Giải pháp này nhằm mục đích khái quát cơ sở lí luận về phương pháp dạy họctheo góc, giúp làm tài liệu tham khảo cho giáo viên, giúp giáo viên hiểu rõ hơn về bảnchất phương pháp dạy học t
Trang 1Mô tả giải pháp và kết quả thực hiện sáng kiến
1 Tên sáng kiến: Phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh trong giảng dạy lí thuyết chương Sự điện li môn Hóa học 11 với phương pháp dạy học Góc.
2 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: tháng 9 năm 2018
3 Các thông tin cần được bảo mật (Nếu có): Không
4 Mô tả các giải pháp cũ thường làm:
Chương Sự điện li môn Hóa học 11 là một trong những nội dung kiến thức đạicương, trừu tượng, mang tính khái quát cao liên hệ tới kiến thức phân tích định tính
Do vậy khi học chương này, học sinh gặp nhiều khó khăn từ cách tiếp cận, tìm hiểucho đến vận dụng trong quá trình học tập
Trước khi thực hiện giải pháp, các phương pháp chủ yếu áp dụng trong dạy họcchương Sự điện li là: dạy học giải quyết vấn đề, dạy học dự án, dạy học nhóm, Khi
sử dụng hợp lí, các phương pháp này góp phần phát triển sự chủ động, tích cực củahọc sinh trong quá trình dạy học Tuy nhiên, đáp ứng mục tiêu giáo dục với yêu cầuđổi mới phương pháp giảng dạy, các phương pháp trên còn một số hạn chế như: sự vậnđộng của học sinh chưa toàn diện, sự trải nghiệm đồng thời về cùng một vấn đề nghiêncứu theo các kênh thông tin còn ít, sự phát triền đồng đều hài hòa phẩm chất và nănglực của học sinh đôi khi còn bị hạn chế
5 Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp sáng kiến:
Qua nhiều năm giảng dạy tại trường THPT, tôi luôn tìm hiểu và áp dụng cácphương pháp dạy học mới nhằm mục đích tăng cường tính tích cực hoạt động, tính chủđộng sáng tạo của học sinh trong học tập Tuy nhiên mỗi học sinh đều có đặc điểm,xuất phát học tập khác nhau, vì vậy cần áp dụng phương pháp dạy học để tổ chức hoạt
Trang 2động học tập giúp học sinh học sâu, hiệu quả, tăng cường hợp tác, các hoạt động họctập phong phú hơn, lựa chọn đa dạng hơn Đặc biệt, môn Hóa học là một môn khoahọc vừa lí thuyết vừa thực nghiệm, việc trải nghiệm kết hợp chặt chẽ lí thuyết và thựchành sẽ giúp học sinh hiểu bài, học sâu và hứng thú trong học tập Qua thời gian tìmhiểu, áp dụng, tôi nhận thấy phương pháp dạy học theo góc là một trong nhữngphương pháp đáp ứng được những yêu cầu trên.
6 Mục đích của giải pháp sáng kiến
Các giải pháp của sáng kiến là tài liệu tham khảo rất phù hợp cho giáo viên trongdạy học phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh Cụ thể:
Giải pháp 1: Tìm hiểu, hệ thống hóa những cơ sở lí luận về phương pháp dạy
học theo góc: bản chất việc dạy học theo góc, quy trình lựa chọn và áp dụng phươngpháp dạy học theo góc, ưu nhược điểm của phương pháp dạy học theo góc
Giải pháp này nhằm mục đích khái quát cơ sở lí luận về phương pháp dạy họctheo góc, giúp làm tài liệu tham khảo cho giáo viên, giúp giáo viên hiểu rõ hơn về bảnchất phương pháp dạy học theo góc; đồng thời sử dụng để tập huấn (hướng dẫn) cáchhọc theo góc cho học sinh, giúp học sinh hiểu rõ mục đích yêu cầu, nhiệm vụ cần thựchiện ở mỗi góc học tập, từ đó chủ động, tích cực trong quá trình học tập
Giải pháp 2: Xây dựng kế hoạch dạy học, áp dụng kế hoạch dạy học vào
giảng dạy và đánh giá tính khả thi, hiệu quả của phương pháp dạy học theo góc.Xây dựng kế hoạch dạy học theo phương pháp góc đối với ba bài lí thuyết chủđạo của chương Sự điện li môn Hóa học 11 gồm Bài 1: Sự điện li; Bài 2: Sự điện licủa nước-pH-Chất chỉ thị axit bazơ; Bài 3: Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch
Áp dụng kế hoạch dạy học vào giảng dạy học sinh lớp 11A8 năm học 2018-2019 vàlớp 11A10 năm học 2020-2021 trường THPT Yên Thế
Giải pháp này nhằm mục đích tìm hiểu khả năng áp dụng từ cơ sở lí luận củaphương pháp dạy học theo góc vào xây dựng kế hoạch dạy học đối với bài học cụthể, tìm hiểu khả năng áp dụng thực tiễn của phương pháp dạy học theo góc đốivới các bài lí thuyết chương Sự điện li môn Hóa học 11, khả năng áp dụng trongđiều kiện thực tế về cơ sở vật chất, điều kiện học sinh của trường THPT Yên Thế.Đánh giá tính khả thi của phương pháp với điều kiện trường THPT Yên Thế Đánh
Trang 3giá hiệu quả của phương pháp dạy học theo góc đối với học sinh trong việc pháttriển phẩm chất và năng lực của học sinh.
