Output file ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN KHOA BÁO CHÍ VÀ TRUYỀN THÔNG TRƯƠNG THỊ DIỆU THUÝ KINH NGHIỆM LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KÝ CHÂN DUNG QUA CHUYÊN MỤC NGƯỜI Đ[.]
Ký báo chí trong hệ thống thể loại báo chí
Để có cái nhìn toàn diện, chúng tôi đặt Ký báo chí trong mối quan hệ với toàn bộ hệ thống thể loại báo chí
Thể loại báo chí là một hiện tượng phức tạp trong hoạt động báo chí, với nhiều ý kiến khác nhau Công chúng thường chú trọng đến chất lượng và hiệu quả của tin bài hơn là thể loại của nó Tuy nhiên, đối với các nhà báo chuyên nghiệp và những ai muốn tìm hiểu về báo chí, việc nắm vững kiến thức về thể loại báo chí là điều cần thiết.
Theo Từ điển Bách khoa toàn thư Liên Xô (1985), thể loại được định nghĩa là sự khái quát hóa các đặc tính chung của một nhóm lớn tác phẩm có nội dung, hình thức và cách thể hiện tương đồng, thuộc về một thời đại, giai đoạn, dân tộc hoặc nền nghệ thuật thế giới.
Từ điển tiếng Việt (năm 1992) coi thể loại là “ khuôn khổ, lối viết và hình thức viết” [2, 10]
Theo Đinh Hường, thể loại báo chí là hình thức biểu hiện cơ bản và ổn định của các bài báo, được phân chia dựa trên phương thức phản ánh hiện thực Nó sử dụng ngôn ngữ và các công cụ khác để truyền tải nội dung có tính chính trị - tư tưởng nhất định.
Tác giả Đức Dũng trong cuốn Các thể ký báo chí nhấn mạnh rằng:
Thể loại báo chí là phương thức tổ chức tác phẩm, phản ánh đời sống thực tế và xác định nội dung trong một hình thức tương đối ổn định.
Các thể loại báo chí ra đời, hình thành và phát triển gắn chặt với những hoàn cảnh lịch sử nhất định
Trong thời kỳ chiến tranh, báo chí chủ yếu tập trung vào các thể loại như Tin, cung cấp thông tin nóng hổi về tình hình chiến sự đến từng gia đình Các thể loại Bình luận, Xã luận và Chuyên luận với ngôn từ mạnh mẽ và lập luận sắc bén đã thuyết phục công chúng tin tưởng vào sự nghiệp giải phóng và thống nhất Tổ quốc, cũng như xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Ngày nay, khi đất nước đã hoàn toàn yên bình và tình hình chính trị, kinh tế đang ổn định, người dân tập trung vào sản xuất và làm giàu, báo chí cũng có điều kiện phát triển mạnh mẽ Các tin bài trở nên phong phú và đa dạng hơn, với nhiều thể loại báo chí không ngừng biến đổi Một số thể loại cũ như văn đả kích và biếm họa chính trị đã dần mất đi, nhường chỗ cho các thể loại mới như đối thoại trực tuyến và blog cá nhân Những thể loại này được phân chia theo sự kiện, vấn đề, nhân vật, cũng như ý định của người thể hiện, tạo nên sự phong phú trong cách hiểu và phân loại báo chí trên toàn thế giới.
Theo PGS TS Đinh Hường, các thể loại báo chí hiện nay được phân chia làm 3 nhóm sau:
Nhóm các thể loại báo chí thông tấn bao gồm Tin, Phỏng vấn và Tường thuật, nổi bật với việc cung cấp thông tin sự kiện kèm theo yếu tố bình luận ở mức độ nhất định.
Nhóm các thể loại báo chí chính luận bao gồm Xã luận, Bình luận, Chuyên luận, Điều tra và Bài phê bình, với đặc trưng nổi bật là cung cấp thông tin lý lẽ.
Nhóm các thể loại báo chí chính luận - nghệ thuật bao gồm Phóng sự báo chí, Ký báo chí, Tiểu phẩm báo chí, Câu chuyện báo chí và Ghi nhanh, nổi bật với tính chất thông tin sự kiện, lý lẽ và thẩm mỹ.
Việc phân chia các thể loại báo chí thành ba nhóm dựa vào đặc điểm và tính trội của từng thể loại, tuy nhiên, cách phân chia này chỉ mang tính tương đối do sự giao thoa và hỗ trợ lẫn nhau giữa các thể loại Như C Mác đã nói, báo chí luôn trong trạng thái vận động và phát triển, không bao giờ có điểm dừng.
Ký báo chí, thuộc thể loại chính luận - nghệ thuật, kết hợp giữa yếu tố chính luận của báo chí như tư liệu, số liệu, sự kiện và nhân vật có thật với các yếu tố văn học nghệ thuật như ngôn ngữ, hình ảnh và cảm xúc Sự hòa quyện này giúp tác phẩm không chỉ thuyết phục công chúng mà còn sinh động, mềm mại và hấp dẫn.
Ký báo chí tạo ra một không gian sáng tạo, cho phép tác giả truyền tải thông tin thời sự một cách sinh động và hấp dẫn Điểm đặc biệt của Ký báo chí là sự xuất hiện của cái Tôi trần thuật, giúp tác giả trở thành nhân chứng, từ đó mang lại nhiều lợi thế trong việc phản ánh hiện thực Tác giả không chỉ là người thông tin khách quan mà còn có quyền độc thoại và đối thoại với công chúng, đóng vai trò như một nhân chứng bình đẳng đối với cả nhân vật được phản ánh và những người tiếp nhận thông tin.
Ngoài những đặc điểm bao trùm của nhóm các thể loại chính luận - nghệ thuật trên, Ký báo chí có những nét đặc trưng riêng biệt đó là:
Thứ nhất, Ký báo chí phản ánh sự thật (thời sự, điển hình, ) thông qua cái Tôi trần thuật - nhân chứng khách quan
Thứ hai, Ký báo chí có kết cấu co giãn linh hoạt, bút pháp giàu chất văn học trong việc phản ánh và thẩm định hiện thực
Thứ ba, ngôn ngữ của Ký báo chí vừa là ngôn ngữ thông tin thời sự, đồng thời giàu hình ảnh, có khả năng biểu cảm cao
Việc phân biệt giữa Ký văn học và Ký báo chí là rất cần thiết do sự tương đồng giữa chúng, giúp chúng ta hiểu rõ hơn về thể loại này Tranh luận về hai hình thức này đã tồn tại trong một thời gian dài.
