Thực trạng bảo hiểm thân tàu biển trước, trong và sau covid 19 tại việt nam

Trong thời đại toàn cầu hóa hiện nay, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, các phương tiện giao thông vận tải cũng ngày một được cải tiến và hiện đại hơn, góp phần quan trọng vào sự phát triển giao lưu thương mại quốc tế. Ngành vận tải biển được đánh giá là đóng một vai trò quan trọng được coi là mạch máu lưu thông của thương mại quốc tế. Theo số liệu thống kê, có tới 90% khối lượng hàng hóa được chuyên chở bằng đường biển vì những ưu điểm của loại hình vận tải này (Theo Cục Hàng hải Việt Nam). Đặc thù của ngành hàng hải nói chung và ngành bảo hiểm hàng hải nói riêng có rất nhiều các trường hợp rủi ro dẫn đến tổn thất phức tạp và đa dạng, do đó bảo hiểm hàng hải được coi là một trong những loại hình bảo hiểm lâu đời và thông dụng nhất trong thương mại quốc tế. Đặc biệt, bảo hiểm thân tàu là một trong ba loại bảo hiểm hàng hải thông dụng và quan trọng. Giá trị của một con tàu là vô cùng lớn kéo theo nhiều biến cố khi vận chuyển bằng đường biển, bởi vậy nếu xảy ra rủi ro sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng đến các bên có liên quan: chủ tàu, các chủ hàng,… Bảo hiểm thân tàu ra đời để giúp các chủ tàu ổn định kinh tế khi không may gặp rủi ro, tạo điều kiện cho các chủ tàu khôi phục và phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh, góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển và mở rộng quan hệ kinh tế với nhiều quốc gia trên thế giới, góp phần tăng thu cho ngân sách, tăng nguồn vốn đầu tư cho nền kinh tế,... Tuy nhiên, vào cuối năm 2019, đại dịch COVID 19 xuất hiện và tác động của dịch bệnh này lên thương mại hàng hải thế giới, đặc biệt là loại hình bảo hiểm thân tàu, là chưa từng có, kể cả về mức độ hay phạm vi. Để nghiên cứu kỹ hơn về tác động của đại dịch COVID 19 lên loại hình bảo hiểm thân tàu tại Việt Nam, nhóm chúng em đã lựa chọn đề tài “Thực trạng bảo hiểm thân tàu biển trước, trong và sau COVID 19 tại Việt Nam”. Bài tiểu luận của chúng em bao gồm 3 chương: Chương 1: Tổng quan về bảo hiểm thân tàu biển Chương 2: Thực trạng bảo hiểm thân tàu biển trước, trong và sau Covid19 tại Việt Nam

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNGVIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ

-*** -TIỂU LUẬN GIỮA KỲ

ĐỀ TÀI

THỰC TRẠNG BẢO HIỂM THÂN TÀU BIỂN

TRƯỚC, TRONG VÀ SAU COVID 19 TẠI VIỆT NAM

Nhóm thực hiện : Nhóm Lớp tín chỉ : TMA402 Giảng viên hướng dẫn : PGS.TS Vũ Sĩ Tuấn

Hà Nội, tháng 06 năm 2023

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 5

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM THÂN TÀU BIỂN 6

1.1 Khái niệm bảo hiểm thân tàu biển 6

1.2 Sự cần thiết phải bảo hiểm thân tàu 6

1.3 Phân loại bảo hiểm thân tàu biển 6

1.4 Một số nội dung cơ bản của bảo hiểm thân tàu biển 7

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG BẢO HIỂM THÂN TÀU BIỂN TRƯỚC, TRONG VÀ SAU COVID-19 TẠI VIỆT NAM 9

2.1 Thực trạng bảo hiểm thân tàu biển trước Covid-19 tại Việt Nam 9

2.1.1 Tổng quan về thị trường bảo hiểm thân tàu biển trước Covid-19 tại Việt Nam 9

2.1.2 Đánh giá hoạt động bảo hiểm thân tàu biển trước COVID-19 11

2.2 Thực trạng bảo hiểm thân tàu biển trong Covid-19 13

2.2.1 Tác động của Covid-19 đến bảo hiểm thân tàu biển 13

2.2.2 Những biện pháp nhằm ứng phó với Covid-19 trong bảo hiểm thân tàu biển 14

2.2.3 Đánh giá hoạt động bảo hiểm thân tàu biển trong Covid-19 18

2.3 Thực trạng bảo hiểm thân tàu biển sau Covid 19 21

2.3.1 Tình hình thị trường bảo hiểm thân tàu biển sau Covid-19 21

2.3.2 Thách thức và cơ hội phát triển bảo hiểm thân tàu biển sau Covid-19 23

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BẢO HIỂM THÂN TÀU BIỂN TẠI VIỆT NAM 26

3.1 Đề xuất giải pháp vĩ mô 26

3.1.1 Tăng cường các quy định pháp lý 26

3.1.2 Tăng cường hợp tác quốc tế 27

3.1.3 Khuyến khích đầu tư và phát triển công nghệ 27

3.2 Đề xuất giải pháp vi mô 28

3.2.1 Tăng cường đầu tư vào công nghệ bảo hiểm 28

3.2.2 Hợp tác giữa các công ty bảo hiểm và công ty công nghệ trong và ngoài nước nhằm hoàn thiện, đa dạng hóa sản phẩm bảo hiểm thân tàu biển 28 3.2.3 Nâng cao trình độ nguồn nhân lực về bảo hiểm thân tàu biển 29

