Lý do chọn đề tài Việc nghiên cứu về phương diện tự sự của hai tác phẩm “Cô gái mất tích” Gillian Flynn và “Cô gái trên tàu” Paula Hawkins như một mô hình tự sự chung, mang tính thời đại
Các tiền đề của sự gặp gỡ tự sự giữa “Cô gái mất tích” và “Cô gái trên tàu”9 Chương 2 Các phương diện gặp gỡ tự sự giữa “Cô gái mất tích” và “Cô gái trên tàu” 20 2.1 Về thể thức tự sự
Về tính tự sự - Gothic
Văn học Gothic, xuất hiện vào cuối thế kỷ XVIII và đầu thế kỷ XIX ở Anh, là một phong cách sáng tác mang đậm ảnh hưởng của chủ nghĩa Lãng mạn Thể loại này khai thác sâu sắc tâm lý con người và xây dựng những hình tượng hoang dã, phản kháng lại quy chuẩn xã hội Nó tập trung vào các vấn đề rùng rợn và ám ảnh, khắc họa những tầng sâu kín trong tâm hồn Dưới ảnh hưởng của chủ nghĩa Duy lý, văn học Gothic vẫn giữ được những đặc điểm lý tính, tạo nên sự gần gũi với thực tế Tính Gothic không chỉ là một yếu tố riêng biệt mà còn là một không khí, hỗ trợ cho các yếu tố khác trong tác phẩm, không nhất thiết phải bao hàm mọi phương diện như trong các tiểu thuyết Gothic kinh điển.
Văn học Gothic có ảnh hưởng sâu sắc đến phương diện tự sự của các tác phẩm, thể hiện qua hệ thống đề tài, hình tượng và sự phát triển cốt truyện Việc xem xét từ góc độ này giúp làm rõ những đặc điểm nguồn gốc và sự liên đới giữa hai tác phẩm Điều này cũng cho phép nghiên cứu các phương diện tự sự học một cách đầy đủ và có căn cứ hơn Hơn nữa, việc khảo sát tính Gothic trong hai tác phẩm gợi ra những đề xuất về tên gọi phù hợp hơn cho đặc tính này, đồng thời xây dựng một bộ khung lịch đại cho sự gặp gỡ giữa chúng.
Trong văn học Gothic, không gian thường mang tính tù túng, vắng vẻ và bí ẩn, thể hiện qua hình tượng biệt thự, lâu đài và tầng hầm Những không gian này không chỉ là nơi ẩn náu của các nhân vật mà còn là bối cảnh cho những sự kiện chính trong tác phẩm.
Cả hai tác phẩm đều diễn ra ở khu vực ngoại ô, nơi tách biệt với các chuẩn mực xã hội và trung tâm, tạo điều kiện cho những cốt truyện rùng rợn và kỳ lạ Trong “Cô gái mất tích”, Nick mô tả khu nhà vắng vẻ do suy thoái kinh tế, với không khí hoang tàn và đổ nát Megan trong “Cô gái trên tàu” cảm thấy nơi mình ở là sai chỗ, khi mà khu ngoại ô London không còn chỗ cho nghệ thuật, và thời tiết mưa lớn càng làm tăng thêm sự bức bối Cả hai khu vực ngoại ô, một ở Missouri và một ở London, đều thiếu máy quay, làm tăng thêm phần bí ẩn cho câu chuyện.
Hai tác phẩm không chỉ phản ánh bối cảnh chung mà còn chia sẻ những không gian tù túng, nơi ở của các nhân vật Các nhân vật đều phải sống trong những không gian gây khó chịu cho họ Đối với Amy, việc chuyển đến Carthage từ New York ngay từ đầu đã trở thành một án lưu đày.
Amy sống trong một không gian tù túng, không có tiền bạc, nhà cửa hay bạn bè, điều này thúc đẩy khao khát trốn thoát của cô Tuy nhiên, cô buộc phải trở lại và đối mặt với những khó khăn trong việc thích nghi, đặc biệt là khi phải che giấu thân phận Sau khi bị cướp, Amy tìm đến nhà Desi, một nơi tách biệt và lộng lẫy, nhưng lại chịu sự chi phối tinh thần từ Desi, dẫn đến việc cô giết chết anh để trở về với Nick Megan, một nhân vật tương đồng với Amy, cũng trải qua sự mất tích và sống trong ngôi nhà ở Holkham, nơi chứa đựng những hành động vượt ngưỡng và trở thành nỗi ám ảnh trong tâm trí cô Cuối cùng, khi sống tại vùng ngoại ô với Scott, Megan không thể chịu đựng được không gian này và luôn tìm cách thoát khỏi sự quan tâm của anh, thậm chí ngoại tình với Tom Những chi tiết miêu tả không gian tối dần khi cô kể lại sự thật kinh khủng của mình với Kamal Abdic thể hiện rõ tính Gothic, ngoại quan hóa cảm xúc của nhân vật.
Trong "Cô gái mất tích", nhân vật thám tử Nick phải đối mặt với không gian ngột ngạt sau vụ mất tích của vợ mình, Amy Khi truyền thông chỉ trích anh, cảm giác tù túng càng gia tăng, phản ánh sự căng thẳng trong cuộc hôn nhân đã trở nên nhạt nhòa Quyết định trở về Carthage không chỉ là của Nick mà còn chịu áp lực từ người cha Sự khó chịu của Nick, cùng với những xung đột trong hôn nhân, thể hiện qua việc anh ngoại tình với sinh viên Andie và tìm cách trốn tránh thực tại bằng cách đọc lại những tạp chí cũ trong căn hầm xe.
Trong "Cô gái trên tàu", Rachel sống trong một căn phòng chật hẹp và bừa bộn của người bạn, nơi phản ánh sự bức bối của cô Sau khi vụ án xảy ra, Rachel biến nơi ở thành một chốn thảm hại và thường xuyên giả vờ đi làm để lang thang bên ngoài, tưởng tượng về cuộc sống của Jess và Jason hoặc tìm đến nhà Tom Ngôi nhà của Tom, nơi anh sống cùng Rachel và sau đó là Anna, cũng mang tính bí bách Rachel khao khát trở lại ngôi nhà này, trong khi Anna lại cảm thấy chán ghét và sợ hãi Những xung đột cảm xúc của các nhân vật về ngôi nhà đã biến nó thành không gian trung tâm trong việc giải quyết vụ án.
Không gian sự kiện thể hiện những phản kháng từ không gian tù túng, đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành cốt truyện và thúc đẩy nhân vật hành động Những không gian này không chỉ là nơi diễn ra các sự kiện động mà còn là không gian của sự vượt qua hoặc không vượt qua Hơn nữa, chúng còn gợi nhớ và hồi tưởng về những sự kiện tĩnh trong quá khứ, phục vụ cho việc tìm kiếm sự thật.
