BỘ CÔNG AN VĂN PHÒNG CƠ QUAN CSĐT Số /C01 TTr P2 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập Tự do Hạnh phúc Hà Nội, ngày tháng năm 2020 TỜ TRÌNH Về việc ban hành Thông tư quy định việc thực hiện dân c[.]
Trang 1BỘ CÔNG AN
VĂN PHÒNG CƠ QUAN CSĐT
Số: /C01-TTr-P2
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Hà Nội, ngày tháng năm 2020
TỜ TRÌNH
Về việc ban hành Thông tư quy định việc thực hiện dân chủ trong
hoạt động điều tra của lực lượng Công an nhân dân
Kính gửi: Đồng chí Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an
I SỰ CẦN THIẾT BAN HÀNH THÔNG TƯ
Thực hiện Nghị định số 71/1998/NĐ-CP ngày 08/9/1998 của Chính phủ ban hành Quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động của cơ quan; theo đó, ngày 09/11/1998 Bộ trưởng Bộ Công an đã ký Quyết định số 729/1998/QĐ-BCA(V19) ban hành Quy chế thực hiện dân chủ trong tạm giữ, tạm giam và hoạt động điều tra của Công an nhân dân
Triển khai thực hiện Quy chế thực hiện dân chủ trong tạm giữ, tạm giam
và hoạt động điều tra của Công an nhân dân đã góp phần phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy động nhân dân tích cực tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm; tạo điều kiện thuận lợi và bảo đảm cho công dân, người tham gia tố tụng trong các vụ án hình sự thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật; góp phần xây dựng Cơ quan điều tra, các cơ quan của Công an nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra trong sạch, vững mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình hiện nay; phòng, chống các biểu hiện quan liêu, cửa quyền, tiêu cực, sách nhiễu, phiền hà, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân
Ngày 28/11/2013, tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội khoá XIII đã thông qua Hiến pháp; theo đó, lần đầu tiên trong lịch sử lập hiến, quyền con người, quyền công dân được đưa lên vị trí thứ hai sau chế độ chính trị Nhằm bảo đảm thực hiện tốt hơn quyền con người, quyền công dân được đặt ra trong Hiến pháp, nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân đã được ban hành như Bộ luật Hình sự năm 2015, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, Luật Tổ chức Cơ quan điều tra hình sự năm 2015, Luật Thi hành Tạm giữ, tạm giam…
Ngày 06/8/2018, Chính phủ ban hành Nghị định số 01/2018/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công an; theo đó, tổ chức bộ máy của Bộ Công an không còn cấp Tổng cục và sát nhập, giải thể một số đơn vị Quy chế thực hiện dân chủ trong tạm giữ, tạm
DỰ THẢO LẦN 2
Trang 2giam và hoạt động điều tra của Công an nhân dân không còn phù hợp với thực tiễn mô hình tổ chức mới của Bộ Công an, do đó việc nghiên cứu, xây dựng
Thông tư quy định việc thực hiện dân chủ trong hoạt động điều tra của lực lượng Công an nhân dân trình lãnh đạo Bộ Công an ký ban hành là cần thiết,
đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong giai đoạn hiện nay
II QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO VIỆC XÂY DỰNG THÔNG TƯ
Việc xây dựng dự thảo Thông tư quy định việc thực hiện dân chủ trong hoạt động điều tra phải quán triệt các quan điểm chỉ đạo sau đây:
- Tuân thủ các quy định của Hiến pháp, Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Tổ chức Cơ quan điều tra hình sự và các văn bản quy phạm pháp luật khác về hoạt động điều tra hình sự
- Tập trung hướng dẫn nội dung thực hiện dân chủ trong hoạt động điều tra của Cơ quan điều tra các cấp trong Công an nhân dân; các cơ quan của Công
an nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra
- Bảo đảm tính đồng bộ, nhất quán với hệ thống pháp luật; bảo đảm quyền con người, quyền công dân; quyền công dân không tách rời nghĩa vụ công dân
III QUÁ TRÌNH SOẠN THẢO THÔNG TƯ
Ngày 01/02/2019, Bộ trưởng Bộ Công an ký Quyết định số 857/QĐ-BCA-V03 ban hành Kế hoạch thực hiện dân chủ trong Công an nhân dân năm 2019; trong đó, giao Văn phòng Cơ quan CSĐT Bộ Công an nghiên cứu xây dựng, trình Bộ trưởng Bộ Công an ký ban hành Thông tư về thực hiện dân chủ trong hoạt động điều tra của lực lượng Công an nhân dân
Thực hiện ý kiến của lãnh đạo Bộ về việc xây dựng Thông tư nêu trên, Văn phòng Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã triển khai các hoạt động sau:
- Thành lập Tổ Soạn thảo Thông tư;
- Đề ra kế hoạch xây dựng Thông tư;
- Chủ trì, phối hợp với các đơn vị chức năng có liên quan xây dựng dự thảo Thông tư;
- Lấy ý kiến tham gia của các đơn vị có liên quan, gồm: Các Cục V03, C02, C03, C04, C05, C06, C07, C11, A05, A08, A09 và Công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; đến nay đã nhận được văn bản góp ý của 11 đơn vị