Thực hiện hai giải pháp này giúp hệ thống được cơ sở lí luận của phương phápdạy học theo góc, định hướng xây dụng kế hoạch dạy học môn Hóa học theo hướngđổi mới phương pháp dạy học nhằm phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh.Đánh giá được tính khả thi và hiệu quả của phương pháp dạy học theo góc trong điềukiện thực tiễn trường THPT Yên Thế Góp phần tổng kết kinh nghiệm của bản thân,chia sẻ, giúp đỡ đồng nghiệp trong việc tìm hiểu và thực hiện đổi mới phương phápdạy học
- Nội dung: Tìm hiểu, hệ thống lại cơ sở lí luận về phương pháp dạy học theo góc bao
gồm: bản chất việc dạy học theo góc, quy trình lựa chọn và áp dụng phương pháp dạy học theo góc, ưu nhược điểm của phương pháp dạy học theo góc
- Các bước tiến hành thực hiện giải pháp: Nghiên cứu tài liệu, tổng kết kinh nghiệm
qua tài liệu, tìm hiểu nội dung và cơ sở lí luận về phương pháp dạy học theo góc
- Kết quả khi thực hiện giải pháp: Đã tìm hiểu, hệ thống được một số cơ sở lí luận
quan trọng của phương pháp dạy học theo góc bao gồm: Bản chất việc dạy học theo góc; Quy trình dạy học theo góc gồm 4 bước cơ bản; Ưu và nhược điểm của dạy học theo góc
+ Sản phẩm được tạo ra từ giải pháp: phần lí luận một số vấn đề cơ bản của phươngpháp dạy học theo góc
(Chi tiết tại phụ lục số 1)
* Giải pháp 2:
- Tên giải pháp: Xây dựng kế hoạch dạy học, áp dụng kế hoạch dạy học vào giảng
dạy và đánh giá tính khả thi, hiệu quả của phương pháp dạy học theo góc
Trang 4- Nội dung: Xây dựng kế hoạch dạy học các bài lí thuyết trọng tâm của chương Sự
điện li môn Hóa học 11; áp dụng kế hoạch dạy học vào giảng dạy thực tiễn; tổng kết đánh giá tính khả thi, hiệu quả của phương pháp
- Các bước tiến hành thực hiện giải pháp:
Trong giải pháp này tác giả đã thực hiện:
+ Bước 1: Vận dụng cơ sở lí luận về phương pháp dạy học theo góc, lựa chọn
nội dung, cơ sở vật chất, xây dựng kế hoạch dạy học các bài lí thuyết chương Sự điện
li môn Hóa học 11 theo phương pháp dạy học góc Kế hoạch dạy học được xây dựng theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh gồm: hoạt động trải nghiệm kết nối, hoạt động hình thành kiến thức, hoạt động luyện tập, hoạt động vận dụng, tìm tòi và mở rộng Để làm nổi bật phương pháp dạy học theo góc, ở phần này
tác giả tập trung vào mô tả việc hoạt động theo các góc trong hoạt động hình thành
kiến thức
+ Bước 2: Giới thiệu sáng kiến đến các đồng chí giáo viên môn Hóa học tại
trường THPT Yên Thế Tổ chức trao đổi, thảo luận trong nhóm dạy; xây dựng kếhoạch áp dụng sáng kiến; đã trao đổi đồng thời nhờ 05 đồng chí trong tổ bộ môn ápdụng sáng kiến trong giảng dạy, cụ thể:
Cửnhân
Nhận xét, phảnhồi về sáng kiến
Cửnhân
Nhận xét, phảnhồi về sáng kiến
3 Vi Thị Ba
Thế
GVTHPThạng III
Cửnhân
Nhận xét, phảnhồi về sáng kiến
Trang 5Nhận xét, phảnhồi về sáng kiến
5 Vũ Thị Quy
Thế
GVTHPThạng III
Cửnhân
Nhận xét, phảnhồi về sáng kiến
+ Bước 3: Thực nghiệm sư phạm
Sử dụng kế hoạch dạy học đã xây dựng vào giảng dạy lớp 11A8 năm học 2018
- 2019; và lớp 11A10 năm học 2020 - 2021
+ Bước 4: Đánh giá tính khả thi của phương pháp, đánh giá hiệu quả của
phương pháp Tổ chức rút kinh nghiệm sau khi áp dụng sáng kiến
Đánh giá tính khả thi của phương pháp, đánh giá hiệu quả của phương pháp Ở phần này để đánh giá hiệu quả dạy học theo góc, tác giả sử dụng kết quả kiểm tra cuối chương của lớp 11A8 năm học 2018 - 2019 đối chiếu với kết quả của các em năm học lớp 10 và đối chiếu với lớp 11A9 năm học 2018 - 2019; sử dụng kết quả cuối chương của lớp 11A10 năm học 2020 - 2021 đối chiếu với kết quả học tập của các em năm họclớp 10 và đối chiếu với lớp 11A8 năm học 2020 - 2021
