Báo Chí, Ma Tuý, Phòng Chống Tội Phạm, Tội Phạm Ma Tuý.docx

Output file ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN LÊ TUẤN ANH Báo chí với vấn đề phòng chống ma tuý trong thanh thiếu niên LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC Người hướng dẫn TSK[.]

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN

VĂN

LÊ TUẤN ANH

Báo chí với vấn đề phòng chống ma

tuý trong thanh thiếu niên

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC Người hướng dẫn: TSKH ĐOÀN HƯƠNG

HÀ NỘI - 2003

PHẦN MỞ ĐẦU

I Tính thời sự, cấp thiết của đề tài

1 Hiện nay, ma tuý là một trong những vấn nạn của toàn cầu Ma tuýbăng hoại sức khoẻ và làm suy thoái giống nòi, đe doạ tới sự phát triển kinh tế, xã hội,

sự trường tồn của dân tộc Ma tuý làm gia tăng tội phạm, là cầu nối lan truyền căn bệnhthế kỉ HIV/AIDS Ở Việt Nam tệ nạn nghiện hút và tội phạm về ma tuý tăng nhanh,đang trở thành quốc nạn, ma tuý được coi như giặc ngoại xâm

2 Ma tuý hiện nay đang có mặt khắp nơi, là hiểm hoạ lớn đối với sự pháttriển thế hệ trẻ và dân tộc Việt Nam Chính vì vậy đấu tranh ngăn chặn đẩy lùi tiến tớixoá bỏ tệ nạn ma tuý hơn bao giờ hết là trách nhiệm của cả cộng đồng và toàn xã hội.Trong phòng chống tội ma tuý, công tác phòng ngừa rất phần quan trọng trong đótuyên truyền được xem như một trong những giải pháp trọng yếu và báo chí giữ vai tròxung kích trong hoạt động phòng chống ma tuý

3 Thực tiễn cuộc đấu tranh phòng chống ma tuý đang diễn ra quyết liệtgay go từng ngày, từng giờ và báo chí trong những năm qua đã góp phần quan trọngnhằm đẩy lùi thảm hoạ ma tuý ra khỏi đời sống xã hội Tuy nhiên bên cạnh những ưuđiểm, báo chí còn bộc lộ một số nhược điểm trong tuyên truyền tệ nạn xã hội nói chung

và tệ nạn ma tuý nói riêng Báo chí phải có những hình thức tuyên truyền nhạy bén,phù hợp hiệu quả hơn nữa trong phòng chống TPMT

4 Báo chí luôn nhạy bén với những vấn đề thời sự nóng bỏng, bức xúc

mà cả xã hội quan tâm Việc đối sánh những vấn đề có tính lí thuyết, lí luận vào thựctiễn hay nghiên cứu để bổ sung cho hệ thống lí luận hoàn chỉnh hơn đều có vị trí quantrọng của nó Có thể nói đây là một vấn nạn quốc gia do đó nghiên cứu công tác tuyêntruyền trong lĩnh vực đấu tranh phòng chống ma tuý là hết sức cần thiết

5 Cần có một công trình nghiên cứu tổng kết, đánh giá quy mô và khoahọc công tác phòng chống tội phạm ma tuý trên báo chí giúp cho các cơ quan báo chínói chung và các cơ quan, bộ ngành liên quan có cái nhìn khách quan, từ đó có nhữngđiều chỉnh và giải pháp hữu hiệu thời gian tới trong công tác PCMT

II Lí do chọn đề tài

1 Do tính cấp thiết của đề tài ( đã nêu ở trên)

2 Trong thực tiễn phòng chống ma tuý luôn nảy sinh những vấn đề phứctạp đòi hỏi các ngành, các cấp phải có biện pháp kịp thời tháo gỡ trong đó có hoạt độngbáo chí Đã đến lúc cần nhìn nhận đánh giá đúng đắn vai trò của báo chí trong công tácPCMT một cách khoa học và cụ thể hơn và những ưu việt của nó trong công tác tuyêntruyền phòng chống ma tuý

3 Đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về vai trò của báo chí với công tácphòng chống tệ nạn xã hôi trong đó có tệ nạn ma tuý Đặc biệt vẫn chưa có một đề tàinào nghiên cứu sâu, chi tiết phân tích, tổng kết, đánh giá vai trò quan trọng của báo chítrong công tác tuyên truyền phòng chống ma tuý trong thanh thiếu niên Với mongmuốn góp phần nhỏ bé vào công tác phòng chống tệ nạn ma tuý - một hiểm hoạ mới

bùng phát ở nước ta, đặc biệt trong giới trẻ tôi đã chọn đề tài " Báo chí Việt Nam với

vấn đề phòng chống ma tuý trong thanh thiếu niên" làm đề tài luận văn cao học của

mình

4 Những khảo sát trên các cứ liệu cụ thể là căn cứ khoa học để đưa ranhững kiến nghị và giải pháp cho các tờ báo thực hiện hiệu quả hơn công tác phòngchống ma tuý trong thanh thiếu niên

5 Điều quan trọng là đề tài sẽ góp phần để báo chí khẳng định rõ vai tròxung kích hữu hiệu trên mặt trận phòng chống ma tuý, nâng cao nhận thức của quầnchúng nhân dân đặc biệt là giới trẻ Việt Nam- đối tượng đã và đang trực tiếp là nạnnhân của ma tuý, vận động quần chúng dấy lên phong trào đẩy lùi tệ nạn ma tuý rakhỏi đời sống xã hội

6 Là một cán bộ tuyên truyền trong lực lượng đấu tranh phòng chốngTPMT, đó là điều kiện thuận lợi giúp tôi tiếp cận với thực tế cuộc đấu tranh chống tộiphạm ma tuý và tham gia hoạt động nghiên cứu báo chí chuyên sâu về vấn đề này

III Mục đích, ý nghĩa đề tài

1 Mục đích:

1.1 Tìm hiểu, đánh giá thực trạng công tác phòng chống ma tuý trongthành thiếu niên được phản ánh trên báo chí: Khảo sát nội dung, mức độ và cách thứcphản ánh, vai trò và hiệu quả của báo chí trong công tác phòng chống ma tuý trongthanh thiếu niên

1.2 Tìm hiểu về các tác giả tham gia viết bài về vấn đề phòng chống matuý, từ đó thấy rõ: Sự chủ động, năng động, nhanh nhạy và mức độ "chuyên nghiệphoá" của các phóng viên khi đề cập tới vấn đề phòng chống ma tuý mà xã hội đặc biệtquan tâm; Thiếu sót, nhược điểm, suy diễn mang tính chủ quan của một số phóng viênkhi viết về vấn đề phòng chống ma tuý

