Đối với bậc học Mầm non chúng ta cần hình thành, thói quen và kỹ năng tự bảo vệ cần thiết ngay từ khi còn nhỏ, đòi hỏi nhà trường, giáo viên phải có những mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy sao cho trẻ dễ hiểu, dễ tiếp thu, có như vậy mới giúp trẻ khắc sâu trong tâm trí, định hình cho mình những phản ứng phù hợp với mọi tình huống xảy ra hàng ngày. Để từ đó trẻ có thể tự bảo vệ bản thân trước những mối nguy hiểm thường trực xung quanh trẻ. Đồng thời trẻ có thể tự tin hơn, biết được điều nên làm và không nên làm phù hợp với hoàn cảnh để giúp bản thân trẻ sẵn sàng đối diện và vượt qua các mối nguy hiểm trong cuộc sống và được an toàn hơn trong mọi hoàn cảnh.
Trang 1
MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU 3
1 Tính cấp thiết của đề tài 3
2 Mục đích nghiên cứu 7
3 Nhiệm vụ nghiên cứu: 7
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 7
5 Giả thuyết nghiên cứu: 7
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu: 8
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CẦU NGANG TRƯỜNG MẦM NON THỊ TRẤN CẦU NGANG
=====================
NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC
KỸ NĂNG TỰ BẢO VỆ CHO TRẺ 4-5 TUỔI
TẠI TRƯỜNG MẦM NON THỊ TRẤN CẦU NGANG
Đề tài thuộc lĩnh vực chuyên môn: Phát triển tình cảm kỹ năng xã hội
Họ và tên người thực hiện : Võ Huỳnh Đông Hiếu
Chức vụ : Giáo Viên
Sinh hoạt tổ chuyên môn : Mầm non
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
2 Mục đích nghiên cứu
3 Nhiệm vụ nghiên cứu:
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
5 Giả thuyết nghiên cứu:
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
6.1 Giới hạn nội dung nghiên cứu
6.2 Giới hạn địa bàn khảo sát và thử nghiệm
6.3 Giới hạn thời gian nghiên cứu:
6.4 Giới hạn khách thể nghiên cứu
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
7.3 Nhóm phương pháp thống kê toán học
NỘI DUNG
I Cơ sở lý luận về kỹ năng tự bảo vệ 9
1 Khái niệm 9
2 Nội dung kỹ năng 9
II Thực trạng kỹ năng tự bảo vệ của trẻ 4-5 tuổi tại trường mầm non thị trấn Cầu Ngang 9
1 Đôi nét về trường mầm non thị trấn Cầu Ngang 9
2 Thực trạng giáo dục kỹ năng tự bảo vệ của trẻ 4-5 tuổi tại trường mầmnon thị trấn Cầu Ngang 10
2 Biện pháp: Xây dựng các tiết dạy kỹ năng tự bảo vệ cơ bản cho trẻ 12
3 Biện pháp: Thường xuyên sử dụng các tình huống giả định để dạy trẻ các
kỹ năng tự bảo vệ bản thân 17
Trang 34 Biện pháp: Tích hợp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ thông qua cho trẻ làm
quen tác phẩm văn học 18
5 Biện pháp: Tuyên truyền, hướng dẫn phụ huynh phối hợp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 19
IV KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 20
1 Kết luận 20
2 Kiến nghị 21
2.1 Đối với nhà trường 21
2.2 Đối với giáo viên 21
2.3 Đối với phụ huynh 22
Danh mục tài liệu tham khảo 23
Trang 4PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Giáo dục mầm non tốt sẽ mở đầucho một nền giáo dục tốt” Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệthống giáo dục quốc dân, là nền tảng đầu tiên giáo dục toàn diện cho trẻ về thểchất, tình cảm, đạo đức, thẩm mỹ, trí tuệ là cơ sở để hình thành nên nhân cáchcon người, là những tiền đề cần thiết cho trẻ bước vào trường tiểu học và cáccấp học tiếp theo được tốt
Bậc học MN là bậc học đầu tiên quan trọng nhất cho sự hình thành nhâncách của trẻ Theo Chương trình giáo dục mầm non được ban hành tại Văn bảnhợp nhất 01/VBHN-BGDĐT 2021, mục tiêu của GDMN là giúp trẻ em pháttriển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiêncủa nhân cách, những KNS cần thiết, phù hợp với lứa tuổi khơi dậy và pháttriển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp họctiếp theo và cho việc học tập suốt đời (Văn bản hợp nhất 01/VBHN-BGDĐT2021)
Chúng ta đang sống trong nền kinh tế phát triển và hội nhập cuộc sốngcủa con người đã và đang dần thay đổi, nhiều vấn đề phức tạp liên tục nảysinh Bên cạnh những tác động tích cực còn có những tác động tiêu cực gâynguy hại cho con người, đặc biệt là trẻ em Mỗi người trong đó có cả trẻ emnếu không có những kiến thức cần thiết để biết lựa chọn những giá trị sống tíchcực, không có những năng lực để ứng phó, để vượt qua những thách thức màhành động theo cảm tính thì rất dễ gặp trở ngại, rủi ro trong cuộc sống Do đó,việc hình thành kĩ năng sống cho tất cả chúng ta nói chung và trẻ em nói riêngđang trở thành nhiệm vụ quan trọng
