Quản trị rủi ro trong các dự án fdi

- Khái niệm quản trị rủi ro trong hoạt động FDI: Là hoạt động có tổ chức chặt chẽ nhằm phát hiện nguy cơ, xây dựng các biện pháp phòng chống, kiểm tra, xử lý, khắc phục hậu quả củ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA THƯƠNG MẠI VÀ KINH TẾ QUỐC TẾ

Bộ môn Kinh doanh Quốc tế

HÀ NỘI- 2011

BIÊN BẢN THẢO LUẬN

Chương 4: QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG CÁC DỰ ÁN FDI

4 Trình bày tóm tắt các nội dung quản trị rủi ro trong hoạt động fdi………… 9

5 Trình bày phương hướng ngăn ngừa và hạn chế rủi ro trong hoạt động fdi 12

6 Trình bày thực trạng rủi ro trong hoạt động fdi ở việt nam giai đoạn

2006-2010 và rút ra các nhận xét đánh giá cơ bản về vấn đề ngăn ngừa và hạn chế rủi ro trong hoạt động thu hút FDI của VN……….…14

7 Phân tích tác động của rủi ro đến hoạt động fdi của VN giai đoạn

2006-2010 và nguyên nhân của chúng……….………… 18

8 Trình bày các biện pháp ngăn ngừa và hạn chế rủi ro trong hoạt động fdi ở Việt Nam giai đoạn 2011- 2015……… ……… 21

9 Hãy lấy 1 tình huống về rủi ro trong hoạt động chuyển giao công nghệ qua các dự án fdi Hãy đặt câu hỏi và phân tích……….……….………….22 10.Hãy lấy 1 tình huống về rủi ro của các dự án fdi Hãy đặt câu hỏi và phân tích……… ………24

I NHỮNG VẤN ĐỀ ĐÃ THỐNG NHẤT:

Câu 1: Hiểu thế nào là quản trị rủi ro trong hoạt động FDI? Phân tích lợi ích của quản trị rủi ro đối với các DNFDI

1.1 Hiểu thế nào là quản trị rủi ro trong hoạt động FDI?

- Khái niệm Rủi ro: ( sgt trang189) Rủi ro là những sự kiến bất lợi xảy ra bất

ngờ và gây tổn thất cho con người

- Nguy cơ rủi ro là những đe dọa nguy hiểm có thể xảy ra rủi ro gây tổn thất

mà con người không lường trước được

- Khái niệm quản trị rủi ro: ( sgt trang194) Là hoạt động có tổ chức chặt chẽ

nhằm phát hiện nguy cơ, xây dựng các biện pháp phòng chống, kiểm tra, xử lý,khắc phục hậu quả của rủi ro một cách có hiệu quả nhất

- Khái niệm quản trị rủi ro trong hoạt động FDI: Là hoạt động có tổ chức

chặt chẽ nhằm phát hiện nguy cơ, xây dựng các biện pháp phòng chống, kiểm tra,

xử lý, khắc phục hậu quả của rủi ro trong hoạt động FDI một cách có hiệu quảnhất

- Bản chất quản trị rủi ro trong hoạt động FDI: (sgt trang199) Là những biện

pháp mang tính chủ động nhằm phát hiện, phòng ngừa, loại bớt, khoanh lại rủi ro

để giảm nhẹ tổn thất trên cơ sở tính toán và so sánh giữa lợi ích với chi phí quản trịrủi ro

1.2 Phân tích lợi ích của quản trị rủi ro đối với các DN FDI

1.2.1 Lợi ích ngăn chặn rủi ro:

- Quản trị rủi ro xuất phát từ lợi ích công ty tức là sự cần thiết phải quan tâm

đặc biệt tới rủi ro để có thể giảm thiểu được tối đa rủi ro về vật chất, tinh thần, thịtrường Khi có sự quản trị về rủi ro tức là đã có sự phối hợp hoạt động của mọingười nhằm tập trung sức mạnh và sự thống nhất giảm thiểu nguy cơ rủi ro

- Tác dụng nhận dạng, ngăn chặn, triệt tiêu những nguyên nhân gây ra rủi ro,điều này sẽ tạo cho doanh nghiệp môi trường kinh doanh thuận lợi, ít bất trắc Đó

là nền tảng để kinh doanh có hiệu quả, tạo được uy tín và lợi nhuận

1.2.2 Lợi ích giảm thiểu rủi ro:

- Là biện pháp nhằm nhanh chóng ứng biến, khắc phục, khoanh vùng hậu

quả của rủi ro khi có tổn thất xảy ra Như vậy có thể nhanh chóng phục hồi, ổnđịnh và phát triển