Trong “Cô gái mất tích”, không gian đầu tiên là nhà của Nick và Amy, nơi Amy đã biến thành hiện trường vụ án với những chi tiết khó tin và vết máu bị lau đi, tạo nên không khí bí ẩn của văn học Gothic Cuối tác phẩm, quyết định ở lại của Nick và Amy đánh dấu sự từ chối hành động, làm nổi bật sự căng thẳng trong mối quan hệ của họ Căn hầm gỗ sau nhà Go, nơi Nick phát hiện Amy còn sống và đang trừng phạt mình, là không gian cao trào của câu chuyện Nhân dịp kỷ niệm lễ cưới, Amy tặng Nick một món quà bằng gỗ, thể hiện sự ám ảnh và tính nguyên sơ, phù hợp với chủ đề Gothic của tác phẩm.
Trong “Cô gái trên tàu”, không gian hầm bộ hành đóng vai trò quan trọng trong việc ẩn giấu sự thật, nơi Megan linh cảm một chuyện chẳng lành sắp xảy ra Hành động đứng lại của Megan đại diện cho sự từ chối vượt qua, tạo nên một điềm báo Đây cũng là nơi vụ án xảy ra khi Rachel vô tình thấy Tom đi chung với Megan và bị Tom tấn công Nhờ gợi ý từ Kamal, Rachel trở lại căn hầm và tìm ra thủ phạm là Tom Ngoài ra, khoảng sân bên ngoài căn nhà của Tom và Anna đối lập với sự tù túng bên trong, là nơi Anna và Rachel giải quyết những khao khát của họ, dẫn đến cái chết của Tom Không gian này chưa hoàn toàn lộ ra cho cộng đồng nhưng đủ để tạo thành một sự kiện có ý nghĩa, thể hiện sự căng thẳng ngay ngưỡng của vấn đề.
Hình tượng mang tính điềm báo là yếu tố quan trọng trong cốt truyện văn học Gothic, thể hiện rằng mọi kết thúc bi thảm đã được định trước Trong hai tác phẩm này, hình tượng này giúp bộc lộ nội tâm nhân vật, tạo ra một bầu không khí u ám và nghi hoặc Điều này không chỉ kích thích nỗi sợ hãi mà còn mang đến sự hào hứng và bất ngờ cho độc giả Những hình tượng này thường dựa trên truyền thống văn hóa và những linh cảm bất thường của nhân vật.
Trong “Cô gái mất tích”, hình tượng điềm báo đầu tiên xuất hiện khi Nick mô tả khoảnh khắc mặt trời ló dạng, phản chiếu ánh sáng trên mặt sông, như thể Chúa trời đang chỉ trích anh Tommy O'Hara, người yêu cũ của Amy, so sánh sự trừng phạt của cô với hình ảnh “Chúa trời Cựu ước” Khi Nick trở về nhà, con mèo Bleecker ngoan ngoãn trên bậc thềm chứng tỏ không có xô xát nào xảy ra, nhưng cũng mang ý nghĩa không tốt trong văn hóa phương Tây Món quà Amy tặng Nick, hai con rối Judy – Punch, biểu thị cho bạo hành gia đình, gián tiếp quy kết tội cho Nick Ngôi nhà gỗ, theo cách chơi chữ của Amy, trở thành nơi trừng phạt và giúp Nick nhận ra sự thật Trong “Cô gái trên tàu”, hình ảnh con chim ác cũng mang tính dự báo, là biểu tượng cho điềm xấu, và sau này liên quan đến cái chết của Megan.
Nhân vật trong văn học Gothic nổi bật với những đặc điểm tâm lý và thể lý bất thường, thể hiện sự vượt ngưỡng và lệch chuẩn như người điên hay nhân vật biến dạng Chúng thường mang tính lai ghép, kỳ dị như người sói và ma cà rồng Hai yếu tố chính xây dựng nhân vật Gothic là sự nghịch dị (grotesque) và sự huyền bí (uncanny), phản ánh sự dị dạng về ngoại hình lẫn tính cách, cùng với khao khát điều cấm kỵ Các nhân vật này thường có sự bất đối xứng giữa bên trong và bên ngoài, giữa những gì họ thể hiện và những gì họ thực sự nghĩ, với xung đột xuất phát từ ám ảnh trong quá khứ Điều này dẫn dắt họ vào hành trình giải mã và nỗ lực thoát khỏi những ám ảnh đó.
Trong “Cô gái mất tích”, Nick và Amy được khắc họa như sản phẩm của tuổi thơ, với hình tượng Amy-tuyệt-vời (Amazing Amy) là biểu tượng cho sự hoàn hảo mà cha mẹ cô tạo ra Tuy nhiên, điều này trở thành ám ảnh và dẫn đến việc Amy tạo ra một cuốn nhật ký giả để trừng phạt Nick Dù được xem là người phụ nữ hoàn hảo trong mắt xã hội, Amy thực sự phải gánh chịu áp lực từ hình ảnh đó, mà cô gọi là “cuộc làm hạ phẩm giá những người phụ nữ” Sự khao khát và tính huyền bí trong cuộc sống của Amy khiến cô phải thể hiện mình như một “cô nàng tuyệt vời” để thu hút Nick, và sự mâu thuẫn trong việc mang thai để đe dọa Nick phản ánh sự chán ghét và bất thường trong mối quan hệ của họ.
Về Tính tự sự - trinh thám
Văn học trinh thám, xuất hiện vào giữa thế kỷ XIX, đã trở thành một thể loại thu hút sự quan tâm của độc giả Thể loại này đặc trưng bởi việc xây dựng một vụ án hoặc bí ẩn, với cốt truyện có thể chia thành hai phần: vụ án và cuộc điều tra trong cách truyền thống, hoặc gộp chung để tập trung vào tâm lý và sự thật trong cách hiện đại Trong cốt truyện truyền thống, tác giả đồng nhất với thủ phạm, và độc giả là người kể chuyện, dẫn đến các nguyên tắc như thám tử không thể là thủ phạm và không có chỗ cho miêu tả tâm lý Ngược lại, văn học trinh thám hiện đại nhấn mạnh vào sự bất khả trong việc hiểu biết tâm lý con người, với nhân vật thám tử yếu ớt và không đáng tin, mở ra nhiều phương pháp sáng tạo mới như người kể chuyện không đáng tin và các vấn đề về điểm nhìn và thời gian trần thuật.