1.3 Đề xuất các giải pháp cụ thể cho báo chí nhằm thực hiện tốt hơn côngtác tuyên truyền vận động toàn xã hội bài trừ triệt để tệ nạn ma tuý

2 Ý nghĩa

2.1 Là một công trình nghiên cứu bước đầu phân tích, nhận xét và đánhgiá tổng quát dựa trên các chứng cứ, cứ liệu thực tiễn, khoa học, khách quan Nó sẽ là

cơ sở có giá trị lí luận và thực tiễn nhất định cho các tờ báo, cơ quan báo chí:

+ Nhận thức rõ căn nguyên, hiệu quả, xu hướng những ưu khuyếtđiểm trong công tác tuyên truyền phòng chống ma tuý trong học sinh, sinh viên

+ Kiến nghị các giải pháp, dự báo và nhận định xu hướng pháttriển trong tương lai

+ Căn cứ cho các cơ quan chức năng quản lí báo chí và nhà báohoạch định, điều chỉnh các hoạt động báo chí để nâng cao hiệu quả thông tin trên báo chí về phòng chống TPMT

+ Cho tất cả những người quan tâm tới vấn đề này

2.2 Là một công trình nghiên cứu, đề tài sẽ đánh giá khách quan công táctuyên truyền vấn đề phòng chống ma tuý trong thanh thiếu niên trên báo chí và là cơ sở

để các cơ quan chức năng quản lí báo chí:

+ Xây dựng các đề án tuyên truyền hiệu quả về công tác thông tintuyên truyền phòng chống ma tuý

+ Quản lí tốt hơn công tác tuyên truyền vấn nạn ma tuý nói chung

và ma tuý trong thanh thiếu niên nói riêng

+ Đánh giá kịp thời hoạt động tuyên truyền PCMT của các tờ báo

từ đó có giải pháp kịp thời khắc phục

2.3 Đối với báo chí học và khoa học về báo chí: Luận văn sẽ góp phần bổsung vào công tác lí luận báo chí và nâng cao chất lượng tuyên truyền phòng chốngvấn nạn ma tuý trong thanh thiếu niên hiện nay

IV Lịch sử vấn đề:

1 Đã có nhiều công trình nghiên cứu của các nhà luật học, tâm lí học,giáo dục học trong và ngoài nước về vấn đề ma tuý trong thanh thiếu niên, điển hình

như đề tài khoa học cấp Bộ: " Ma tuý trong lứa tuổi chưa thành niên ở Hà Nội, nguyên

nhân và một số biện pháp phòng, chống của lực lượng công an" do thạc sĩ Nguyễn

Quang Học- Viện nghiên cứu Chiến lược và Khoa học Công an làm chủ đề tài, đề tài

cấp Bộ: "Thực trạng người chưa thành niên phạm tội và các giải pháp trong tình hình

hiện nay" của Thạc sĩ Đỗ Bá Cở, trường đại học Cảnh sát

2 Cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu ở cấp tương đương vềvấn đề báo chí với phòng chống ma tuý trong thanh thiếu niên, xét từ góc độ báo chíhọc để tìm ra những đặc điểm nổi bật trong công tác tuyên truyền PCMT trong thanhthiếu niên trên báo chí, những thành công và hạn chế của báo chí trong tuyên truyềntrong thanh thiếu niên

Tại khoa Báo chí trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn - Đại họcQuốc gia Hà Nội đã có 10 sinh viên chọn đề tài có liên quan vấn đề phòng chống ma

tuý trong thanh thiếu niên làm luận văn tốt nghiệp như "Báo chí với vấn đề tuyên

truyền phòng chống tệ nạn xã hội", "Báo chí trong cuộc đấu tranh chống tệ nạn ma tuý", "Báo chí với vấn đề phòng chống ma tuý", "Vai trò của báo chí trong việc phòng chống và ngăn chặn tệ nạn ma tuý", "Báo chí với cuộc đấu tranh phòng chống tệ nạn

ma tuý trong thanh thiếu niên hiện nay".

3 Cho đến nay chưa có công trình nào đánh giá toàn vẹn vai trò của báochí trong thực tiễn bình diện chung đấu tranh phòng chống ma tuý

Vì vậy chúng tôi đi sâu khảo sát để thấy rõ vai trò nổi bật của báo chí vớicông tác phòng chống tệ nạn ma tuý trong thanh thiếu niên- một trong những việc làmtích cực của báo chí trong những năm qua

V Đối tượng phạm vi nghiên cứu.

1 Đối tượng nghiên cứu: Tất cả những đặc điểm về nội dung và hình

thức chuyển tải thông tin về vấn đề phòng chống ma tuý trong thanh thiếu niên đăng tảitrên một số tờ báo từ năm 1998 đến 2002

2 Phạm vi nghiên cứu: Khảo sát các tờ báo Tuổi trẻ TP Hồ Chí Minh,

Tiền Phong, Nhân dân, Công an TP Hồ Chí Minh, Hà Nội mới, An ninh thế giới,Thanh niên, Lao động, Đại đoàn kết, Công an nhân dân, Pháp luật từ năm 1998- 2002

VI Phương pháp nghiên cứu:

1 Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩaMác Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, theo đường lối quan điểm của Đảng, Nhà nước ta

và dựa vào hệ thống lí luận báo chí nước ta hiện nay

2 Sưu tầm các tư liệu, Văn kiện, Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng và Nhànước ta có liên quan đến công tác phòng chống ma tuý trong từng thời kì để tìm hiểu rõyêu cầu, nhiệm vụ, hạn chế và ưu điểm trong công tác tuyên truyền phòng chống tệ nạn

ma tuý trong thanh thiếu niên trên báo chí

3 Sưu tầm tư liệu, trao đổi phỏng vấn những nhà báo làm công tác tuyêntruyền phòng chống ma tuý trên báo chí để tìm hiểu rõ hơn quan điểm của vấn đềphòng chống ma tuý trên báo chí

4 Tập hợp sưu tầm tài liệu về báo chí có liên quan đến vấn đề phòngchống ma tuý, khảo sát, phân tích, phân loại, so sánh đối chiếu nội dung và hình thức

11 tờ báo tiêu biểu; tổng hợp đưa ra nhận xét khái quát để làm nổi bật đặc trưng thôngtin phòng chống ma tuý trong thanh thiếu niên (theo phương pháp xã hội học: thống kê,khảo sát, đánh giá)

5 Qua nghiên cứu lí thuyết và khảo sát thực tiễn, luận văn sẽ chỉ ranhững thành công và hạn chế của 11 tờ báo trên; từ đó sẽ nêu ra những bài học kinhnghiệm và nêu một số kiến nghị góp phần nâng cao chất lượng thông tin phòng chốngtội phạm ma tuý trong thanh thiếu niên trên báo chí