- Giảm bớt được các thiệt hại nhờ quản trị đồng bộ rủi ro, vì thế không làmcho rủi ro này phát sinh rủi ro khác Như vậy khi rủi ro xảy đến sẽ giảm bớt hậuquả cùng sự bất ngờ

- Yếu tố chủ động của Quản trị rủi ro làm giảm bớt chi phí thực tế do mất máttài sản và chi phí cơ hội do sự đình trệ sản xuất kinh doanh

- Một phần của quản trị rủi ro là chia sẻ rủi ro với bảo hiểm thích hợp với chiphí được tính toán từ trước tạo sự yên tâm về tinh thần cho doanh nghiệp cùnggiảm gánh nặng rủi ro gây ra

- Quản trị rủi ro nhận biết và đo lường các rủi ro, tổn thất một cách chính xácgiúp DN rút ra được kinh nghiệm đúng đắn trong phòng chống rủi ro cũng như làm

cơ sở để yêu cầu được bảo hiểm

Câu 2: Phân biệt rủi ro và quản trị rủi ro Phân tích một số trở ngại khi áp dụng quản trị rủi ro vào một tổ chức.

2.1 Phân biệt rủi ro và quản trị rủi ro.

Khái niệm

Là những sự kiện không maymắn bất ngò xảy ra gâynhững thiệt hại về lợi ích conngười gồm: sức khỏe, tinhthần, sự nghiệp, tài sản,nguồn lợi mất hưởng

Là một chức năng quản trị chung đểnhận dạng, đánh giá, đối phó vớinhững nguyên nhân và hậu quả củarủi ro đối với một tổ chức, từ đó đưa

ra các biện pháp ngăn ngừa, xử lý vàkhắc phục hậu quả đó

Bản chất

Rủi ro là những sự kiện bấtlợi, bất ngờ đã xảy ra gây tổnthất cho con người

Là tất cả các hoạt động nhận dạng,đánh giá rủi ro của tổ chức để đưa racác biện pháp ngăn ngừa, hạn chế, xử

lý và khắc phục hậu quả của rủi ro

Tính chất

- Rủi ro là sự kiện bất ngờ đãxảy ra

- Rủi ro là những sự cố gây

ra tổn thất

- Rủi ro là sự kiện ngoàimong đợi

- Là hoạt động có kế hoạch định sẵn

- Là hoạt động làm giảm tổn thất củarủi ro

- Hoạt động quản trị này không nằmngoài mong đợi mà luôn nằm trongcác hoạt động của tổ chức

2.2 Phân tích một số trở ngại khi áp dụng quản trị rủi ro vào tổ chức.

- Quan niệm sai lầm về tầm quan trọng của quản trị rủi ro:

+ Nhiều ý kiến cho rằng quản trị rủi ro chỉ thích hợp với một môi trườngnhiều rủi ro không được bảo hiểm Đối với một số trường hợp môi trường kinhdoanh ít chịu sự biến động của các nhân tố bên ngoài thì rủi ro ít xảy ra và do đócon người không mấy quan tâm tới hoạt động quản trị rủi ro

+ VD: Trong nền kinh tế tự túc tự cấp trước kia của nước ta Các doanhnghiệp nhà nước chỉ cần hoàn thành chỉ tiêu, rủi ro gần như không có Do đó quảntrị rủi ro không được nhắc tới trong hoạt động của doanh nghiệp thời đó.

+ Nhiều tổ chức vẫn cho rằng thiết kế an toàn là đủ cho việc hạn chế nhữngrủi ro có thể xảy ra Việc thiết kế an toàn được hiểu là sự năng động, linh hoạttrước sự biến động của môi trường từ đó sẽ giảm thiểu được những rủi ro có thểxảy ra

+ Ngoài ra, người ta còn cho rằng quản trị rủi ro chỉ thích hợp với nhữngdoanh nghiệp lớn, hoạt động phức tạp và đa đạng Với nhiều doanh nghiệp có quy

mô nhỏ số lượng nhân viên ít, chịu ít ảnh hưởng từ biến động môi trường, thì việcthêm vào phòng ban chuyên trách về quản trị rủi ro đôi khi lại là một “rủi ro” về tàichính cho doanh nghiệp, nó sẽ tăng chí phí hoạt động mà đôi khi hiệu quả khôngđược như kỳ vọng

