Tóm tắt luận văn Thạc sĩ Luật học: Giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên - Qua thực tiễn trường Đại học Nội vụ Hà Nội

Trong lĩnh vực Công Nghệ Thông Tin nói riêng, yêu cầu quan trọng nhất của người học đó chính là thực hành. Có thực hành thì người học mới có thể tự mình lĩnh hội và hiểu biết sâu sắc với lý thuyết. Với ngành mạng máy tính, nhu cầu thực hành được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, trong điều kiện còn thiếu thốn về trang bị như hiện nay, người học đặc biệt là sinh viên ít có điều kiện thực hành. Đặc biệt là với các thiết bị đắt tiền như Router, Switch chuyên dụng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

PHẠM ĐÌNH KIÊN

GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH, SINH

VIÊN QUA THỰC TIỄN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ

HÀ NỘI - 2016

Công trình được hoàn thành tại Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS HOÀNG THỊ KIM QUẾ

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn, họp

tại Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội.

Vào hồi giờ , ngày tháng năm 2016

Có thể tìm hiểu luận văn tại

Trung tâm tư liệu Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội Trung tâm tư liệu – Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội

MỤC LỤC CỦA LUẬN VĂN

Trang

Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các từ viết tắt

Danh mục các bảng

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH, SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC 9

1.1 NHẬN THỨC CHUNG VỀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT 9

1.1.1 Các quan điểm cơ bản về giáo dục pháp luật 9

1.1.2 Khái niệm và mục đích giáo dục pháp luật 13

1.2 GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH, SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI 15

1.2.1 Khái niệm, đặc điểm của học sinh, sinh viên Trường Đại học Nội vụ Hà Nội 15

1.2.2 Khái niệm, mục đích của giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên Trường Đại học Nội vụ Hà Nội 16

1.3 ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN VỀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH, SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI 19

1.3.1 Đặc điểm về đối tượng giáo dục pháp luật 19

1.3.2 Đặc điểm về nội dung giáo dục 21

1.3.3 Đặc điểm về hình thức và phương pháp giáo dục pháp luật 23

1.4 CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUẢ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH, SINH VIÊN 27

1.4.1 Nhận thức của chủ thể giáo dục pháp luật 27

1.4.2 Nội dung giáo dục pháp luật 28

1.4.3 Hình thức giáo dục pháp luật 28

1.4.4 Kĩ năng tổ chức của chủ thể giáo dục pháp luật 29

1.4.5 Tính tích cực, chủ động và sáng tạo của HSSV 29

1.4.6 Môi trường xã hội 29

1.4.7 Cơ sở vật chất và trang thiết bị 29Kết luận chương 1 31

Chương 2: THỰC TRẠNG GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC

SINH, SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI33

2.1 TỔNG QUAN VỀ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI 332.1.1 Sơ lược về lịch sử phát triển của Trường Đại học Nội vụ Hà Nội332.1.2 Chức năng nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Trường Đại học

Nội vụ Hà Nội 342.1.3 Ngành nghề và quy mô đào tạo 362.1.4 Cơ sở vật chất phục vụ đào tạo 382.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO

HỌC SINH, SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ402.2.1 Thực trạng công tác giáo dục pháp luật ở Trường Đại học Nội

vụ Hà Nội theo hình thức giáo dục pháp luật chính khóa 402.2.2 Thực trạng trong công tác giáo dục pháp luật theo hình thức

ngoài giờ lên lớp, sinh hoạt ngoại khóa và các hoạt động đoànthể khác 522.3 NHỮNG HẠN CHẾ YẾU KÉM TRONG CÔNG TÁC GIÁO

DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH, SINH VIÊN TRƯỜNG

ĐH NỘI VỤ HÀ NỘI 56Kết luận chương 2 59

Chương 3: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP CƠ BẢN VỀ GIÁO DỤC

PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH, SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI HIỆN NAY 60

3.1 QUAN ĐIỂM CƠ BẢN VỀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO

HỌC SINH, SINH VIÊN 603.1.1 Giáo dục pháp luật cho sinh viên, học viên phải góp phần bảo

vệ, bảo đảm các quyền, lợi ích của học sinh, sinh viên 623.1.2 Giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên phải phù hợp với

chủ trương đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục và đàotạo nước nhà 633.1.3 Giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên phù hợp với đặc