* Phân biệt Ký văn học và Ký báo chí:
Sự tương đồng giữa Ký văn học và Ký báo chí có thể được xác định ở những điểm sau:
Ký văn học và Ký báo chí đều tập trung vào những con người và sự kiện có thật trong cuộc sống, điều này góp phần tạo nên sức hấp dẫn và tính thuyết phục cho các tác phẩm.
Ký văn học và Ký báo chí
Ký văn học và Ký báo chí đều áp dụng bút pháp và ngôn ngữ phong phú, giàu chất văn học để phản ánh hiện thực Nhờ đó, cả hai thể loại này mang đến cho công chúng những cái nhìn tươi mới, sinh động và hấp dẫn về cuộc sống.
Ký chân dung báo chí - bộ phận quan trọng của thể loại Ký báo chí
Ký chân dung báo chí hình thành và phát triển như thế nào?
Do hạn chế về tư liệu, chúng ta chưa xác định được tờ báo nào là nơi xuất hiện đầu tiên thể Ký chân dung báo chí Tuy nhiên, theo tài liệu nghiên cứu văn học, nhà báo cách mạng Nguyễn Ái Quốc đã viết nhiều tác phẩm Ký báo chí, trong đó có nhiều bài thuộc thể loại Ký chân dung từ những năm hoạt động ở nước ngoài.
Trong tác phẩm Ký chân dung của Người, hình ảnh con người được khắc họa phong phú và đa dạng, phản ánh mọi tầng lớp xã hội Từ những tên thực dân tàn ác, vô nhân tính đến những con người nô lệ khốn khổ, tất cả đều được miêu tả một cách chân thực và sinh động Ngòi bút của tác giả thể hiện sự châm biếm, đả kích, nhưng cũng đầy thương yêu và đồng cảm với số phận của con người.
Trong tác phẩm "Bản án chế độ thực dân Pháp", Nguyễn Ái Quốc đã khắc họa rõ nét bộ mặt tàn bạo của những quan chức thực dân như Méclanh, Phuốc, và Cácbi Ông cũng thể hiện sự đồng cảm sâu sắc với những số phận nô lệ, miêu tả những cảnh tượng đau thương như bị dội nước sôi, mổ bụng, đánh đập và hãm hiếp Những hình ảnh này là bằng chứng sống động nhất về bản chất tàn ác và vô nhân tính của thực dân và tay sai của họ.
Trong bối cảnh cách mạng Việt Nam phát triển mạnh mẽ, báo chí đã trở thành lực lượng tiên phong, góp phần quan trọng trong công tác tuyên truyền và cổ động chính sách của Đảng, tập hợp nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Thể loại báo chí phổ biến nhất trong giai đoạn này là Ký chân dung, thường xuất hiện xen kẽ với các thể loại khác, đặc biệt là Phóng sự Các tác phẩm Ký chân dung thời kỳ này thể hiện con người qua ba dạng khác nhau.
1/ Chân dung của bọn người thuộc tầng lớp “ăn trên ngồi trốc”, bao gồm bọn thực dân, bè lũ quan lại tay sai và hình ảnh của những me Tây lúc nào cũng ăn ngon mặc đẹp, quần áo lụa là
2/ Đối lập với sự ăn chơi, xa hoa, tàn nhẫn trên là hình ảnh những con người lầm than, dưới đáy xã hội đang tìm đủ mọi cách để tồn tại trong xã hội thối nát này, thậm chí cả những con người bị tha hoá, lưu manh hoá, phải dùng đủ các thủ đoạn lừa lọc để sống Những cảnh đời, những số phận ấy cứ mồn một hiện lên trong hàng loạt các bài Ký chân dung của các nhà báo, nhà văn hiện thực như Hải Triều, Ngô Tất Tố, Vũ Trọng Phụng, Thạch Lam, với hàng loạt các tác phẩm như: Việc làng, Kỹ nghệ lấy Tây, Cơm thầy cơm cô, Làm đĩ, Một huyện ăn Tết,
3/ Bên cạnh đó, hình ảnh của cách mạng, hình ảnh của những người dân quân, chiến sỹ, hình ảnh của những em bé, phụ nữ cam đảm, quyết tâm vùng lên đi theo cách mạng cũng được khắc hoạ trong các bài báo thuộc dòng báo chí cách mạng Các tác giả thường xuất hiện là Nguyễn Ái Quốc (với nhiều bút danh khác nhau), Qua Ninh (bút danh của đồng chí Trường Chinh), Vân Đình (bút danh của đồng chí Võ Nguyên Giáp) Nhà hoạt động chính trị, nhà báo, nhà văn hoá Nguyễn Văn Nguyễn từ năm 1936 đã có những bài Ký chân dung sâu sắc, đậm nét về những nữ đồng chí với những mối tình cảm động, về một bé trai bán hột vịt lộn, về cô bé bán chè - những lao động trẻ thơ khao khát có được cuộc sống ấm no Ông còn có những tác phẩm Ký chân dung về những người tù ở khám lớn Sài Gòn hay Côn Đảo với cách viết rất sinh động, sắc sảo
Bác Hồ, trong vai trò nhà báo cách mạng, đặc biệt chú trọng đến việc khắc hoạ chân dung con người và nêu gương Người tốt - Việc tốt Từ năm 1946, Người đã viết nhiều bài cho báo Cứu Quốc, nhấn mạnh việc đăng tải những câu chuyện oanh liệt trong cuộc kháng chiến, với yêu cầu mỗi ngày nên có một “bảng vàng” khoảng 15-20 dòng Bác cũng là tác giả của nhiều bài Ký chân dung về những tấm gương đáng noi theo trong kháng chiến như Anh hùng Lý Tự Trọng, Thanh niên kiểu mẫu, và Võ Thị Sáu.
Nhớ ơn các chiến sỹ anh hùng,
Trong nhiều thập kỷ qua, thể loại Ký chân dung, đặc biệt là bài viết "Người tốt - Việc tốt", đã đóng góp quan trọng trong việc cổ vũ thanh niên tham gia chiến trường chống Mỹ và cứu nước Nó cũng động viên nhân dân thi đua xây dựng miền Bắc vững mạnh, tạo thành hậu phương lớn cho miền Nam.
Phong trào thanh niên xung kích như Ba sẵn sàng, Ba đảm đang, Ba nhất, Hai giỏi, Dạy tốt, học tốt đã phát triển mạnh mẽ Bác Hồ đã khen ngợi sự phát triển này với câu nói: “Mỗi người tốt là một bông hoa đẹp Cả dân tộc ta là một rừng hoa đẹp.” Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc làm cho mỗi bông hoa trở nên đẹp hơn, nhằm tạo nên một rừng hoa dân tộc ngày càng rực rỡ.
