựng cái mình cần
Trang 16Quyết định vấn đề cần xây dựng
Trang 17Hệ thống cấp cứu là gì
Là việc cung cấp các dịch vụ y tế
trước bệnh viện
Là một phần quan trọng trong chuỗi cấp cứu và không thể tách rời với các hoạt động cấp cứu tại bệnh viện và
trong cộng đồng
Trang 18Tại sao ? – Hệ thống cấp cứu là chăm sóc khẩn cấp
Công việc cấp cứu bắt đầu ngay tại
hiện trường chứ không phải chỉ đơn
thuần tại các khoa cấp cứu trong bệnh viện
Trang 19Hệ thống cấp cứu là gì ?
Là việc đáp ứng các nhu cầu về
chăm sóc cấp cứu thống nhất toàn cầu bất kể nền văn hóa hay quốc gia nào
Trang 20Như vậy thì quá rộng lớn nhưng
Những gì chúng ta làm có thật sự là chăm sóc cấp cứu không ?
Nó có mang lại lợi ích gì không?
Chúng ta có thật sự cần nó không ?
Trang 21Thật sự !
Hệ thống cấp cứu trước viện đã
cứu sống rất nhiều bệnh nhân
Hệ thống cấp cứu trước viện đem
lại lợi ích trong chăm sóc y khoa
Có đúng vậy không ?
Trang 22Thực sự như thế nào ?
Đâu là các bằng chứng ?
Trang 23Trong chấn thương – Có hệ thống
cấp cứu trước viện có tốt hơn không?
Ở Philadelphia, cảnh sát trực tiếp vận
chuyển bệnh nhân chấn thương đến các
bệnh viện
Trang 24Trong chấn thương – Có hệ thống
cấp cứu trước viện có tốt hơn không?
Band RA et.al Injury-adjusted mortality of patients Transported by
police following penetrating trauma 2011 Acad Emerg Med 18(1):32-37
Trang 25Trong chấn thương – Có hệ thống cấp cứu trước viện có tốt hơn không?
Sau khi dùng thang điểm đánh giá
mức độ nặng trong chấn thương TRISS,
so sánh không có sự khác biệt tỉ lệ
sống còn có ý nghĩa thống kê giữa 2
nhóm được vận chuyển bằng cảnh sát hay của đội cấp cứu (OR 1,01, 95 % CI
= 0,63- 1,61)
Band RA et.al Injury-adjusted mortality of patients transported by police following penetrating trauma 2011 Acad Emerg Med 18(1):32-37
Trang 26Không chỉ do cảnh sát vận chuyển …
Tại Los Angeles (4856 bệnh nhân do
đội cấp cứu vận chuyển với 926 không
phải do đội cấp cứu vận chuyển ):
“Những bệnh nhân chấn
thương nặng được đưa đến
bệnh viện bằng phương tiện
cá nhân có tỉ lệ sống còn cao
hơn so với nhóm được vận
chuyển bằng đội cấp cứu”
Demetriades D, et al Paramedic vs private transportation of trauma patients Effect on outcome Arch Surg 1996 131(2):133-138
Trang 27Trong chấn thương – Có hệ thống cấp cứu trước viện có tốt hơn không?
Công nương Diana – Đã chết
trên xe cấp cứu
Trang 28Cấp cứu bệnh nhân chấn thương
Sách hồi sức chấn thương nâng cao
ATLS (Advanced Trauma Life support)
cho rằng việc ổn định chức năng sống
ngay lập tức là quan trọng
Các bằng chứng có thể cho kết quả trái ngược
Trang 29Còn trong bệnh cảnh khác
Ngưng tim
Trang 30Nếu sử dụng máy móc
Máy móc có phải là một phép mầu
Trang 31Máy hồi sức tim phổi
Đắt tiền
Không tốt hơn làm
bằng tay
$15,000
Trang 32Kết quả
…… Không có bằng cho thấy hồi
sức bằng máy cải thiện chức
năng sống còn mà còn có thể làm
xấu hơn tình trạng thần kinh
Ong et al Scandinavian Journal of Trauma, Resuscitation and Emergency Medicine 2012, 20:39 http://www.sjtrem.com/content/20/1/39
Trang 33Kết quả
Trong thực hành lâm sàng, máy hồi
sức tim phổi không cải thiện hiệu quả
sống còn so với hồi sức bằng tay
Rubertsson S, et al Mechanical chest compressions and simultaneous
defibrillation vs conventional cardiopulmonary resuscitation in out-of-
hospital cardiac arrest: the LINC randomized trial JAMA 2014 1;311(1):53-61
Trang 34Ngưng tim – Thông khí
Kết quả nghiên cứu trái ngược nhau
Bóp bóng qua mask > Đặt nội khí
quản hay dụng cụ thanh quản
Đặt nội khí quản > Dụng cụ thanh
quản (supraglottic)
Trang 35Ngưng tim – Các loại thuốc
Cái gì làm nên sự khác biệt ?