điểm, yêu cầu đào tạo đội ngũ cán bộ ngành nội vụ 66

3.1.4 Giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên nhằm tạo lập ý thức

tôn trọng, chấp hành pháp luật 67

3.2 GIẢI PHÁP CƠ BẢN VỀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH, SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI NỘI VỤ HÀ NỘI 68 3.2.1 Xây dựng chương trình, kế hoạch và nội dung giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên 68

3.2.2 Đổi mới hình thức, phương pháp giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên 70

3.2.3 Kết hợp giáo dục đạo đức và giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên 72

3.2.4 Giáo dục pháp luật về phòng chống tham nhũng cho học sinh, sinh viên 77

3.2.5 Giáo dục quyền con người cho học sinh, sinh viên 79

3.2.6 Xây dựng và hoàn thiện các điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục pháp luật 85

Kết luận chương 3 88

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 89

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 92 PHỤ LỤC 1PL

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong đời sống xã hội, pháp luật giữ một vai trò đặc biệt quan trọng

Có thể nói, pháp luật là phương tiện không thể thiếu để bảo đảm cho sựtồn tại, phát triển của xã hội Ngoài chức năng là một công cụ quản lý Nhànước hữu hiệu, pháp luật còn là thước đo hành vi xã hội của con người và

là công cụ để chúng ta kiểm nghiệm nhận thức, điều chỉnh xã hội

Giáo dục pháp luật cho công dân nói chung và cho học sinh, sinhviên nói riêng là một vấn đề quan trọng của mọi quốc gia vì được coi làmột phương thức để xây dựng, phát triển nền văn hoá pháp lí, đảm bảosự ổn định và bền vững của mỗi quốc gia Trong thời kỳ hội nhập kinh

tế quốc tế hiện nay, khi mà toàn Đảng toàn dân ta đang đang nỗ lực xâydựng một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân

dân và vì Nhân dân, tất cả mọi người đều phải: “Sống và làm việc theo

Hiến pháp và pháp luật” thì việc tăng cường vai trò của pháp luật được

đặt ra như một yếu tố khách quan Điều đó không chỉ nhằm mục đíchxây dựng một xã hội có trật tự, kỷ cương, văn minh mà còn hướng đếnbảo vệ và phát triển các giá trị chân chính, trong đó ý thức pháp luậtđóng một vai trò quan trọng Tại các trường đại học, cao đẳng giáo dụcpháp luật cho sinh viên là một hoạt động giáo dục cụ thể, gắn bó hữu cơvới hoạt động giáo dục nói chung Hoạt động giáo dục pháp luật đượcthực hiện thông qua các hoạt động, chương trình giáo dục chính khóa vàngoại khóa, đây là hoạt động có vai trò to lớn đối với sự phát triển toàndiện của con người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ, trong đó có việchình thành ý thức pháp luật và văn hóa pháp lý trong nhân dân Giáo dụcpháp luật cho sinh viên các trường đại học là hoạt động có định hướng,

có tổ chức, có chủ đích của các chủ thể giáo dục pháp luật thông qua cáchoạt động giáo dục chính khóa và ngoại khóa bằng các phương phápgiáo dục khác nhau nhằm trang bị tri thức pháp luật cơ bản, định hướng,phát triển nhân cách và tư cách công dân, nâng cao nhận thức, góp phầnđiều chỉnh hành vi, hình thành thói quen tự giác xử sự đúng pháp luật,

có ý thức tuân thủ pháp luật và có tri thức pháp luật về chuyên mônnghiệp vụ, ngành nghề lĩnh vực mình được đào tạo

Về cơ bản, sinh viên các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyênnghiệp đã được học thì đều hiểu biết về pháp luật Đại bộ phận sinh viên

có ý thức tôn trọng pháp luật, chấp hành nội quy, quy chế của các nhàtrường, thực hiện tốt các quy tắc và lối sống công cộng, tuy nhiên, vẫn cònmột bộ phận sinh viên có biểu hiện xuống cấp về đạo đức, lối sống, vi

phạm pháp luật, thậm chí phạm tội nghiêm trọng làm cho cả xã hội phảiquan tâm, lo lắng Được thành lập ngày 18 tháng 12 năm 1971 tại huyện