Văn học trinh thám, sản phẩm của thời đại Khai sáng, thể hiện khát vọng hiểu biết thông qua lý trí Tuy nhiên, khi chủ nghĩa Duy lý gặp phải giới hạn, thể loại này chuyển hướng từ việc khám phá các vụ án sang việc tìm hiểu những phức tạp trong tâm lý con người và động cơ tội ác Sự thay đổi này được thể hiện qua việc phá vỡ các nguyên tắc sáng tạo cổ điển, như việc kết thúc tác phẩm mà không tìm ra lời giải cho vụ án, hay nhân vật thám tử có thể trở thành thủ phạm Đồng thời, sự kết hợp với văn học Gothic làm nổi bật tính trinh thám, thể hiện tâm lý nhân vật qua những yếu tố bất ngờ và ám ảnh.
Lý trí là sợi dây nối dài xuyên suốt hai tiểu thuyết, giữ vai trò quyết định trong việc giúp nhân vật khám phá các vấn đề Tuy nhiên, những chân lý này chỉ mang tính thỏa hiệp và không dẫn đến kết thúc có hậu Nick và những người tin tưởng anh biết Amy là kẻ giết người, nhưng anh lại chọn sống chung với cô mà không tố cáo Trong “Cô gái trên tàu”, cái chết của Tom do Rachel và Anna gây ra không cải thiện cuộc sống của họ, đặc biệt là Rachel vẫn chưa thoát khỏi quá khứ Mặc dù chân lý giúp xác định hung thủ, nhưng cả hai tác phẩm đều để ngỏ câu hỏi về chân lý tối hậu, thể hiện sự bất lực trong việc hiểu tâm lý con người Nick đã đặt ra những câu hỏi sâu sắc về khả năng hiểu biết của mình, thể hiện sự tìm kiếm chân lý trong mối quan hệ phức tạp này.
Trong "Cô gái trên tàu", các nhân vật chính thể hiện những lỗ hổng khao khát được lấp đầy, như Nick cảm nhận sự trống rỗng sau cái chết của cha mình Megan không biết rõ về bản thân, trong khi Amy là sự thay thế cho những kỳ vọng của cha mẹ Sự ra đi của những người đàn ông trong đời Megan được mô tả như một "lỗ đen" nuốt chửng cô Rachel vẫn đang trong hành trình tìm kiếm bản thân trên tàu Để hiểu sâu sắc tâm lý của các nhân vật, cần một cái nhìn từ quá khứ, điều này trở nên khó khăn trong khuôn khổ của một cốt truyện trinh thám, nơi chỉ tập trung vào những khoảnh khắc giao thoa giữa các nhân vật và vụ án.
Việc khám phá sâu thẳm tâm hồn con người không chỉ giúp nhận diện động cơ tội ác mà còn hé lộ những điều ẩn giấu phía sau Trong hai tác phẩm, hàng loạt tội ác như giết người và ngoại tình được phơi bày, cho thấy sự hiện diện tràn lan của yếu tố tính dục như một biểu hiện của sự thác loạn.
Bài viết phản ánh nỗi khắc khoải của các nhân vật trong những hoàn cảnh bức bối, đặc biệt là hành động ngoại tình của Nick, được xem là vô luân từ góc độ đạo đức xã hội Tuy nhiên, áp lực tài chính và hình ảnh người cha đã đẩy anh vào tình thế khó khăn Nick cho rằng sự lạnh nhạt của Amy là nguyên nhân dẫn đến ngoại tình, trong khi Amy trả thù bằng cách giết Desi và đối mặt với những dối trá trong quá khứ Những hành động này thể hiện khát vọng tìm kiếm bản thân và căn tính đích thực Tương tự, Megan trong “Cô gái trên tàu” dù đã lừa dối và ngoại tình, nhưng những hành động đó phản ánh nỗi đau trong quá khứ Tom, mặc dù bị xem là kẻ giết người dối trá, cũng mang trong mình khát vọng được chấp nhận Sự phức tạp trong tâm lý của các nhân vật phạm tội đã tạo nên một kết thúc mở, khơi gợi suy tư về cái ác như một phần vô thức của con người.
Tính trinh thám trong hai tiểu thuyết không chỉ là một phương pháp khám phá sự thật mà còn làm nổi bật cái ác tiềm ẩn trong tâm trí con người Qua đó, nó trở thành công cụ giúp các nhân vật thể hiện đặc điểm tâm lý của bản thân và thừa nhận sự giới hạn của lý trí trong xã hội hiện đại.
Tính tự sự - tự truyện
Tính tự thuật được coi là đặc trưng trong lối viết của nữ giới, xuất phát từ lịch sử khi phụ nữ bị hạn chế trong việc viết lách và phát hành tác phẩm Nhật ký trở thành không gian duy nhất để họ bày tỏ suy tư, không bị kiểm duyệt bởi xã hội nam quyền Sự phát triển của phong cách sáng tác hiện đại đã biến thể loại tự thuật từ phi hư cấu thành hư cấu, khi tác giả không còn muốn cung cấp cái nhìn thấu đáo về nội dung.
Việc hai tác giả sử dụng thể thức tự thuật trong tác phẩm của mình thể hiện rõ nét lối viết nữ trong văn chương hiện đại Theo Béatrice Didier, “văn viết nữ” (L’écriture-femme) có những đặc trưng như thể loại tự truyện, đề tài xoay quanh tuổi thơ với vai trò quan trọng của người mẹ Hơn nữa, về mặt hình thức, tác phẩm thường chứa đựng nhiều miêu tả về cảm xúc cá nhân và có sự gián đoạn trong cấu trúc.
Tiểu thuyết tự thuật mang đến những câu chuyện đời thường, gần gũi với độc giả, giúp họ dễ dàng hòa mình vào không gian tác phẩm Hai tác phẩm đề cập đến những bối cảnh quen thuộc như trung tâm thương mại, nhà gỗ và ga tàu điện ngầm, đặc biệt là căn nhà riêng của các nhân vật Những vấn đề như hôn nhân, ngoại tình và xung đột gia đình được khai thác, thu hút sự quan tâm và đồng cảm từ độc giả Họ thường bàn luận về mối quan hệ gia đình hơn là những sự kiện bi thảm, thể hiện sự quan tâm đến ai đúng ai sai trong các tình huống này Đồng thời, tác phẩm cũng khơi gợi sự nghi ngờ và sợ hãi về hôn nhân, như trường hợp của Gillian Flynn với "Cô gái mất tích" Sự thành công trong việc khơi gợi cảm xúc sâu sắc từ độc giả chính là điểm nổi bật trong đề tài thế sự của hai tác phẩm.