Trang bị kỹ năng để trẻ tự bảo vệ chính mình là hành trang vô cùng cầnthiết để giúp trẻ ứng phó với mọi biến đổi trong cuộc sống Theo Bộ giáo dục
và đào tạo thống nhất quan điểm của UNICEF thì kỹ năng bảo vệ bản thân làmột nội dung quan trọng trong nhóm kỹ năng nhận thức về bản thân cần giáodục trẻ trong các trường Mầm non
Kỹ năng tự bảo vệ bản thân là những hiểu biết của một người về những
sự việc xung quanh mình cũng như cách để hành động đúng, an toàn đối với sựvật đó Trẻ có kỹ năng bảo vệ bản thân sẽ biết cách làm thế nào để tránh xanhững mối nguy hiểm hoặc khám phá thế giới trong phạm vi an toàn” Dạy trẻ
kỹ năng tự bảo vệ bản thân giúp trẻ hình thành thói quen và các kỹ năng ứngphó với nguy hiểm khi trẻ gặp phải trong gia đình, trường học và ngoài xã hộiphù hợp với lứa tuổi của trẻ Giúp trẻ cảm thấy tự tin và sẵn sàng vượt quanhững nguy hiểm trong cuộc sống
Trang 5Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ là quá trình tác động sư phạm có mục đích,
có kế hoạch nhằm hình thành năng lực hành động tích cực, có liên quan vớikiến thức và thái độ, giúp cá nhân trẻ ý thức về bản thân, quan hệ xã hội, giaotiếp, thực hiện công việc, ứng phó có hiệu quả với các yêu cầu, thách thức củacuộc sống hàng ngày, thông qua những mối quan hệ gia đình, bạn bè, tất cảđều tác động đến sự phát triển của trẻ
Đối với bậc học Mầm non chúng ta cần hình thành, thói quen và kỹ năng
tự bảo vệ cần thiết ngay từ khi còn nhỏ, đòi hỏi nhà trường, giáo viên phải cónhững mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy sao cho trẻ dễ hiểu, dễ tiếp thu, cónhư vậy mới giúp trẻ khắc sâu trong tâm trí, định hình cho mình những phảnứng phù hợp với mọi tình huống xảy ra hàng ngày Để từ đó trẻ có thể tự bảo
vệ bản thân trước những mối nguy hiểm thường trực xung quanh trẻ Đồngthời trẻ có thể tự tin hơn, biết được điều nên làm và không nên làm phù hợpvới hoàn cảnh để giúp bản thân trẻ sẵn sàng đối diện và vượt qua các mối nguyhiểm trong cuộc sống và được an toàn hơn trong mọi hoàn cảnh
Ở độ tuổi 4-5 tuổi, khi đó trẻ đã có được vốn kinh nghiệm sống nhất định, ýthức đã phát triển ở mức cao hơn, đặc biệt là ý thức về mối quan hệ với mọi ngườixung quanh và ý thức về bản thân phát triển mạnh mẽ, cái tôi cá nhân cũng đã dầnxuất hiện Hơn hết, cơ chế hình thành ý thức ở độ tuổi này là bằng con đường bắtchước ngôn ngữ và chuỗi hành vi của người lớn, sự bắt chước này bao gồm cả yếu
tố vô thức và ý thức Vậy nên, cần xây dựng nên nền tảng cốt lõi cho các bước pháttriển kế tiếp cần quan tâm, chăm sóc và giáo dục trẻ một cách hợp lý, sẽ hình thànhđược ý thức, kỹ năng phù hợp giúp trẻ tự tin hơn, sẵn sàng đối diện và vượt quacác mối nguy hiểm trong cuộc sống và được an toàn hơn trong mọi hoàn cảnh
Vì lẽ đó, việc giáo dục và giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi làhết sức cần thiết và vô cùng phù hợp
Từ những lí do trên, đề tài “Nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng tự bảo
vệ cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mầm non thị trấn Cầu Ngang” đã được chọn làm
đề tài sáng kiến kinh nghiệm năm học 2022 – 2023 của tôi với mong muốn nângcao chất lượng và hiệu quả giáo dục phát triển toàn diện cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi
“
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng kỹ năng tự bảo vệ củatrẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ở lớp Chồi 1, trường Mầm non thị trấn Cầu Ngang Từ đó, đềtài đề xuất và thử nghiệm một số biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng tựbảo vệ cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mầm non thị trấn Cầu Ngang
3 Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 4-5 tuổi tại
Trang 6- Nghiên cứu thực trạng kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mầmnon thị trấn Cầu Ngang.