Mê Linh-tỉnh Vĩnh Phúc, đến nay Trường Đại học Nội vụ Hà Nội Hiện có

425 cán bộ, giảng viên và công nhân viên; trong đó có: 15 PGS - TS, 45tiến sỹ, 264 thạc sỹ, 101 chuyên viên và nghiên cứu viên và khoảng 8.000học sinh, sinh viên

Cũng như các cơ sở đào tạo khác trong hệ thống giáo dục, ở TrườngĐại học Nội vụ Hà Nội hiện nay, mặc dù hoạt động giáo dục pháp luậtđược thực hiện thông qua các qua các hoạt động, chương trình giáo dụcchính khóa và ngoại khóa cũng đã có những thay đổi theo hướng đa dạnghoá và chuyển dần từ truyền thụ một chiều sang phát huy tính chủ động,tích cực của sinh viên; giảng viên đưa ra nhiều tình huống cụ thể và sángtạo phương pháp mới nhằm tăng tính tích cực, sáng tạo của sinh viên, tạohứng thú và nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật Tuy nhiên, bên cạnhnhững kết quả đạt được thì hoạt động giáo dục pháp luật còn một số hạnchế như chưa phù hợp, chưa kết hợp hài hoà giữa trang bị kiến thức phápluật với việc hình thành kỹ năng, hành vi và thói quen pháp luật cũng nhưkích thích hoạt động và điều chỉnh hành vi của học sinh, sinh viên Chính

vì lẽ đó, hoạt động giáo dục pháp luật trong những năm qua đã được Đảng

uỷ, Ban Giám hiệu nhà trường cùng các đoàn thể và đặc biệt là đội ngũgiảng viên chuyên ngành triển khai thực hiện sâu rộng nhằm nâng caonhận thức pháp luật cho HSSV góp phần ngăn chặn kịp thời các hành vi viphạm pháp luật, giữ vững kỷ cương, kỷ luật, tăng cường sự đoàn kết nội

bộ, góp phần giữ vững trật tự trị an trên địa bàn

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội cũng đang thực hiện nhiều biện phápnhằm giáo dục pháp luật cho HSSV Tuy nhiên, thực tiễn vừa qua, côngtác giáo dục cho HSSV chưa đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp đổi mới.Nội dung môn học "khô khan", chưa lồng ghép vào trong các chương trìnhngoại khoá, HSSV có tâm lý không coi trọng môn học, trình độ chuyênmôn của đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động giáodục còn nhiều bất cập, hạn chế

Với những lý do trên, việc nghiên cứu đề tài: “Giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên - qua thực tiễn Trường Đại học Nội vụ Hà Nội”,

là cấp thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn thiết thực

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

- Các công trình nghiên cứu về giáo dục pháp luật

Nghiên cứu những vấn đề lý luận chung về giáo dục pháp luậtnhằm làm sáng tỏ khái niệm, chủ thể, mục đích, đối tượng, nội dung,hình thức, phương pháp của giáo dục pháp luật; các mối quan hệ giữa

giáo dục pháp luật với giáo dục đạo đức, học vấn, văn hoá… thể hiệnqua các công trình nghiên cứu như:

1 Hoàng Thị Kim Quế (2011), “Bàn về hiệu quả phổ biến, giáo

dục pháp luật ở nước ta hiện nay”, Tạp chí Khoa học pháp lý - Trường

Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, (4), tr 3-8

2 Hoàng Thị Kim Quế (2006) Quyền con người và giáo dục quyền

con người ở Việt nam hiện nay Tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia Hà

Nội (số 4-2006)

3 Hoàng Thị Kim Quế, Nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục

pháp luật trong nhà trường, tạp chí Dân chủ và pháp luật, số tháng 3/ 2015.

