PHẦN MỞ ĐẦU 1 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN THỊ THÙY DUNG NGHIÊN CỨU ÁP DỤNG CÁC BIỆN PHÁP XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG CÔNG TÁC LƢU TRỮ Ở CÁC CƠ QUAN N[.]
Tính cấp thiết của đề tài
Vi phạm hành chính là một loại vi phạm pháp luật phổ biến trong xã hội, mặc dù mức độ nguy hiểm của nó thấp hơn so với tội phạm Tuy nhiên, những hành vi này vẫn gây thiệt hại cho lợi ích của nhà nước và cộng đồng, do đó, công tác phòng chống vi phạm hành chính luôn được chú trọng Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp luật quy định về vi phạm hành chính và biện pháp xử lý, bao gồm Sắc lệnh số 131/SL ngày 20 tháng 7 năm 1946 và Sắc lệnh số 175/SL ngày 18 tháng 8 năm 1953.
Pháp lệnh 49/NQ-TVQH năm 1961 của Ủy ban thường vụ Quốc hội đã nhấn mạnh việc tập trung giáo dục cải tạo những phần tử có hành vi nguy hại xã hội Ngày 28 tháng 11 năm 1989, sự ra đời của Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính đánh dấu một bước tiến quan trọng trong pháp luật Việt Nam về lĩnh vực này Đến nay, pháp luật đã trải qua nhiều lần sửa đổi và thay thế, phản ánh sự phát triển liên tục trong công tác xử lý vi phạm hành chính.
Năm 2012, Luật xử lý vi phạm hành chính được ban hành, nâng cao hiệu quả của pháp luật trong việc xử phạt vi phạm hành chính Sau khi luật có hiệu lực, các ngành đã chủ động ban hành Nghị định xử phạt vi phạm hành chính theo thẩm quyền Đối với ngành lưu trữ, trước khi Luật Lưu trữ có hiệu lực, việc xử phạt vi phạm trong công tác lưu trữ đã được quy định tại Điều 29 Pháp lệnh Lưu trữ quốc gia năm 2001 và tại Điều 26, Điều 27 Nghị định số
Nghị định 111/2004/NĐ-CP ngày 08 tháng 4 năm 2004 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Pháp lệnh Lưu trữ quốc gia Luật Lưu trữ năm 2011 tại Điều 8 đã nêu rõ các hành vi bị nghiêm cấm như chiếm đoạt, làm hỏng, làm mất tài liệu lưu trữ; làm giả, sửa chữa, làm sai lệch nội dung tài liệu; mua bán, chuyển giao, hủy trái phép tài liệu; và sử dụng tài liệu vào mục đích xâm phạm lợi ích của Nhà nước Tuy nhiên, sau 04 năm kể từ khi Luật Lưu trữ có hiệu lực, vẫn chưa có văn bản nào quy định cụ thể về các hành vi vi phạm pháp luật và biện pháp xử phạt liên quan đến công tác lưu trữ.
Thực trạng công tác lưu trữ tại các cơ quan, tổ chức, đặc biệt là ở cấp tỉnh, cho thấy rằng có nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực này đang diễn ra.
Qua khảo sát, thanh tra, kiểm tra thực tế tại các cơ quan, tổ chức cấp tỉnh, Bộ
Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước đã chỉ ra nhiều sai phạm trong công tác lưu trữ, bao gồm việc không giao nộp hồ sơ đúng hạn, tự ý tiêu hủy tài liệu trái phép, và làm hỏng hoặc mất mát tài liệu lưu trữ Sau khi tiến hành thanh tra, cơ quan quản lý đã đưa ra chỉ đạo và kết luận, đồng thời gửi văn bản chính thức đến các tổ chức liên quan Tuy nhiên, hiệu quả sau thanh tra vẫn chưa cao và các sai phạm vẫn tiếp tục xảy ra.
Theo quy định tại Điều 1 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19 tháng
7 năm 2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành
Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, cán bộ, công chức, viên chức không bị xử phạt khi thực hiện hành vi vi phạm trong khi thi hành công vụ, mà sẽ bị xử lý theo quy định riêng Tuy nhiên, hiện nay, các hành vi vi phạm trong công tác lưu trữ chưa được coi là tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành công việc hàng năm của công chức, viên chức Điều này dẫn đến việc nhiều cơ quan nhà nước cấp tỉnh thiếu Lưu trữ cơ quan hoặc không thực hiện đúng quy định về công tác lưu trữ.