KẾT LUẬN 30

TÀI LIỆU THAM KHẢO 31

DANH MỤC BIỂU ĐỒHình 1: Doanh thu phí bảo hiểm thân tàu và trách nhiệm dân sự chủ tàu tại Việt Nam giai đoạn 2013-2019 (tỷ đồng) 9 Hình 2: Thị phần doanh thu bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam giai đoạn 2018-

2019 (%) 11

LỜI MỞ ĐẦU

Trong thời đại toàn cầu hóa hiện nay, cùng với sự phát triển của khoa học kỹthuật, các phương tiện giao thông vận tải cũng ngày một được cải tiến và hiện đại hơn,góp phần quan trọng vào sự phát triển giao lưu thương mại quốc tế Ngành vận tải biểnđược đánh giá là đóng một vai trò quan trọng được coi là mạch máu lưu thông củathương mại quốc tế Theo số liệu thống kê, có tới 90% khối lượng hàng hóa đượcchuyên chở bằng đường biển vì những ưu điểm của loại hình vận tải này (Theo CụcHàng hải Việt Nam) Đặc thù của ngành hàng hải nói chung và ngành bảo hiểm hànghải nói riêng có rất nhiều các trường hợp rủi ro dẫn đến tổn thất phức tạp và đa dạng,

do đó bảo hiểm hàng hải được coi là một trong những loại hình bảo hiểm lâu đời vàthông dụng nhất trong thương mại quốc tế Đặc biệt, bảo hiểm thân tàu là một trong baloại bảo hiểm hàng hải thông dụng và quan trọng Giá trị của một con tàu là vô cùnglớn kéo theo nhiều biến cố khi vận chuyển bằng đường biển, bởi vậy nếu xảy ra rủi ro

sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng đến các bên có liên quan: chủ tàu, các chủ hàng,…

Bảo hiểm thân tàu ra đời để giúp các chủ tàu ổn định kinh tế khi không may gặprủi ro, tạo điều kiện cho các chủ tàu khôi phục và phát triển hoạt động sản xuất kinhdoanh, góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển và mở rộng quan hệ kinh tế với nhiềuquốc gia trên thế giới, góp phần tăng thu cho ngân sách, tăng nguồn vốn đầu tư chonền kinh tế, Tuy nhiên, vào cuối năm 2019, đại dịch COVID 19 xuất hiện và tácđộng của dịch bệnh này lên thương mại hàng hải thế giới, đặc biệt là loại hình bảohiểm thân tàu, là chưa từng có, kể cả về mức độ hay phạm vi Để nghiên cứu kỹ hơn

về tác động của đại dịch COVID 19 lên loại hình bảo hiểm thân tàu tại Việt Nam,

nhóm chúng em đã lựa chọn đề tài “Thực trạng bảo hiểm thân tàu biển trước, trong

và sau COVID 19 tại Việt Nam” Bài tiểu luận của chúng em bao gồm 3 chương:

Chương 1: Tổng quan về bảo hiểm thân tàu biển

Chương 2: Thực trạng bảo hiểm thân tàu biển trước, trong và sau Covid-19 tại Việt Nam

Chương 3: Đề xuất giải pháp phát triển bảo hiểm thân tàu biển tại Việt Nam

Do thời gian chuẩn bị có hạn và kiến thức còn hạn chế, bài tiểu luận này đôi khi sẽkhông thể tránh khỏi thiếu sót, vì vậy em rất mong nhận được sự góp ý từ phía thầygiáo và các bạn trong lớp để bài tiểu luận được hoàn thiện hơn nữa Chúng em xin

chân thành

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM THÂN TÀU BIỂN1.1 Khái niệm bảo hiểm thân tàu biển

Bảo hiểm thân tàu là bảo hiểm những rủi ro tổn thất, thiệt hại xảy ra đối với vỏtàu, máy tàu, trang thiết bị trên tàu, một số chi phí mà chủ tàu phải bỏ ra trong quátrình kinh doanh khai thác tàu và một phần trách nhiệm của chủ tàu trong tai nạn đâmva

1.2 Sự cần thiết phải bảo hiểm thân tàu

Trong lĩnh vực giao thông nói chung và giao thông đường biển nói riêng, dù cóquan tâm ngăn ngừa nhưng vẫn có rất nhiều rủi ro bất ngờ không lường trước có thểxảy ra có thể dẫn đến những tổn thất lớn

Theo thống kê của tổ chức hàng hải IMO, những vụ tổn thất này đã lên tớinhững con số khổng lồ: năm 1967 có 227 vụ đắm tàu với tổng thiệt hại là 2,7 triệuGRT Năm 1982 có 402 vụ tàu gặp tai nạn trong đó có 250 tàu bị đắm Ở Việt Nam,năm 1989 có 120 vụ tổn thất về thân tàu trong đó phải kể đến vụ Hồng Lam 10 bị chìm

ở Vinh do bão gây ra, thiệt hại con tàu lên đến 1 triệu USD Năm 1990 có 189 vụ tổnthất về tàu được Bảo Việt bồi thưởng 1,6 tỷ VNĐ Năm 1991 có 280 vụ tổn thất về tàutrong đó có tàu Thành Tô bị mắc cạn do bão đẩy lên ở Nhật, kéo về Việt Nam sửachữa lên đến 300.000 USD