Sau khi hoàn thành nội dung 02 giải pháp đưa ra, tôi cùng các đồng nghiệp áp dụng sáng kiến trong giảng dạy môn Hóa theo 03 bước đã trình bày để tiếp tục hoàn thiện, phát triển Sáng kiến áp dụng cho việc giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh tại trường THPT Yên Thế trong những năm học tiếp theo
- Kết quả khi thực hiện giải pháp: Sau quá trình thực hiện và tổng kết, rút kinh nghiệm
tác giả đã đạt được kết quả như sau:
Xây dựng được 03 kế hoạch dạy học theo phương pháp dạy học góc ứng với 3 bài lí thuyết trọng tâm của chương Sự điện li môn Hóa học 11
(Chi tiết tại phụ lục số 2)
Trang 6Đã sử dụng kế hoạch dạy học theo góc vào giảng dạy thực tiễn tại trường THPTYên Thế (lớp 11A8 năm học 2018-2019 và lớp 11A10 năm học 2020-2021) Nhậnđược phản hồi tích cực từ đồng nghiệp và học sinh Phương pháp dễ áp dụng, phù hợpvới điều kiện thực tiễn trường THPT Yên Thế, tăng tính tích cực chủ động hoạt độngcủa học sinh, hiệu quả trong việc phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh Họcsinh thể hiện rõ sự hứng thú, chủ động tích cực trong hoạt động học tập, hiệu quả họctập cao, chất lượng học tập được nâng lên rõ rệt.
Đã đánh giá được tính khả thi của phương pháp và khả năng áp dụng vào điềukiện thực tiễn trường THPT Yên Thế Việc chuẩn bị cơ sở vật chất không phức tạp,các hóa chất sử dụng có đầy đủ Trong tổ chức dạy học cho các lớp, việc chia học sinhhoạt động theo các góc tương đối đơn giản, mỗi góc gồm khoảng 10-12 học sinh đềuđảm bảo các em thực hiện tốt nhiệm vụ ở các góc học tập
Đã đánh giá được hiệu quả của phương pháp qua việc đối sánh kết quả học tập của học sinh Khi đối sánh kết quả của học sinh so với năm học trước, so với các lớp khác có thể nhận thấy sự tiến bộ rõ rệt của học sinh Đồng thời sự tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập cũng cho thấy tác động, hiệu quả của phương pháp dạy học theo góc
+ Sản phẩm được tạo ra từ giải pháp:
Kế hoạch dạy học các bài lí thuyết chương Sự điện li môn Hóa học 11 theo
phương pháp dạy học góc (Chi tiết tại phụ lục số 2).
+ Các bảng số liệu, biểu đồ so sánh kết quả trước và sau khi thực hiện giải pháp:
Trang 7Bảng 1 Đối sánh kết quả thực nghiệm lần 1, áp dụng dạy lớp 11A8 năm học 2018-2019.
Trang 8Bảng 2 Đối sánh kết quả thực nghiệm lần 2, áp dụng dạy lớp 11A10 năm học 2020-2021.
Trang 9Qua bảng 1, cho thấy điểm kiểm tra cuối chương Sự điện li môn Hóa học 11của học sinh trong lớp 11A8 có sự tiến bộ rất nhiều so với điểm tổng kết của học sinh
đó năm lớp 10, điều này khẳng định hiệu quả áp dụng phương pháp dạy học theo gócđối với học sinh lớp 11A8 Hiệu quả này được thể hiện rõ hơn khi đối sánh với kết quảkiểm tra cuối chương tương ứng với học sinh lớp 11A9 (lớp đối sánh), có thể thấy rõ
sự vượt trội của học sinh 11A8 so với học sinh 11A9
Qua bảng 2, cho thấy điểm kiểm tra cuối chương Sự điện li môn Hóa học 11của học sinh trong lớp 11A10 có sự tiến bộ rất nhiều so với điểm tổng kết của học sinh
đó năm lớp 10, điều này khẳng định hiệu quả áp dụng phương pháp dạy học theo gócđối với học sinh lớp 11A10 Đồng thời khi đối sánh với lớp 11A8 (lớp có chất lượngđầu vào cao hơn rất nhiều), điểm của các em không thấp hơn và có một phần nhỏ trộihơn, một lần nữa thể hiện hiệu quả tích cực của phương pháp dạy học theo góc
7.2 Thuyết minh về phạm vi áp dụng sáng kiến:
Sáng kiến đã được áp dụng giảng dạy cho học sinh lớp 11A8 năm học
2018-2019, lớp 11A10 năm học 2020-2021 Đã được giới thiệu cho đồng nghiệp trongtrường, trong cụm chuyên môn và áp dụng một số lớp khác trong trường THPT YênThế, trong cụm chuyên môn
7.3 Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của sáng kiến: Sau khi áp dụng các giải