- Đề xuất và thử nghiệm một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ chotrẻ 4-5 tuổi tại trường mầm non thị trấn Cầu Ngang đạt hiệu quả
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
- Khách thể nghiên cứu: Tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề.
-Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp tổ chức TCĐVTCĐ nhằm giáo dục
KNXH cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi
5 Giả thuyết nghiên cứu:
Trang bị kỹ năng để trẻ tự bảo vệ chính mình là hành trang vô cùng cầnthiết để giúp trẻ ứng phó với mọi biến đổi trong cuộc sống Tuy nhiên, ở lớpChồi 1 của trường MNTT Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh kỹ năng xã hội của trẻ vẫncòn nhiều hạn chế Nếu khảo sát, nhận diện đúng thực trạng và đề xuất được một
số biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 4-5 tuổi sẽ giúpviệc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ đạt hiệu quả, trẻ có được những kỹ năngcần thiết để làm nền tảng vững chắc cho việc phát triển toàn diện của trẻ
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
6.1 Giới hạn nội dung nghiên cứu
Chúng tôi nghiên cứu, đề xuất và thử nghiệm biện pháp giáo dục kỹ năng tựbảo vệ cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mầm non thị trấn Cầu Ngang
6.2 Giới hạn địa bàn khảo sát và thử nghiệm:
Lớp chồi 1, trường mầm non thị trấn Cầu Ngang
6.3 Giới hạn thời gian nghiên cứu:
Giới hạn thời gian khảo sát thực trạng: tháng 09/2022
Giới hạn thời gian thử nghiệm: từ tháng 11/2022 đến tháng 01/2023
6.4 Giới hạn khách thể nghiên cứu
Khách thể nghiên cứu thử nghiệm: Lớp Chồi 1 tại trường Mầm non thị trấnCầu Ngang, tỉnh Trà Vinh Trong đó, nhóm trẻ thực nghiệm thuộc lớp Chồi 1 (4-5tuổi) ở trường Mầm non thị trấn Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh gồm 25 trẻ mẫu giáo 4-
5 tuổi và nhóm trẻ đối chứng thuộc lớp Chồi 1 (4-5 tuổi) ở Mầm non thị trấn CầuNgang, tỉnh Trà Vinh gồm 20 trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Mục đích: Nhằm thu thập, phân tích, tổng hợp các tài liệu có liên quan đến
giáo dục KN tự bảo vệ cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi
Phương pháp thu thập tài liệu: Thu thập tài liệu từ những bài báo khoa học,
các trang wed về giáo dục, sách, các đề tài nghiên cứu, luận án Tiến sĩ, luận vănThạc sĩ có nội dung về các khái niệm liên quan đến đề tài
Trang 7Phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các tài liệu: Từ các tài liệu
đã thu thập, tiến hành tìm hiểu, phân tích và tổng hợp các nội dung có liên quanđến đề tài, từ đó xác lập cơ sở lý luận của đề tài
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
7.2.1 Phương pháp nghiên cứu hồ sơ (portfolio)
Mục đích: Thu thập thông tin trực tiếp, bổ sung minh chứng cho kết quả
khảo sát thực trạng giáo dục KN tự bảo vệ cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi
Nội dung: Nghiên cứu về hoàn cảnh sống, gia đình của trẻ.