Việt Nam đã trải qua hơn 20 năm đổi mới và gia nhập WTO, dẫn đến sự thay đổi mạnh mẽ trong đời sống xã hội và báo chí Thông tin hiện nay trở nên phong phú, đa dạng và năng động hơn, với sự nhạy bén trong việc nắm bắt các sự kiện quan trọng Các bài Ký chân dung trên báo chí phản ánh hình ảnh con người một cách khách quan và chân thực, giúp công chúng tự rút ra những suy ngẫm và bài học cho bản thân Lối viết cũ, mang tính răn dạy và hùng hồn, đã không còn phù hợp với thời đại mới này.
Trong bối cảnh nhiều bài viết đề cập đến những hình ảnh tiêu cực như "người xấu việc xấu", chủ đề "Người tốt - Việc tốt" vẫn chiếm ưu thế trong truyền thông Luận văn này sẽ tập trung vào việc nghiên cứu các chân dung của "Người tốt - Việc tốt" được phản ánh trên báo chí.
Mặc dù các tác phẩm Ký chân dung Người tốt - Việc tốt vẫn chọn đối tượng là những con người tiêu biểu trong từng giai đoạn, nhưng chúng lại có những đặc điểm riêng biệt phù hợp với từng loại hình báo chí Luận văn này sẽ tập trung vào việc tìm hiểu những đặc điểm này trên các phương tiện thông tin đại chúng khác nhau.
Ký chân dung Người tốt và Việc tốt trên hai loại hình báo chí tiêu biểu, bao gồm báo in và báo hình, nhằm khẳng định rằng ký chân dung trên báo in là cơ sở văn bản cho ký chân dung truyền hình.
Ký chân dung báo in - cơ sở văn bản của Ký chân dung truyền hình:.21 1 Ký chân dung báo in và những đặc điểm nổi trội
CHUYÊN MỤC NGƯỜI ĐƯƠNG THỜI - MỘT THÀNH CÔNG VỀ KÝ CHÂN DUNG TRUYỀN HÌNH 2.1 Tổng quan về chuyên mục Người đương thời
Người đương thời ra đời trong không khí đổi mới của Đài THVN
Vào ngày 7 tháng 9 năm 1970, Đài THVN đã phát sóng chương trình đầu tiên, đánh dấu sự khởi đầu cho quá trình đổi mới và phát triển toàn diện về cả hệ thống kỹ thuật lẫn nội dung chương trình.
Vào ngày 31/3/1997, kênh truyền hình VTV3 chính thức ra mắt, tập trung vào các lĩnh vực văn hóa, văn nghệ, thể thao, giải trí, thông tin kinh tế và quảng cáo Sự xuất hiện của VTV3 đã mang đến những đổi mới, sáng tạo và đa dạng hóa trong nội dung, tạo ra một luồng sinh khí mới cho truyền hình Việt Nam Đây được coi là một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển của Đài THVN, với nhiều đánh giá tích cực từ các chuyên gia về những điều mới mẻ mà kênh mang lại.
Khán giả hiện nay đã được đặt vào vị trí chủ động trong việc lựa chọn chương trình truyền hình, đặc biệt kể từ khi VTV3 ra đời Trước đây, họ thường phải xem những chương trình không ưa thích do số lượng chương trình hạn chế Giờ đây, khán giả có quyền yêu cầu và phản hồi về các chương trình và MC mà họ quan tâm Sự quan tâm và yêu mến từ khán giả đã tạo động lực cho Đài THVN, đặc biệt là VTV3, tiếp tục sáng tạo ra những chương trình hấp dẫn hơn.
Sự thay đổi trong vị trí và ý thức của người xem đã kéo theo sự biến chuyển đáng kể trong đội ngũ sản xuất chương trình truyền hình Truyền hình không còn chỉ là phương tiện truyền tải thông tin hay phổ biến chính sách, mà đã trở thành nơi mang lại niềm vui, hài hước và thư giãn cho khán giả Điều này khẳng định truyền hình là công cụ giải trí và quảng cáo hiệu quả Đội ngũ sản xuất trẻ trung, sáng tạo và năng động đã thúc đẩy mạnh mẽ quá trình đổi mới của Đài THVN, với nhiệt huyết và sự nhạy bén trước mọi biến chuyển, tạo nên sự bứt phá đáng khâm phục và nâng cao chất lượng chương trình truyền hình.
Hệ quả tất yếu của hai điều đổi mới đã tạo ra sự sáng tạo và hấp dẫn rõ rệt trong các chương trình trên VTV3, điển hình là chương trình SV 96.
Trò chơi liên tỉnh và bình luận thể thao trực tiếp đã thu hút sự quan tâm lớn từ khán giả ngay từ khi ra mắt Để đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của người xem, nội dung và cách thức thể hiện chương trình cần phải được đổi mới Sự thay đổi trong nhận thức của đội ngũ thực hiện cùng với những quan niệm mới về nghề nghiệp đã giúp các chương trình trở nên hấp dẫn hơn, không còn nhàm chán như trước.
VTV3 với đầy sức trẻ, đầy sự năng động, nhiệt huyết, sáng tạo, mới mẻ, hấp dẫn đã ra đời
Và chuyên mục Người đương thời cũng được sinh ra trong không khí đổi mới và tràn đầy sinh lực đó của Đài THVN.
Sự phát triển của chuyên mục Người đương thời
Chuyên mục Người đương thời ra mắt lần đầu trên VTV3 vào ngày 25/1/2001 với cuộc trò chuyện cùng PGS.TS Tạ Minh Sơn trong chương trình số 1 mang tên Hạt giống Ngay từ lần phát sóng đầu tiên, chương trình đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng khán giả và nhận được nhiều phản hồi tích cực từ người yêu truyền hình.
Chuyên mục Người đương thời được đạo diễn Tạ Bích Loan khởi xướng sau cuộc giao lưu Người lính cầm bút và Thi đua là yêu nước vào năm 2000.
Vào năm 2000, chương trình giao lưu Thi đua yêu nước tại Đại hội thi đua yêu nước lần thứ 6 đã được Đài THVN truyền hình trực tiếp, gây tiếng vang lớn Những cuộc trò chuyện gần gũi về những câu chuyện thực của những con người bình dị nhưng đáng khâm phục đã để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng khán giả Từ đó, nhà báo Tạ Bích Loan cùng các đồng sự đã nảy ra ý tưởng xây dựng một chương trình truyền hình dài hơi, trò chuyện với những người có thành tích nổi bật trong cuộc sống, và ý tưởng này nhanh chóng nhận được sự ủng hộ từ Ban lãnh đạo Đài THVN.