Epinephrine (hay các thuốc khác ) không làm nên sự khác biệt
(Hãy hỏi Dr Ong và các đồng nghiệp đến từ Singapore
Trang 36Ngưng tim – nên làm gì ?
Xoa bóp tim ngoài lồng ngực
Sốc điện
Trang 37Sốc điện /khử rung
Máy sốc điện tự động (automatic
electrical defibrillator) sốc như máy sử
dụng tay nhưng giá thành rất đắt (30,000 dollars!)
Một máy sốc điện tự động có giá thành
bằng 15 - 20 máy sốc điện bằng tay ! Hãy thận trọng
Hãy dùng một ít thời gian để suy phân
tích nhịp tim !
‘Let short “analyzing rhythm” times'
Trang 38Đây là những gì ở các nước Châu Âu !
Trước hết, bác sĩ vẫn tốt hơn !
Trang 39Đâu là nền tảng ?
Trang 40Trong chấn thương – Có hệ thống cấp cứu trước viện có tốt hơn không?
Công Nương Diana – đã chết mặc dù
được các bác sĩ cấp cứu
Trang 41Kỹ thuật viên cấp cứu và bác sĩ cấp cứu
Chưa có nghiên cứu nào đáng tin cậy
để so sánh
Kỹ thuật viên cấp cứu ở Hà Lan
Trang 42Hê thống Rallye Rejviz ở Cộng hòa Czech
EMS Competition
Trang 43Kỹ thuật viên hay bác sĩ – Những quan sát
Rallye Rejviz – Không quan trọng là trình độ
người đáp ứng mà là họ
đáp ứng tốt như thế nào và làm việc theo nhóm.
(Hoàn thành công việc chứ không phải kết quả )
www.rallye-rejviz/com
Trang 44Tại sao bác sĩ thì “Xấu” hơn
Bác sĩ thường suy nghĩ quá cao siêu
Đôi khi làm ít mà tốt hơn
các thành viên khác chờ sự chỉ đạo của chúng ta
Trong khi đó, có rất nhiều việc mà kỹ thuật viên cấp cứu có thể làm mà không cần chờ y lệnh của Bác sĩ
www.rallye-rejviz/com
Trang 45Tại sao phải là Bác sĩ ?
Trang 46Các bệnh viện ở Trung tâm Châu Âu
Chuyển viện lần hai
Trang 47Mỹ , Úc, Canada hoặc một số nơi khác
Khoa cấp cứu
TAXI
Khoa Cấp cứu tiếp nhận tất cả
Trang 48Trình độ của nhân viên đội cấp cứu
Không có sự ưu tiên rõ ràng: Bác sĩ, kỹ thuật viên cấp cứu hay điều dưỡng
Việc sốc điện khủ rung, xoa bóp tim
ngoài lồng ngực hay bóp bóng qua Mask thì không cần thiết phải Bác sĩ thực hiện Kỹ thuật viên hay điều dưỡng dễ
huấn luyện hơn và chi phí cũng thấp
hơn
Trang 49Nhưng tại sao chúng tôi …?
Đáp ứng với tất cả các cuộc gọi 911 hay (112) với
Trang 50Đáp ứng cuộc gọi 911
Hay tốt hơn với
Trang 51Đáp ứng với cuộc gọi 911
And sometimes with a fire engine as well!