Cách thức thực hiện: Đọc, ghi chép và tổng hợp dữ liệu.
+ Bước 1: Xây dựng hệ thống câu hỏi đàm thoại
+ Bước 2: Đàm thoại với trẻ
+ Bước 3: Xử lý và phân tích thông tin thu được
7.2.3 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
Mục đích: Nhằm thu thập ý kiến của các chuyên gia về các minh chứng thu
thập theo thực trạng biện pháp tổ chức TCĐVTCĐ nhằm phát triển KNXH cho trẻ4-5 tuổi; thu thập, sử dụng những ý kiến đánh giá, góp ý của chuyên gia về biệnpháp nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mầmnon thị trấn Cầu Ngang để cải tiến, điều chỉnh biện pháp đã đề ra trước khi thửnghiệm
Chuyên gia: Chuyên gia là giảng viên của chuyên ngành giáo dục mầm noncủa các trường đại học, CBQL trường mầm non, tổ trưởng/tổ phó chuyên môn,chuyên viên phòng giáo dục và đào tạo
Nội dung và cách thức thực hiện:
- Thu thập ý kiến của các chuyên gia về các minh chứng thu thập theo thựctrạng biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 4-5 tuổi:
+ Bước 1: Lấy ý kiến của chuyên gia về các minh chứng thu thập theo thựctrạng
+ Bước 2: Lấy ý kiến của chuyên gia về cơ sở lý luận, kết quả phân tích địnhtính, định lượng của khảo sát thực trạng
+ Bước 3: Tổng hợp ý kiến chuyên gia đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quảgiáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mầm non thị trấn CầuNgang
Trang 8- Thu thập, sử dụng những ý kiến đánh giá, góp ý của chuyên gia về biệnpháp nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mầmnon thị trấn Cầu Ngang để cải tiến, điều chỉnh biện pháp đã đề ra trước khi thửnghiệm:
+ Bước 1: Lập một số biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng tự bảo
vệ cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mầm non thị trấn Cầu Ngang
+ Bước 2: Lấy ý kiến của chuyên gia về biện pháp nâng cao hiệu quả giáodục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mầm non thị trấn Cầu Ngang
+ Bước 3: Cải tiến, điều chỉnh biện pháp đã đề ra trước khi thử nghiệm
7.2.4 Phương pháp quan sát sư phạm
Mục đích: Thu thập số liệu đánh giá thực trạng kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 4-5
tuổi tại trường mầm non thị trấn Cầu Ngang
Nội dung quan sát:
Quan sát hoạt động của trẻ ở lớp Chời 1, trường mầm non thị trấn CầuNgang, tỉnh Trà Vinh để thu thập số liệu đánh giá thực trạng biện KN tự bảo vệcủa trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi
Cách thức thực hiện: Xây dựng phiếu quan sát và tiến hành quan sát hành vi,
cách giao tiếp, ứng xử của trẻ
7.2.5 Phương pháp thực nghiệm:
Mục đích: Đánh giá mức độ khả thi và hiệu quả của một số biện pháp nâng
cao hiệu quả giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 4-5 tuổi đã đề xuất
Cách thực hiện: Thử nghiệm một số biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục
kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mầm non thị trấn Cầu Ngang để đánhgiá mức độ khả thi và hiệu quả của một số biện pháp đã đề xuất
Điều kiện thực hiện: Xây dựng được một số biện một số biện pháp nâng cao
hiệu quả giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mầm non thị trấnCầu Ngang
7.3 Phương pháp thống kê toán học
Mục đích: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel thống kê, xử lý, phân tích số
liệu quan sát, điều tra để phân tích và đánh giá thực trạng một cách cụ thể, rõ ràng
và sâu sát
Nội dung: Xử lý, phân tích số liệu quan sát, điều tra thu thập được về thực
trạng kỹ năng tự bảo vệ của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ở trường mầm non thị trấn CầuNgang, tỉnh Trà Vinh
Trang 9Cách thực hiện: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel.