Hai tác phẩm bàn về tuổi thơ và hình ảnh người mẹ, nhấn mạnh rằng phụ nữ thường không được lắng nghe, dẫn đến việc họ thiếu câu chuyện riêng Woolf chỉ ra rằng lịch sử thường là "his-story" chứ không phải "her-story", khiến phụ nữ chỉ có thể tiếp nhận ký ức qua mẹ Nhân vật trong tác phẩm thường bị ảnh hưởng bởi quá khứ và cha mẹ, như Nick trong “Cô gái mất tích” bị ám ảnh bởi cha gia trưởng, trong khi mẹ anh là nguồn động viên Amy cũng chịu tác động từ tuổi thơ khi cha mẹ biến nó thành hình tượng trong sách Trong “Cô gái trên tàu”, người mẹ và tuổi thơ vừa là trợ lực vừa là nỗi ám ảnh, như Tom và Megan, những người bị ảnh hưởng bởi xung đột gia đình Rachel và Scott nhận được sự hỗ trợ từ mẹ, dù chỉ là những hành động nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn Sự hiện diện của những người phụ nữ này bổ sung cho câu chuyện của nhân vật, như Mo, mẹ của Nick, giúp Amy hiểu hơn về chồng mình Bi kịch hơn là mẹ của Desi, người đã tin rằng Amy gài bẫy con mình, cho thấy tuổi thơ là hệ quy chiếu quan trọng cho sự thật.
Trong tác phẩm, các nhân vật được khắc họa như những hình tượng cần phải bị đạp đổ, với nam giới thể hiện sự kệch cỡm và quỷ quyệt Điều này không chỉ phản ánh cách xây dựng nhân vật mà còn là sự tự mô tả của người phụ nữ Theo Freud, phụ nữ mang tâm lý “ganh tị dương vật” vì thiếu thốn điều này Yếu tố “dương vật” xuất hiện như biểu tượng cho sự thất thế của nam giới Trong “Cô gái mất tích”, Amy tự nhận mình là “nữ thánh” hay “nữ anh hùng”, trong khi Tommy gọi cô là “Chúa trời Cựu ước” khi muốn trừng phạt ai đó, cho thấy Amy mang ý thức hệ nam quyền Nick, khi cảm thấy cô đơn trong gia đình, đã vào phòng tắm và có những miêu tả về “dương vật” của mình.
Nick thể hiện sự thảm bại của mình, ví như “một con vật chết trôi”, trong khi Amy đã cho Desi uống thuốc ngủ sau khi quan hệ để giết chết anh Trong “Cô gái trên tàu”, hình ảnh về dương vật xuất hiện nhiều khi phụ nữ nghĩ về Tom và Scott, phản ánh sự thiếu thốn tình cảm và lỗ hổng tâm lý, như chứng “ganh tị dương vật” Cuối tác phẩm, khi Rachel bị dồn vào nhà bếp, chi tiết này lại xuất hiện và bị áp chế khi Rachel giết chết Tom ngay sau đó.
Qua khảo sát, tự thuật được xác định là lớp vỏ thể thức quan trọng nhất để khám phá nội tâm nhân vật, đặc biệt là sự thiếu khuyết trong cuộc sống của phụ nữ, theo Béatrice Didier Công trình này làm rõ sự giao thoa giữa hai tác phẩm qua lăng kính tự thuật Béatrice Didier cũng nhấn mạnh hình thức sáng tác nữ, bao gồm việc chú trọng đến cảm xúc và sự gián đoạn trong cấu trúc Những khía cạnh này sẽ được triển khai chi tiết trong các phần tiếp theo.
Về cấu trúc tự
Cấu trúc tự sự là khung quy định cách trình bày và sắp xếp các sự kiện trong tác phẩm, nhằm hướng đến tính chủ đề và tạo hiệu quả thẩm mỹ Khái niệm này đã được Aristotle đề xuất từ thời cổ đại.
Câu chuyện (muthos) được coi là “cơ sở và linh hồn của bi kịch”, theo Aristotle, là một đối tượng mô phỏng trong sáng tác, với cấu trúc chỉnh thể, nơi phần đầu không tiếp nối phần khác và phần cuối không có gì theo sau Tuy nhiên, khái niệm này đã gặp phải sự phê phán từ giai đoạn Hình thức Nga, khi các nhà lý luận phân chia thành hai khái niệm con: truyện gốc (fabula) và truyện nghệ thuật (siuzhet) Công trình này sử dụng thuật ngữ cấu trúc tự sự như một tổ hợp của hai cặp nhị nguyên, đồng thời hướng đến khung "Muthos" tĩnh và tuyệt đối Về mặt hình thức, hai tác phẩm "Gone Girl" của Gillian Flynn và "The Girl on the Train" của Paula Hawkins có những đặc điểm đồng dạng, với độ dài lần lượt là 434 trang và 338 trang Tại Việt Nam, mỗi tác phẩm chỉ có một bản dịch phát hành, trong đó “Cô gái mất tích” của Gillian Flynn có độ dài 651 trang, được in trong khổ giấy 15x23.
"Cô gái trên tàu" của Paula Hawkins, do Nhã Nam phát hành, dài 429 trang, thể hiện sự phức tạp trong cốt truyện Độ dài này tương ứng với sự rắc rối của tình tiết, góp phần tạo nên tính kịch cho tác phẩm, điều này được chứng minh qua việc cả hai tác phẩm đều được chuyển thể thành phim Ngoài cốt truyện phức tạp, tác phẩm còn chú trọng vào việc miêu tả nội tâm nhân vật, phản ánh xu hướng cảm tính và chi tiết của văn chương nữ giới Một ví dụ rõ rệt là cách Amy trong "Cô gái mất tích" trình bày suy nghĩ và lựa chọn cá nhân, tương tự như Rachel trong "Cô gái trên tàu" khi đưa ra danh sách nghi phạm Thêm vào đó, việc tác giả cho các nhân vật kể lại cùng một sự kiện từ nhiều góc nhìn khác nhau, như sự kiện về thùng tiền boa của Nick và việc Rachel bế con của Anna, càng làm nổi bật đặc điểm này.
Thực sự thì những sự kiện này chỉ là cái cớ nhằm giúp các nhân vật bộ lộ ra hết những suy nghĩ của mình
Hai tác phẩm có cấu trúc tự sự tương đồng, với nhân vật tự thuật trong không gian riêng và nêu rõ tên cùng thời gian kể lại Hệ thống thời gian này chủ yếu đúng với thực tế, ngoại trừ một số chi tiết chủ quan trong nhật ký của Amy Thay đổi thứ tự thời gian tuyến tính chỉ xảy ra với những nhân vật là nạn nhân của vụ án, nhưng vẫn hướng đến những thời điểm quan trọng như cái chết của Megan hay sự lộ diện của Amy Amy trong "Amy tuyệt vời" có sự lệch về thời gian so với Nick, nhưng trở lại dòng thời gian khi công bố sự thật về cuốn nhật ký.