Lãnh đạo Đài THVN được giao nhiệm vụ tuyên truyền những nhân tố mới trong đời sống, đồng thời thực hiện các cuộc phỏng vấn chân dung trên truyền hình về những gương Người tốt - Việc tốt Những cuộc phỏng vấn này mang tính chất tự nhiên, đi sâu vào đời thường và nội tâm nhân vật Để tạo ra cảm xúc và xóa bỏ rào cản tâm lý, các thủ pháp sẽ được sử dụng nhằm giúp nhân vật tự bộc lộ bản thân.
Sau những ngày tháng ấp ủ và chuẩn bị rất công phu, chuyên mục
Người đương thời số đầu tiên mang tên Hạt giống đã lên sóng vào ngày
Chương trình "Người đương thời" ra mắt vào ngày 25/1/2001 đã giới thiệu nhiều gương mặt xuất sắc với thành tích đáng khâm phục Đến năm 2006, chương trình đã sản xuất 254 số, gặp gỡ các nhân vật từ mọi lứa tuổi và lĩnh vực, từ học sinh đến giáo sư, từ nông dân đến doanh nhân Họ đến từ khắp nơi trên đất nước và cả từ nước ngoài, nhưng đều có điểm chung là những đóng góp tích cực cho xã hội Những thành tựu của họ không chỉ làm cho đất nước phát triển mà còn truyền cảm hứng và niềm tin vào những giá trị tốt đẹp của con người.
Về nhân sự, nhóm sản xuất đầu tiên của chuyên mục bao gồm: Tạ Bích Loan, Nguyễn Lan Dung, Đỗ Bạch Dương, Phạm Thu Hằng, Phạm
Nhóm sản xuất đã trải qua một số thay đổi về nhân sự, với những người thực hiện chuyên mục hiện tại bao gồm Tạ Bích Loan, Trần Ngọc Minh, Tạ Minh Phương, Bùi Lan Hương, Vũ Đức Thành, Bùi Xuân An, Trương Diệu Thúy cùng với một số cộng tác viên khác.
Từ khi ra đời đến năm 2006, thời lượng phát sóng và lịch phát sóng của chuyên mục Người đương thời cũng có một số thay đổi:
Vào năm 2001, chuyên mục đã được phát sóng định kỳ với tần suất 2 số mỗi tháng, vào tuần đầu tiên và tuần thứ ba Thời gian phát sóng diễn ra vào lúc 10h30 thứ bảy và được phát lại vào 21h30 thứ tư tuần sau.
Vào năm 2002, chuyên mục vẫn duy trì tần suất 2 số mỗi tháng nhưng đã điều chỉnh thời gian phát sóng, cụ thể là vào lúc 22h thứ năm và được phát lại hai lần vào 7h30 phút ngày thứ sáu và 10h ngày thứ hai tuần sau.
Từ tháng 9 năm 2002, chuyên mục đã thay đổi lịch phát sóng, với thời gian mới là vào lúc 21h thứ ba hàng tuần và phát lại vào 16h30 thứ sáu.
- Năm 2003, chuyên mục phát sóng lúc 21h30 phút thứ ba hàng tuần, phát lại hai lần vào 8h ngày thứ tư và 10h ngày thứ hai tuần sau
Vào năm 2004, chuyên mục đã chuyển sang phát sóng trên kênh VTV1 vào lúc 19h45 thứ bảy hàng tuần, với lịch phát lại vào 15h thứ năm tuần sau Từ tháng 3/2004 đến nay, thời gian phát sóng của chuyên mục đã được điều chỉnh thành 19h45 phút Chủ nhật hàng tuần, tiếp tục phát lại vào 15h thứ năm tuần sau.
Chương trình Người đương thời những ngày đầu có thời lượng khoảng 60 phút, nhưng từ tháng 9 năm 2002, thời lượng đã được rút ngắn xuống còn 40 – 45 phút Số đầu tiên áp dụng thời gian mới này là
Nếu có ước muốn trong cuộc đời này - gặp gỡ nhân vật Bạch Đình Vinh
Chuyên mục đã nhận được nhiều giải thưởng của Liên hoan truyền hình toàn quốc cũng như của các đơn vị có liên quan: Giải B báo chí năm
Từ năm 2002 đến 2003, đã đạt được Huy chương bạc tại Liên hoan truyền hình toàn quốc năm 2004, cùng với các giải thưởng từ Bộ Văn hóa Thông tin, Quân chủng Hải quân, Bộ Tư lệnh Biên phòng và Bộ Công an.
Trong sáu năm (2001-2006) với 254 số phát sóng, chuyên mục Người đương thời đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng khán giả Mỗi số phát sóng đều nhận được nhiều phản hồi từ người xem, bao gồm những tâm sự, lời khen ngợi và góp ý thể hiện tình cảm chân thành Nhiều cá nhân và tổ chức đã sẵn sàng hỗ trợ vật chất và tinh thần cho những nhân vật kém may mắn nhưng có ý chí vươn lên Các thư giới thiệu về những người tài năng từ khắp nơi trên Tổ quốc đã trở thành nguồn cảm hứng cho các số tiếp theo của chuyên mục.
Chuyên mục Người đương thời đã đóng góp tích cực vào việc tuyên truyền và cổ động những tấm gương Người tốt - Việc tốt, mang lại tiếng nói có trọng lượng cho công chúng Qua đó, chuyên mục không chỉ quảng bá và củng cố những giá trị tốt đẹp của dân tộc mà còn tạo ra sự đồng cảm, chia sẻ và động viên, khích lệ mọi người trong những nỗ lực sống tích cực.
Tiêu chí của chuyên mục Người đương thời
Khi xây dựng chuyên mục, ê kíp sản xuất đã xác định các tiêu chí quan trọng để phân biệt chương trình truyền hình, bao gồm nhân vật tham gia, đối tượng hướng tới, và việc tạo ra sự khác biệt về nội dung và hình thức.
Chuyên mục Người đương thời tập trung vào việc gặp gỡ và trò chuyện với những nhân vật tiêu biểu trong xã hội, mang đến cái nhìn chân thực về cuộc sống và suy nghĩ của họ Qua những cuộc trò chuyện gần gũi và tự nhiên, khán giả không chỉ hiểu rõ hơn về những nỗ lực và quyết tâm của các nhân vật mà còn nhận diện được hình ảnh của chính mình trong lớp người đang sống xung quanh.
Chương trình Người đương thời không chỉ xây dựng hình ảnh nhân vật mà còn phản ánh những vấn đề sâu sắc liên quan đến số phận của họ Mỗi câu chuyện là một vấn đề chung của một lớp người, ngành nghề, thế hệ, vùng đất hay giai đoạn lịch sử Qua từng số phát sóng, khán giả có thể nhận diện bức chân dung xã hội và con người Việt Nam trong thời kỳ mới.