Những thiệt hại về tài sản, con người do rủi ro đường biển gây ra có thể nhỏ, cóthể lớn nhưng chúng không những tác động đến nền kinh tế, đến các hộ gia đình, từng

cá nhân mà còn ảnh hưởng đến cả cộng đồng Để khắc phục những ảnh hưởng đó,người ta có thể sử dụng các biện pháp khác nhau như tiết kiệm, đi vay, tương trợ, bảohiểm, Nhưng hiệu quả hơn cả vẫn là áp dụng biện pháp bảo hiểm Hoạt động bảohiểm trước hết là nhằm khắc phục hậu quả rủi ro, hơn nữa các tổ chức bảo hiểm cótrách nhiệm nghiên cứu rủi ro, thống kê tai nạn, tổn thất, xác định nguyên nhân và đề

ra biện pháp kiểm soát, ngăn ngừa, giảm thiểu rủi ro

Như vậy, sự ra đời của bảo hiểm thân tàu là rất cần thiết đối với các chủ tàu vànhững người liên quan Cùng với các nghiệp vụ khác, bảo hiểm thân tàu góp phần bảo

vệ tài sản, ổn định cuộc sống của người dân, mang lại sự an toàn cho xã hội

1.3 Phân loại bảo hiểm thân tàu biển

Bảo hiểm thời hạn thân tàu - Time Hull Insurance: là việc bảo hiểm thân tàu

trong một thời hạn nhất định, thường là 12 tháng hoặc ít hơn và phải được ghi rõ tronghợp đồng Thời hạn bắt đầu và kết thúc cũng phải quy định cụ thể

Bảo hiểm chi phí thân tàu - Hull Disbursement Insurance: là loại hình bảo hiểm

các chi phí của một con tàu trong một hành trình: trang thiết bị, vật phẩm cung ứng,tiền lương ứng trước cho sĩ quan thuỷ thủ

Bảo hiểm chuyến - Voyage insurance: là bảo hiểm con tàu trong một hành trình

từ một cảng này đến một cảng khác hoặc bảo hiểm cho một chuyến khứ hồi, thường sửdụng để bảo hiểm cho tàu đóng mới để xuất khẩu hoặc đi sửa chữa hoặc bán tàu

Bảo hiểm rủi ro người đóng tàu - Builder’s Risks Insurance: người mua bảo

hiểm là những người đóng tàu, bảo hiểm cho con tàu từ lúc bắt đầu đóng cho đến khigiao xong, không chỉ bảo hiểm vật chất thân tàu mà còn bảo hiểm cho những vấn đềkhác như: bảo hiểm gián đoạn sản xuất, bảo hiểm lãi dự tính, bảo hiểm cho công nhânđóng tàu, bảo hiểm tiếng ồn,…

Bảo hiểm rủi ro sửa chữa tàu - Repairing Risks Insurance: người mua bảo hiểm

là chủ tàu để bảo hiểm cho những rủi ro phát sinh trong quá trình sửa chữa tàu mànhững rủi ro này lại không được bảo hiểm trong hợp đồng bảo hiểm thời hạn thân tàu

Bảo hiểm rủi ro người sửa chữa tàu - Repairer’s Risks Insurance: người mua

bảo hiểm là người sửa chữa tàu để bảo hiểm cho những thiết bị bị tổn thất

Bảo hiểm chi phí sửa chữa tàu - Repairing Expenses Insurance: bảo hiểm cho

các chi phí phát sinh trong quá trình sửa chữa tàu

1.4 Một số nội dung cơ bản của bảo hiểm thân tàu biển

Người bảo hiểm: các công ty bảo hiểm

Người được bảo hiểm: các chủ tàu/ người đi thuê tàu khai thác kinh doanh thu

cước phí

Đối tượng bảo hiểm: vỏ tàu, máy móc trang thiết bị trên tàu và các chi phí khác

(không bao gồm vật dụng và tài sản cá nhân)

Phạm vi bảo hiểm

+ Rủi ro được bảo hiểm thông thường bao gồm nhóm các rủi ro chính trong hànghải: chìm đắm, mắc cạn, cháy nổ, đâm va, tàu mất tích do mọi lý do, tàu hư hại do lỗilầm của thủy thủ đoàn, cướp biển

+ Rủi ro loại trừ: chiến tranh, đình công, do sự cố ý hay lỗi lầm của người đượcbảo hiểm và rủi ro vi phạm các điều kiện bảo hiểm Chủ tàu có thể mua thêm một sốđiều khoản bổ sung: rủi ro do tàu đi chệch hướng, thay đổi hành trình hoặc chậm trễhành trình

+ Tổn thất toàn bộ: số tiền bồi thường bằng đúng số tiền bảo hiểm

+ Trách nhiệm đâm va: bảo hiểm giới hạn trong số tiền bảo hiểm

– Chế độ bảo hiểm theo mức miễn thường:

+ Miễn thường chung: áp dụng cho tất cả các loại tổn thất trừ tổn thất toàn bộ vàtổn thất bộ phận do 4 rủi ro chính gây ra Mức miễn thường này tính riêng cho từngloại tổn thất, theo ITC 1983 được quy định bằng 15% số tiền bảo hiểm

+ Miễn thường do rủi ro phụ, ẩn tỳ và bất cẩn, theo ITC 1983 được quy địnhbằng 10% giá trị tổn thất sau khi đã trừ đi miễn thường chung

+ Miễn thường do tàu vi phạm quy định không thông báo tổn thất, theo ITC 1983được quy định bằng 15% trên tổng số tổn thất

Phí bảo hiểm trong bảo hiểm thân tàu biển: Phí bảo hiểm thân tàu được tính

toán trên cơ sở tỷ lệ phí bảo hiểm do Công ty bảo hiểm đề ra, trên cơ sở thống kê tổnthất của tàu Tỷ lệ phí bảo hiểm phụ thuộc vào: loại tàu, cỡ tàu, tuổi tàu, mục đích sửdụng, vùng biển kinh doanh, giá trị bảo hiểm, điều kiện bảo hiểm, trang thiết bị,thuyền bộ, tình hình tổn thất của đội tàu… Các nhóm phí chính:

+ Phí bồi thường cho tổn thất toàn bộ

+ Phí bồi thường cho tổn thất bộ phận: chi phí sửa chữa tạm thời, chính thức vàchưa sửa chữa

+ Phụ phí: chi phí quản lý, chi phí đề phòng hạn chế tổn thất…

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG BẢO HIỂM THÂN TÀU BIỂN TRƯỚC, TRONG VÀ SAU COVID-19 TẠI VIỆT NAM

2.1 Thực trạng bảo hiểm thân tàu biển trước Covid-19 tại Việt Nam

2.1.1 Tổng quan về thị trường bảo hiểm thân tàu biển trước Covid-19 tại Việt Nam

Trước Covid-19, cùng với đà phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế, ngành vận tảibiển Việt Nam đã có bước phát triển ấn tượng cả về đội tàu lẫn chủ tàu mới tham giakhai thác Việt Nam có nhiều lợi thế để phát triển ngành vận tải biển như vị trí địa lýchiến lược với bờ biển dài, có các tuyến hàng hải quốc tế quan trọng từ Bắc vào Nam,

từ Đông sang Tây, nhiều cảng biển lớn, Do đó, cơ hội phát triển từ ngành vận tảibiển đã kéo theo nhu cầu về bảo hiểm hàng hải nói chung và bảo hiểm thân tàu nóiriêng Trước khi đại dịch Covid-19 diễn ra, thị trường bảo hiểm thân tàu đã có sự tăngtrưởng vượt bậc cả về quy mô, doanh thu và chất lượng dịch vụ

Hình 1: Doanh thu phí bảo hiểm thân tàu và trách nhiệm dân sự chủ tàu tại

Việt Nam giai đoạn 2013-2019 (tỷ đồng)

Nguồn: Bộ Tài chính; Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam

Từ biểu đồ trên ta có thể thấy rõ doanh thu phí bảo hiểm thân tàu và trách nhiệmdân sự chủ tàu có sự tăng trưởng đều đặn trong giai đoạn 2013-2016 và có sự suy giảmnhẹ vào giai đoạn 2016-2018 Tính đến hết năm 2019, doanh thu phí bảo hiểm thân tàu

và trách nhiệm dân sự chủ tàu đạt mức tăng trưởng 27.4% so với năm 2013 Trong nhữngnăm qua, đặc biệt kể từ khi Việt Nam thực hiện chính sách mở cửa, tích cực tham gia

vào hoạt động thương mại quốc tế, dẫn đến nhu cầu xuất nhập khẩu, vận chuyển hànghóa bằng đường biển tăng cao, các chủ tàu đầu tư vào phương tiện vận chuyển nhiềuhơn, nhu cầu bảo hiểm thân tàu gia tăng mạnh mẽ Hơn nữa, thị trường bảo hiểm ngàycàng mở rộng quy mô do sự gia nhập của các công ty bảo hiểm mới, dẫn đến sự cạnhtranh trên thị trường ngày càng gay gắt Đây là động lực để các công ty bảo hiểmkhông ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ cũng như đưa ra một mức phí bảo hiểm hợp

lý hơn, tạo môi trường thuận lợi hơn cho các chủ tàu mua bảo hiểm, đồng thời tạo điềukiện thuận lợi cho thị trường bảo hiểm thân tàu phát triển Tuy nhiên, doanh thu phíbảo hiểm thân tàu và trách nhiệm dân sự chủ tàu chỉ chiếm tỷ trọng không đáng kể sovới tổng doanh thu từ dịch vụ bảo hiểm Cụ thể, năm 2019, bảo hiểm thân tàu và tráchnhiệm dân sự chủ tàu chỉ chiếm 3.98% cơ cấu doanh thu phí bảo hiểm gốc theo nghiệp

vụ (Bộ Tài chính, 2019)

Xét về sản phẩm dịch vụ bảo hiểm thân tàu, thị trường Việt Nam hiện có thể chiathành 3 mảng kinh doanh chính: nghiệp vụ tàu biển, nghiệp vụ tàu cá và nghiệp vụ tàusông Doanh thu của bảo hiểm tàu biển chiếm tỷ trọng lớn nhất Trong giai đoạn 2016-

2020, số lượng đội tàu vận tải biển Việt Nam dao động từ trong khoảng từ 1.000 đếntrên 1.200 tàu Tổng trọng tải của đội tàu biển Việt Nam vào năm 2020 là 8045815DWT, tăng 11.8% so với tổng trọng tải vào năm 2016 là 7588447 DWT (Cục Hàng hảiViệt Nam, 2021) Sự phát triển mạnh mẽ của đội tàu biển Việt Nam đã kéo theo doanhthu của nghiệp vụ bảo hiểm tàu biển tăng lên Còn đối với bảo hiểm tàu sông và bảohiểm tàu cá, rủi ro của việc vận chuyển trên sông và đánh bắt cá gần bờ ở ngoài biểncòn ít, nên hai loại hình dịch vụ này vẫn chiếm tỷ trọng chưa cao Bên cạnh đó, nhậnthức của chủ tàu, ngư dân về bảo hiểm, các điều kiện bảo hiểm và quyền lợi được bồithường trong hợp đồng bảo hiểm còn kém Cũng chính vì lý do này dẫn tới việc khitàu gặp rủi ro thì chủ tàu khó đòi được bồi thường từ công ty bảo hiểm Do đó, hai loạihình dịch vụ này kém phát triển hơn nhiều so với bảo hiểm tàu biển