Trang 52Suy nghĩ
Xe cấp cứu là dùng để vận chuyển bệnh nhân nặng hoặc bệnh nhân chấn thương về bệnh viện
Nhưng có phải mọi trường
hợp đều cần trang thiết bị
hiện đại không ?
Trang 53Trong trường hợp này, bệnh nhân có cần
xe cấp cứu hiện đại không ?
Trang 54Đây có phải là cách tiếp cận đúng không ?
Trang 55Có khi
Trang 56Tại sao lại không ?
Trang 57Hay
Mô tô cấp cứu
Trang 58Đã thực sự phổ biến ở một số
nước Châu Á
Nhật Bản
Hong Kong
Trang 59Hãy suy nghĩ thêm xem
Có phải tất cả mọi bệnh nhân gọi cấp cứu đều cần vận chuyển tới
bệnh viện ?
Trang 60Có phải tất cả đều cần vận chuyển?
Prehosp Emerg Care 2003
Trang 61Cần xe cấp cứu
Trang 62Utrecht, Hà Lan
Trang 63Nghiên cứu ở Hà Lan
Toàn bộ 1842 trạm cấp cứu
1664 trạm cấp cứu ban đầu
468 bằng xe mô tô (Thường di chuyển )
1196 bằng xe cứu thương (Phần lớn ở
các điểm cấp cứu)
cầu trợ giúp bởi các trạm cấp cứu ban đầu
Van der Pol H, Mencl F, de Vos R The Impact of an Emergency
Motorcycle Response Vehicle on Prehospital Care in an Urban Area Eur J Emerg Med 2011 18(6)328-333.
Trang 64Được vận chuyển tới bệnh viện bằng EMS
Vận chuyển so với Cấp cứu & Cho về
Số còn lại không cần giải quyết gì thêm
Mô tô
Xe cấp cứu
Vận chuyển đến
Trang 65Cấp cứu và cho toa
Thường xảy ra trong các trường hợp cấp cứu bằng xe mô tô bởi Kỹ thuật viên cấp
cứu với bất kỳ than phiền nào
Ngoại trừ những người già, họ cần
được vận chuyển về bệnh viện để đánh
giá toàn diện
Trang 66Còn trực thăng cấp cứu thì sao….?
Trang 67Trực thăng cấp cứu – Có đáng đồng tiền không ?
“Mặc dù 5 trong 9 nghiên cứu hồi qui
đa biến cho rằng sử dụng trực thăng
cấp cứu cải thiện được tỉ lệ sống
còn,…… số còn lại thì không ”
“Các nghiên cứu khác chưa cho kết
quả rõ ràng ……”
Galvagno SM Jr, et al Helicopter emergency medical services for adults with major trauma Cochrane Database Syst Rev 2013 Mar 28;3:CD009228 doi: 10.1002/14651858.CD009228.pub2
Trang 68Có thể là sự đáp ứng theo thứ tự
Vittal (Buenos Aires)
Trang 69Hê ̣ thống Prague’s Rendezvous
7 Xe ô tô có bác sĩ
Giống như hệ thống xe cấp cứu có 2
nhân viên ở Mỹ
20+ Xe cứu thương có
điều dưỡng/ bác sĩ
Trang 70Thời gian đáp ứng
Phần lớn đáp ứng trong 8 – 15 phút
Như thế là quá lâu nếu bệnh nhân
Trang 71Thời gian đáp ứng
Trang 72Bệnh viện/ Khoa cấp cứu
Là nơi tiếp đón:
vào
Phải tiếp theo công việc cấp cứu và hoàn thiện việc cấp cứu đã được thực hiện trên xe cấp cứu
Trang 73Bệnh viện/ Khoa cấp cứu
Không làm tốt trong các tình huống
Bệnh nhân được chẩn đoán và điều trị nhồi máu cơ tim cấp có ST chênh lên trên xe cấp cứu nhưng chuyển đến cơ sở y tế không có khả năng can thiệp mạch vành
Ổn định chức năng sống, đặt nội khí quản cho bệnh hân suy hô hấp rồi chuyển bệnh nhân đến nơi không sẵn sàng máy thở
não cấp nhưng cơ sở y tế địa phương không xử trí được
Trang 74Tóm lại
Nhiều hơn không hẳn là tốt hơn
Lớn chưa hẳn là tốt
Không phải nhanh là tốt
Kỹ thuật hiện đại không phải lúc nào cũng giải quyết được mọi vấn đề
Trình độ, kỹ năng cao của người chăm sóc mới là điều cần thiết
Trang 75Tôi vẫn tin vào hệ thống cấp cứu
Trong các tình huống thực sự cần cấp cứu hoặc thảm họa
Hệ thống cấp cứu là một phần trong mạng lưới an toàn của xã hội
Trang 76Tôi vẫn tin vào hệ thống cấp cứu
Giúp người dân dễ dàng tiếp cận với hệ thống chăm sóc y tế
Chỉ một số trường hợp cần vận chuyển cấp cứu
Hệ thống cấp cứu có nhiệm vụ sàng lọc,
cấp cứu và hướng dẫn người bệnh đến các cơ sở y tế cần thiết
Trang 77Đâu là hệ thống cấp cứu lý tưởng ?