VI Kết cấu luận văn

Luận văn gồm 3 Chương

Chương I: Tệ nạn ma tuý trên thế giới và ở Việt Nam và tác động của nó

đối với thanh thiếu niên

Chương II: Nội dung thông tin tuyên truyền phòng chống ma tuý trong

thanh thiếu niên trên báo chí

Chương III: Hình thức chuyển tải trên báo chí về phòng chống ma tuý

trong thanh thiếu niên

Chương I

TỆ NẠN MA TUÝ TRÊN THẾ GIỚI, Ở VIỆT NAM

VÀ TÁC ĐỘNG CỦA NÓ VỚI THANH THIẾU NIÊN

I Tệ nạn ma tuý và ảnh hưởng của nó với thanh thiếu niên các nước

1 Khái niệm

Theo từ điển tiếng Việt ma tuý là " tên gọi chung các chất có tác

dụng gây trạng thái ngây ngất, đờ đẫn, dùng quen thành nghiện " 45, tr 583 

Năm 1982, Tổ chức y tế thế giới ( WHO) đã coi " Ma tuý, theo nghĩa

rộng nhất là mọi thực thể hoá học hoặc là những thực thể hỗn hợp, khác với tất cả những cái được đòi hỏi để duy trì một sức khoẻ bình thường, việc sử dụng nó sẽ làm biến đổi chức năng sinh học, làm thay đổi tâm trạng, ý thức và trí tuệ" 62, tr

15 

Các chuyên gia nghiên cứu về ma tuý của Liên hợp quốc cho rằng: " Ma

tuý là các chất hoá học có nguồn gốc tự nhiên và nhân tạo khi xâm nhập vào con người sẽ có tác dụng làm thay đổi tâm trạng, ý thức, trí tuệ, làm con người bị lệ thuộc vào chúng, gây nên những tổn thương cho từng cá nhân và cộng đồng Do vậy việc vận chuyển, mua bán, sử dụng chúng phải được quy định chặt chẽ trong các văn bản pháp luật ".

Trong văn bản Luật phòng chống ma tuý có nêu rõ: " Tệ nạn ma

tuý là tình trạng nghiện ma tuý, tội phạm về ma tuý và các hành vi trái phép khác về ma tuý" " Chất ma tuý là các chất gây nghiện, chất hướng thần được quy định trong các danh mục do Chính phủ ban hành" 17, tr 15 .

1.1 Một trong những hiểm hoạ mà toàn cầu đang phải đối mặt là ma tuý

buôn lậu ma tuý nham hiểm xúi giục và tha hồ trục lợi trên đau khổ của người khác.Trước tình hình trên, toàn cầu đang ngày đêm nỗ lực loại trừ hiểm hoạ này ra khỏi đờisống xã hội.

Tệ nạn ma tuý ở nước ta đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển thăng trầmkhác nhau Dưới các chế độ cũ nó tồn tại công khai được chính quyền thực dân phongkiến khuyến khích, làm ngơ nhằm phục vụ chính sách bần cùng hoá, ngu dân Dưới chế

độ ta, xuất phát từ bản chất nhân đạo, ngay từ khi mới ra đời Nhà nước ta đã có chủtrương kiên quyết đẩy lùi loại trừ tệ nạn này ra khỏi đời sống xã hội Song, do nhữngnguyên nhân khác nhau tệ nạn ma tuý vẫn chưa được ngăn chặn, đẩy lùi một cách cơbản

Tệ nạn ma tuý trong thanh thiếu niên là một hiện tượng xã hội cực kìphức tạp, quy luật phát sinh, phát triển của nó cũng có những đặc thù riêng Bài trừ tệnạn này không thể nôn nóng một sớm một chiều nhưng cũng không thể không khẩntrương, triệt để, mạnh mẽ nhất là tệ nạn này mang tính toàn cầu, tác hại đối với nhiềuthế hệ Vấn đề đặt ra là phải có cách nhìn khách quan, toàn diện về bức tranh toàn cảnhcủa tệ nạn ma tuý, tìm ra căn nguyên của tình hình, giải quyết kịp thời những tồn tạiquan trọng nhằm hạn chế đẩy lùi tệ nạn này Báo chí với những ưu thế đặc biệt đã gópphần quan trọng không nhỏ trong cuộc chiến chống "giặc ngoại xâm" - ma tuý, đặc biệttrong thanh thiếu niên

Tại diễn đàn Liên hợp quốc, ngài Boutros Gali- nguyên Tổng thư kí Liênhợp quốc đã đánh giá:

" Trong những năm gần đây tình trạng nghiện hút ma tuý đã trở thành

hiểm hoạ lớn của toàn nhân loaị Không một quốc gia nào thoát ra khỏi những hậu quả do nghiện hút và buôn lậu ma tuý gây ra Ma tuý đang làm gia tăng tội phạm, bạo lực, tham nhũng, vắt cạn kiệt nhân lực tài chính, huỷ diệt những tiềm năng quý báu khác mà đáng lẽ phải được huy động cho việc phát triển kinh tế- xã hội, đem lại ấm no, hạnh phúc cho mọi người Ma tuý huỷ hoại cuộc sống và cộng đồng, làm xói mòn sự tồn tại và phát triển của loài người và là nguồn gốc phát sinh tội phạm Nghiêm trọng

hơn, ma tuý còn là tác nhân chủ yếu thúc đẩy căn bệnh HIV/ AIDS phát triển " 62, tr

Mặc dù các nước đang nỗ lực cố gắng nhằm ngăn chặn hiểm hoạ này rakhỏi đời sống xã hội nhưng tình hình ma tuý trên thế giới vẫn phức tạp Theo thôngbáo của Uỷ ban kiểm soát ma tuý quốc tế INCB tổng sản lượng thuốc phiện thế giớinăm 2000 là 47.000 tấn, lượng hêroin sản xuất là 180 tấn Ma tuý xuất hiện ở khắpmọi nơi trên thế giới từ các hộp đêm đến các khu ổ chuột Toàn cầu hiện có khoảng

400 triệu người nghiện ma tuý, hàng năm đã đốt hàng chục tỷ USD Các băng maphia

ma tuý thao túng nền tài chính cũng như Chính phủ một số nước trên thế giới Hiệnnay, nền tài chính ma tuý hàng năm ước tính 400 tỷ USD, mỗi ngày tội phạm ma tuýquốc tế đã tẩy rửa tiền khoảng 1 tỷ USD Hoa Kì có 5% dân số nghiện ma tuý và cứ