“Cô gái trên tàu” mang đến cho độc giả cái nhìn đa chiều về vụ án thông qua những tự thuật lệch thời gian, từ đó tạo ra sự tò mò và hứng thú Việc sử dụng thủ pháp lược thuật giúp che giấu những tình tiết quan trọng, khiến câu chuyện luôn bất ngờ Những bí mật trong quá khứ của các nhân vật, như tội lỗi hay mặc cảm, tạo ra những mâu thuẫn và nghi ngờ Trong “Cô gái mất tích”, Nick trở nên đáng nghi do những che dấu của mình, bao gồm cả việc ngoại tình và không có bằng chứng ngoại phạm vào thời điểm vợ anh mất tích Tương tự, Rachel trong “Cô gái trên tàu” không thể nhớ lại những sự kiện quan trọng, làm cô trở nên không đáng tin Những mối quan hệ bị che giấu, như của Megan với Mac và Libby với Scott, cũng góp phần tạo ra hiểu lầm và căng thẳng Những yếu tố này để lại khoảng trống cho người đọc suy đoán, dẫn đến những tiết lộ thú vị trong các phần tiếp theo.
Trong "Cô gái mất tích", Nick trở thành nghi phạm chính khi Amy biến mất, với những lời khai không đáng tin cậy Nhật ký của Amy kể lại những khoảnh khắc hạnh phúc và sự rạn nứt trong hôn nhân, làm tăng nghi ngờ về Nick Khi Amy dẫn Nick đến căn lều gỗ, cô thừa nhận đã bịa đặt một số chi tiết trong nhật ký để vu oan cho anh, tạo ra bất ngờ lớn cho cốt truyện Cuối cùng, khi Nick cố gắng khôi phục hình ảnh của mình, Amy lại muốn trở về với anh vì không hài lòng với Desi Hai tuyến tự thuật song song thể hiện sự giả dối trong mối quan hệ của họ Nick cẩn trọng hơn với Amy, trong khi cô tìm cách giữ anh bên mình Sau khi biết Amy thực sự mang thai, Nick quyết định dừng điều tra và trở lại cuộc sống trước đây Giai đoạn sau khi Amy trở về tập trung vào sự chuyển biến trong suy nghĩ của Nick, dẫn đến những bất ngờ khi anh hiểu rõ bản thân và rút lui khỏi cuộc điều tra.
Trong “Cô gái trên tàu”, các tuyến tự sự hỗ trợ lẫn nhau tương tự như trong “Cô gái mất tích”, bắt đầu với những lời kể tạo ra sự hoang mang về hung thủ và số phận của người mất tích Câu chuyện xoay quanh Rachel, một kẻ nghiện rượu, và Megan, người cung cấp cái nhìn khách quan về hành động đáng ngờ của Rachel Sự nghi ngờ về Rachel gia tăng khi cô không nhớ những gì đã xảy ra sau cơn say Cả hai tác phẩm đều khắc họa sự nghi ngờ về một người đàn ông ngoại tình với Megan, mà Rachel đã chứng kiến trên chuyến tàu Khi Megan mất tích, lời tự thuật của cô tạo ra hoài nghi về việc cô bị bắt cóc hay bỏ trốn Sự không tin tưởng từ cảnh sát khiến Rachel tìm đến Scott để nói về người đàn ông khả nghi, nhưng người đó lại không phải thủ phạm Câu chuyện dần chuyển hướng sang những rạn nứt trong hôn nhân giữa Scott và Megan, với những nghi vấn về Scott nổi lên Cuối tác phẩm, sự căng thẳng gia tăng khi ba nhân vật cùng xuất hiện trong nhà Tom và Anna, tạo nên một cao trào không dàn trải thời gian Thời gian sự kiện được bỏ qua, cho phép người đọc nhận ra những vấn đề còn tồn tại sau vụ án Công trình khảo sát lý thuyết chức năng và hệ thống chung giữa hai tác phẩm, dựa trên nhận xét của Susan Lanser và Propp, nhằm khám phá những đặc trưng hiện đại trong truyện kể.
Trong phần mở đầu, cả hai tác phẩm đều đặt nhân vật vào mối quan hệ hôn nhân như một vấn đề cần giải quyết “Cô gái mất tích” bắt đầu với lời tự thuật của Nick về vợ anh mất tích, trong khi “Cô gái trên tàu” miêu tả Rachel, một người nghiện rượu do cuộc hôn nhân tan vỡ, cho thấy hôn nhân là điểm khởi đầu của nỗi ám ảnh và động cơ của cô Megan, trong câu chuyện của mình, cũng đề cập đến mối quan hệ với Scott và công việc bảo mẫu cho Anna, cho thấy sự dính líu đến một gia đình khác Anna, qua lời kể của những nhân vật khác, đã có chồng và con, tạo nên sự thú vị so với những truyện cổ tích Hôn nhân trong xã hội đương đại được đặt ra như một vấn đề, trong khi hệ thống chức năng của Propp thường giả định nhân vật thực hiện là nam giới Việc xem hôn nhân như bối cảnh không mới nhưng thường nói về tính nữ, với những tác phẩm như “Bản Sonata Kreutzer” của Lev Tolstoy hay “Người đàn bà và con chó nhỏ” của Anton Chekhov, cho thấy hôn nhân là một vấn đề cần xem xét lại trong cuộc đấu tranh nữ quyền.
Bài viết này phân tích chức năng mở đầu của hôn nhân trong hai tác phẩm "Cô gái mất tích" và "Cô gái trên tàu", nhấn mạnh sự thiếu khuyết ở các nhân vật và cách họ tìm kiếm sự khỏa lấp Trong "Cô gái mất tích", Amy cảm thấy mất mát tuổi thơ và tìm kiếm bản thân qua cuộc hôn nhân với Nick, trong khi Nick lại ngoại tình khi nhận ra Amy không phải là hình mẫu lý tưởng Tương tự, Rachel trong "Cô gái trên tàu" bị ám ảnh bởi quá khứ và khao khát Tom, dẫn đến việc cô tham gia vào cuộc điều tra Megan, với những ký ức đau buồn, cũng tìm kiếm tình cảm từ Kamal, trong khi Anna, mặc dù ít thiếu khuyết hơn, cuối cùng lại quyết định giết Tom Tất cả các nhân vật đều sống trong sự khắc khoải, cho thấy sự bất lực trong việc giải quyết những thiếu khuyết tâm lý của họ Điều này mở ra một góc nhìn mới về tâm lý con người, khẳng định rằng trong tiểu thuyết hiện đại, những thiếu khuyết này không thể được giải quyết, đồng thời phủ nhận sự toàn năng của lý trí.