pháp nêu trên ở tại trường THPT Yên Thế, hiệu quả của sáng kiến đạt được như sau:
có thể sử dụng kế hoạch dạy học đã xây dựng trong sáng kiến để dạy học phát triểnphẩm chất và năng lực cho học sinh
- Những giải pháp được nêu trong sáng kiến có thể trở thành tư liệu tham khảocho giáo viên, tự nghiên cứu, xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với đặc điểm thực tế
Trang 10của mình Qua đó tiết kiệm được các chi phí khác, như: chi phí đi lại, mua tài liệutham khảo,…
Về lợi ích xã hội
Sáng kiến kinh nghiệm này là tài liệu tham khảo hữu ích, giúp giáo viên nângcao năng lực chuyên môn, đóng góp hiệu quả cho công tác giảng dạy môn Hóa học ởtrường phổ thông, đồng thời góp phần định hướng giáo dục phát triển phẩm chất vànăng lực cho học sinh
* Cam kết: Tôi xin cam đoan những nững điều khai trên là trung thực, đúng sự thật vàkhông sao chép hoặc vi phạm bản quyền
Trang 11PHỤ LỤC SỐ 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO GÓC
1 Bản chất của dạy học theo góc
Thuật ngữ tiếng Anh "Working in corners" hoặc "Working with areas" hoặc
“Coner work” được dịch là học theo góc, có thể hiểu là làm việc theo góc, làm việc
theo khu vực Học theo góc là một phương pháp dạy học mà trong đó giáo viên tổ chức cho học sinh thực hiện các nhiệm vụ khác nhau tại các vị trí cụ thể trong không gian lớp học đảm bảo cho học sinh học sâu.
Như vậy nói đến học theo góc, người giáo viên cần tạo ra môi trường học tập vớicấu trúc được xác định cụ thể, có tính khuyến khích, hỗ trợ và thúc đẩy học sinh tíchcực thông qua hoạt động, sự khác nhau đáng kể về nội dung và bản chất của các hoạtđộng nhằm mục đích để học sinh được thực hành, khám phá và trải nghiệm Quá trìnhhọc được chia thành các khu vực/góc theo cách phân chia nhiệm vụ và tư liệu học tập
Để có cái nhìn tổng thể, một cấu trúc rõ ràng sẽ được áp dụng để học sinh có thể độclập tìm kiếm cách thức học tập phù hợp nhằm thực hiện nhiệm vụ và mục tiêu Cácvấn đề cần chú ý là: Các em có biết có những khu vực nào và cần làm gì để hoàn thànhnhiệm vụ? Liệu các em có cần tư liệu để tự sửa chữa kết quả thực hiện nhiệm vụ? Liệucác em có thể chuyển sang một khu vực khác và nếu có thể thì trong điều kiệnnào? Tất cả đều được tổ chức để tạo ra một bầu không khí nhẹ nhàng và không ồn ào
Có thể áp dụng cách vẽ hình thể hiện “Cấu trúc cụ thể” như một biện pháp hỗ trợ trongquá trình thực hiện
Phương pháp dạy học theo góc là mỗi lớp học được chia ra thành các góc nhỏ Ởmỗi góc nhỏ người học có thể lần lượt tìm hiểu nội dung kiến thức từng phần của bàihọc Người học phải trải qua các góc để có cái nhìn tổng thể về nội dung của bài học.Nếu có vướng mắc trong quá trình tìm hiểu nội dung bài học thì học sinh có thể yêucầu giáo viên giúp đỡ và hướng dẫn
Tại mỗi góc, học sinh cần: Đọc hiểu được nhiệm vụ đặt ra, thực hiện nhiệm vụđặt ra, thảo luận nhóm để có kết quả chung của nhóm, trình bày kết quả của nhóm trênbảng nhóm, giấy A0, A3, A4
Ta nói rằng ở mỗi góc học sinh đã học theo một phong cách khác nhau Quá trìnhhọc tập được chia thành các khu vực (các góc) bằng cách phân chia nhiệm vụ và tưliệu học tập nhằm đạt được cùng một kiến thức cụ thể
Trang 12Các tư liệu và nhiệm vụ học tập ở mỗi góc, giúp học sinh khám phá xây dựngkiến thức và hình thành kỹ năng theo các cách tiếp cận khác nhau Ví dụ để học bằngcách trải nghiệm thì ở góc trải nghiệm cần có nhiệm vụ cụ thể, các thiết bị thí nghiệmhóa học, hóa chất, dụng cụ, phiếu học tập …
Người học có thể độc lập lựa chọn cách thức học tập riêng trong nhiệm vụ chung Các hoạt động của người học có tính đa dạng cao về nội dung và bản chất.