1000 người nghiện ma tuý có 21 đối tượng nghiện nặng cocain và hêroin xấp xỉ

1.2 Đặc biệt sự lạm dụng ma tuý đã ảnh hưởng tới tự do và phát triển củalớp trẻ, một giá trị của nhân loại Khoảng 60% đối tượng nghiện hút và phạm tội cóliên quan đến ma tuý ở độ tuổi thanh thiếu niên và ngày càng có xu hướng trẻ hoá Đa

số các đối tượng nghiện ma tuý lần đầu tiên sử dụng khi đang ở độ tuổi đến trường.Qua khảo sát cho thấy những nước có mức độ lạm dụng ma tuý cao trong thanh thiếuniên cũng thường có mức sử dụng cao trong dân cư nói chung và ngược lại, điển hình

là các nước Mĩ, Anh, Pháp Các hình thức sử dụng ma tuý đã thay đổi Ma tuý tổng

hợp, đặc biệt là các chất kích thích dạng Amphetamin trong đó có Methylendioxymethamphetamin ( MDMA) đang là vấn đề nóng bỏng trên thế giới được giới trẻcoi như một thứ thần dược Tại khắp các vũ trường trong những cơn nhảy điên loạn,thanh thiếu niên lạm dụng loại "thuốc điên" này như một thứ thuốc tiên tăng lực Sốngười lạm dụng loại "thuốc điên" này trên thế giới liên tục gia tăng và hậu quả của nókhủng khiếp gấp hàng chục lần các loại ma tuý truyền thống Mặt khác tình trạng họcsinh sinh viên lạm dụng thuốc này chống chọi với những kì thi căng thẳng cũng ở mứcbáo động.

trẻ.

2 Nguyên nhân tình trạng nghiện ma tuý, phạm tội về ma tuý trong giới

Như hầu hết các vấn đề y tế và xã hội, việc lạm dụng ma tuý trong giớitrẻ hiện nay hiếm khi chỉ có một nguyên nhân Lý do thúc đẩy một cá nhân sử dụng matuý đã được thừa nhận là do kết quả của sự tương tác phức tạp với các yếu tố cá nhân,gia đình, xã hội và môi trường cũng như các yếu tố liên quan đến di truyền, sinh học vànhân cách

2.1 Nguyên nhân khách quan+ Ảnh hưởng cuả môi trường văn hoá xã hội rất quan trọng bao gồm tìnhtrạng sẵn có của các chất tác động thần kinh, các quy định, giá trị và quy chuẩn xã hộiliên quan đến việc sử dụng thuốc lá, rượu và các chất ma tuý bất hợp pháp như thiếucác thông điệp và quy chuẩn chống sử dụng ma tuý trong toàn cộng đồng cũng nhưthiếu các chương trình vui chơi giải trí cho trẻ em và vị thành niên sau thời gian đếntrường và trong ngày nghỉ cuối tuần Ở các nước kinh tế phát triển, việc lạm dụng matuý đã trở thành một thứ mốt thời thượng trong giới trẻ Đối với các nước nghèo, đangphát triển do chưa chú trọng đầu tư phát triển môi trường văn hoá nên không thu hútđược thanh niên giải trí lành mạnh trong thời gian rảnh rỗi; những khi gặp khó khăntrắc trở trong cuộc sống họ đã tìm đến ma tuý để giải toả

+ Về kinh tế, buôn bán ma tuý đã đem lại cho bọn tội phạm một lợinhuận khổng lồ, kếch sù mà không một mặt hàng nào có thể sánh kịp Theo đánh giá

của UNDCP ( cơ quan kiểm soát ma tuý thế giới) buôn bán ma tuý chiếm 8% tổng sốkim ngạch thương mại thế giới và hàng năm có tới 400 tỷ USD sử dụng cho việc muabán chất ma tuý còn theo đánh giá của Liên hợp quốc buôn lậu ma tuý đứng hàng thứhai trong lĩnh vực thương mại thế giới, sau mua bán vũ khí cùng với số con nghiệnngày càng tăng dẫn đến nhu cầu sử dụng ma tuý ngày càng lớn cũng kích thích cho bọntội phạm ráo riết buôn bán độc dược chết người này.

+ Thiếu sự giáo dục của gia đình cùng là một nguyên nhân trọng yếu.Qua một nghiên cứu về ảnh hưởng của cấu trúc gia đình, phong cách làm cha mẹ, sựgiám sát của cha mẹ và sức mạnh của mạng lưới gia đình mở rộng đối với sự phát triểngia tăng tình trạng sử dụng ma tuý cho thấy gia đình tan vỡ, các mối quan hệ trong giađình suy yếu, người thân phạm tội, sự giám sát không hiệu quả là một trong nhữngnguy cơ tiềm ẩn của ma tuý

+ Thất nghiệp đang là bài toán nan giải trong thiên niên kỉ mới và lànguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng nghiện ngập, phạm tội về ma túy Tại châu Á,cuộc khủng hoảng tiền tệ năm 1997 đã kéo theo hàng chục triệu người trở nên trắng tay

và thất nghiệp Nước ảnh hưởng nặng nề nhất là Indonexia, Thái Lan, Hàn Quốc, HồngKông "Nhàn cư vi bất thiện", chán nản, rỗi việc một số thanh niên đã tìm đến ma tuý

để giải sầu rồi mắc nghiện

+ Chính sách pháp luật của một số nước còn nhiều sơ hở tạo điều kiệncho thanh thiếu niên nghiện hút phạm tội Ở một số quốc gia, việc quảng cáo và chophép bán tự do thứ chất kích thích ma tuý tổng hợp không mệt mỏi để tăng lực trongcác mùa thi vô tình dẫn đến tình trạng lệ thuộc vào thuốc, nghiện ngập trong thanhthiếu niên Luật pháp một số nước còn xem nhẹ vấn đề buôn bán ma tuý và nghiện matuý như Đức, Hà Lan, Thuỵ Sĩ

2.2 Nguyên nhân chủ quan:

+ Về trình độ học vấn, đa số các đối tượng nghiện ma tuý và tham giabuôn bán ma tuý đều thất học hoặc trình độ văn hoá thấp Tuy nhiên, thời gian gần đâyngay cả những đối tượng có học, có văn hoá, nhận thức cao thậm chí những minh tinh

màn bạc, ngôi sao bóng đá vẫn mắc nghiện trở nên "thân tàn ma dại" vì ma tuý,không ít những tên trùm ma tuý đội lốt dưới dạng giáo sư, bác sĩ, nhà doanh nghiệp.