- Quản trị rủi ro chưa mang lại nhiều lợi ích so với chi phí doanh nghiệp phải bỏ ra Quản trị rủi ro là một hoạt động mang tính hệ thống và lâu dài do đó hiệu

quả chỉ được phát huy trong dài hạn, và trong ngắn hạn lại làm tăng chi phí củadoanh nghiệp Do đó xét về mặt kinh tế nhiều tổ chức và nhà quản trị không ủnghộ

Câu 3: Trình bày các cách phân loại rủi ro trong hoạt động FDI Phân tích ý nghĩa của việc phân loại rủi ro.

3.1 Các cách phân loại rủi ro trong hoạt động FDI.

3.1.1 Phân loại rủi ro đến từ các yếu tố vĩ mô:

- Khái niệm: Là các rủi ro phát sinh khi có một hay nhiều nhân tố vĩ mô thayđổi

- Vai trò: Hoạt động quản trị rủi ro diễn ra thuận lợi hơn nhờ vào đặc điểmriêng có của mỗi yếu tố

3.1.2 Phân loại rủi ro gắn với quá trình ra quyết định.

- Khái niệm: Là các rủi ro xảy ra trong các giai đoạn của việc ra quyết định

- Vai trò: Dựa vào đặc điểm của mỗi giai đoạn mà có những biện pháp khácnhau để quản trị rủi ro

3.2 Phân tích ý nghĩa của việc phân loại rủi ro.

- Doanh nghiệp FDI hoạt động sản xuất kinh doanh trong một môi trườngluôn luôn biến động và khó có thể lường trước được Việc phân loại các rủi ro sẽgiúp các nhà quản trị dễ dàng hơn trong việc quản trị rủi ro qua việc làm rõ hơn nộidung, đặc điểm của rủi ro trong hoạt động FDI, từ đó đề xuất biện pháp phòngngừa một cách hiệu quả nhất

3.2.1 Phân loại rủi ro làm rõ hơn bản chất, đặc điểm của rủi ro trong hoạt động

FDI.

- Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp FDI gặp phảirất nhiều rủi ro, không rủi ro nào giống rủi ro nào Bởi rủi ro là rất đa dạng, phongphú và mang những bản chất, đặc điểm khác nhau Muốn quản trị được rủi ro tốt,trước hết nhà quản trị phải hiểu được rủi ro, tìm ra nội dung, đặc điểm,…của mỗiloại rủi ro

- Lưu ý: nhà quản trị cần đưa ra những tiêu chí phân loại phù hợp để có thểtìm ra được nội dung, đặc điểm, nguyên nhân và tác động của mỗi loại rủi ro

3.2.2 Phân loại rủi ro giúp doanh nghiệp FDI đề xuất biện pháp phòng ngừa một

cách hiệu quả nhất.

- Hiệu quả: ngoài việc tính toán giữa chi phí và lợi nhuận, còn kể đến nhữnglợi ích khác nữa Đó có thể không phải là lợi ích bằng tiền nhưng có ý nghĩa rất lớnđối với doanh nghiệp

- Như vậy, việc phân loại rủi ro và hiểu được rủi ro, nhà quản trị có thể đưa rađược những biện pháp phòng ngừa, hạn chế rủi ro một cách hiệu quả nhất Nghĩa làvới chi phí thấp nhất phòng ngừa được rủi ro ở mức độ cao nhất,…

- Lưu ý: mỗi loại rủi ro nhất định sẽ có một nhóm biện pháp phòng ngừa nhấtđịnh Bởi vậy khi đề ra nhóm biện pháp cho mỗi loại rủi ro, nhà quản trị cần cómột cái nhìn tổng thể

Câu 4: Trình bày tóm tắt các nội dung quản trị rủi ro trong hoạt động FDI

QT rủi ro trong hoạt động FDI bao gồm 5 nội dung cơ bản sau:

4.1 Nhận dạng rủi ro có thể xảy ra trong các dự án FDI:

- Thế nào là nhận dạng rủi ro: Xác định một danh sách các rủi ro có thể gặp

phải từ những nguyên nhân khách quan cũng như chủ quan

- Quy trình thực hiện: Nghiên cứu nguồn rủi ro từ hoạt đồng FDI => nghiêncứu đối tượng gặp rủi ro => Lập danh mục rủi ro => Các phương án nhận diện rủi

ro => Phân tích hiểm họa trong các dự án FDI

- Vai trò, ý nghĩa: Muốn đề ra phương án và ứng phó với rủi ro cần có kỹ

năng nhận dạng một cách chính xác rủi ro.Biết được dạng rủi ro, thời điểm xảy rarủi ro, mức độ thiệt hại của rủi ro sẽ giúp DN có được những ứng xử phù hợp