Nhóm tại mỗi góc được hình thành là do tập hợp các cá nhân có cùng phong cáchhọc mà không phải là sự áp đặt của giáo viên
Góc theo phong cách học:
Tại các góc sẽ có tư liệu và hướng dẫn nhiệm vụ giúp người học nghiên cứumột nội dung theo các phong cách học khác nhau: Quan sát, trải nghiệm, phân tích, ápdụng Mỗi góc đều thể hiện sự đa dạng về phong cách học, do đó người học có sởthích và năng lực khác nhau, nhịp độ học tập và phong cách học khác nhau đều có thể
tự tìm cách để thích ứng và thể hiện năng lực của mình Điều này cho phép giáo viêngiải quyết vấn đề đa dạng trong nhóm
HS hướng tới việc thực hành, khám phá và thực nghiệm tại các góc khác nhaugiúp học sâu, học thoải mái cùng một nội dung học tập
Thường đối với một số môn Khoa học tư nhiên như Vật lí, Hóa học, Sinh học,môn Khoa học ở tiểu học có thể thiết kế góc theo phong cách học
Góc theo hình thức hoạt động khác nhau:
Tại các góc người học được nghiên cứu cùng một nội dung theo các hình thứckhác nhau: góc mĩ thuật, góc trải nghiệm, góc thảo luận, góc đọc…
Trang 13
2 Quy trình thực hiện
a) Bước 1 Chọn nội dung, địa điểm và đối tượng HS
Nội dung: Căn cứ vào đặc điểm học theo góc cần chọn nội dung bài học cho phù hợp: Nghiên cứu cùng một nội dung theo các phong cách học khác nhau hoặc theo các hình thức hoạt động khác nhau hoặc theo góc hỗn hợp phối hợp cả phong cách học và hình thức hoạt động.
Tùy theo đặc điểm của môn học, của loại bài, có thể xác định điều này sao cho tổ chức học theo góc đạt hiệu quả cao hơn các cách học khác.
Địa điểm: Không gian lớp học là một điều kiện không thể thiếu để tổ chức học
theo góc Với không gian đủ lớn và số HS vừa phải có thể dễ dàng bố trí các góc hơn diện tích nhỏ hơn và có nhiều HS
Đối tượng HS: Khả năng tự định hướng của HS cũng rất quan trọng để GV chọn
thực hiện phương pháp học theo góc Mức độ làm việc chủ động, tích cực của HS sẽgiúp cho phương pháp này thực hiện có hiệu quả hơn
b) Bước 2 Thiết kế kế hoạch bài học
Mục tiêu bài học: Ngoài mục tiêu cần đạt đựoc của bài học theo chuẩn kiến thức,
kĩ năng cũng có thể nêu thêm mục tiêu về kĩ năng làm việc độc lập, khả năng làm việcchủ động của HS khi thực hiện học theo góc
Các phương pháp dạy học chủ yếu: Phương pháp học theo góc cần phối hợp
thêm một số phương pháp khác như: Phương pháp thí nghiệm, học tập hợp tác theonhóm, giải quyết vấn đề, phương pháp trực quan, sử dụng đa phương tiện…
Trang 14Chuẩn bị: GV cần chuẩn bị thiết bị, phương tiện và đồ dùng dạy học và nhiệm vụ
cụ thể và kết quả cần đạt được ở mỗi góc tạo điều kiện để HS tiến hành các hoạt độngnhằm đạt mục tiêu dạy học
Xác định tên mỗi góc và nhiệm vụ phù hợp Căn cứ vào nội dung, GV cần xác định 3- 4 góc để HS thực hiện học theo góc.
Ở mỗi góc cần có: Bảng nêu nhiệm vụ của mỗi góc, sản phảm cần có và tư liệuthiết bị cần cho họat động của mỗi góc phù hợp theo phong cách học hoặc theo nộidung hoạt động khác nhau Ví dụ như dụng cụ, hóa chất, cần thiết cho góc trảinghiệm của môn Hóa học
Thiết kế các nhiệm vụ và hoạt động ở mỗi góc.
Căn cứ vào nội dung cụ thể mà HS cần lĩnh hội và cách thức hoạt động để khaithác thông tin GV cần:
Xác định số góc và tên mỗi góc
Xác định nhiệm vụ ở mỗi góc và thời gian tối đa dành cho HS ở mỗi góc
Xác định những thiết bị, đồ dùng, phương tiện cần thiết cho HS hoạt động
Hướng dẫn để HS chọn góc và luân chuyển theo vòng tròn nối tiếp
GV cần thiết kế các nhiệm vụ học tập để HS hoàn thành theo phiếu học tập giúp
HS có thể tự đọc hiểu và hoàn thành nhiệm vụ của mình
Chú ý thiết kế hoạt động để HS thực hiện chọn góc xuất phát và luân chuyển theocác góc trong bài học theo góc
Chúng ta chỉ có thể thiết kế lớp học theo số góc như trên nếu lớp học rất rộng vàvới nội dung làm việc là cả buổi học hoặc cả ngày học
Tuy nhiên cần đặc biệt chú ý đảm bảo tính hiệu quả, tránh hình thức mà hiệu quảkém
Thiết kế hoạt động HS tự đánh giá và củng cố nội dung bài học
Học theo góc chủ yếu là cá nhân và các nhóm HS hoạt động, GV là người điềukhiển, trợ giúp, điều chỉnh nên kết quả HS thu nhận được cần được tổ chức chia sẻ,xem xét và điều chỉnh Do đó việc tổ chức cho HS báo cáo kết quả ở mỗi góc là cầnthiết để xem xét đánh giá và hoàn thiện kiến thức, kĩ năng HS được tạo cơ hội tự đánhgiá và đánh giá lẫn nhau.Để thực hiện điều này GV cần thiết kế và chuẩn bị sao cho
HS có thể trình bày kết quả một cách trực quan rõ ràng cho các HS khác có thể nhìnnhận và đưa ra nhận xét
Trang 15Trên cơ sở ý kiến của HS, GV đưa ra ý kiến để trao đổi và hoàn thiện giúp HShiểu bài sâu sắc và đầy đủ hơn.