Mục đích xây dựng chuyên mục Người đương thời
Chuyên mục Người đương thời ra đời với mục đích nêu gương Người tốt - Việc tốt, nhằm tạo ra phong trào thi đua trên toàn quốc Qua đó, chuyên mục khẳng định những giá trị sống tốt đẹp, khơi dậy truyền thống dân tộc và tạo niềm tin cho quần chúng nhân dân Đồng thời, nó phát huy sức mạnh của báo chí trong việc thẩm định các sự kiện và vấn đề xã hội, nhằm khẳng định những yếu tố tích cực trong cuộc sống.
Trong Đề cương chuyên mục Người đương thời, nhà báo Tạ Bích
Bằng cách sử dụng các thủ pháp để tạo ra những tình huống giúp nhân vật trở nên cởi mở hơn, bài viết khai thác những câu chuyện đáng kinh ngạc trong cuộc sống của họ 60 phút tâm sự trong không khí thân mật sẽ tiết lộ thế giới tâm hồn và quá trình lao động của nhân vật Mỗi kịch bản không chỉ khắc hoạ chân dung một con người mà còn phản ánh những vấn đề lớn hơn của một lớp người, một thế hệ, hay một giai đoạn lịch sử Qua chương trình, chúng ta có thể nhận thấy bức chân dung xã hội của những người cùng thời.
Khán giả có thể rút ra những bài học quý giá cho bản thân, nhận diện giá trị đích thực của cuộc sống và tìm ra con đường riêng cho mình Câu chuyện về những con người đáng khâm phục sẽ khiến chúng ta so sánh các giá trị đạo đức của họ với những giá trị tinh thần của chính mình Qua đó, chúng ta sẽ cảm thấy không yên ổn và mong muốn thay đổi suy nghĩ cũng như hành động Những trải nghiệm và kinh nghiệm của nhân vật không chỉ là của riêng họ mà còn là những bài học quý báu có thể hữu ích cho nhiều người khác.
Trong buổi trò chuyện, nhân vật chia sẻ những tâm sự và giãi bày, giúp khán giả hiểu rõ hơn về các sự kiện xã hội hiện tại Mỗi nhân vật được mời đều liên quan đến một sự kiện hoặc hiện tượng cụ thể trong cuộc sống, như thầy giáo Đỗ Việt Khoa với vấn đề giáo dục, hay Giáo sư Nguyễn Tài Thu gắn liền với nghệ thuật châm cứu.
Gặp gỡ những con người thành công trong xã hội là một cách học hỏi thú vị và bổ ích Chuyên mục Người đương thời giúp khán giả tiếp cận những nhân vật nổi bật, nghe họ chia sẻ và trò chuyện trực tiếp Thời gian là vàng bạc, và Người đương thời tiết kiệm quỹ thời gian quý báu của công chúng Mỗi cuộc trò chuyện hàng tuần mang đến những bài học thú vị, góp phần thay đổi cuộc đời và sự nghiệp của nhiều người.
Chuyên mục Người đương thời hướng đến việc trở thành một diễn đàn chung cho công chúng, nơi mọi người có thể thoải mái chia sẻ tâm tư và suy nghĩ về các chương trình truyền hình, những vấn đề trong cuộc sống, cũng như các giá trị tốt đẹp của dân tộc Đây là nơi công chúng có thể giới thiệu những con người tốt xung quanh mình, tạo cơ hội giao lưu và trò chuyện với những nhân vật mà họ quan tâm Mục đích của chuyên mục là phục vụ cho công chúng, những người yêu mến truyền hình.
Tên gọi chuyên mục Người đương thời
Tên gọi của một chuyên mục truyền hình không chỉ giúp phân biệt với các chuyên mục khác mà còn phản ánh tính chất và đặc điểm của nó Việc chọn một cái tên phù hợp với tiêu chí và mục đích của chuyên mục, đồng thời tạo sự hấp dẫn và gợi mở, là một nhiệm vụ không hề đơn giản.
Nhóm thực hiện chuyên mục Người đương thời đã tìm kiếm nhiều tên gọi khác nhau với ý nghĩa như phân tích tính cách con người và khám phá bản đồ của những tế bào tâm hồn Một số tên gọi được đề xuất bao gồm: Gặp gỡ bất ngờ, Cánh cửa đã mở, Bản đồ tính cách, Người trong ống kính, Hồ sơ tính cách, Cuộc sống quanh ta, Lột tả, và Cận cảnh nhân vật.
Cuối cùng, cái tên giản dị "Người đương thời" đã được chọn, mang ý nghĩa về những người sống xung quanh chúng ta Mặc dù ban đầu có nhiều ý kiến trái chiều về tên gọi này, từ việc cho rằng nó không hấp dẫn đến lo ngại về âm điệu buồn tẻ, nhưng cái tên vẫn giữ được sự gần gũi và ý nghĩa của nó Trong suốt thời gian tồn tại, "Người đương thời" đã khẳng định được giá trị và sự phù hợp của mình.
Người đương thời đã khẳng định được sức sống của mình
Giờ đây Người đương thời đã trở thành một thương hiệu có giá trị.
Đối tượng khán giả của chuyên mục Người đương thời
Chuyên mục Người đương thời thường được cho là phù hợp với người già và tầng lớp trí thức, do đó, nó có thể chỉ thu hút đối tượng khán giả này.
Chuyên mục mang đến cho người lớn tuổi những ký ức sống động về thời trai trẻ đầy nhiệt huyến, giúp họ tìm thấy sự đồng cảm và những giá trị tốt đẹp của con người Đồng thời, lớp trẻ cũng tìm thấy trong đó những khát vọng và hoài bão lớn lao, nối tiếp ước mơ của thế hệ trước Chuyên mục không chỉ là nơi ghi nhớ những ngày tháng oanh liệt mà còn hướng tới giáo dục thế hệ trẻ, khuyến khích họ sống tốt hơn và hướng thiện hơn Qua việc mở rộng giao lưu với nhiều người ở các lứa tuổi và lĩnh vực khác nhau, chuyên mục mang lại nhiều bài học giá trị cho khán giả Kết quả khảo sát cho thấy, đối tượng khán giả của chuyên mục rất đa dạng và phong phú.