Các trạm cấp cứu có thể
Hướng dẫn người bệnh
Sàng lọc các cuộc gọi
Tổ chức và đáp ứng các cuộc gọi, vận chuyển cấp cứu và chọn lựa cơ sở y tế để
chuyển bệnh nhân đến
Trang 78Đâu là hệ thống cấp cứu lý tưởng ?
Có nhiều cách đáp ứng khác nhau
Có nhiều trình độ khác nhau của người đáp ứng ban đầu
Phần lớn các đáp ứng cuộc gọi cấp cứu và
yêu cầu vận chuyển chỉ cần nhân viên cấp cứu thông thường
Các nhân viên cao cấp (thường ít) chỉ cần cho các bệnh nhân nặng
Các phương tiện đáp ứng khác nhau
Các phương tiện vận chuyển khác nhau
Trang 79Đề án - Giai đoạn tiếp cận
Giai đoạn 1a
năng cơ bản về cấp cứu trước bệnh viện – Chương trình đào tạo 6 tháng như ở Singapore
Sau đó, cho người ta làm việc trên các
xe cấp cứu thông thường
Được trang bị máy sốc điện, bóng,
mask, nẹp
Các hướng dẫn thực hành mà không cần kiểm soát trực tuyến
Trang 80Đề án - Giai đoạn tiếp cận
Làm việc với các trung tâm cấp cứu
Hướng dẫn đến (Khi chính xác )
Hướng dẫn trước khi đến (khi chính xác)
Trang 81Đề án - Giai đoạn tiếp cận
Giai đoạn 2a
người được đào tạo cao hơn (Nhân viên được huấn luyện trong 24 tháng)
Bổ sung thêm các thiết bị trên xe cấp cứu
Trang 82Đề án - Giai đoạn tiếp cận
Giai đoạn 2a (TT)
điện tim 12 chuyển đạo, máy đo CO2 vv
Thay máy sốc điện tự động cho
C ác đơn vị cấp cứu cơ bản
Cảnh sát chẳng hạn
N hững nơi công cộng có tập trung đông người
Trang 83Đề án - Giai đoạn tiếp cận
Giai đoạn 2b
Bắt đầu làm việc với các trung tâm cấp cứu về
Khả năng đáp ứng
Điều phối bệnh nhân …
Trang 84Khoa cấp cứu Trên TV
Trang 85Nên nhớ tất cả những gì các bạn
nói và làm là
Cho đất nước BẠN
Cho nhân dân BẠN
Cho hệ thống y tế của BẠN
Nên phải đáp ứng với nhu cầu của BẠN
Trang 86Xin các bạn chỉ học ở chúng tôi:
Những sai lầm đã gặp
Những gì tốt đẹp đã làm
Những gì chúng tôi sẽ làm
Và các bạn hãy đi tắt, đón đầu !
Trang 87Hãy cho chúng tôi
Cùng nhau học hỏi, học từ kinh
nghiệm của các bạn và hãy cho biết chúng tôi có thể làm được gì với các bạn
Trang 88Hãy cùng nhau
Tạo ra một thế giới tốt đẹp hơn!
Trang 89Câu hỏi
menclf@summahealth.org