Theo số liệu từ Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm, tính đến hết năm 2019, thịtrường bảo hiểm Việt Nam có 67 doanh nghiệp tham gia hoạt động kinh doanh bảohiểm, trong đó bao gồm 31 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, 18 doanh nghiệp bảohiểm nhân thọ, 16 doanh nghiệp môi giới bảo hiểm và 2 doanh nghiệp tái bảo hiểm.Xét riêng về dịch vụ bảo hiểm thân tàu, có thể kể đến các doanh nghiệp bảo hiểm nhưBảo hiểm Bảo Việt, Bảo Minh, Pjico, Bảo Long, Bảo hiểm PVI, PTI, UIC, Trong

đó, các doanh

nghiệp chiếm phần lớn thị phần đó là: Bảo hiểm Bảo Việt, Bảo hiểm PVI, PTI, Bảo Minh và Pjico.

Hình 2: Thị phần doanh thu bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam giai đoạn

2018- 2019 (%)

Nguồn: Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (2019)

Bảo hiểm thân tàu tại Việt Nam đã và đang không ngừng phát triển mạnh mẽ.Bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế đã thúc đẩy nhiều chủ tàu tham gia bảohiểm hơn để đảm bảo cho hoạt động của tàu biển

2.1.2 Đánh giá hoạt động bảo hiểm thân tàu biển trước COVID-19

a Thuận lợi

Thứ nhất, nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển, nhu cầu xuất nhập khẩu,

vận chuyển hàng hóa bằng đường biển ngày càng gia tăng mạnh mẽ Kéo theo đó lànhu cầu bảo hiểm thân tàu cần phải được đáp ứng kịp thời về cả số lượng và chấtlượng Điều này sẽ tạo đầu ra phong phú, kích thích thị trường bảo hiểm thân tàu ngàycàng phát triển

Thứ hai, Hiệp hội bảo hiểm ra đời tạo nên quan hệ hợp tác giữa các doanh nghiệp

bảo hiểm, giúp các doanh nghiệp thống nhất, đưa ra các biện pháp giải quyết các vấn

đề chung như hoạt động kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ, tái bảo hiểm, thông tin thịtrường, hợp tác trong bảo hiểm hàng hải, kiến nghị Nhà nước đặt ra các hành langpháp lý tốt hơn để đẩy mạnh bảo hiểm xuất nhập khẩu

Thứ ba, Việt Nam đã mở cửa cho các doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài từ năm

1999 Cùng với xu thế hội nhập như hiện nay, việc tham gia thị trường của những công

ty bảo hiểm mới, đặc biệt là các công ty bảo hiểm nước ngoài sẽ đa dạng hóa và thúcđẩy sự phát triển của thị trường Hơn nữa mở cửa thị trường tạo điều kiện tăng cườngtrao đổi kiến thức và kỹ năng chuyên ngành, góp phần thúc đẩy năng lực cạnh tranhcủa các công ty bảo hiểm trong nước Tạo cơ hội cho các doanh nghiệp bảo hiểm nhànước chuyển đổi cơ cấu để tăng khả năng cạnh tranh, thúc đẩy sự phát triển của thịtrường

Thứ tư, Ngành bảo hiểm Việt Nam cũng đang chuyển mình với nhiều ứng dụngcông nghệ chuyển đổi số hay còn gọi công nghệ bảo hiểm số (InsurTech) để hòa mìnhtheo xu hướng kinh tế số Công nghệ Insurtech được áp dụng trong mọi giai đoạn củachuỗi giá trị bảo hiểm, từ khâu nghiên cứu thị trường, marketing, khâu thiết kế sảnphẩm, đánh giá rủi ro, bán sản phẩm, sau bán hàng cho đến giải quyết chi trả quyền lợicho khách hàng Với những ứng dụng công nghệ mới về trí tuệ nhân tạo, bigdata… đãmang lại những hiệu quả hoạt động vượt trội của doanh nghiệp bảo hiểm và cải thiệnđáng kể chất lượng dịch vụ của ngành bảo hiểm

b Khó khăn

Thứ nhất, chất lượng tàu đa số là tàu già hoặc tàu cũ được hoán cải hoặc tàu mới

mua nhưng lắp máy móc thiết bị Trung Quốc nên chất lượng không cao trong khi đótình trạng đội ngũ sĩ quan thuyền bộ, thuyền viên thiếu và yếu trầm trọng trong khi độitàu phát triển nhanh dẫn đến việc các vụ việc đáng tiếc xảy ra nhưng không đáp ứngcác tiêu chí đền bù của bảo hiểm thân tàu Đội tàu Việt Nam được xếp top cuối cùng

về an ninh an toàn cảng biển, 100% phải kiểm tra trước khi vào cảng quốc tế và có rủi

ro bắt giữ cao

Thứ hai, các chủ tàu không có ý thức mua bảo hiểm, không tìm hiểu kỹ về sản

phẩm bảo hiểm này, và cũng không nắm được đầy đủ các điều kiện điều khoản tronghợp đồng dẫn tới trường hợp khi tàu gặp rủi ro, chủ tàu không có nguồn tài chính hỗtrợ để khắc phục tổn thất từ công ty bảo hiểm Trong nửa đầu năm 2016, hàng loạt vụtổn thất tàu xảy ra, nhiều trường hợp chủ tàu không đòi được bồi thường từ phía công

ty bảo hiểm Một trong các lỗi vi phạm phổ biến là một số chủ tàu đã cho tàu hoạtđộng ngoài phạm vi quy định của giấy phép nên khi xảy ra tổn thất thì không đòi đượcbồi thường Ngoài ra, do thiếu thuyền viên và sử dụng thuyền trưởng, máy trưởngkhông có bằng quy định, không đủ số lượng thuyền bộ tối thiểu như quy định cũng dẫnđến việc không yêu cầu bồi thường được Cá biệt, trong một số tổn thất như khi tàuthuyền đậu tại bến

hay vùng cho phép nhưng lại không được neo, vận hành đúng quy định hoặc thuyền viêntrực bảo quản bỏ tàu, thuyền đi vắng dẫn đến việc vi phạm phạm vi bảo hiểm.