Người đương thời rất phong phú, đa dạng về giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệp Sau đây là một số kết quả thu được:
Bảng 1: Cơ cấu giới tính của mẫu điều tra khán giả truyền hình tại Hà Nội tháng 6/2007
Nguồn: Cuộc điều tra tháng 6/2007
Bảng 2: Cơ cấu tuổi của mẫu điều tra khán giả truyền hình tại Hà Nội tháng 6/2007
Nguồn: Cuộc điều tra tháng 6/2007
Bảng 3: Cơ cấu trình độ học vấn của mẫu điều tra khán giả truyền hình ở Hà
Dưới đại học 86 29.97 Đại học 188 65.51
Nguồn: Cuộc điều tra tháng 6/2007
Bảng 4: Cơ cấu nghề nghiệp của mẫu điều tra khán giả truyền hình ở Hà Nội tháng 6/2007
Nguồn: Cuộc điều tra tháng 6/2007
Chuyên mục Người đương thời hướng đến tất cả những ai muốn khám phá con người và học hỏi kinh nghiệm hữu ích, không phân biệt độ tuổi hay vùng miền Vì vậy, giá trị xã hội và hiệu quả mà chuyên mục này mang lại là rất lớn.
Nội dung cốt lõi và thành công của 30 chương trình Người đương thời tiêu biểu từ năm 2001 – 2006
Dựa trên đánh giá của khán giả và kinh nghiệm thực tế tại chuyên mục Người đương thời, tác giả luận văn đã tiến hành nghiên cứu và tìm hiểu kịch bản cũng như băng hình liên quan để đưa ra lựa chọn phù hợp.
30 chương trình Người đương thời tiêu biểu nhất trong số 254 chương trình đã phát sóng từ năm 2001 đến năm 2006 30 chương trình cũng là 30 nhân vật,
30 số phận, 30 tấm gương tiêu biểu trong các lĩnh vực như giáo dục, y tế, văn hóa nghệ thuật, kinh tế và khoa học đã được đội ngũ PV, BTV dày công thực hiện Những chương trình này không chỉ để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng công chúng mà còn ghi dấu ấn mạnh mẽ đối với ê kíp sản xuất.
2.2.1 Nội dung cốt lõi của 30 chương trình Người đương thời tiêu biểu từ năm 2001 – 2006:
1/ Hạt giống (phát sóng ngày 25/1/2001): Đây là chương trình Người đương thời số 1, gặp gỡ, trò chuyện với PGS.TS Tạ Minh Sơn, người đặt nền móng đầu tiên cho sự nghiệp sáng chế của Việt Nam với bằng sáng chế mang số 001 Sản phẩm là những giống lúa chống bệnh bạc lá cho năng suất cao
PGS TS Tạ Minh Sơn PGS.TS Tạ Minh Sơn trò chuyện với MC tại trường quay
Hình ảnh ấn tượng đầu tiên về TS Tạ Minh Sơn là ông treo bông lúa lên trần nhà để ngắm nhìn, thể hiện tình yêu sâu sắc của ông đối với cây lúa Là một tiến sỹ nông nghiệp, ông không chỉ nghiên cứu mà còn trân trọng giá trị văn hóa của cây lúa trong đời sống.
Tiến sỹ Tạ Minh Sơn, xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo ở Thái Bình, đã luôn mang trong mình hình ảnh của những người nông dân vất vả, điều này đã thúc đẩy ông nỗ lực học tập và làm việc Với niềm đam mê cây lúa, ông đã đi khắp nơi trên đất nước để nghiên cứu và phát triển giống lúa lai kháng bệnh bạc lá, góp phần giảm bớt khó khăn cho nông dân và mang lại lợi ích hàng ngàn tỷ đồng cho nhà nước Chương trình đã tìm hiểu sâu về cuộc đời và sự nghiệp của ông, gặp gỡ nhiều nông dân mà ông đã hỗ trợ Trong một khoảnh khắc cảm động, TS Tạ Minh Sơn đã tái ngộ cha và người bạn thân, khiến cả trường quay lặng đi vì xúc động Chương trình "Hạt giống - Người đương thời" đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng công chúng.
Y đức là cuộc gặp gỡ, trò chuyện với GS Bác sỹ Vũ Văn Đính - trưởng khoa Hồi sức cấp cứu A9, bệnh viện Bạch Mai
GS Bác sỹ Vũ Văn Đính Cuộc trò chuyện tại trường quay
Là nhân vật thứ hai xuất hiện trong chuyên mục Người đương thời,
GS Bác sỹ Vũ Văn Đính, với gương mặt hiền hậu và giọng nói trầm ấm, đã để lại ấn tượng tốt đẹp về một con người luôn nỗ lực cứu sống bệnh nhân Tại trường quay, một cuộc gặp gỡ xúc động đã diễn ra khi ông gặp lại một bệnh nhân mà ông đã cứu chữa 25 năm trước Những câu chuyện và ký ức ùa về, gợi mở những kỷ niệm cảm động từ một thời xa xưa GS Vũ Văn Đính không chỉ là một bác sỹ tài năng mà còn là tấm gương sáng về y đức.
3/ Không có ai và điều gì bị quên lãng (phát sóng ngày 1/8/2001):
Cuộc gặp gỡ tại trường quay Nhân vật trò chuyện với MC
Chương trình "Không có ai và điều gì bị quên lãng" khắc họa hình ảnh một người phụ nữ dũng cảm, nỗ lực tìm kiếm và trả lại tên cho các liệt sỹ vô danh đã hy sinh trong cuộc kháng chiến Câu chuyện của chị và đội quy tập mộ liệt sỹ Nghệ An được thể hiện đầy ấn tượng, khi chị cầm trên tay những bức ảnh cũ và tấm thiếc khắc tên liệt sỹ, kể lại hành trình của mình Với sức vóc nhỏ bé, chị cùng bạn bè đã đi khắp mọi miền Tổ quốc để đưa những người con trở về với gia đình và quê hương Mỗi lần gỡ xuống bia liệt sỹ vô danh và dựng lên bia ghi tên liệt sỹ là một khoảnh khắc hạnh phúc Chương trình cũng tạo ra cuộc gặp gỡ xúc động với anh Nguyễn Quán Tuấn, con trai liệt sỹ Nguyễn Quán Tôn, người mà chị đã tìm lại mộ Gần 30 năm sau chiến tranh, những người mẹ, vợ và đồng đội vẫn tiếp tục hành trình tìm kiếm liệt sỹ vô danh, dẫn dắt bởi tình yêu, ký ức và lòng biết ơn thầm lặng.
Chị chính là thiếu tá Nguyễn Thị Tiến – nhân vật chính của chương trình Không có ai và điều gì bị quên lãng phát sóng ngày 1/8/2001
4/ Tình cha (phát sóng ngày 27/7/2001):
Chương trình mở đầu bằng những hình ảnh tư liệu ấn tượng về tác hại của ma tuý
MC Tạ Bích Loan đã xuất hiện với một lá thư quan trọng, đó là bức thư của Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm gửi cho ông Ngô Đình Thành, hội viên hội cựu chiến binh xã Linh Sơn, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên vào ngày 4/5/2001 Bức thư ca ngợi và biểu dương những thành tích xuất sắc của ông Thành trong cuộc chiến chống tệ nạn ma túy, khẳng định ông Thành là một nhân vật tiêu biểu trong công cuộc này.