- Lưu ý: Để tìm kiếm và phân tích các rủi ro đòi hỏi các nhà quản trị phải có

sự nghiên cứu , tìm tòi từ nhiều góc độ , tham khảo nhiều nguồn Rủi ro có thể tới

từ bất cứ một hoạt động nào của dn

4.2 Đo lường rủi ro, tổn thất trong các dự án FDI:

- Thế nào là đo lường rủi ro, tổn thất: Là việc xác định xác suất và mức độ

nghiêm trọng của rủi ro

- Các phương pháp đo lường:

+ Định lượng: Ước lượng tần số rủi ro, phương pháp NP

+ Định tính: Phương pháp phân tích – cảm quan, phương pháp chuyên gia,phương pháp xếp hạng mức độ ảnh hưởng tới rủi ro

- Vai trò, ý nghĩa: Giúp xác định chi phí cần thiết để phòng ngừa và giải quyết

thiệt hại Giúp tính toán phân bổ các nguồn lực cho hợp lý

4.3 Lựa chọn bảo hiểm cho rủi ro trong các dự án FDI:

- Thế nào là lựa chọn bảo hiểm: Là việc tìm mua các loại bảo hiểm phù hợp

với các rủi ro phát sinh trong hoạt động FDI

- Vai trò, ý nghĩa: Giúp chia sẻ thiệt hại, tổn thất trong trường hợp rủi ro xảy

ra

+ Lựa chọn công ty bảo hiểm uy tín, tin cậy

+ Lựa chọn đúng đối tượng được bảo hiểm

+ Lựa chọn thời gian mua bảo hiểm phù hợp

+ Lựa chọn đúng nơi mua bảo hiểm

4.4 Kiểm soát rủi ro trong các hoạt động FDI:

- Thế nào là kiểm soát rủi ro: Là các biện pháp kỹ thuật, công cụ cố gắng né

tránh, đề phòng, hạn chế và kiểm soát tần suất, ảnh hưởng không mong muốn kháccủa rủi ro

- Các phương pháp: Né tránh rủi ro ,chủ động chấp nhận rủi ro, giảm thiểu tổnthất của rủi ro

- Vai trò, ý nghĩa: Mọi tính toán , phân tích cuối cùng phải được thể hiện bằng

hành động củ thể Các hành động này sẽ giúp DN thực sự giải quyết được các vấn

đề do rủi ro gây ra

- Lưu ý: Các biện pháp phải dựa trên cơ sở phân tích, đánh giá từ các hoạt

động trước để tránh gây lãng phí nguồn lực hoặc xử lý sai rủi ro

4.5 Tài trợ rủi ro, tổn thất trong các dự án FDI

- Thế nào là tài trợ rủi ro, tổn thất: là toàn bộ các biện pháp kinh tế, kỹ thuật

nhằm khôi phục và cải thiện trạng thái ban đầu của hoạt động FDI.

- Các bước tiến hành: Xây dựng kế hoạch phục hồi => Thực hiện kế hoạch

phục hồi=> Đánh giá lại

- Vai trò, ý nghĩa: Mặc dù có rất nhiều biện pháp hạn chế xong rủi ro vẫn có

thể xảy ra và gây tổn thất , các biện pháp kinh tế, kỹ thuật là cần thiết để giúp dnnhanh chóng vượt qua rủi ro và tiếp tục phát triển

- Lưu ý: Cần có quyết định nhanh chóng và phù hợp.Các phương án đưa ra

cần linh hoạt.Sau khi giải quyết phải tiếp tục lộ trình phát triển của dn

Câu 5: Trình bày phương hướng ngăn ngừa và hạn chế rủi ro trong hoạt động FDI?