+ Do ý thức kém, không làm chủ bản thân, thiếu hiểu biết, rối loạn vềtâm lý Đó là ham muốn thoả mãn tình tò mò về sự tác động của các chất ma tuý; tínhxốc nổi yêng hùng của tuổi trẻ muốn thể hiện sự độc lập của bản thân và đôi khi là sự

ác cảm với người xung quanh, muốn có cảm giác thư giãn hoàn toàn, muốn trốn tránhcái gì đó nặng nề Những yếu tố cá nhân như rụt rè, hung hăng, bốc đồng, thiếu bảnlĩnh trong cuộc sống, tìm cảm giác mạnh, trầm cảm, lo lắng và cuộc sống có nhiều sựkiện căng thẳng cùng là những tác nhân dẫn đến sử dụng ma tuý Theo điều tra xã hộihọc với học sinh phổ thông nước Nga, 43% cho rằng mức độ nguy hiểm phụ thuộc vàotừng loại ma tuý

3 Hậu quả của việc lạm dụng ma tuý trong thanh thiếu niên.

Nhìn chung, ma tuý tác động tiêu cực tới:

+ Về trật tự trị an, ma tuý là con đường ngắn nhất dẫn đến tội phạm, giữachúng có mối quan hệ biện chứng Ở nhiều nước ngay việc sử dụng ma tuý bất hợppháp đã là một tội phạm hình sự và là một nguyên nhân góp phần dẫn đến mọt số tộiphạm chiếm đoạt tài sản và bạo lực Một công trình nghiên cứu về tình trạng bạo lựclan tràn ở các điểm nóng ma tuý của Colombia cho thấy cứ 10 vụ bạo lực lớn xảy ratrong nước thì có 8 vụ xảy ra ở địa bàn buôn bán và sản xuất cocain và thuốc phiện

+ Về kinh tế, để ngăn chặn ma tuý các quốc gia phải sử dụng nguồn tàichính khổng lồ để huấn luyện các lực lượng Cảnh sát, lực lượng tuần tra biên giớinhằm thực hiện các chương trình pháp luật về điều trị và tái phục hồi người nghiện.Ngân sách Hoa Kì hàng năm dành cho công tác phòng chống ma tuý và kiểm sát matuý là 18 tỷ USD Đã có nhiều giả thiết cho rằng với kết quả của hoạt động thương mại

ma tuý bất hợp pháp sẽ là nguồn công ăn việc làm không phải mất bất cứ chi phí nàodành cho người không có khả năng tìm được việc làm Tuy nhiên giả thiết này khôngchắc chắn bởi nếu so sánh giữa lợi nhận do nó đem lại và chi phí đầu tư khổng lồ nhằm

giải quyết hậu quả tệ nạn này và hoạt động nhằm ngăn chặn tình trạng buôn bán ma tuýtrái phép sẽ lớn hơn nhiều.

+ Với sức khoẻ, người sử dụng ma tuý sẽ trở nên "thân tàn ma dại" suykiệt sức lực thậm chí tử vong Đặc biệt, ma túy chính là cầu nối đến căn bệnh AIDS, cókhoảng 22% trong tổng số hơn 50 triệu người nhiễm HIV/AIDS là những người tiêmchích ma tuý Nghiêm trọng hơn, tình trạng ngộ độc thần kinh do sử dụng ectasy; gây

ra những tổn thương nghiêm trọng trên não có nguy cơ không thể phục hồi được vềmột mối hiểm hoạ thần kinh lâu dài Năng suất lao động, tai nạn tại nơi làm việc và viphạm kỉ luật ảnh hưởng nghiêm trọng ở những nơi có nhiều người nghiện

+ Ma tuý tha hoá nhân cách con người, đạo đức, đảo lộn tôn ti trật tự xãhội Thanh thiếu niên sử dụng ma tuý ngày càng tăng tạo nên mối liên hệ tiêu cực giữagia đình và ma tuý Ma tuý phá hỏng giá trị nền tảng gia đình truyền thống, làm nhiềugia đình tan vỡ, nảy sinh bất hoà như tình trạng cha mẹ anh em bất hoà, cãi chửi nhau

+ Ma tuý đe doạ tới sự phát triển, trường tồn của dân tộc Một quốc gia

sẽ bị diệt vong nếu như quốc gia đó toàn người nghiện Nạn dịch ma tuý là một quátrình rất năng động khi xảy ra sẽ có khuynh hướng lan rộng theo cấp số nhân Nó cóthể tự kết thúc nhưng có thể phải mất tới 15 năm hoặc lâu hơn nữa và cướp đi sinhmạng của nhiều nam nữ thanh niên

4 Thái độ và biện pháp giải quyết, khắc phục của các tổ chức quốc tế trong phòng chống ma tuý trong thanh thiếu niên:

Có thể khẳng định rằng ma tuý hiện nay luôn là một trong những vấn đềquan tâm đầu tư nhất của các nước nhằm ngăn chặn hiệu quả nhất thảm hoạ này Liênhợp quốc và các nước đều xác lập các cơ quan chuyên trách phòng chống ma tuý như

Cơ quan kiểm soát ma tuý và phòng chống tội phạm do ông Pinô Alachi- Phó tổng thư

kí Liên hợp quốc kiêm giám đốc, Trung Quốc có Uỷ ban kiểm soát ma tuý quốc gia,Lào có Uỷ ban kiểm soát và ngăn chặn ma tuý; Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 5 tháng5/1995 tại Băng Kok ( Thái Lan) đã đưa ra tuyên bố hợp tác nêu rõ: ASEAN sẽ hợp táchơn nữa để ngăn chặn hữu hiệu việc sản xuất, vận chuyển, buôn bán và lạm dụng chất

ma tuý và duy trì một chương trình phòng chống ma túy với nội dung: Giáo dục, tuyêntruyền sâu rộng tác hại của việc lạm dụng ma tuý trong đó tập trung vào tuổi trẻ, họcđường.

4.1 Thể hiện qua các thông điệp, lễ kí kết, chương trình hành động giữacác nước, các khu vực; Chính sách, chủ trương của các nước trên thế giới nhằm phốihợp giải quyết, ngăn chặn tệ nạn ma tuý trong thanh thiếu niên

Ma tuý là vấn đề toàn cầu Vấn nạn này không dễ giải quyết một sớmmột chiều mà nó đòi hỏi sự chủ động nỗ lực quyết tâm của mỗi nước và sự phối hợpchặt chẽ, đồng sức đồng lòng giữa tất cả các quốc gia trên thế giới Năm 1998, Đại hộiđồng Liên hợp quốc đã triệu tập phiên họp đặc biệt về ma tuý, xác định mục tiêu vàthời hạn giảm thiểu cơ bản về tệ nạn ma tuý trên thế giới vào năm 2008, có 185 quốcgia cùng kí tên vào bản tuyên bố chung của khoá họp Trong khu vực, các nướcASEAN đã phối hợp chặt chẽ nhằm ngăn chặn hiểm hoạ ma tuý với nhiều hình thứcnhư tổ chức hội thảo, hội nghị, thực hiện các dự án hợp tác phòng chống ma tuý nhưtham gia 3 công ước quốc tế về kiểm soát ma tuý của liên hợp quốc, tham gia tuyên bốchung vì một ASEAN không có ma tuý