Người đương thời, chương trình đúng dịp kỷ niệm ngày Thương binh liệt sỹ
27/7 Ông Ngô Đình Thành Nhân vật trò chuyện với MC
Với tình yêu thương vô bờ bến, người cha đã giúp ba con trai cai nghiện thành công và xây dựng ba cơ sở sản xuất, góp phần làm giàu cho quê hương Những câu chuyện từ người cựu chiến binh già không chỉ thể hiện tình yêu thương của ông dành cho các con mà còn phản ánh những đóng góp của ông trong việc cải thiện cuộc sống, mang lại sự trong sạch và tốt đẹp hơn cho cộng đồng.
5/ Chuyện cô gái trẻ bị cháy hai bàn tay (phát sóng ngày 1/11/2001):
Chương trình "Chuyện cô gái trẻ bị cháy hai bàn tay" là buổi trò chuyện với cô giáo Nguyễn Thị Hiền, hiện đang giảng dạy tại trường tiểu học Minh Thành, huyện Bình Long, tỉnh Bình Phước.
Cô giáo Nguyễn Thị Hiền Cô giáo Hiền và MC Tạ Bích Loan
Tại thành phố Hồ Chí Minh, người dẫn chương trình đã xuất hiện với tờ báo Tuổi trẻ, từ đó phát hiện nhân vật Nguyễn Thị Hiền qua một bài viết của tờ báo này.
Mở đầu câu chuyện là phóng sự đi tìm cô giáo Nguyễn Thị Hiền của
Câu chuyện về cô giáo Nguyễn Thị Hiền là một minh chứng cho nghị lực phi thường và tình yêu thương của mọi người dành cho cô Từ những lời kể của mẹ cô, bà Trần Thị Hoá, và các thầy cô giáo đã dạy Hiền, chúng ta thấy rõ hành trình đầy thử thách của cô Khi mới 18 tháng tuổi, Hiền đã gặp một tai nạn nghiêm trọng, khiến cô mất đi hai bàn tay Dù phải đối mặt với khó khăn, Hiền chỉ còn một ngón tay rưỡi có thể cử động, nhưng với quyết tâm mạnh mẽ, cô đã vượt qua mọi trở ngại để trở thành một giáo viên Giờ đây, Hiền tự tin đứng trên bục giảng, truyền đạt kiến thức cho các em học sinh, là nguồn cảm hứng cho nhiều người.
Chương trình đã ghi lại những khoảnh khắc xúc động khi mẹ của Hiền chia sẻ về tai nạn của con và những kỷ niệm khi Hiền tập ăn cơm.
Khi Hiền 3 tuổi, cô đã chia sẻ câu chuyện về việc không có tóc của mình trong ngày đầu đến trường, khiến cô cảm thấy ngượng ngùng và tủi thân Hiền nói: "Em hiểu những cảm giác ấy vì em đã trải qua rồi và em sẽ còn trải qua cả đời, vì tóc có thể mọc lại, nhưng tay em thì vĩnh viễn không mọc ra được nữa." Câu nói này đã khiến cả trường quay lặng đi, người dẫn chương trình, mẹ của Hiền và khán giả đều rơi nước mắt.
6/ Đằng sau tấm huy chương (phát sóng ngày 1/12/2001):
Nguyễn Thúy Hiền, cô gái vàng của thể thao Việt Nam, nổi bật với tài năng và vẻ đẹp trong môn Ushu Cô đã thu hút sự chú ý của truyền thông và thường xuyên xuất hiện trên các mặt báo.
Người đương thời đã tìm ra những điều rất mới mẻ ở cô gái này Những bí mật sẽ được hé lộ ở chương trình Đằng sau tấm huy chương
VĐV Ushu Nguyễn Thuý Hiền Thuý Hiền trò chuyện với MC tại trường quay
Thành công của chuyên mục Người đương thời
2.3.1 Tìm kiếm và lựa chọn đề tài: Ê kíp thực hiện chuyên mục Người đương thời nhận thức rõ rằng việc tìm kiếm đề tài hay, hấp dẫn sẽ là viên gạch đầu tiên xây dựng nên một chương trình đặc sắc Những người thực hiện Người đương thời đã đặt ra một số tiêu chí cụ thể khi lựa chọn đề tài cho chuyên mục và trong quá trình thực hiện, Người đương thời đã đạt được những tiêu chí đề ra
Chuyên mục Người đương thời đã lựa chọn những đề tài phù hợp với tiêu chí gặp gỡ và trò chuyện cùng những gương mặt nổi bật trong xã hội Một trong những đề tài tiêu biểu là câu chuyện về tấm lòng nhân hậu và sự tận tâm cứu chữa bệnh nhân của GS bác sỹ.
Vũ Văn Đính trong Y đức thể hiện tấm lòng nhân ái và trách nhiệm trong ngành y tế; câu chuyện về người cha nỗ lực tìm mọi cách để cai nghiện cho con trong Tình cha cho thấy tình yêu thương vô bờ bến; và hình ảnh người phụ nữ ngày đêm tìm kiếm mộ các liệt sỹ qua những di vật ít ỏi trong Không có ai và điều gì bị quên lãng khắc họa sự kiên trì và lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh.
Người đương thời đã khéo léo chọn lựa những đề tài có ý nghĩa xã hội sâu sắc từ những câu chuyện nhỏ và số phận bình thường, khiến người xem phải suy ngẫm Thành công này thể hiện rõ ngay từ chương trình đầu tiên mang tên Hạt giống trò chuyện với TS Tạ Minh Sơn, nơi gửi gắm thông điệp rằng dù xuất thân nghèo khó, với ý chí và nhiệt huyết, con người vẫn có thể thành công TS Tạ Minh Sơn trở thành hình mẫu về sự cần cù và khát vọng vươn lên Trong chương trình Không có ai và điều gì bị quên lãng, hình ảnh chị Nguyễn Thị Tiến, người tìm hài cốt liệt sỹ, đã chạm đến trái tim khán giả khi giúp nhiều gia đình đoàn tụ với người thân Những giọt nước mắt hạnh phúc khi tìm thấy hài cốt con em mình đã để lại ấn tượng sâu sắc cho khán giả, khẳng định giá trị của chương trình Người đương thời.
Bảng 1: Mức độ sâu sắc của nội dung chương trình
Sâu sắc, gây xúc động 234 81.53
Chưa sâu sắc, chưa gây xúc động 21 7.32
Nguồn: Cuộc điều tra tháng 6/2007
Người đương thời đã đạt được thành công với các đề tài liên quan chặt chẽ đến sự kiện thời sự, với 55,05% khán giả đánh giá nội dung chương trình có tính thời sự cao.