Trang 102 Nội dung kỹ năng
- Nhận ra và tránh một số vật dụng có thể gây nguy hiểm
- Nhận ra những nơi nguy hiểm không nên đến gần
- Nhận ra một số trường hợp nguy hiểm và biết gọi người giúp đỡ
- Kỹ năng bảo vệ bản thân trước người lạ
- Kỹ năng bảo vệ bản thân tránh bị xâm hại cơ thể
- Kỹ năng an toàn khi tham gia giao thông
- Kỹ năng tìm kiếm sự giúp đỡ
- Kỹ năng bảo vệ bản thân khi bị lạc
- Kỹ năng bảo vệ bản thân khi gặp hỏa hoạn
- Kỹ năng an toàn nơi công cộng
- Kỹ năng an toàn khi vận động
- Kỹ năng sơ cứu vết thương và các biện pháp cấp cứu
- Kỹ năng phòng tránh nguy hiểm khi mưa bão, ứng phó với thiên tai
II Thực trạng và biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng tự bảo
vệ của trẻ 4-5 tuổi tại trường mầm non thị trấn Cầu Ngang
1 Đôi nét về Trường mầm non thị trấn Cầu Ngang:
Thị trấn Cầu Ngang nằm ở trung tâm huyện Cầu Ngang, có diện tích 1,99km², dân số năm 2019 là 5.622 người Người dân ở đây sinh sống chủ yếu bằngviệc buôn bán, nuôi thủy sản, làm công nhân và đa phần là Công nhân viên chức
Trường mầm non thị trấn Cầu Ngang nằm trên Quốc lộ 53 thuộc khóm MinhThuận A, thị trấn Cầu Ngang Trong suốt những năm qua, trường luôn phấn đấu vầphát triển về cơ cấu hạ tầng cũng như chất lượng của đội ngũ cán bộ, giáo viên,nhân viên nhằm hướng tới mục tiêu trở thành trường trọng điểm của huyện
a Thuận lợi
- Trường nằm trên Quốc lộ 53, thuộc trung tâm hành chính của huyện CầuNgang
- Đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm
- Tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên chăm chỉ, nhiệt tình
- Cơ sở vật chất khang trang, tiện nghi, sân bãi thoáng mát
- Trường đã xây dựng được uy tín và đảm bảo chất lượng trong công tácgiảng dạy Hiện đang là trường điểm của huyện Cầu Ngang
Trang 11- Có mối liên kết và sự đồng tình hưởng ứng trong tập thể sư phạm nhàtrường với tinh thần sẵn sàng khắc phục mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ.
- Bầu không khí tương đối cởi mở, dân chủ, hợp tác, tin cậy và tôn trọng lẫnnhau; lãnh đạo điều hành nhà trường hoạt động hiệu quả, công khai, minh bạch.Các tổ chức đoàn thể phát huy tốt vai trò của mình
- Đa số trẻ ngoan và lễ phép Trẻ phát triển đồng đều
- Được sự quan tâm sâu sát của lãnh đạo các cấp, các ngành; Sở Giáo dục vàĐào tạo tỉnh Trà Vinh, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Cầu Ngang, Đảng ủy,UBND thị trấn Cầu Ngang tạo điều kiện bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môncho tập thể Cán bộ - Giáo viên – Nhân viên
- Đa số phụ huynh là tiểu thương và công nhân viên chức nên có kinh tế ổnđịnh
- Kinh tế của địa phương đang trên đà phát triển, đời sống của đa số dân cư
- Thiếu diện tích để xây dựng các khu vui chơi, trải nghiệm cho trẻ
- Một bộ phận giáo viên hạn chế trong việc ứng dụng công nghệ thông tinvào dạy học, thụ động, ngại đổi mới
- Thiếu kinh nghiệm về tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống chotrẻ
- Một số phụ huynh là công nhân và lao động tự do nên việc phối hợp giữanhà trường – giáo viên và gia đình còn nhiều bất cập
- Tâm lý trẻ lứa tuổi mầm non trong giai đoạn hiện nay có sự biến chuyểnphức tạp, ảnh hưởng từ nhiều nguồn khác nhau, việc giáo dục gia đình đôi lúckhông được các bậc cha mẹ quan tâm đúng mức Nhiều gia đình còn có tâm lý
“khoán trắng” việc giáo dục chăm sóc trẻ cho nhà trường