4 Hoàng Thị Kim Quế, Cần giáo dục và tổ chức thực hiện Hiến

pháp năm 2013 thật sự hiệu quả, Tạp chí Kiểm sát, Viện kiểm sát nhân

dân tối cao, số 15 (tháng 8 năm 2014), trang: 2- 8

5 Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về giáo dục pháp luật trong thời

kỳ đổi mới, Đề tài khoa học cấp Bộ năm 1994, mã số 92-98-223-ĐT, của

Viện Nghiên cứu Khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp; Giáo dục ý thức pháp

luật, Nguyễn Trọng Bích, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 4/1989; Bàn về giáo dục pháp luật, Trần Ngọc Đường và Dương Thanh Mai, Nxb Chính trị

quốc gia, Hà nội, 1995; Cơ sở khoa học của việc xây dựng ý thức pháp

luật và lối sống theo pháp luật, Đề tài khoa học cấp Nhà nước, mã số

KX.07-17, Viện Nhà nước và pháp luật - Trung tâm Khoa học xã hội vàNhân văn chủ trì…

- Các công trình nghiên cứu về giáo dục pháp luật cho các đối tượng

cụ thể, như giáo dục pháp luật cho cán bộ, công chức, cho thanh, thiếuniên, học sinh, sĩ quan, phụ nữ, cho đồng bào dân tộc thiểu số như:

1 Giáo dục pháp luật trong các trường đại học, trung học chuyên

nghiệp và dạy nghề ở nước ta hiện nay, Luận án Phó tiến sĩ khoa học luật,

Đinh Xuân Thảo, 1996; Phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh thiếu niên

dân tộc thiểu số người Tây Bắc, thực trạng và giải pháp.

2 Luận văn thạc sỹ luật học, Đinh Công Sỹ, 2006; Giáo dục pháp

luật trong các trường sỹ quan quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay.

3 Luận văn thạc sỹ luật học, Phạm Trung Nghĩa, 2000; Giáo dục

pháp luật cho nhân dân các dân tộc ít người ở tỉnh Đắc Lắk - thực trạng

và giải pháp.

4 Luận văn thạc sỹ luật học, Phạm Hàn Lâm, 2001

5 Giáo dục pháp luật thông qua hoạt động tư pháp ở Việt Nam, Luận án phó tiến sĩ khoa học luật, Dương Thị Thanh Mai, 1996; Giáo dục

pháp luật thông qua hoạt động Báo chí,

6 Luận văn thạc sỹ luật học, Nguyễn Sỹ Hùng, 2003

Xuất phát từ yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước, Đảng và Nhànước ta chủ trương xây dựng một “Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩaViệt Nam” thực sự của dân, do dân, vì dân, với mục tiêu “dân giàu, nướcmạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh” Không ngừng xây dựng vàhoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, nângcao dân trí và trình độ hiểu biết pháp luật cho mọi thành viên trong xã hội.Cùng với việc chú trọng xây dựng một hệ thống pháp luật thống nhất,đồng bộ, Nhà nước đã tiến hành nhiều biện pháp nhằm đưa pháp luật đivào cuộc sống, bảo đảm cho pháp luật được thi hành một cách nghiêmminh, thống nhất và công bằng Một trong những biện pháp có tầm quantrọng đặc biệt đó là tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật Đây là mộtbiện pháp không thể thiếu được trong quá trình xây dựng và thực hiệnpháp luật, nhằm hình thành một cách bền vững ý thức tôn trọng pháp luậtcủa người dân Xác định đúng tầm quan trọng của công tác tuyên truyền,phổ biến, giáo dục nâng cao ý thức pháp luật nên trong Văn kiện Đại hộiĐại biểu toàn quốc lần thứ IX, X, XI, Đảng ta nhấn mạnh phải phát huydân chủ đi đôi với giữ vững kỷ luật, kỷ cương, tăng cường pháp chế, quản

lý xã hội bằng pháp luật, tuyên truyền, giáo dục toàn dân nâng cao ý thứcchấp hành pháp luật Đây chính là điều kiện đảm bảo cho công cuộc đổimới và hội nhập quốc tế thành công, khẳng định vị thế ngày càng cao củaViệt Nam trên trường quốc tế