4.2 Hoạt động thực tiễn, những biện pháp nỗ lực cố gắng của các nướcnhằm tiến tới xoá bỏ tệ nạn ma tuý trong thanh thiếu niên

Để chiến thắng tệ nạn ma tuý , các quốc gia phối hợp chặt chẽ thành mộtkhối thống nhất phòng chống tệ nạn ma tuý Bên cạnh những hoạt động hợp tác quốc

tế, mỗi nước phải phát huy nội lực có những giải pháp đúng đắn, hiệu quả nhằm đẩy lùihiểm hoạ ma tuý Mianma, một trong 3 quốc gia trong vùng tam giác vàng là nước sảnxuất thuốc phiện lớn nhất ở Đông nam Á (chiếm tới 83% sản lượng trong khu vực)đang phải đối mặt với vấn đề tội phạm sản xuất, buôn bán tàng trữ ma tuý, tình hìnhlạm dụng ma tuý tổng hợp chóng mặt trong thanh thiếu niên Chính phủ Mianmar đãphải làm hết mình để giải quyết vấn đề ma tuý với chiến lược lâu dài, áp dụng nhiềubiện pháp kiên quyết đồng bộ nhằm đưa ma tuý ra khỏi đời sống xã hội Một trongnhững giải pháp hữu hiệu của Trung Quốc bên cạnh xử lí nghiêm minh đối tượng tham

gia buôn bán ma tuý còn đẩy mạnh công tác cai nghiện, chữa trị cho người nghiện, được đánh giá là "điển hình của thế giới về công tác cai nghiện"

Nghiên cứu trong lĩnh vực phòng ngừa dựa vào nhà trường đã đi đến kếtluận rằng các chương trình phòng ngừa cho thanh thiếu niên cần chú ý kĩ năng từ chối

ma tuý khi được mời sử dụng; tăng cường sự cam kết cá nhân không sử dụng ma tuý;tăng cường năng lực xã hội (về truyền thông, quan hệ đồng đẳng, năng lực bản thân và

tự khẳng định mình); tăng cường các quy chuẩn chống sử dụng ma tuý trong tất cả cácmôi trường phòng ngừa lạm dụng ma tuý, có chiều sâu hơn và bắt đầu sớm hơn đối vơícác trường hợp thấy mức độ nguy cơ đối với các đối tượng cao hơn, có đặc trưng vềtuổi, phù hợp về mặt phát triển và nhạy bén về văn hoá và giới

5 Vai trò của truyền thông quốc tế chống tệ nạn ma tuý.

Truyền thông hiện nay đã bùng nổ ở khắp toàn cầu Truyền thông trongđấu tranh phòng chống ma tuý cung cấp thông tin về lĩnh vực này và đề cao năng lựctâm lí xã hội, được coi là đào tạo kĩ năng sống Giới trẻ được thông tin về các chất gâynghiện thông qua nhiều nguồn khác nhau như các phương tiện thông tin đại chúng,mạng Internet, đồng đẳng viên, giáo viên Cùng với các phương tiện truyền thông cổđiển như tạp chí, phát thanh và truyền hình- mạng Internet trong những năm gần đây đã

tỏ ra có nhiều tiềm năng nâng cao nhận thức về các vấn đề đương đại Do ngày càng cónhiều người truy cập vào mạng Internet và sử dụng nó để thu thập thông tin, các trangweb dành cho vấn đề lạm dụng các chất gây nghiện đến được ngày càng nhiều độc giảhơn

II Tình hình ma tuý ở Việt Nam

1 Tình hình ma tuý trước năm 1993

Ở Việt Nam việc trồng và sử dụng thuốc phiện đã xuất hiện từ xa xưa,nhất là đối với đồng bào dân tộc vùng cao Có nơi việc trồng cây thuốc phiện đã trởthành tập quán lâu đời và dùng để trao đổi vật phẩm tiêu dùng thiết yếu như gạo, muối,dầu hoả và một phần dùng để hút Trong thời kì thực dân Pháp chiếm đóng, do chính

sách đô hộ khuyến khích trồng cây thuốc phiện, cho phép mở các cơ sở hút thuốc phiệnnên tình trạng nghiện thuốc phiện đã không những phát triển ở miền núi mà cả ở nhữngvùng nông thôn, đô thị Đến năm 1954 sau giải phóng miền Bắc, chế độ cũ để lại hậuquả hơn 30 nghìn người nghiện với hình thức hút là chủ yếu Thời gian 1954-1975,Đảng và Nhà nước ta đã thực hiện cuộc vận động lớn: " Toàn dân không trồng, hútthuốc phiện", nhân dân tích cực hưởng ứng nên tệ nạn ma tuý được giải quyết cơ bản ởmiền Bắc.

Trong khí đó ở miền Nam dưới chế độ nguỵ quyền, việc buôn bán và sửdụng ma tuý trở thành phổ biến Sau giải phóng chế độ cũ để lại những hậu qủa xã hộinặng nề, trong đó có khoảng 170.000 người nghiện Chính quyền cách mạng đã tíchcực vận động nhân dân đấu tranh bài trừ tệ nạn này, cho đến đầu những năm 1980 sốngười nghiện giảm xuống còn khoảng 40.000 người Năm 1985- 1986 là năm có diệntích trồng cây thuốc phiện lớn nhất: 19.000 ha, hậu quả là số lượng người buôn bán,nghiện hút thuốc phiện tăng lên rõ rệt

Trong những năm đất nước mở cửa thực hiện cơ chế thị trường thì mặttrái của nó đã nảy sinh những hệ quả tiêu cực xã hội Cùng với sự buông lỏng quản lí

xã hội, lơ là cảnh giác thì tệ nghiện ma tuý đã manh nha phục hồi và có cơ hội pháttriển nhanh, gây hậu quả nghiêm trọng về nhiều mặt, trở thành mối quan tâm lo lắngcủa toàn xã hội Năm 1990, cả nước có tới 60.000 người nghiện

2 Tình hình ma tuý ở nước ta từ năm 1993 tới nay.

2.1 Tệ nạn ma tuý đang trở thành một vấn nạn của toàn xã hộiThái độ kiên quyết đấu tranh ngăn chặn ma tuý của Nhà nước tađược thể hiện rõ là lần đầu tiên việc cấm ma tuý được quy định tại điều 61