5.1 Xây dựng bộ máy tổ chức quản trị dự án phù hợp với đặc điểm, tính chất, quy mô của dự án FDI

- Vai trò: Tổ chức bộ máy không đủ năng lực quản lý, điều hành dự án lànguồn phát sinh rủi ro lớn nhất trong hoạt động của dự án => ngay từ đầu cần xâydựng được bộ máy phù hợp với đặc điểm, tính chất, quy mô dự án và bổ nhiệm độingũ cán bộ đủ năng lực gánh vác được nhiệm vụ quan trọng được giao nhằmphòng và hạn chế rủi ro

- Đặc điểm:

+ Tổ chức bộ máy theo từng khía cạnh dự án phù hợp và kinh tế

+ Nguồn nhân lực là bộ phận quan trọng nhất trong doanh nghiệp

=> Tổ chức đội ngũ quản trị phù hợp có thể đưa ra được những quyết định kịpthời, sáng suốt, hạn chế được rủi ro

- Lưu ý:

+ Mô hình tổ chức phải thích hợp với loại hình doanh nghiệp, sử dụng tối đanguồn nhân lực của dự án

+ Trách nhiệm và quyền hạn của từng cá nhân trong bộ máy quản trị phải rõràng và có sự phối hợp đồng bộ.

+ Bộ máy tổ chức phải linh hoạt và thống nhất trong mọi trường hợp, đặcbiệt là lúc xảy ra rủi ro

5.2 Xây dựng hệ thống kênh thông tin hiện đại nhằm đảm bảo cập nhật, xử lý kịp thời thông tin về thị trường phục vụ cho kinh doanh.

- Vai trò: Thông tin là hệ thần kinh của doanh nghiệp hay dự án Sự nhạy béncủa thông tin luôn tạo bước nhảy vượt bậc cho sự phát triển của doanh nghiệp

- Lưu ý: Hệ thống thông tin cần xây dựng bao gồm:

+ Kênh thông tin tương tác với môi trường bên ngoài => giúp tìm ra cơ hội,thách thức cho doanh nghiệp và đề xuất các biện pháp né tránh

+ Kênh thông tin nội bộ phải được tổ chức sao cho đường đi của thông tin làngắn nhất => giúp doanh nghiệp vận hành tốt các hoạt động và phát huy được thếmạnh của mình, ngăn ngừa được rủi ro…

5.3 Đa dạng hóa phương thức kinh doanh, mặt hàng kinh doanh.

- Vai trò: Đa dạng hóa phương thức kinh doanh là một chuẩn bị tốt nhằm đốiphó với bất kỳ sự bất của thị trường, hạn chế rủi ro chính trị, kinh tế, cạnh tranh

- Đặc điểm:

+ Đưa ra nhiều phương án sau đó lựa chọn phương án khả thi nhất nhằm hạnchế rủi ro ngay từ khâu đầu tiên của dự án

+ Dự án FDI thường có nhiều bất lợi là đứng trên thị trường chưa vững, nếu

có bất trắc thì thường gây hậu quả nghiêm trọng hơn => đa dạng hóa phương thức

và mặt hàng kinh doanh nhằm phân tán rủi ro về cạnh tranh

5.4 Thực hiện các khóa đào tạo về văn hóa đối với các nhà quản trị ngoại quốc.

- Vai trò: Tạo sự hiểu biết nhất định về môi trường chính trị, pháp luật, vănhóa nước sở tại giúp bên nước tránh được các xung đột văn hóa trong quá trình làmviệc

- Lưu ý: Có thể vẫn phải sử dụng tư vấn là các chuyên gia tại nước sở tạinhưng các khóa đào tạo nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là không baogiờ thiếu trong phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong hoạt động FDI

Câu 6: Trình bày thực trạng rủi ro trong hoạt động fdi ở việt nam giai đoạn

2006 - 2010 và rút ra các nhận xét đánh giá cơ bản về vấn đề ngăn ngừa và hạn chế rủi ro trong hoạt động thu hút FDI của VN.

- Bản chất của rủi ro là 1 sự kiện bất ngờ xảy ra ngoài dự kiến và gây tổn thất

6.1 Thực trạng rủi ro trong hoạt động FDI ở Việt Nam (giai đoạn 2006-2010)

6.1.1 Rủi ro trong các dự án FDI ở Việt Nam:

- Rủi ro trong hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam rất đa dạng và phongphú:

+ Xuất hiện ở mọi khâu từ chuẩn bị, đến lập dự án và triển khai thực hiện dựán

+ Phần lớn rủi ro gây ra tổn thất không nghiêm trọng

+ Nhưng nếu rủi ro xảy ra thường xuyên cũng có thể dẫn đến sự phá sản củacác dự án FDI