c) Bước 3 Tổ chức dạy học theo góc
Trên cơ sở kế hoạch bài học đã thiết kế, GV tổ chức các hoạt động cho phù hợpvới đặc điểm học theo góc
Nêu nhiệm vụ bài học, giới thiệu phương pháp học theo góc và hướng dẫn HS chọn góc xuất phát.
GV nêu nhiệm vụ hoặc vấn đề cần giải quyết của bài học và giới thiệu cho HSphương học theo góc
GV nêu sơ lược về nhiệm vụ ở mỗi góc, thời gian thực hiện và kết quả cần đạt,hướng dẫn HS chọn góc xuất phát
HS lắng nghe, tìm hiểu và quyết định chọn góc theo phong cách, theo năng lựcnhưng cũng cần cũng có sự điều chỉnh của GV
GV hướng dẫn HS luân chuyển góc và yêu cầu báo cáo kết quả cuối tiết học.Nếu quá nhiều HS chọn cùng góc xuất phát, GV hướng dẫn điều chỉnh để HSđiều chỉnh chọn góc xuất phát cho phù hợp
GV cũng có thể có gợi ý để HS chọn góc Ví dụ với HS yếu thì không nên chọngóc áp dụng làm góc xuất phát còn với HS khá giỏi thì nên xuất phát từ góc áp dụng,
sẽ phù hợp hơn
Với góc thực nghiệm thì HS có kĩ năng thực hành tốt nên chọn làm góc xuất phát.Góc quan sát và góc phân tích dành cho tất cả các đối tượng HS có thể chọn làmgóc xuất phát
Các thỏa thuận HS cần biết là:
Mỗi một nhiệm vụ học theo góc phải được hoàn thành trong khoảng thời gian tối
đa xác định Có thể có góc dành cho HS có tốc độ học nhanh hơn
Trang 16HS được quyền lựa chọn góc xuất phát và thứ tự chuyển góc theo một trật tự cóthể nhưng cần đảm bảo tránh tình trạng hỗn loạn gây mất thời gian GV có thể đưa ra
sơ đồ chuyển góc để nhóm HS lựa chọn
Hướng dẫn HS hoạt động theo các góc
Tiếp theo GV hướng dẫn hoạt động cá nhân, nhóm trong mỗi góc để hoàn thànhnhiệm vụ ở mỗi góc, mỗi nhóm sẽ có một kết quả chung
Chú ý ở mỗi góc, mỗi nhóm gồm tập hợp HS có cùng phong cách học, cần bầunhóm trưởng, thư kí, các nhóm viên Nhóm trưởng phân công thực hiện nhiệm vụ phùhợp theo cá nhân, theo cặp, có sự hỗ trợ giữa HS khá giỏi với HS yếu để đảm bảotrong thời gian nhất định có thể hoàn thành nhiệm vụ để chuyển sang góc mới
Theo dõi và hướng dẫn trợ giúp HS tại mỗi góc
Trong quá trình HS hoạt động, GV thường xuyên theo dõi, phát hiện khó khăncủa HS để có hỗ trợ kịp thời Thí dụ ở góc HS tiến hành thí nghiệm thường có thể cầnđược theo dõi hỗ trợ về kĩ thuật thực hiện, cách quan sát và ghi thông tin ở góc quansát băng hình, HS cũng cần hỗ trợ về cách quan sát, mô tả, giải thích các hiện tượng vàghi kết quả
Làm việc với các tư liệu và kỹ thuật đặc biệt sẽ là một thử thách, đồng thời tạocảm hứng cho trí tưởng tượng của các em theo nhiều cách khác nhau Ví dụ: đồ điện,
kỹ thuật sử dụng máy ảnh kỹ thuật số, xây tường gạch, làm vườn, trang điểm, thiết kế
đồ họa vi tính, làm phim hoạt hình, chơi nhạc, làm mẫu bằng đất sét hoặc giấy bồi, đềutạo cho HS có những sản phẩm khác nhau
Hướng dẫn HS luân chuyển góc
Sau một thời gian hoạt động, trước khi hết thời gian tối đa cho mỗi góc, GVthông báo để nhóm HS nhanh chóng hoàn thành nhiệm vụ để chuẩn bị luân chuyểngóc
HS có thể tới góc bất kì còn trống, tránh chen lấn, xô đẩy
HS có thể chuyển góc theo chiều nhất định tạo vòng tròn luân chuyển hoặc cũng
có thể cho HS tùy chọn và trao đổi các góc giữa các nhóm HS
HS sẽ lần lượt tới các góc (3-4 góc) để thực hiện nhiệm vụ theo quy định của GV
GV cần theo dõi và hướng dẫn kịp thời để HS nhanh chóng ổn định và làm việctrong góc mới
Trang 17Đường đi của HS A : Đường đi của HS B :
Hướng dẫn HS hoàn thành nhiệm vụ , báo cáo kết quả và đánh giá
Tại mỗi góc GV đã nêu nhiệm vụ hoặc có phiếu học tập giúp HS hoàn thànhnhiệm vụ và có bản kết quả của nhóm Cuối bài học, mỗi nhóm HS sẽ chọn báo cáokết quả tại góc cuối cùng hoặc có thể treo và trình bày kết quả ở trên bảng Điều này
có thể do và HS cùng thỏa thuận
HS cần tập trung nghe và đưa thông tin phản hồi GV chốt lại những điểm cầnchỉnh sửa Các nhóm tự đánh giá kết quả của nhóm mình tại góc tương ứng và chỉnhsửa nếu có
GV có thể chốt ngắn gọn và đánh giá cho điểm