Thứ ba, doanh thu cao, tăng trưởng mạnh song hiệu quả kinh doanh của doanh

nghiệp tại Việt Nam chưa tương xứng Nhiều doanh nghiệp công bố mức lãi hàngchục, hàng trăm tỷ đồng nhưng thực tế hiệu quả của nghiệp vụ kinh doanh chính là bảohiểm lại là con số âm Cạnh tranh bằng hạ phí bảo hiểm, mở rộng điều khoản, điềukiện bảo hiểm không tương xứng với phạm vi chấp nhận bảo hiểm làm tỷ lệ bồithường tăng Sản phẩm bảo hiểm là bán lời cam kết bồi thường Khách hàng mua bảohiểm chưa thể đánh giá chất lượng thực hiện lời cam kết bồi thường, nên chỉ chọn muakhi phí bảo hiểm thấp, thậm chí không quan tâm chi tiết đến nội dung điều khoản, điềukiện bảo hiểm

2.2 Thực trạng bảo hiểm thân tàu biển trong Covid-19

2.2.1 Tác động của Covid-19 đến bảo hiểm thân tàu biển

Đại dịch Covid-19 đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng và thương mại, gây ra hiệuứng Domino gây ảnh hưởng tới lĩnh vực bảo hiểm hàng hải, đặc biệt là bảo hiểm thântàu tại Việt Nam

Số lượng lớn tàu phải nằm bờ, ngừng hoạt động Đa số các đội tàu đều bị ảnh hưởngbởi Covid-19, một số đội tàu có tới 70% tàu đang trong trạng thái ngừng hoạt động(VINARE) Chẳng hạn như với tàu đánh cá, theo Tổng cục thủy sản, chỉ trong 3 tháng(tính đến tháng 10/2021), đã có 43.200 tàu không đi khai thác Nguyên nhân là donhiều cảng cá phải đóng cửa do dịch bệnh Covid19 Theo VINARE, việc hoàn phí bảohiểm thân tàu do ngừng hoạt động (lay-up returns) lên tới 20% – 50% Điều này gâythất thu lớn đến phí bảo hiểm thân tàu

Trung Quốc vốn là đối tác xuất nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam Do chính sáchZero covid, phía Trung Quốc đóng cửa, khiến cho nhu cầu đóng tàu container mớigiảm đáng kể Dẫn tới tỷ lệ tăng doanh thu phí bảo hiểm cũng sụt giảm

Theo số liệu ước tính của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam 6 tháng đầu năm 2020.Bảo hiểm thân tàu và trách nhiệm dân sự chủ tàu doanh thu đạt 1.101 tỷ đồng chiếm tỷtrọng 4%, tăng trưởng 6%, bồi thường 464 tỷ đồng, tỷ lệ bồi thường 42% (chưa baogồm dự phòng bồi thường)

Tính hết tháng 6 năm 2021, Bảo hiểm thân tàu và trách nhiệm dân sự chủ tàudoanh thu đạt 1.310 tỷ đồng chiếm tỷ trọng 4.4%, tăng trưởng 18.1%, bồi thường 542

tỷ đồng, tỷ lệ bồi thường 41.4%

Theo số liệu ước tính của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, đến hết tháng 2/2022,Bảo hiểm thân tàu và trách nhiệm dân sự chủ tàu doanh thu đạt 434 tỷ đồng chiếm tỷtrọng 3.9%, tăng trưởng 19.9 %, bồi thường 112 tỷ đồng, tỷ lệ bồi thường 25.9%.Nhìn vào các số liệu trên có thể thấy: Nếu như năm 2020, Covid 19 đã khiến chothị trường Bảo hiểm thân tàu phải mất 1 thời gian dài để thích ứng (tỉ lệ tăng trưởngdoanh thu thấp chỉ 6%), thì trong năm 2021, đa phần các doanh nghiệp đã có phương

án thích ứng với tác động của dịch bệnh đến hoạt động kinh doanh Sự bùng phát trởlại của Covid-19 có tác động nhiều đến doanh nghiệp bảo hiểm nhưng đều đã nằmtrong dự đoán của các công ty bảo hiểm

2.2.2 Những biện pháp nhằm ứng phó với Covid-19 trong bảo hiểm thân tàu biển

Đại dịch Covid-19 đã tác động tiêu cực đến các cá nhân, doanh nghiệp, xã hội vàthị trường trên phạm vi toàn cầu Do vậy các công ty bảo hiểm ở Việt Nam đã phảilinh hoạt ứng phó bằng nhiều biện pháp khác nhau:

a Chính sách bảo hiểm linh hoạt

Biện pháp đầu tiên trong bảo hiểm thân tàu biển nhằm ứng phó với Covid-19 của

các công ty bảo hiểm tại Việt Nam là chính sách bảo hiểm linh hoạt Đây là một biệnpháp quan trọng để đáp ứng nhu cầu của khách hàng trong thời gian dịch bệnh, đồngthời đảm bảo rằng tàu được bảo vệ một cách toàn diện trong tình huống không lườngtrước