Những nội dung liên quan đến lĩnh vực giáo dục pháp luật, thời gianqua đã có một số người quan tâm nghiên cứu Trong những năm gần đây ởnhững góc độ khác nhau, các tác giả đã cho ra mắt bạn đọc các công trìnhnghiên cứu của mình, dưới các hình thức như đề tài khoa học, luận án tiếnsĩ, luận văn thạc sĩ, sách, các bài viết trên các tạp chí, các báo

Với quan niệm phổ biến, giáo dục pháp luật, đặc biệt là giáo dụcpháp luật cho học sinh trong các nhà trường là giáo dục đạo đức, lối sống,giáo dục ý thức công dân, ý thức làm người, Do đó Đảng và chính phủ đã

ra nhiều nghị quyết, chỉ thị trong đó khẳng định một hình thức, biện pháp

cơ bản, chiến lược và hữu hiệu để xây dựng và nâng cao ý thức PL củanhân dân là “đưa việc GDPL vào các trường học, các cấp học, từ phổthông đến ĐH, trung học chuyên nghiệp và các trường của các đoàn thểnhân dân” Để làm được điều đó thì một trong những vấn đề có tầm quantrọng đặc biệt là làm cho HSSV dần hình thành được một cách tự giácnhững hành vi ứng xử theo những chuẩn mực nhất định rong đó có chuẩnmực pháp luật Vì vậy hiểu biết pháp luật là một bộ phận quan trọng khôngthể thiếu được của học vấn từ phổ thông đến ĐHCĐ và GDPL cho HS, SVhiện nay là một nhu cầu bức thiết nhìn dưới góc độ đối tượng giáo dục

Nhìn chung các công trình nghiên cứu khoa học của tập thể và cánhân, các bài viết từ trước đến nay về giáo dục pháp luật đã có nhữngđóng góp quan trọng về lý luận và thực tiễn Tuy nhiên, cho đến nay chưa

có một công trình luận án, luận văn nào nghiên cứu về giáo dục thức phápluật cho học sinh, sinh viên tại Trường Đại học Nội vụ Hà Nội Vì vậy,qua đề tài này tác giả mong muốn tìm ra những giải pháp thiết thực nhằmnâng cao ý thức pháp luật và chất lượng GDPL cho học sinh, sinh viêncủa Nhà trường

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích luận văn nhằm phân tích cơ sở lý luận về giáo dục phápluật cho học sinh, sinh viên, đánh giá thực trang và để xuất giải pháp nângcao chất lượng, hiệu quả giáo dục pháp luật cho các đối tượng này, liên hệvào trường Trường ĐH Nội vụ Hà Nội

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Luận giải cơ sở lý luận về sự cần thiết phải nâng cao giáo dục phápluật cho HSSV;

- Phân tích thực trạng giáo dục pháp luật của HSSV Trường Đại họcNội vụ Hà Nội;

- Đề xuất phương hướng và các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáodục pháp luật cho HSSV Trường Đại học Nội vụ trong giai đoạn hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn có đối tượng nghiên cứu là hoạt động giáo dục pháp luật chohọc sinh, sinh viên nói chung và của Trường Đại học Nội vụ Hà Nội nói riêng

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu của luận văn là những vấn đề lý luận cơ bản vềgiáo dục pháp luật cho Học sinh, sinh viên, liên hệ vào thực tiễn TrườngĐại học Nội vụ Hà Nội, được tiếp cận theo chuyên ngành Lý luận và lịch

sử nhà nước và pháp luật

5 Phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận:

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:

+ Phương pháp logic - lịch sử: sử dụng phương pháp này nhằm tìmhiểu, nghiên cứu vấn đề theo trình tự khoa học từ đơn giản đến phức tạp,

từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện;

+ Phương pháp phân tích, tổng hợp: nhằm phân tích, đánh giá vàkhái quát hóa các vấn đề trong tiến trình nghiên cứu đề tài

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

+ Phương pháp quan sát: quan sát thực tế vấn đề giáo dục pháp luậtcho học sinh, sinh viên Trường Đại học Nội vụ Hà Nội;

+ Phương pháp thống kê toán học: sử dụng phương pháp này để xử

lý các số liệu thu được về mặt định lượng;