Chức năng 2 (sự ngăn cấm), 3 (sự vi phạm) và 8 (sự gây hại cho nhân vật chính) trong các tác phẩm thể hiện một thế lực đối kháng gây ra xung đột nội tâm, ảnh hưởng sâu sắc đến các nhân vật Theo khảo sát của Propp, những chức năng này thường liên quan đến các nhân vật phản diện, tạo ra khó khăn cho nhân vật chính Có hai tầng mức của những thế lực này: tầng thứ nhất là ngoại quan, nơi các nhân vật có thể vượt qua để hoàn tất tác phẩm, và tầng thứ hai là nội quan, nơi các nhân vật chịu ảnh hưởng từ chính bản thân và bối cảnh xã hội Điểm chung của hai tác phẩm là quyết định bỏ trốn của hai cô gái, vi phạm nguyên tắc gia đình và cộng đồng Sự mất tích của họ đi kèm với những lời tự thuật giải thích nguyên nhân dẫn đến quyết định này Ở tầng thứ hai, các nhân vật đều bị ám ảnh bởi quá khứ, như Nick với vấn đề gia đình và Amy với kỳ vọng xã hội, trong khi Megan và Anna cũng chịu áp lực từ những mất mát và trách nhiệm làm mẹ Những chức năng này tạo ra sự xung đột nội tâm, phản ánh vấn đề riêng của mỗi nhân vật hơn là mối quan hệ giữa họ Hai tác phẩm xây dựng một kiểu chức năng bi kịch từ trước khi bắt đầu, với xung đột bên trong chỉ là bề mặt, nhằm tạo tính kịch và dẫn dắt độc giả đến những suy nghĩ phức tạp hơn Chuỗi chức năng này cụ thể hóa cho sự thiếu khuyết, tập trung vào yếu tố ngoại vi và cuộc đấu tranh của nhân vật nữ.
Chức năng tiếp theo bao gồm các yếu tố như tiết lộ, đánh lừa, sự dính líu và nhận ra, nhằm tạo ra các tình tiết bất ngờ và dẫn dắt nhân vật cũng như độc giả vào những vấn đề thú vị Trong thể loại trinh thám với hình thức trần thuật chủ quan, chức năng này thể hiện rõ tính mơ hồ và hồ nghi của tiểu thuyết hiện đại Tuy nhiên, những câu chuyện chưa được tiết lộ hay bị hiểu sai không phải là những vấn đề không có hồi kết, mà chỉ là những vấn đề tạm thời trong khoảnh khắc của tác phẩm.
Khi tác phẩm kết thúc, mọi nghi ngờ và mơ hồ đều phải được giải quyết, điều này rất quan trọng để không giữ người đọc lại với những suy luận trinh thám mà thay vào đó, đặt ra vấn đề về sự thật và tâm lý Trong “Cô gái mất tích”, Amy đã lừa độc giả về cuốn nhật ký, nhưng giữa tác phẩm, cô thừa nhận sự thật và kế hoạch hãm hại Nick được phơi bày, đặc biệt là khi Nick khám phá những bí mật trong căn lều gỗ Amy đã khéo léo tạo dựng hình ảnh một cô gái đáng thương để thu hút sự thương cảm từ cảnh sát Nick, từ một nạn nhân của Amy, dần dần tiết lộ bí mật của mình, giúp độc giả hiểu rõ hơn về anh Trong “Cô gái trên tàu”, lời tự thuật của Megan khiến người đọc lo lắng về sự mất tích của cô, trong khi Rachel lại gây nghi ngờ vì không nhớ những gì đã xảy ra Khi thông tin về cái chết của Megan được công bố, các nhân vật mới nhận ra sự thật Cuối tác phẩm, khi Rachel nhớ lại vụ tấn công của Tom và Anna tìm thấy chiếc điện thoại, mọi chuyện mới sáng tỏ Không có tình tiết nào bị che giấu mà nhân vật hay độc giả không thấy được Chuỗi chức năng này thể hiện tính trinh thám trong hai tác phẩm, đồng thời làm nổi bật yếu tố tâm lý Trong "Cô gái mất tích", điều này thể hiện qua cảnh Amy trở về nhà sau khi giết Desi, với không gian bên trong và bên ngoài ngôi nhà tượng trưng cho hai vấn đề song song Tương tự, trong "Cô gái trên tàu", cảnh Rachel và Anna giết Tom cũng phản ánh nỗi ám ảnh của ba cô gái, song song với cái chết của Tom, đánh dấu kết thúc vụ án.
Chức năng 25 (thử thách), 16 (cuộc giao tranh) và 26 (giải quyết thử thách) của Propp chỉ ra rằng cuộc đấu tranh là tạm thời và có khả năng kết thúc, với một chiến thắng chắc chắn cho nhân vật chính Tuy nhiên, trong hai tác phẩm, khó khăn không chỉ là sự kiện mà là một tình trạng, một tình thế nan giải không được giải quyết Nhóm chức năng này được xây dựng từ hai góc nhìn: nội quan, liên quan đến suy nghĩ và bản chất nhân vật, và ngoại quan, thể hiện ra bên ngoài Khác với Propp, những khó khăn trong hai tác phẩm này không mang tính anh hùng mà là những điều nhân vật cố gắng khôi phục lại bình thường Chức năng 26 cho thấy nhân vật chính có quyền chủ động chấp nhận thử thách, nhưng thử thách lại là sự bất ngờ và bắt buộc Nick bị cuốn vào thử thách ngay từ đầu khi phát hiện vợ mình mất, trong khi Amy cũng không lường trước được nguy hiểm Tương tự, Rachel trong Cô gái trên tàu bị kéo vào cuộc điều tra mà cô vô tình chứng kiến, và cuối cùng tìm ra hung thủ Anna cũng rơi vào tình thế khó khăn khi quyết định gọi cảnh sát.
Megan đã chấp nhận thử thách khi nói thật với Scott, dẫn đến sự giận dữ từ anh Cô quyết định thông báo cho Tom, nhưng khác với những nhân vật khác có khả năng giải quyết vấn đề, Megan lại không thể tìm ra cách nào khác ngoài cái chết Trong suốt dòng tự sự, cô luôn hướng đến cái chết như một sự giải thoát cho những nỗi ám ảnh của mình Cuối cùng, dù có vượt qua hay không, những hành động của các nhân vật không mang lại hạnh phúc trọn vẹn.
Nhưng qua đó, cả độc giả lẫn nhân vật đều có dịp tìm biết bản thân nhân vật một cách sâu sắc hơn
Hệ thống chức năng của Propp cung cấp một cái nhìn tổng quan về hai tác phẩm tiểu thuyết “Cô gái mất tích” và “Cô gái trên tàu” Đầu tiên, chức năng mở đầu được thể hiện qua một cuộc hôn nhân, tiếp theo là việc trình bày những thiếu khuyết trong cuộc hôn nhân và các nhân vật liên quan, bao gồm cả những vấn đề có thể giải quyết và không thể giải quyết Thứ ba, các thế lực giới hạn và cấm đoán ảnh hưởng tiêu cực đến nhân vật, bao gồm cả yếu tố ngoại quan và nội quan Cuối cùng, chức năng giải quyết thử thách kết thúc các vấn đề nội quan, nhấn mạnh tính bất khả trong việc giải quyết hoàn chỉnh Mặc dù hai tiểu thuyết này khác nhau về thể loại và giai đoạn lịch sử, chúng vẫn chia sẻ một khung chức năng chung trong việc hình thành và phát triển cốt truyện Tuy nhiên, sự khác biệt trong tư duy của các đối tượng khảo sát cho thấy hệ thống chức năng của Propp không hoàn toàn phù hợp để phân tích các vấn đề nội quan và tâm lý của nhân vật, vốn có tính mở và liên quan đến các yếu tố bên ngoài văn bản.