GV hướng dẫn HS cách lưu giữ các thông tin đã thu thập được qua các góc vàyêu cầu HS ghi nhiệm vụ về nhà
Ví dụ :
Góc quan sát: HS có thể quan sát mẫu vật thật hoặc quan sát hình ảnh vật, thí
nghiệm, hiện tượng…trên màn hình máy tính hoặc tivi, rút ra kiến thức cần lĩnh hội
Góc thí nghiệm (Góc trải nghiệm): HS tiến hành thí nghiệm theo nhóm, quan sát
hiện tượng, giải thích và rút ra nhận xét cần thiết
Góc phân tích: HS đọc tài liệu sách giáo khoa và tài liệu tham khảo để trả lời câu
hỏi và rút ra kién thức mới cần lĩnh hội
Góc áp dụng: HS đọc bảng trợ giúp (chỉ đối với góc xuất phát) sau đó áp dụng để
giải bài tập hoặc giải quyết một vấn đề có liên quan đến thực tiễn
d) Bước 4 Tổ chức cho HS trao đổi và đánh giá kết quả học tập (nếu cần)
Góc dành cho học sinh có tốc
độ học nhanh
Trang 183 Ưu điểm và hạn chế
a) Ưu điểm:
- HS được học sâu và hiệu quả bền vững : HS được tìm hiểu nội dung học tập theo các phong cách khác nhau, theo các dạng hoạt động khác nhau, do đó, HS hiểu sâu, kiến thức nhớ lâu
- Tăng cường sự tham gia, nâng cao hứng thú và cảm giác thoải mái của HS : HS đượcchọn góc theo sở thích và tương đối chủ động, độc lập trong việc thực hiện các nhiệm
vụ Do đó, các em cảm thấy hứng thú và thoải mái hơn
- Tạo được nhiều không gian cho thời điểm học tập mang tính tích cực : Các nhiệm vụ
và hình thức học tập thay đổi tại các góc tạo cho HS nhiều cơ hội khác nhau (khám phá, thực hành, áp dụng, sáng tạo, chơi, ) Điều này cũng giúp gây hứng thú tích cực cho HS
- Tăng cường sự tương tác cá nhân giữa GV và HS, HS và HS; GV luôn theo dõi trợ giúp, hướng dẫn khi HS yêu cầu Điều đó tạo ra sự tương tác cao giữa GV và HS, đặc biệt là HS TB, yếu Ngoài ra HS được tạo điều kiện để hỗ trợ, hợp tác với nhau trong quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập
- Đáp ứng được sự khác biệt của HS về sở thích, phong cách, trình độ và nhịp độ : Tùytheo sở trường, năng lực , HS có thể chọn góc xuất phát và cách luân chuyển góc phù hợp với mình Bài tập/nhiệm vụ ở mỗi góc cũng có phiếu hỗ trợ kèm theo để giúp HS
có trình độ khác nhau có thể hoàn thành Ngoài ra, trong một số trường hợp cũng có những góc/khu vực dành cho HS có tốc độ học nhanh hơn
- Trách nhiệm của HS trong quá trình học tập được tăng lên : làm việc theo góc đòi hỏi
HS phải có tính định hướng và tự điều chỉnh Các em cũng có thể quyết định khi nào thì các em cần nghỉ giả lao (góc tạm nghỉ)
- Có thêm cơ hội để rèn luyện kỹ năng và thái độ : ví dụ như tính táo bạo khả năng lựa chọn, sự hợp tác giao tiếp, tự đánh giá
b) Hạn chế:
- Học theo góc đòi hỏi không gian lớp học rộng với số lượng HS vừa phải
- Cần nhiều thời gian cho hoạt động học tập
- Không phải bài học/nội dung nào cũng áp dụng được phương pháp học theo góc
- Đòi hỏi giáo viên phải có kinh nghiệm trong việc tổ chức, quản lý và giám sát hoạt động học tập cũng như đánh giá được kết quả học tập của HS
Trang 19 Bản chất tính dẫn điện của chất điện li (nguyên nhân và cơ chế đơn giản)
Viết phương trình điện li của một số chất
- Viết được phương trình điện li của chất điện li mạnh, chất điện li yếu
- Phân biệt được chất điện li, chất không điện li, chất điện li mạnh, chất điện li yếu
1.3 Thái độ:
- Say mê, hứng thú học tập môn hóa học, phát huy khả năng tư duy của học sinh
từ đó tin tưởng vào khoa học
- Vận dụng kĩ năng thực hành thí nghiệm để sử dụng có hiệu quả, tiết kiệm hóa chất nhằm đạt hiệu quả cao trong việc chiếm lĩnh kiến thức
- Vận dụng sự điện li vào thực tế cuộc sống
1.4 Định hướng các năng lực được hình thành:
- Năng lực tự học, năng lực hợp tác
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học
- Năng lực thực hành hóa học
- Năng lực phát hiện, giải quyết vấn đề và kết luận vấn đề thông qua môn hóa học
- Năng lực tính toán hóa học
Trang 20- Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống.