Hiện nay, chưa có văn bản quy phạm pháp luật nào điều chỉnh việc lưu trữ đối với các cá nhân và tổ chức thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật xử lý vi phạm hành chính Điều này dẫn đến việc các quy định của nhà nước về công tác lưu trữ chưa được thực hiện một cách nghiêm túc.
Chúng tôi đã chọn đề tài “Nghiên cứu áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ ở các cơ quan nhà nước cấp tỉnh” cho luận văn cao học của mình Dựa trên cơ sở pháp lý hiện hành và thực tiễn công tác lưu trữ tại các cơ quan, tổ chức cấp tỉnh, chúng tôi xác định các hành vi vi phạm và đề xuất áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lưu trữ.
Tình hình nghiên cứu
Đến nay, đã có nhiều nghiên cứu về chế tài xử phạt trong lĩnh vực văn thư và lưu trữ, được quy định trong các bộ luật qua các thời kỳ.
Nghiên cứu về luật pháp của các triều đại phong kiến liên quan đến công tác công văn giấy tờ đã được thực hiện bởi Hà Thị Thúy Hoàn, với trọng tâm là Luật pháp của triều Lê qua Quốc triều hình luật năm 2000 Bên cạnh đó, Nguyễn Hoài Thu cũng đóng góp vào lĩnh vực này, làm nổi bật tầm quan trọng của việc quản lý công văn giấy tờ trong hệ thống pháp luật phong kiến.
Những quy định và chế tài về công tác công văn, giấy tờ trong Hoàng Việt luật lệ, năm 2000; Nguyễn Thị Trang Nhung, Quốc triều hình luật và Hoàng
Năm 2004, Việt luật lệ đã nghiên cứu công tác công văn giấy tờ, và Trương Thị Nga đã trình bày chế tài về vấn đề này trong thời phong kiến Việt Nam vào năm 2008 Các nghiên cứu này chủ yếu tập trung vào các quy định của nhà nước phong kiến liên quan đến công tác công văn giấy tờ, bao gồm cả các hình phạt cho những vi phạm Chẳng hạn, theo Quốc triều hình luật, việc thảo chiếu, chế mà quên nhầm hoặc viết sai chữ sẽ bị xử phạt 60 trượng, trong khi thảo sai ý chỉ của nhà vua có thể bị xử tội biếm hoặc tùy theo mức độ vi phạm Ngoài ra, các quan, sảnh viện nếu làm công văn, giấy tờ về việc ban thưởng mà chỉ dựa vào tờ khai của đương sự mà không kiểm tra rõ ràng quan tước trong sổ gốc sẽ bị xử phạt 20 trượng.
Nghiên cứu về pháp luật hiện đại liên quan đến công tác công văn, giấy tờ đang được chú trọng, đặc biệt là qua tác phẩm của Nguyễn Quốc Dũng Ông đã tìm hiểu sâu về chế định của Bộ luật hình sự hiện hành, tập trung vào các loại tội danh liên quan đến văn bản giấy tờ.
Năm 2005, Nguyễn Thùy Trang đã nghiên cứu về luật pháp hiện hành liên quan đến giám sát và kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, cũng như quy trình xử lý các văn bản quy phạm pháp luật trái pháp luật.
Bài viết trên Tạp chí Văn thư Lưu trữ Việt Nam chỉ ra rằng số lượng nghiên cứu và bài viết về vấn đề này còn hạn chế Đặc biệt, có một bài viết liên quan đến Bộ luật hình sự của nước ta, góp phần làm rõ thêm nội dung này.
CHXHCN Việt Nam (trích một số điều liên quan đến công tác văn thư, lưu trữ, bảo mật), Tạp chí Lưu trữ Việt nam, 2000, số 2, trang 1
Trong bài tạp chí, tác giả đã trích dẫn Bộ luật hình sự năm 1999 để nêu rõ các vi phạm liên quan đến công tác văn thư, lưu trữ và bảo mật, cùng với các biện pháp xử phạt cho những hành vi này Tác giả phân loại các quy định theo từng nhóm công tác, trong đó có Điều 264 quy định về việc xử phạt đối với hành vi làm lộ hoặc mất tài liệu bí mật nhà nước, với mức phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm, và nếu gây hậu quả nghiêm trọng, mức phạt có thể lên đến bảy năm tù.