+ Phương pháp điều tra: sử dụng phiếu điều tra với hệ thống các câuhỏi để thăm dò ý kiến của học sinh, sinh viên, cán bộ giảng viên … về tìnhhình giáo dục ý thức pháp luật cho HSSV Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

6 Đóng góp của luận văn

- Về mặt lý luận: góp phần xây dựng cơ sở lý luận về việc nâng caohiệu quả giáo dục pháp luật tại Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

- Về mặt thực tiễn: nhằm nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật choHSSV Trường Đại học Nội vụ Hà Nội thông qua thực hiện các giải pháptrong thời gian tới, đáp ứng nhu cầu của xã hội về đào tạo nguồn nhân lực

có chất lượng cao, góp phần xây dựng đội ngũ công chức, viên chức có đủphẩm chất và năng lực trong giai đoạn hiện nay

7 Giả thuyết nghiên cứu

Nếu thực hiện được một cách đồng bộ các giải pháp mà tác giả đã đềxuất thì việc giáo dục pháp luật ở Trường Đại học Nội vụ Hà Nội sẽ khôngngừng được nâng cao và ý thức pháp luật của HSSV cũng được cải thiệntheo chiều hướng tích cực

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận Luận văn được kết cấu gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về việc giáo dục pháp luật cho học sinh,

sinh viên trường đại học

Chương 2: Thực trạng giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên

Trường ĐH Nội vụ Hà Nội

Chương 3: Quan điểm và giải pháp đảm bảo giáo dục pháp luật cho

học sinh, sinh viên Trường Đại học Nội vụ Hà Nội trong giai đoạn hiện nay

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC GIÁO DỤC PHÁP LUẬT

CHO HỌC SINH, SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC

1.1 NHẬN THỨC CHUNG VỀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT

1.1.1 Các quan điểm cơ bản về giáo dục pháp luật

Để tiếp cận với khái niệm GDPL, trước hết các nhà khoa học xuấtphát từ khái niệm giáo dục Theo quan niệm của khoa học sư phạm:

- Theo nghĩa rộng: Giáo dục là quá trình toàn vẹn hình thành nhâncách được tổ chức một cách có mục đích, có kế hoạch, thông qua các hoạtđộng và các quan hệ giữa người giáo dục với người được giáo dục, nhằmtruyền đạt và chiếm lĩnh kinh nghiệm của xã hội loài người.

- Theo nghĩa hẹp: Giáo dục là một phận của quá trình sư phạm, quátrình giáo dục theo nghĩa rộng - Là quá trình hình thành niềm tin, lý tưởng,động cơ, tình cảm, thái độ, những nét tính cách của nhân cách XHCN,những hành vi và thói quen cư xử đúng đắn trong xã hội

Xuất phát từ khái niệm giáo dục có thể thấy GDPL là hình thức giáodục cụ thể, là “cái riêng”, “cái đặc thù” trong mối quan hệ với giáo dục nóichung GDPL với tư cách là một bộ phận trong hệ thống giáo dục vừamang những nét của giáo dục, sử dụng các hình thức phương pháp củagiáo dục nói chung vừa có những nét đặc thù Những nét riêng đó được thểhiện ở mục đích giáo dục là hình thành tri thức (mục đích nhận thức), hìnhthành tình cảm, lòng tin với pháp luật (mục đích cảm xúc) và xây dựngthói quen thực hiện hành vi hợp pháp (mục đích hành vi)

Trong khuôn khổ đề tài nghiên cứu chúng tôi cho rằng: GDPL là hoạtđộng có tổ chức, có mục đích có tính định hướng tác động lên các đối tượnggiáo dục nhằm làm hình thành ở họ tri thức pháp luật, tình cảm, niềm tin đốivới pháp luật và hành vi xử sự phù hợp với pháp luật hiện hành

Từ sự phân tích ở trên có thể rút ra khái niệm giáo dục pháp luật như

sau: giáo dục pháp luật là quá trình tác động một cách có hệ thống, mục

đích và thường xuyên tới nhận thức của con người nhằm trang bị cho mỗi người trình độ pháp lý nhất định để từ đó có ý thức đúng đắn về pháp luật, tôn trọng và tự giác xử sự theo yêu cầu của pháp luật.