Các công ty bảo hiểm đã điều chỉnh chính sách bảo hiểm để linh hoạt hơn trongviệc đáp ứng các yêu cầu và điều kiện của khách hàng Điều này có thể bao gồm việcđiều chỉnh quy định về bảo vệ và bồi thường để đảm bảo rằng các tàu bị ảnh hưởngbởi Covid-19 được bảo hiểm và bồi thường theo mức độ phù hợp

Ví dụ, công ty bảo hiểm có thể tăng mức bảo vệ và bồi thường cho các chi phíliên quan đến y tế và chăm sóc sức khỏe của thủy thủ và nhân viên tàu trong trườnghợp nhiễm Covid-19 Ngoài ra, công ty cũng có thể điều chỉnh quyền lợi bồi thườngcho các tàu phải tuân thủ các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh, chẳng hạn như tuân thủnghiêm ngặt quy định về vệ sinh, cách ly, và kiểm tra y tế định kỳ

Công ty bảo hiểm thân tàu biển đã mở rộng dịch vụ trực tuyến để khách hàng cóthể tiếp cận và sử dụng dịch vụ một cách thuận tiện từ xa Điều này bao gồm mua bảohiểm, quản lý hồ sơ, và gửi thông tin yêu cầu bồi thường thông qua các ứng dụng diđộng hoặc trang web Bên cạnh đó là việc phát triển xử lý hồ sơ điện tử, công nghệthông

tin đã giúp công ty bảo hiểm thân tàu biển chuyển đổi từ việc xử lý hồ sơ giấy tờtruyền thống sang hồ sơ điện tử Điều này cho phép nhân viên và khách hàng gửi, nhận

và xem xét các tài liệu bảo hiểm một cách an toàn và thuận tiện từ xa

Điều quan trọng là chính sách bảo hiểm linh hoạt giúp đảm bảo rằng các chủ tàu

và các bên liên quan có thể nhận được sự hỗ trợ tài chính và bồi thường phù hợp trongtrường hợp tàu bị ảnh hưởng bởi Covid-19 Điều này giúp giảm thiểu tác động tàichính đối với các doanh nghiệp và đảm bảo sự ổn định trong ngành hàng hải trong thờigian khó khăn này

b Đánh giá rủi ro

Biện pháp thứ hai trong bảo hiểm thân tàu biển nhằm ứng phó với Covid-19 của

các công ty bảo hiểm tại Việt Nam là đánh giá rủi ro Trước tác động của dịch bệnh,các công ty bảo hiểm đã thực hiện việc nghiên cứu và đánh giá lại các rủi ro liên quanđến Covid-19 trong việc bảo vệ thân tàu biển

Việc đánh giá rủi ro có vai trò quan trọng để xác định các nguy cơ tiềm ẩn và xâydựng các phương án ứng phó phù hợp Các công ty bảo hiểm đã tiến hành xem xét cácyếu tố như khả năng lây nhiễm, ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển hàng hóa và conngười, sự gia tăng các biện pháp an toàn và y tế, cũng như tác động đến thị trường vàhoạt động tài chính của ngành hàng hải

Dựa trên đánh giá rủi ro, các công ty bảo hiểm có thể điều chỉnh chính sách bảohiểm và áp dụng các biện pháp phòng ngừa phù hợp Chẳng hạn, công ty bảo hiểm cóthể yêu cầu chủ tàu thực hiện các biện pháp vệ sinh và an toàn tương ứng để giảmnguy cơ lây nhiễm và bảo vệ sức khỏe của thủy thủ và nhân viên tàu Đồng thời, cáccông ty cũng có thể tăng cường giám sát và kiểm tra tuân thủ các biện pháp này đểđảm bảo sự tuân thủ đúng đắn và giảm thiểu rủi ro

Bắng cách sử dụng công nghệ thông tin, các công ty bảo hiểm thân tàu biển sửdụng dữ liệu thời gian thực để đánh giá rủi ro và điều chỉnh các chiến lược bảo hiểm

Dữ liệu về các yếu tố như biến đổi thời tiết, lưu lượng giao thông biển và tình trạng thịtrường được cập nhật liên tục, giúp đưa ra quyết định chính xác và nhanh chóng Đánhgiá rủi ro cũng giúp các công ty bảo hiểm nắm bắt thông tin mới nhất về dịch bệnh vàcác biện pháp phòng chống, từ đó cung cấp tư vấn cho khách hàng về cách thức đảmbảo an toàn và bảo vệ tài sản trong môi trường biển trong thời điểm dịch bệnh diễnbiến phức tạp

Đánh giá rủi ro về khả năng lây nhiễm: Các công ty bảo hiểm đã xem xét các

yếu tố liên quan đến khả năng lây nhiễm Covid-19 trên tàu biển, bao gồm số lượngthủy thủ và nhân viên tàu, các cảng mà tàu ghé thăm, và thời gian tiếp xúc với cáccảng và người từ các vùng có dịch Dựa trên đánh giá này, các biện pháp phòng ngừađược áp dụng, chẳng hạn như yêu cầu kiểm tra y tế trước khi lên tàu và thực hiện cách

ly trong trường hợp có nghi ngờ về nhiễm bệnh

Đánh giá rủi ro đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa: Các công ty bảo hiểm