Các yếu tố tự sự
Ngôn ngữ là yếu tố quan trọng trong việc hình thành diễn ngôn tác phẩm, đặc biệt là với sự ra đời của tiểu thuyết, khi ngôn ngữ thông tục được đưa vào sáng tác Những đặc trưng ngôn ngữ trong tác phẩm giúp xác định các yếu tố văn hóa-xã hội như phương ngữ, giai cấp, giới tính và tính cách nhân vật Nghiên cứu ngôn ngữ của hai tác phẩm cho phép hình dung bối cảnh câu chuyện và các vấn đề liên quan Cả hai tác phẩm đều khắc họa tính ngoại vi của các nhân vật thông qua đặc trưng ngôn ngữ.
Trong hai tác phẩm, việc sử dụng từ ngữ thông tục và yếu tố tính dục rất phong phú, thể hiện tính đại chúng của tác phẩm và đáp ứng mong đợi của độc giả Điều này không chỉ phản ánh ý muốn của tác giả mà còn cho thấy xu hướng thẩm mỹ bị ảnh hưởng bởi mô hình ngoại vi- trung tâm, khi những câu dung tục và yếu tố tính dục thể hiện sự bất lực của nhân vật trước những tình huống nhất định.
Trong “Cô gái mất tích”, Nick thường gọi những phụ nữ gây khó chịu cho anh là “ngữ khốn nạn”, phản ánh sự bế tắc và khó chịu của anh khi đối diện với họ, điều này bắt nguồn từ hình ảnh người cha đã ám ảnh tâm trí anh Sự lặp lại của những từ ngữ này thể hiện phản ứng không phù hợp của Nick và là cách anh bộc lộ bản thân Tương tự, trong “Cô gái trên tàu”, Rachel gọi Anna là “tiên sư con khốn” khi tức giận vì bị cướp Tom, và sự lặp lại trong câu nói của cô về tối thứ bảy nhấn mạnh sự tuyệt vọng và khó khăn trong việc nắm bắt ký ức của chính mình.
Cả hai tác phẩm đều thể hiện rõ yếu tố tính dục qua việc sử dụng ngôn ngữ, đặc biệt là cách miêu tả cơ thể người nữ như một đối tượng và phương tiện để truyền tải cảm xúc Những cảm nhận của nhân vật nữ không chỉ thể hiện bản thân mà còn bổ trợ cho thông điệp của tác phẩm Khi Amy trốn thoát, cảm giác đầu tiên của cô là về cơ thể, với những mô tả chi tiết về sự thư giãn của các khớp và cơ Cô cũng miêu tả quá trình cắt tay để tạo hiện trường giả với những cảm xúc đau đớn, tự hào về "một vết cắt đẹp, dài và sâu" Tương tự, Rachel cũng tự làm đau mình để cụ thể hóa nỗi đau, giúp cô nhận thức về quyền lực đang chi phối cuộc sống của mình Cuối cùng, hành động giết Desi của Amy để trở về với Nick cũng thể hiện sự tạo ra những vết thương giả, nhấn mạnh sự phức tạp trong tâm lý của nhân vật.
Cô gái bị trói tay và tổn thương nghiêm trọng, với những vết bầm tím, khiến cảnh sát nghi ngờ rằng cô đã bị cưỡng hiếp Hành động tự hành hạ bản thân phản ánh rõ ràng tình trạng áp bức mà cô phải chịu đựng, đồng thời thể hiện nỗ lực tìm kiếm lối thoát cho chính mình Điều này tương tự như khái niệm "khổ dâm" mà các nhà nữ quyền thường nhắc đến Trong tác phẩm "Cô gái trên tàu", Rachel đã mô tả một cách chân thực về nỗi khổ đau của bản thân sau đêm xảy ra vụ án.
Rachel trải qua những cảm giác khó chịu và đau đớn, như tim đập mạnh và miệng khô khốc, biểu hiện cho một trải nghiệm tồi tệ Cô phát hiện một cục u mềm và đau trên đầu, cùng với tóc bết máu, cho thấy sự nghiêm trọng của tình huống Những cảm nhận này không chỉ đơn thuần mà trở thành ám ảnh, thúc đẩy Rachel tìm kiếm sự thật mà cô không thể nhớ Nhờ sự giúp đỡ của khoa học và bác sĩ, Rachel dần khám phá ra sự thật Một chi tiết đáng chú ý là “một đôi quần lót phụ”, mà Nick cho rằng phụ nữ sẽ không thoải mái với từ này, và “cái quần lót phụ nữ ướt sũng nước tiểu” trong “Cô gái trên tàu” Chi tiết thứ nhất dường như không thuộc về phụ nữ thực sự, trong khi chi tiết thứ hai lại phản ánh bản chất thực tế một cách thô thiển Điều này chạm đến tính tục và vị thế của người nữ, dẫn đến việc chiếc quần trong “Cô gái mất tích” không giúp ích cho điều tra, trong khi chi tiết trong “Cô gái trên tàu” lại có ý nghĩa quan trọng khi Rachel là người khám phá ra sự thật.
Cả hai tác phẩm đều sử dụng thành ngữ và trích dẫn để dự báo hoặc tiết lộ sự kiện quan trọng, tạo ra nhiều lớp nghĩa cho cốt truyện Mặc dù số lượng không nhiều, nhưng những thành ngữ này xuất hiện ở những vị trí then chốt, thể hiện sự phản kháng trong ngôn ngữ truyền thống Từ góc độ tính nữ, điều này cho thấy người phụ nữ, bao gồm cả tác giả, không chỉ sử dụng lời nói của mình mà còn dựa vào đó để bộc lộ những dấu hiệu phản kháng và thể hiện bản thân.
Trong câu đố thứ tư, Amy gợi ý về vật liệu kỷ niệm năm năm, cụ thể là gỗ, và việc lặp lại từ "bị trừng phạt" giúp Nick hiểu rằng "bị trừng phạt có nghĩa là đưa ai đó đến căn lều chứa củi gỗ" Cụm từ "take someone to the woodshed" là một thành ngữ mang nghĩa trừng phạt, thể hiện sự khéo léo trong việc chơi chữ, đồng thời tuân theo nguyên tắc "chỉ một mình Nick hiểu" để tránh sự kiểm duyệt từ cơ quan điều tra Trò chơi ngôn ngữ giữa Amy và Nick không chỉ là một quá trình giải cấu trúc ngôn ngữ xã hội mà còn tạo ra không gian riêng tư, nơi họ có thể đặt những ý nghĩa riêng mà không bị can thiệp Lớp nghĩa công cộng của một người vợ hiền lành bao bọc cho lớp nghĩa bên trong, tạo nên sự bảo vệ cho những thông điệp riêng tư.