1.1.2 Khái niệm và mục đích giáo dục pháp luật

- Giáo dục pháp luật là quá trình tác động một cách có hệ thống,

mục đích và thường xuyên tới nhận thức của con người nhằm trang bị cho mỗi người trình độ pháp lý nhất định để từ đó có ý thức đúng đắn về pháp luật, tôn trọng và tự giác xử sự theo yêu cầu của pháp luật.

- Mục đích của giáo dục pháp luật

+ Mục đích nhận thức: Tri thức pháp luật có vai trò quan trọng đốivới việc hình thành tình cảm, lòng tin và thái độ đúng đắn đối với phápluật Tri thức pháp luật còn giúp con người tổ chức một cách có ý thứchành động của mình và tự đánh giá kiểm tra, đối chiếu hành vi với cácchuẩn mực pháp luật

+ Mục đích cảm xúc: Đây là mục đích quan trọng của giáo dục phápluật, vì mục đích này mang lại tình cảm lòng tin và thái độ đúng đắn đốivới pháp luật Nội hàm của mục đích cảm xúc chính là giáo dục tình cảm,

công bằng, ý thức, biết tuân thủ các tiêu chuẩn công bằng của pháp luật.Đồng thời phải biết ủng hộ, tích cực tham gia bảo vệ sự nghiêm minh củapháp luật, bài trừ thái độ coi thường, không tuân thủ pháp luật Niềm tinpháp luật đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng hành vi Lòng tinvững chắc vào pháp luật là cơ sở để hình thành động cơ của hành vi hợppháp Có lòng tin vào pháp luật, con người sẽ có hành vi phù hợp với cácđòi hỏi của pháp luật một cách tự nguyện Lòng tin đối với pháp luật đượcxây dựng trên cơ sở:

+ Mục đích hành vi: Động cơ và hành vi hợp pháp là kết quả cuốicùng của hành động giáo dục pháp luật Thói quen xử sự hợp pháp chính làtuân thủ và thực hiện một cách đúng đắn, tận tâm đối với các quy định củapháp luật Chính giáo dục pháp luật là phương tiện, công cụ cung cấpnhững tri thức pháp luật, giáo dục lòng tin sâu sắc, dẫn tới sự tuân theopháp luật một cách tự nguyện tạo nên động cơ, hành vi và thói quen xử sựtheo pháp luật

Mục tiêu của giáo dục đại học chính là tạo ra những con người pháttriển toàn diện, nhiều người lao động có tri thức, có trí tuệ, có khả năngthích ứng nhanh với sự thay đổi nhanh chóng của khoa học công nghệ, có

đủ sức mạnh để cạnh tranh trong quá trình phân công lao động Mục tiêuquan trọng hàng đầu của giáo dục sinh viên đại học nói chung và sinh viêncao đẳng nghề nói riêng là giáo dục nhân cách, phát huy và phát triển hệthống giá trị của dân tộc, nâng cao dân trí làm cơ sở để đào tạo nhân lực và

là nguồn gốc để đạo tạo, bồi dưỡng nhân tài trên nền tảng nhân cách tốtđẹp Mục tiêu chung của giáo dục đại học được quy định chung trong luậtgiáo dục 2005 là “đào tạo người học có phẩm chất chính trị, đạo đức, có ýthức phục vụ nhân dân, có kiến thức và năng lực thực hành nghề nghiệptương xứng với trình độ đào tạo, có sức khỏe, đáp ứng yêu cầu xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc”

1.2 GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH, SINH VIÊN TRƯỜNG

ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

1.2.1 Khái niệm, đặc điểm của học sinh, sinh viên Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội là cơ sở giáo dục đại học công lậpthuộc hệ thống giáo dục quốc dân, trực thuộc Bộ Nội vụ, có chức năng: Tổchức đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực có trình độ đại học, sau đại học vàthấp hơn trong lĩnh vực công tác nội vụ và các ngành nghề khác có liênquan; hợp tác quốc tế; nghiên cứu khoa học và triển khai áp dụng tiến bộkhoa học công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội

Trong những năm qua, Trường ĐH Nội vụ Hà Nội không ngừng mở