Bảng 2: Tính thời sự của nội dung chương trình
Chưa có tính thời sự 97 33.80
Nguồn: Cuộc điều tra tháng 6/2007
Tính thời sự là yếu tố quan trọng trong báo chí, nhưng với chuyên mục Người đương thời, mục đích chính là tuyên truyền những gương Người tốt - Việc tốt, do đó, ý nghĩa xã hội được đặt lên hàng đầu Mặc dù tính thời sự không phải là yêu cầu gắt gao, chuyên mục vẫn chú ý đến yếu tố này, tạo nên sự khác biệt so với các chuyên mục trò chuyện và gặp gỡ nhân vật khác trên truyền hình.
Những sự kiện thời sự “nóng” cũng luôn được Người đương thời quan tâm
Một ví dụ điển hình về tính thời sự trong chuyên mục Người đương thời là buổi truyền hình trực tiếp Trở về từ lòng đất, diễn ra vào ngày 31/3/2006 Vào ngày này, một vụ tai nạn sập hầm nghiêm trọng đã xảy ra tại mỏ than Mông Dương, tỉnh Quảng Ninh, do bục nước gây ra, dẫn đến đổ lò cục bộ khoảng 200m Tại thời điểm xảy ra tai nạn, có 37 công nhân đang làm việc, kết quả là 2 người thiệt mạng, 1 người bị thương, và 18 người vẫn bị mắc kẹt trong lò.
Vụ sập lò đã thu hút sự chú ý của cả nước, với 16 người chạy thoát ra ngoài Từ khi sự việc xảy ra, thông tin về vụ sập và công tác cứu hộ được cập nhật liên tục Ngày 3/4/2006, chuyên mục Người đương thời đã tổ chức buổi gặp gỡ với những người cứu hộ và thợ mỏ thoát nạn Chỉ sau 7 ngày, vào 21h20 ngày 7/4/2006, chương trình đã được phát sóng trực tiếp trên kênh VTV3, thu hút đông đảo khán giả và để lại ấn tượng sâu sắc Trường quay S9 chật cứng người xem, và chương trình nhận được hơn 6000 cuộc điện thoại và tin nhắn sau khi phát sóng Chuyên mục không chỉ cung cấp thông tin mới mà còn mang đến sự mới mẻ, hấp dẫn cho công chúng, khác biệt với các chương trình trò chuyện thông thường.
Người đương thời thành công trong việc khai thác những đề tài đang thu hút sự chú ý của xã hội Trong bối cảnh cả nước đang dồn mọi nguồn lực để gia nhập WTO, chuyên mục này trở nên đặc biệt quan trọng.
Người đương thời đã tổ chức nhiều chương trình bàn về chủ đề thành công toàn cầu, với sự tham gia của ông Jack Canfield và các doanh nhân như bà Nguyễn Thị Nghĩa, Vũ Thị Thuận, Dương Thanh Thuỷ, nhằm quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới Trong bối cảnh ma tuý đang gây ra những tác hại nghiêm trọng, chương trình cũng đã có cuộc trò chuyện với ông Ngô Đình Thành, người đã tự tay cai nghiện cho ba con trai, cung cấp thông tin hữu ích về phương pháp cai nghiện tại nhà hiệu quả.
- điều mà cả xã hội đang quan tâm
Vào thứ năm, các đề tài trong chuyên mục đã đáp ứng tốt nhu cầu của công chúng, với 60,98% khán giả cho rằng nội dung của Người đương thời rất gần gũi và thiết thực.
Bảng 3: Mức độ thiết thực của nội dung chương trình
Chưa thiết thực, chưa gần gũi 80 27.87
Nguồn: Cuộc điều tra tháng 6/2007
Những nhu cầu học hỏi, khám phá, hiểu biết, giải trí, của khán giả đều được những người thực hiện chuyên mục Người đương thời cố gắng đáp ứng
Trước khi thực hiện chương trình, các PV và BTV luôn tự hỏi liệu đề tài có gần gũi với khán giả và mang lại điều hữu ích cho họ Những thắc mắc này trở thành động lực giúp họ nỗ lực hoàn thành các chương trình đáp ứng nhu cầu công chúng Đối với các đề tài trùng lặp, Người đương thời khai thác dưới nhiều góc độ khác nhau, đặc biệt là đề tài chiến tranh, luôn gây xúc động Trong tổng số 13 chương trình về chiến tranh, mỗi chương trình đều có chủ đề và hướng tiếp cận riêng, từ việc ca ngợi những người hy sinh cho cuộc chiến đến việc khám phá số phận của thương binh Chương trình còn đề cập đến những cựu chiến binh tìm mộ liệt sĩ và những người lính Mỹ trở lại Việt Nam để hàn gắn vết thương chiến tranh Mặc dù cùng một đề tài, mỗi chương trình mang đến những vấn đề phong phú và bổ ích, không gây nhàm chán Tuy nhiên, việc lựa chọn đề tài mới lạ và tránh lặp lại vẫn là tiêu chí quan trọng để giới thiệu chân dung cuộc sống mới một cách sinh động hơn.
2.3.2 Tìm kiếm và lựa chọn nhân vật:
Chuyên mục Người đương thời đã chọn lọc những nhân vật tiêu biểu, những người tốt với việc tốt, có ảnh hưởng lớn đến cộng đồng Họ là các chuyên gia và những cá nhân dày dạn kinh nghiệm trong lĩnh vực của mình, như GS Bác sỹ Nguyễn Tài Thu, GS Bác sỹ Tôn Thất Bách, đạo diễn Lê Hoàng, và vận động viên Ushu Nguyễn Thúy Hiền Bên cạnh đó, còn có những anh hùng đời thường như mẹ Nguyễn Thị Phú, Bạch Đình Vinh, và cô giáo Nguyễn Thị Hiền, những tấm gương sáng để mọi người học hỏi.
Chuyên mục Người đương thời đã chọn lọc những nhân vật nổi bật liên quan đến các sự kiện thời sự quan trọng, bao gồm Nguyễn Mạnh Tường, người giành danh hiệu VĐV xuất sắc nhất tại Seagame 22, thầy Đỗ Việt Khoa với những tiêu cực trong thi cử tại Hà Tây, và vụ sập mỏ than Mông Dương.
Chuyên mục Người đương thời đã chọn lọc những nhân vật gây tranh cãi, tạo nên sức hấp dẫn cho chương trình Ví dụ, chương trình đã thảo luận về việc đảng viên có được tham gia kinh tế tư nhân hay không, cũng như câu hỏi liệu người Việt Nam có phải là cha đẻ của máy ATM.