Trong “Cô gái trên tàu”, ở đoạn mở đầu, trong chuyến đi đến Euston, Rachel đã gặp thấy hàng chữ “CUỘC ĐỜI KHÔNG PHẢI MỘT ĐOẠN VĂN” (“LIFE IS NOT
Câu thơ trong bài “Since feeling is first” của E.E Cummings nhấn mạnh rằng cả cuộc sống và cái chết không thể bị giới hạn trong những khái niệm đơn giản Việc Rachel tiếp cận đoạn trích này dự báo rằng sẽ có điều gì đó vượt ra ngoài văn bản Cô thừa hưởng những ký ức rời rạc về đêm xảy ra vụ án và khẳng định rằng Kamal không phải là hung thủ, cho thấy cách hiểu không chỉ dựa vào ngôn ngữ mà còn từ cảm nhận Đoạn trích từ bài thơ “One for Sorrow” liên quan đến những con chim ác là, mang ý nghĩa văn hóa Anh về số lượng chim ác là, được lặp lại trong những suy nghĩ cuối cùng của Megan trước khi bị Tom giết Hình ảnh chim ác là trở thành ẩn dụ cho ngôn ngữ nam giới, với Tom ẩn hiện sau những con chim đó Sự kết hợp giữa yếu tố văn hóa truyền thống và thiết chế nam quyền tạo nên chức năng tự nhận thức, đặc trưng cho “lối viết nữ”.
Hai tác phẩm không chỉ thể hiện sự yếu thế của người nữ mà còn là tiếng nói của những kẻ yếu, những người bị gạt ra bên ngoài Mặc dù chi tiết về sự vượt thoát khỏi khuôn khổ nữ quyền không nhiều, nhưng chúng nhấn mạnh tầm quan trọng của ngôn ngữ trong quyền lực của cả hai tác phẩm Trong “Cô gái mất tích”, Nick nhận thấy những đứa trẻ đọc bài diễn văn Gettysburg của Lincoln tại một trung tâm thương mại hoang tàn, phản ánh sự giễu nhại về dân chủ Mỹ khi vẫn có những con người không có tiếng nói, trong đó có phụ nữ Trong “Cô gái trên tàu”, Rachel thấy một câu viết vô danh trên tường, không chỉ đơn thuần là của người nữ, mà còn đặt ra vấn đề về sự vô danh của kẻ yếu, mở rộng đến vấn đề ngoại vi và tính bao quát toàn nhân loại.
Lối viết sử dụng trích dẫn và thành ngữ thể hiện tính mượn lời, một ngụy trang trong văn học nữ, giúp phụ nữ đạt được ý định mà không cần nói thẳng Hình thức này xuất hiện xuyên suốt hai tác phẩm, điển hình là nhật ký của Amy, nơi ngôn ngữ phản ánh sự yếu đuối bên ngoài nhưng ẩn chứa những cáo buộc đối với Nick Những tố cáo này chủ yếu mang tính nội quan, thể hiện mối nguy mà Amy cảm nhận từ Nick Cảnh sát nghi ngờ Nick phi tang xác vợ khi phát hiện máy tính của anh lưu lại tìm kiếm về sông Mississippi, mà thực tế là Amy đã lợi dụng để làm tăng độ tin cậy cho lời vu khống của mình Tương tự, trong “Cô gái trên tàu”, những câu nói của Tom đã tạo ra sự mặc cảm cho Rachel, khiến cô tin rằng mình là người có lỗi trong cuộc hôn nhân Anna cũng bị Tom áp đặt suy nghĩ, thể hiện qua việc lặp lại câu nói “chúng tôi đang hạnh phúc mà” Những tiểu thuyết tự thuật này khai thác tối đa góc nhìn chủ quan, giúp khắc họa sâu sắc tính cách và suy nghĩ nhân vật, đồng thời ngôn ngữ của phụ nữ trở thành tiếng nói cho những kẻ ở ngoài rìa xã hội.
Lối viết trong hai tác phẩm này không chỉ đơn thuần là thể loại trinh thám, mà còn thể hiện khả năng dẫn dắt người đọc đến những sự thật sâu sắc hơn, vượt ra ngoài lý tính Sự chuyển mình này cho thấy một cái nhìn sâu sắc vào các tầng bậc tâm hồn con người.
Người kể chuyện là sản phẩm của sáng tạo tự sự, đóng vai trò như một mặt nạ thay mặt tác giả để kể câu chuyện Đặc trưng cho việc “ai kể?” trong tác phẩm, người kể chuyện có giọng điệu riêng biệt và đôi khi tiết lộ danh tính của mình Theo G Genett, có hai kiểu người kể chuyện: “người kể chuyện dị sự” (heterodiegetic) đứng ngoài câu chuyện và “người kể chuyện đồng sự” (homodiegetic) tham gia vào câu chuyện Trong hai tác phẩm được khảo sát, người kể chuyện đồng sự đóng vai trò chính, đồng nhất với nhân vật và luân phiên phân vai trần thuật.
Trong "Cô gái mất tích", nhân vật tự thuật là Nick và Amy, trong khi "Cô gái trên tàu" có Rachel, Megan và Anna Mặc dù không rõ ràng, người kể chuyện dị sự đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng tác phẩm, sắp xếp các đoạn tự và quy định nội dung được kể Đặc biệt, người trần thuật trong "Cô gái trên tàu" còn đưa ra hai đoạn dự báo ở đầu tác phẩm trước khi giới thiệu các tuyến tự thuật của từng nhân vật.
Cả hai tác phẩm đều có người kể chuyện là nhân vật, tạo sự đồng nhất giữa “cái tôi trải nghiệm” và “cái tôi kể chuyện” Nhân vật không biết trước điều gì sẽ xảy ra, khiến lời trần thuật tuân theo trật tự thời gian và mang lại phản ứng tự nhiên, tạo hiệu ứng bất ngờ cho độc giả Những thông tin chưa tiết lộ được gợi mở hợp lý theo cốt truyện, trong khi mỗi nhân vật trình bày suy nghĩ và quá khứ một cách chủ quan Yếu tố chủ quan này tạo cảm giác nghi ngờ và không đáng tin, khi mỗi nhân vật kể một câu chuyện khác nhau, đặt ra vấn đề về người kể chuyện không đáng tin Điều này khiến người đọc bối rối và suy đoán, là đặc trưng dễ nhận biết trong cách viết của hai tác phẩm.