Hiến pháp 1992 "Nghiêm cấm sản xuất vận chuyển buôn bán, tàng trữ, sử

dụng trái phép thuốc phiện và các chất ma tuý khác Nhà nước quy định chế

độ bắt buộc cai nghiện và chữa bệnh xã hội nguy hiểm " 79, tr 26  Ngày

29/1/1993 Chính phủ ban hành nghị quyết 06 CP về tăng cường chỉ đạo côngtác phòng chống về kiểm soát ma tuý Tuy nhiên tình hình ma tuý từ thời gian

phạm tội về ma tuý ngày càng tăng nhanh; Việt Nam không chỉ là địa bàn tiêu thụ matuý mà còn trở thành địa bàn hoạt động và vận chuyển ma tuý của các băng buôn lậu

ma tuý quốc tế Tệ nạn ma tuý đang trở thành một vấn nạn của toàn xã hội, tỉ lệ ngườinghiện ma tuý gia tăng với tốc độ chóng mặt Ở Việt Nam trong 7 năm ( 1993- 1999)

đã có 981.419 lượt người nghiện ma tuý, tổng số lượt người được cai nghiện là166.203 lượt Theo ước tính của Cục phòng chống tệ nạn xã hội- Bộ Lao động

Thương binh xã hội, " hiện nay số người nghiện ma tuý ở nước ta khoảng

124.000 và tỷ lệ thanh thiếu niên nghiện ma tuý chiếm khoảng 65-70%; tỉ lệ người

sử dụng hêroin năm 1994 là 1,4% thì năm 2000 đã tăng lên 70-80%, trong đó

độ tuổi dưới 18 tuổi từ 12- 14%" 65, tr 5  Số người nghiện hiện nay hàng

năm đốt khoảng 2000 tỷ đồng Ma tuý ảnh hưởng tiêu cực tới một xã hội lànhmạnh, làm hao tốn tiền của, tốn kém sức lực nhằm đẩy lùi hiểm hoạ ma tuý

Đặc biệt trong những năm gần đây, việc sản xuất, tàng trữ buôn bán và sửdụng trái phép ma tuý tổng hợp đã xuât hiện và có xu hướng lan rộng ở 40 tỉnh thànhphố đang là mối đe doạ và bài toán đau đầu trong công tác phòng chống ma tuý ở nướcta

2.2 Đối tượng thanh thiếu niên hiện nay đang trở thành nạn nhân chínhcủa tệ nạn ma tuý

Thanh niên nước ta chiếm 36,35% dân số, chiếm tỉ lệ cao trong có cấudân số Họ chính là những người có hoài bão, có tri thức, tài năng với sức trẻ ngày đêmcống hiến cho đất nước trong mọi lĩnh vực, có nhiều tấm gương lập thành tích xuất sắctrong lao động sản xuất và bảo vệ Tổ quốc góp phần rạng danh nước nhà Tuy nhiên,một bộ phận thanh niên hiện nay đang trở thành đối tượng và nạn nhân chính của matuý ( chiếm 70% tổng số người nghiện) Ma tuý là mối đe doạ lớn đối với sự phát triểncủa thế hệ trẻ và dân tộc Việt Nam

Dân số học đường của Việt Nam là 22 triệu học sinh, chiếm 1/3 dân sốtoàn quốc Xu hướng trẻ hoá độ tuổi con nghiện ma tuý rõ nét, đặc biệt là đội ngũthanh niên ở các miền quê đi làm ăn xa, lên thành thị kiếm sống Nhằm che mắt lực

lượng truy bắt, tình trạng trẻ em bị người lớn ( thậm chí cả bố mẹ) lợi dụng vận chuyểnmua bán ma tuý càng tăng Trong Luật phòng chống ma tuý quy định trẻ em 12 tuổimắc nghiện có thể đưa vào các cơ sở cai nghiện chứng tỏ sự quan tâm của Đảng vàNhà nước ta nhằm ngăn chặn hiểm hoạ ma tuý trong thanh thiếu niên Trong một cuộckhảo sát mới nhất của TW Đoàn đối với 400 thanh niên từ các vùng nông thôn ra kiếmsống tại các thành phố lớn cho thâý 37,5% ở độ tuổi từ dưới 20 mắc nghiện Ma tuýxâm nhập ngày càng mạnh mẽ vào nhà trường.

Mặc dù tội phạm ma tuý đã bị xử lí thích đáng ( trong 5 năm 1998-2002

đã xử 250 án tử hình, 400 án chung thân, hàng ngàn mức án 10-20 năm) nhưng do siêulợi nhuận tình hình buôn bán ma tuý gia tăng chóng mặt trong đó thanh thiếu niênchiếm tỉ lệ đáng kể Cá biệt, nữ thanh niên mắc nghiện và phạm tội ma tuý gia tăng, tỉ

lệ nữ khoảng 3% tổng số người nghiện, ở thành phố lớn như Hà Nội, Tp Hồ Chí Minh

tỉ lệ này lên tới 10% Gái nhảy vũ trường, gái mại dâm hít hêroin, sử dụng thuốc lắc cóchiều hướng tăng mạnh

2.3 Nguyên nhân chính của tình trạng thanh, thiếu niên nghiện, phạm tội

về ma tuý ở nước ta

2.3.1 Nguyên nhân khách quan:

+ Về điều kiện địa lí, nước ta nằm ở vị trí gần Tam giác vàng,Trăng lưỡi liềm vàng- nguồn cung cấp ma tuý chủ yếu của thế giới Ngoài ra bờ biểndài, tiếp giáp với Lào, Trung Quốc và Campuchia; biên giới dài hiểm trở, khó kiểmsoát nên các băng nhóm tội phạm ma tuý quốc tế vận chuyển trái phép ma tuý vào ViệtNam và lợi dụng nước ta làm địa bàn vận chuyển, buôn bán ma tuý đi các nước Số vụmua bán, số đối tượng phạm tội về ma tuý ngày càng tăng Năm 1997 toàn quốc bắtgiữ 7025 vụ, năm 1998 là 9110 vụ, năm 1999 là 11768 vụ, năm 2000 là 10.188 vụ vànăm 2001 là 10.620 vụ Môi trường sống ở nhiều nơi bị ô nhiễm dẫn đến tình trạng lâylan mạnh trong thành thiếu niên như Thanh Nhàn, bãi rác Thành Công ở Hà Nội, chợ

ma tuý Loong Toòng ở Quảng Ninh, Kì Bá ở Thái Bình

+ Ma tuý đem lại siêu lợi nhuận nên không ít thanh thiếu niên laovào buôn bán ma tuý kiếm lời Một cặp hêroin ở bên kia biên giới giá khoản 5000 USDqua biên giới Việt Lào lên tới 6000 USD, khi vận chuyển trót lọt về Hà Nội sẽ lên tới14.000- 15.000 USD/ cặp, chia thành những tép nhỏ hêroin, giá bán từ 50.000 đ-70.1 đ/ tép sẽ thu lãi bạc tỉ Mặt khác một số đối tượng hoàn cảnh kinh tế khó khăn

bị dụ dỗ dễ dàng đi buôn ma tuý, xách thuê ma tuý để kiếm kế sinh nhai Ngoài ra sốđối tượng nghiện ma tuý là con cái nhà giàu có, con các quan chức ngày càng nhiều Sốđối tượng này dư thừa về kinh tế đã tìm đến ma tuý, xem nó như là mốt thời thượng vàkhi khánh kiệt buộc phải tham gia buôn bán ma tuý