Theo Khoản 1 Điều 268, hành vi chiếm đoạt, mua bán, tiêu hủy trái phép con dấu và tài liệu của cơ quan nhà nước hoặc tổ chức xã hội (không thuộc tài liệu bí mật nhà nước) sẽ bị xử phạt tiền từ 1 triệu đến 10 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm, hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
Đề tài mà tác giả lựa chọn không trùng lặp với các nghiên cứu trước đó, vì các nghiên cứu hiện tại chủ yếu tập trung vào chế tài trong công tác công văn, giấy tờ mà chưa đề cập đến công tác lưu trữ Tuy nhiên, những nghiên cứu này đã chỉ ra rằng cần thiết phải xây dựng và ban hành một văn bản pháp lý quy định cụ thể về chế tài xử phạt các vi phạm trong công tác văn thư và lưu trữ.
Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Đề tài của chúng tôi đặt ra và giải quyết 2 mục tiêu cơ bản:
+ Xác định các hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ;
+ Đề xuất các biện pháp để áp dụng quy định xử phạt vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu: Để thực hiện mục tiêu trên, chúng tôi phải thực hiện các nhiệm vụ sau:
+ Tìm hiểu các văn bản quy định về xử phạt vi phạm hành chính;
+ Hệ thống các quy định về công tác lưu trữ; các quy định về hành vi vi phạm và xử phạt vi phạm trong công tác lưu trữ;
+ Tìm hiểu quy định của một số nước trên thế giới về hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ;
+ Nghiên cứu, xác định các hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ
+ Nghiên cứu áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ
4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 4.1 Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài
Trong phạm vi của Đề tài này, chúng tôi nghiên cứu các hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ của hai nhóm đối tượng:
Các hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ của cán bộ, công chức, viên chức, đặc biệt là tại các cơ quan nhà nước cấp tỉnh, cần được xem xét kỹ lưỡng Theo Nghị định số 81/2013/NĐ-CP, các cơ quan nhà nước không bị xử phạt theo quy định về xử lý vi phạm hành chính khi thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước Tuy nhiên, trong nghiên cứu này, chúng tôi không đề xuất xử lý vi phạm hành chính đối với nhóm đối tượng này.
Các hành vi vi phạm hành chính của cá nhân và tổ chức liên quan đến dịch vụ lưu trữ được quy định bởi Luật Lưu trữ và Luật Doanh nghiệp Đối tượng này là những cá nhân và tổ chức đủ điều kiện hoạt động trong lĩnh vực lưu trữ, và họ là những đối tượng chính bị điều chỉnh bởi Luật xử lý vi phạm hành chính Điều này đặc biệt quan trọng vì họ đang cung cấp dịch vụ lưu trữ cho các cơ quan nhà nước ở cấp tỉnh.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài tập trung vào việc đề xuất các hình thức xử lý các hành vi vi phạm trong công tác lưu trữ tại các cơ quan nhà nước cấp tỉnh từ năm 2011 đến nay Năm 2011 đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong công tác lưu trữ với sự ra đời của Luật Lưu trữ do Quốc hội thông qua.
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 2 thông qua ngày
Chúng tôi đã áp dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lê nin cùng với các phương pháp của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, đồng thời sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cụ thể để đạt được kết quả mong muốn.
Phương pháp khảo sát được áp dụng để điều tra thực trạng công tác lưu trữ tại các cơ quan, tổ chức cấp tỉnh, nhằm chỉ ra những bất cập và vi phạm trong việc thực hiện các quy định về lưu trữ Tác giả kết hợp điều tra với các đoàn kiểm tra để thu thập thông tin chính xác.
Cục Văn thư và Lưu trữ năm 2015 tại các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương: An Giang, Khánh Hòa, Bạc Liêu, tỉnh Hải Dương, Yên Bái, Cao Bằng,
Sơn La, Cần Thơ, Hưng Yên, Hà Nam
Phương pháp tổng hợp và hệ thống hiện nay tại Việt Nam đã có quy định về xử phạt vi phạm trong công tác lưu trữ Bài viết cũng tổng hợp các quy định về hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ của một số quốc gia trên thế giới.