đã xem xét tác động của Covid-19 đến chuỗi cung ứng hàng hóa và vận chuyển biển.Việc này bao gồm đánh giá các yếu tố như gián đoạn trong hoạt động cảng, hạn chế dichuyển và cách ly tại các cảng đến tình hình thị trường và tăng cường an toàn cho quátrình vận chuyển Các chính sách bảo hiểm có thể được điều chỉnh để bảo vệ chủ tàu

và nhà xuất nhập khẩu khỏi các thiệt hại kinh tế do gián đoạn chuỗi cung ứng gây ra

Đánh giá rủi ro về tác động tài chính: Các công ty bảo hiểm đã đánh giá tác

động của Covid-19 đến hoạt động tài chính của ngành hàng hải và chủ tàu Việc nàybao gồm đánh giá các yếu tố như tình trạng thị trường, biến động giá cả và chi phí,tình hình hợp đồng và thanh toán, cũng như khả năng hoàn thiện các giao dịch tàichính Các công ty bảo hiểm có thể điều chỉnh chính sách bảo hiểm và cung cấp tư vấn

về quản lý rủi ro tài chính để đảm bảo sự ổn định và phục hồi kinh tế cho chủ tàu

c Tư vấn hỗ trợ khách hàng

Biện pháp thứ ba trong bảo hiểm thân tàu biển nhằm ứng phó với Covid-19 của

các công ty bảo hiểm tại Việt Nam là tư vấn và hỗ trợ khách hàng Trước tình hìnhphức tạp của dịch bệnh, các công ty bảo hiểm đã tăng cường hoạt động tư vấn và hỗtrợ để đảm bảo khách hàng hiểu rõ về chính sách bảo hiểm và cách thức đảm bảo tàubiển trong bối cảnh dịch bệnh

Các công ty bảo hiểm đã cung cấp thông tin chi tiết về các chính sách bảo hiểmliên quan đến Covid-19, bao gồm phạm vi bảo hiểm, quyền lợi, và điều kiện áp dụng

Họ đã cung cấp tư vấn về cách thức tăng cường an toàn và bảo vệ sức khỏe của thủythủ và nhân viên tàu, đồng thời hỗ trợ khách hàng trong việc thực hiện các biện phápphòng ngừa và tuân thủ quy định của cơ quan y tế và chính phủ

Ngoài ra, các công ty bảo hiểm cũng đã hỗ trợ khách hàng trong việc xử lý cácyêu cầu bồi thường và đền bù liên quan đến Covid-19 Họ đã cung cấp hướng dẫn và

hỗ trợ

về quy trình và các tài liệu cần thiết để khách hàng có thể nộp đơn bồi thường mộtcách nhanh chóng và dễ dàng.

Các công ty bảo hiểm đã thiết lập các kênh liên lạc thông qua điện thoại, email vàtrang web để khách hàng có thể liên hệ và nhận được hỗ trợ khi cần thiết Đón đầu xuthế tích hợp công nghệ kỹ thuật số 4.0, Công ty Bảo hiểm Bảo Việt đã áp dụng hàngloạt giải pháp ứng dụng công nghệ số toàn diện trên hệ thống, cho phép người dùng

“tối đa hóa” lợi ích khi truy vấn thông tin chi tiết, đăng ký tham gia và nhận quyền lợibảo hiểm dễ dàng thông qua thao tác trực tuyến Cùng với đó là ứng dụng AI, Chatbottrong các hoạt động giới thiệu, tư vấn sản phẩm bảo hiểm Đặc biệt, công ty này cònđầu tư hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin hiện đại, điển hình là dự án chuyển đổi

số ứng dụng các giải pháp trí tuệ doanh nghiệp trong hệ thống số liệu về tài chính, đầu

tư, quản lý rủi ro… Họ cũng tổ chức các buổi tư vấn trực tuyến hoặc offline để truyềnđạt thông tin quan trọng và giải đáp các câu hỏi của khách hàng Công nghệ thông tin

đã hỗ trợ việc sử dụng các ứng dụng video họp và giao tiếp trực tuyến như Zoom,Microsoft Teams, hay Google Meet để tổ chức cuộc họp và giao tiếp với khách hàng,đối tác, và nhân viên trong suốt quá trình đại dịch

Tổng quan, biện pháp tư vấn và hỗ trợ khách hàng giúp đảm bảo rằng khách hànghiểu rõ về chính sách bảo hiểm, cách thức đảm bảo an toàn và bảo vệ tài sản trong thờiđiểm dịch bệnh, đồng thời nhận được sự hỗ trợ và giải đáp thắc mắc khi cần thiết

d Giám sát và đánh giá tàu biển:

Biện pháp thứ tư trong bảo hiểm thân tàu biển nhằm ứng phó với Covid-19 của

các công ty bảo hiểm tại Việt Nam là giám sát và đánh giá tàu biển Trước tình hìnhdịch bệnh, các công ty bảo hiểm đã thực hiện việc giám sát và đánh giá các tàu biển đểđảm bảo tuân thủ các quy định và biện pháp phòng ngừa Covid-19

Đầu tiên, công ty bảo hiểm thực hiện việc giám sát chặt chẽ về tuân thủ các quyđịnh và quy trình liên quan đến Covid-19 trên tàu Các công ty có thể yêu cầu chủ tàuthực hiện các biện pháp như kiểm tra y tế định kỳ cho thủy thủ và nhân viên tàu, ápdụng các biện pháp vệ sinh và cách ly tương ứng, và tuân thủ các quy định về sàng lọc

và khử trùng

Thứ hai, công ty bảo hiểm có thể thực hiện việc đánh giá các biện pháp phòngngừa Covid-19 trên tàu Điều này bao gồm kiểm tra xem các biện pháp vệ sinh và antoàn đã được triển khai và thực hiện đúng cách hay không Các công ty bảo hiểm cóthể