và 51/63 Công an địa phương Đăng tải dự thảo Thông tư và lấy ý kiến tham gia trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Bộ Công an; xin ý kiến chỉ đạo của các đồng chí Thứ trưởng;
- Lấy ý kiến của chuyên gia;
- Nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến tham gia, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Thông tư và gửi Cục Pháp chế và Cải cách hành chính, tư pháp thẩm định trước khi trình Bộ trưởng ký ban hành
Trang 3IV BỐ CỤC VÀ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA DỰ THẢO THÔNG TƯ
Dự thảo Thông tư gồm có 03 Chương, 17 Điều gồm các quy định chung
và quy định cụ thể trong đó có quy định trách nhiệm của Cơ quan điều tra; trách nhiệm của các cơ quan của Công an nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một
số hoạt động điều tra; trách nhiệm của Công an xã, phường, thị trấn, Đồn Công an; quyền và nghĩa vụ của người tham gia tố tụng và các cơ quan, tổ chức, công dân, cụ thể:
1 Đối với Chương I Quy định chung
Nội dung của chương này quy định phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng; mục đích, nguyên tắc thực hiện dân chủ trong hoạt động điều tra và mối quan hệ phối hợp giữa Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra; giữa Cơ quan điều tra các cấp và giữa Cơ quan điều tra với cơ quan của Công an nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra trong bảo đảm thực
hiện dân chủ trong hoạt động điều tra (gồm các Điều 1, Điều 2, Điều 3, Điều 4).
Việc thực hiện dân chủ trong hoạt động điều tra phải bảo đảm nguyên tắc dân chủ trong khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật và các quy định của Bộ Công an về hoạt động điều tra hình sự và đảm bảo dân chủ đi đôi với trật tự, kỷ cương Thông tư nghiêm cấm việc lợi dụng dân chủ để xâm hại lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân; cản trở hoạt động điều tra của Cơ quan điều tra và các cơ quan của Công an nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra
2 Đối với Chương II Các quy định cụ thể
Nội dung trong chương này bao gồm các quy định sau đây:
2.1 Mục 1 Trách nhiệm của Cơ quan điều tra: Gồm 04 Điều (từ Điều 5 đến Điều 8) quy định rõ trách nhiệm bảo đảm thực hiện dân chủ trong hoạt động
điều tra của Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra; trách nhiệm của Cơ quan điều tra trong việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm và khiếu nại,
tố cáo trong tố tụng hình sự; những việc Thủ trưởng, Phó thủ trưởng Cơ quan điều tra, Điều tra viên và cán bộ điều tra không được làm và những việc Thủ trưởng, Phó thủ trưởng Cơ quan điều tra, Điều tra viên và cán bộ điều tra phải nghiêm chỉnh chấp hành
2.2 Mục 2 Trách nhiệm của các cơ quan của Công an nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; Công an xã, phường, thị trấn,
Đồn Công an, Trạm Công an: Gồm 4 Điều (từ Điều 9 đến Điều 12) quy định
trách nhiệm trong việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm và khiếu nại,
tố cáo trong tố tụng hình sự; những việc mà cấp trưởng, cấp phó và cán bộ điều tra các cơ quan của Công an nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra không được làm; những việc mà cấp trưởng, cấp phó và cán bộ các
cơ quan khác trong lực lượng Công an nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải nghiêm chỉnh chấp hành; những việc Công an xã,
Trang 4phường, thị trấn, Đồn Công an, Trạm Công an không được làm khi tiến hành tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm
2.3 Mục 3 Quyền, nghĩa vụ của người tham gia tố tụng, cơ quan, tổ
chức, cá nhân và giai quyết bồi thường oan, sai trong hoạt động điều tra (gồm các Điều 13, 14 và 15); nội dung mục này quy định rõ những việc cơ quan, tổ
chức, cá nhân có quyền, nghĩa vụ tham gia khi Cơ quan điều tra, các cơ quan của Công an nhân dân được giao một số hoạt động điều tra tiến hành tố tụng; việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự và giải quyết, bồi thường trong hoạt động điều tra
3 Đối với Chương III quy định các điều khoản thi hành gồm Điều 16 về Hiệu lực của Thông tư và Điều 17 về Trách nhiệm thi hành.
Trên đây là những nội dung cơ bản của dự thảo Thông tư quy định việc thực hiện dân chủ trong hoạt động điều tra của lực lượng Công an nhân dân Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an kính báo cáo Bộ trưởng duyệt, ký ban hành./
Nơi nhận:
- Như trên;
- VB3 (để báo cáo);
- Lưu: VT, C01(P2)
CHÁNH VĂN PHÒNG
Thiếu tướng Đỗ Văn Hoành