Phương pháp phân tích và so sánh được áp dụng để đối chiếu mức xử phạt vi phạm hành chính giữa các hành vi tương tự trong các ngành khác nhau Dựa trên sự so sánh này, tác giả đề xuất quy định chung về xử phạt vi phạm trong công tác lưu trữ.
- Phương pháp phỏng vấn, trao đổi: áp dụng phương pháp này trong những lần kiểm tra thực tế công tác lưu trữ tại các địa phương, trong các buổi
Hội thảo và hội nghị về lĩnh vực lưu trữ đã tạo cơ hội cho tác giả trao đổi với lãnh đạo Chi cục Văn thư - Lưu trữ các tỉnh và các công chức, viên chức trực tiếp làm công tác lưu trữ Qua đó, tác giả nhận thấy sự quan tâm và thấu hiểu của lãnh đạo đối với công tác lưu trữ, cũng như thực trạng hiện nay Tuy nhiên, việc thực hiện các quy định của nhà nước về lưu trữ vẫn còn nhiều bất cập Điều này đặt ra trách nhiệm cho cán bộ, công chức, viên chức và các cá nhân, tổ chức liên quan, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải có văn bản quy định chế tài xử phạt các hành vi vi phạm trong công tác lưu trữ.
6 Bố cục của đề tài
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung luận văn gồm 3 phần:
Chương 1: Khái quát các quy định của nhà nước Việt Nam về xử phạt vi phạm hành chính
Trong Chương 1, tác giả làm rõ các vấn đề liên quan đến vi phạm hành chính, đối tượng vi phạm và quy trình xử phạt Đồng thời, tác giả cũng trình bày các quy định hiện hành về xử phạt vi phạm hành chính theo Luật Xử lý vi phạm hành chính Nội dung này tạo nền tảng cho việc xác định các vi phạm hành chính và quy trình xử phạt trong công tác lưu trữ ở các chương tiếp theo.
Chương 2: Xác định các hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ ở cơ quan nhà nước cấp tỉnh
Trong Chương 2, tác giả nghiên cứu quy định hiện hành của nhà nước về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lưu trữ, đồng thời tham khảo các quy định từ một số quốc gia khác Dựa trên những thông tin này, tác giả xác định các hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ Những hành vi vi phạm được nêu trong chương này sẽ là cơ sở để xác định hình thức và mức độ xử phạt cho từng hành vi cụ thể trong Chương 3.
Chương 3 Nghiên cứu áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ
Dựa trên các quy định tại Chương 1 và các hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ ở Chương 2, tác giả đã nghiên cứu các hình thức và biện pháp xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến lĩnh vực lưu trữ Tác giả đề xuất các hình thức, biện pháp và thẩm quyền xử phạt cho những hành vi vi phạm tiêu biểu trong công tác lưu trữ Đồng thời, tác giả cũng đưa ra một số kiến nghị nhằm cải thiện công tác lưu trữ tại các cơ quan quản lý nhà nước ở trung ương và địa phương, nhằm thúc đẩy sự phát triển của công tác lưu trữ tại địa phương.
7 Các nguồn tài liệu tham khảo
Trong quá trình thực hiện đề tài luận văn này, chúng tôi đã tham khảo các nguồn tư liệu sau:
- Các giáo trình về lý luận và thực tiễn công tác lưu trữ, giáo trình Luật Hành chính
- Tạp chí Văn thư - Lưu trữ Việt Nam
Tài liệu dịch hiện đang được lưu giữ tại Thư viện của Trung tâm Khoa học và Công nghệ văn thư, lưu trữ thuộc Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước.
Các văn bản của Nhà nước quy định về xử phạt vi phạm hành chính bao gồm các quy định chung và các quy định cụ thể cho từng ngành, lĩnh vực khác nhau, đồng thời cũng đề cập đến công tác lưu trữ các tài liệu liên quan.
Báo cáo về công tác lưu trữ của các tỉnh, bao gồm thống kê cơ sở công tác lưu trữ và các báo cáo được trình bày tại các cuộc Hội nghị, Hội thảo do Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước tổ chức.
- Website: http://www.moj.gov.vn http://www.archives.gov.vn/Pages/Home%20page.aspx
8 Đóng góp của đề tài
Kết quả nghiên cứu của Đề tài nếu được thực hiện tốt sẽ có những đóng góp sau:
Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước cần đánh giá chính xác tình hình vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ tại các tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương hiện nay.