- Nhận thức của phụ huynh về văn hóa nhà trường còn hạn chế, nên việc cư
xử giao tiếp không đúng mực khi giao nhận trẻ; còn thờ ơ với việc học của trẻ ởtrường, chưa tham gia đầy đủ các buổi họp cha mẹ học sinh
- Trẻ được cha mẹ nuông chiều nên thiếu kỹ năng tự phục vụ và kỹ năng tựbảo vệ
- Đa số phụ huynh có xu hướng chạy theo xu hướng phát triển của thời đạinên kỳ vọng khá nhiều ở con vô hình chung gây áp lực cho trẻ
2 Thực trạng kỹ năng tự bảo vệ của trẻ 4-5 tuổi tại trường mầm non thị trấn Cầu Ngang
Trang 12Qua quan sát thực tiễn tại lớp học của mình, tôi nhận thấy kỹ năng tự bảo vệ
ở trẻ chưa đồng đều.Phần đông trẻ còn rất thụ động, chưa nhận biết được mối nguyhiểm có thể xảy ra đối với mình
Về nội dung “Nhận ra và tránh một số vật dụng có thể gây nguy hiểm” và
“Nhận ra những nơi nguy hiểm không nên đến gần” Ở hai nội dung này, trẻ nóiđược một số vật dụng có thể gây nguy hiểm, những nơi nguy hiểm không nên đếngần Tuy nhiên với tính hiếu kỳ, tò mò của mình trẻ vẫn tiến lại gần những nơinguy hiểm và sử dụng một số vật dụng có thể gây nguy hiểm
Nội dung “Nhận ra một số trường hợp nguy hiểm và biết gọi người giúp đỡ”được khảo sát với câu hỏi “Con sẽ làm gì nếu thấy bạn bị điện giật thì có đến 37/40trẻ trả lời là sẽ chạy đến và kéo bạn ra Chỉ có 03/40 trẻ là trả lời sẽ ngay lập tứcchạy đi gọi người lớn giúp đỡ Từ đó có thể thấy rằng trẻ chưa có khả năng ứngphó kịp thời với những tình huống nguy cấp, chưa biết cách bảo vệ bản thân trướcnguy hiểm
Kỹ năng bảo vệ bản thân trước người lạ của trẻ vẫn còn rất hạn chế Khiđược hỏi nếu được người lạ tặng quà, bánh con sẽ làm gì thì đa phần trẻ trả lời là
sẽ nhận và cảm ơn nhưng chưa có trẻ nào ý thức được mối đe doạ tiềm tàng kèmtheo trong trường hợp ấy và điều đó sẽ gây ảnh hưởng rất lớn trong việc bảo vệbản thân tránh bị xâm hại cơ thể của trẻ Và trẻ khi được hỏi về vùng bí mật, vùng
an toàn trẻ đều tỏ ra khá bỡ ngỡ Có trẻ mạnh dạn bày tỏ với cô rằng ba mẹ nói lànhững điều về vùng bí mật trẻ con không nên biết Chính vì quan niệm sai lầm này
mà bậc cha mẹ không dạy và giải thích cho trẻ, sẽ khiến trẻ có ý tò mò muốn tự tìmhiểu, hoặc việc chưa có được vốn kinh nghiệm nhất định về việc bảo vệ bản thânmình, nguy cơ trẻ bị xâm hại tình dục sẽ khá cao
Bên cạnh đó là các kỹ năng nhỏ đi kèm trong nhóm kỹ năng tự bảo vệ như:
kỹ năng an toàn khi tham gia giao thông, kỹ năng tìm kiếm sự giúp đỡ, kỹ năngbảo vệ bản thân khi bị lạc, kỹ năng bảo vệ bản thân khi gặp hỏa hoạn, kỹ năng antoàn nơi công cộng, kỹ năng an toàn khi vận động, kỹ năng sơ cứu vết thương vàcác biện pháp cấp cứu, kỹ năng phòng tránh nguy hiểm khi mưa bão, ứng phó vớithiên tai của trẻ vẫn còn hạn chế
3 Nguyên nhân thực trạng:
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, trong đó việc ba mẹ tronggia đình thường xuyên yêu thương, chìu chuộng, bao bọc trẻ, luôn có thói quenlàm thay trẻ trong tất cả mọi việc vì sợ con gặp nguy hiểm hay sợ con làmhỏng việc Trong khi đó đến trường, tâm lý của cô giáo lại mong con có kếtquả nhanh lại hay dùng mệnh lệnh mà quên đi giải thích cho trẻ hiểu vì sao lạilàm như vậy Chính vì thế, rất khó hình thành ý thức và kỹ năng trong đầu trẻ
Nguyên nhân kế đến là sự thờ ơ, vô tâm của cha mẹ vì mãi lao theo vòngxoay công việc, cải thiện kinh tế mà quên mất cần phải dành thời gian cho con