2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
2.1 Chuẩn bị của giáo viên: (chuẩn bị theo tình hình thực tế của trường, của lớp)
- Phim, hình ảnh về thí nghiệm tính dẫn điện của nước cất, NaCl rắn, dd NaCl, dd HCl, dd NaOH, dd Saccarozơ, dd CH3COOH 0,1M, dd HCl 0,1M …
- Chuẩn bị hệ thống câu hỏi và bài tập sách giáo khoa
- Máy tính, máy chiếu
- Các phiếu học tập, câu hỏi kiểm tra đánh giá theo từng mức độ
2.2 Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc trước bài ở nhà, ôn lại kiến thức đã học có liên quan: khái niệm dòng điện, axit, bazơ, muối
3 Phương pháp dạy học chủ yếu:
- Phát hiện và giải quyết vấn đề.( Dạy học nêu vấn đề)
- Phương pháp dạy học hợp tác (thảo luận nhóm)
- Phương pháp sử dụng các phương tiện trực quan (thí nghiệm, thiết bị dạy
học….)
- Phương pháp đàm thoại tìm tòi ( Đàm thoại nêu vấn đề, gợi mở)
- Phương pháp tiếp cận tương tự theo cấp độ (“Hãy làm như tôi làm”)
4 Thiết kế chuỗi các hoạt động dạy học
A Hoạt động trải nghiệm, kết nối
B Hoạt động hình thành kiến thức
1 Mục tiêu hoạt động
- Khái niệm về sự điện li Chất điện li mạnh, chất điện li yếu, cân bằng điện li
- Phân biệt được chất điện li
- Viết được phương trình điện li của chất điện li mạnh, chất điện li yếu
- Quan sát thí nghiệm, rút ra được kết luận về tính dẫn điện của dung dịch chất điện li
- Viết được phương trình điện li của chất điện li mạnh, chất điện li yếu
- Tiến hành thực nghiệm hóa học
- Tiếp nhận, phân tích, xử lí thông tin
2 Cách thức tổ chức hoạt động
Nội dung Hoạt động của GV Hoạt động của Thiết
Trang 21NaCl khan , các dd rượu
etilic , đường , glyxerol
2 Nguyên nhân tính dẫn
điện của các dd axit , bazơ
và muối trong nước:
- Tính dẫn điện của các dd
axit , bazơ , muối là do
trong dd của chúng có các
tiểu phân mang điện tích
được gọi là các ion
+ Nội dung, nhiệm vụ cụ thể và phương pháp thực hiện tại từng góc: góc quan sát, góc phân tích, góc áp dụng
+ Thời gian thực hiện nhiệm vụ tại mỗi góc
Góc 1: Thực nghiệm
Nhiệm vụ:
Làm thí nghiệm nghiên cứutính dẫn điện của dung dịchcác chất
Phương pháp:
- Đọc cách tiến hành thí nghiệm theo hướng dẫn
- Tiến hành thí nghiệm, quan sát hiện tượng, rút ra kết luận về tính dẫn điện của: Nước cất, dung dịch
- HS biết được các mục tiêu cơ bản cần đạt của
giờ học.
- HS nghe, lựa chọn, nhận nhiệm vụ tại góc
- Trao đổi những vấn đề còn chưa
rõ trong phiếu học tập ở tại mỗi góc thực hiện
- Thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu trong phiếu học tập
Các đồ dùng thiết bị phục
vụ cho việc học tập theo góc:
- Máy tính, máy chiếu
- Băng hình thí nghiệmhiện tượng điện li,
mô phỏng
cơ chế
sự điệnli
- Đầu video, màn hình
- Dụng