+ Môi trường xã hội có vai trò quan trọng ảnh hưởng tới tệ nạn matuý của thanh thiếu niên Hiện nay chốn chơi và mốt thời thượng của giới trẻ chính lànhững quán hàng karaoke, những vũ trường Công tác quản lí địa bàn nhân hộ khẩutrong đó có quản lí các dịch vụ, tụ điểm văn hoá còn nhiều sơ hở và bất cập, hơn 70%đối tượng sử dụng ma tuý lần đầu tiên, không ít khu tập thể ban đêm trở thành nơi tiêmchích, hút hít ma tuý Theo một số con nghiện ở tuổi thanh thiếu niên thì các em mua

ma tuý dễ dàng " như mua rau" ở một số khu chợ ma tuý

+ Môi trường giáo dục của gia đình và nhà trường có tác động rấtlớn tới sự hình thành nhân cách Để có sự giáo dục tốt đòi hỏi phải có một môi trườnggiáo dục tốt mà trước hết là những bậc làm cha làm mẹ, những tấm gương về trí tuệ,đạo đức, lối sống Điểm ưu việt của giáo dục gia đình là mối quan hệ tình cảm ruột thịtgiữa cha mẹ và con cái Tình thương đặc biệt sâu sắc và thắm thiết sẽ tạo ra sức mạnhcảm hoá vô cùng to lớn Lứa tuổi vị thành niên đang có nhiều biến đổi về tâm sinh lí,rất cần sự quan tâm và uốn nắn của cha mẹ, vì vậy gia đình nào có nề nếp kỉ cương thìđiều kiện kinh tế bình thường vẫn hạnh phúc, con cái không sa vào tệ nạn ma tuý Ởthành phố khá phổ biến hiện tượng khoán trắng việc giáo dục con em cho nhà trường

và xã hội, những gia đình "cơm hộp", con cái rất dễ sa ngã vào con đường hư hỏng,trong đó có tệ nạn ma tuý

Về mặt văn hoá, gia đình là nền tảng đầu tiên, là yếu tố căn cốtcủa đời người, gia đình về mặt xã hội là tế bào cơ bản; trong công tác phòng chống matúy, giáo dục gia đình là yếu tố nội tại quyết định Gia đình chính là "màng lọc" giúpcác em tạo rào cản ngăn chặn tệ nạn xã hội Theo nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng

"hàng năm tỉ lệ tội phạm thanh thiếu niên chiếm từ 70- 80% trong cơ cấu tội phạm mà

chủ yếu là ở đô thị, trong đó hơn 40% trẻ em phạm tội có nguyên nhân vì gia đình Trong số trẻ em hư (ăn cắp, nghiện hút, cờ bạc ) có hơn 60% là do gia đình bỏ mặc

và 29% là do gia đình nuông chiều" Trường học là tổ chức có tính chiến lược nhất

trong việc phòng ngừa thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, trong đó có phòng chống

ma tuý Công tác giáo dục văn hoá, đạo đức với tầng lớp thanh thiếu niên đang ngồitrên ghế nhà trường vẫn còn nhiều sơ hở, thiếu sót Nhiều trường học chỉ chú trọnggiáo dục văn hoá, chưa chú ý giáo dục đạo đức, mối quan hệ giữa thày trò không đượcduy trì đúng mức dẫn đến các em coi thường các mối quan hệ xã hội, quy tắc sống, kể

cả coi thường pháp luật, chán học và dễ thử chơi ma tuý Nhiều buổi học tuyên truyền

về ma tuý còn mang tính hình thức, nghèo nàn và đơn điệu Một số nhà trường khiphát hiện học sinh nghiện ma tuý không có biện pháp giúp đỡ kèm cặp mà chỉ vì bệnhthành tích đã tìm cách đuổi học, đẩy các em ra ngoài xã hội do đó vô tình tạo cho các

em càng lấn sâu hơn vào con đường phạm tội Nhìn chung, mối liên hệ giữa gia đình,các đoàn thể cùng nhà trường còn yếu, chưa chặt chẽ không đủ sức tạo thành rào cảnngăn chặn các em trước hiểm hoạ ma tuý và chính sự lúng túng này tạo một vòng luẩnquẩn, xử lí không triệt để vấn đề vốn vô cùng nhức nhối và khó khăn này

+ Thanh niên là nguồn nhân lực giàu tiềm năng, là lực lượng laođộng chính của xã hội, tình trạng thất nghiệp đang diễn ra gay gắt Đó là một nguyênnhân cơ bản dẫn tới mắc nghiện, phạm tội về ma tuý Trong tổng số người nghiện hút

có 92% là thất nghiệp Ranh giới giữa sự nghèo nàn, hạn chế về nhận thức, sự thúcbách của đời sống kinh tế và cám dỗ về lợi nhuận của các hành vi phạm tội ma tuý làrất gần nhau, tỉ lệ có việc làm sau cai chỉ chiếm 20%, tỉ lệ tái nghiện vẫn ở mức cao85%

+ Vai trò của các đoàn thể, cấp chính quyền còn yếu Công táctuyên truyền, đặc biệt là tuyên truyền pháp luật về ma tuý vẫn mang nặng tình bột phát,lại thiên về hậu quả, ít chú ý nhân rộng phổ biến mô hình tốt trong phòng ngừa và đấutranh chống tội phạm ma tuý Các tầng lớp xã hội chưa có nhận thức đúng đắn, đầy đủ,thống nhất về nguy cơ và hiểm hoạ ma tuý đối với thanh thiếu niên.

+ Xử lí nhiều vụ án có liên quan đến ma tuý còn chưa đúng người,đúng tội, tính giáo dục chưa cao, nhiều vụ án còn sót lọt tội phạm Mặc dù tội phạm matuý được xếp vào loại đặc biệt nghiêm trọng với mức án nghiêm khắc nhất như chungthân, tử hình, tuy nhiên nhiều vụ án đối tượng tham gia mua bán ma tuý lại là lực lượngbảo vệ pháp luật, trẻ em Trong số tội phạm ma tuý bị bắt giữ, xử lí cũng chỉ khoảng30% là số đối tượng chính có tiền để mua ma tuý, còn lại chủ yếu là số buôn bán nhỏ,

lẻ hay cửu vạn, tàng trữ, vận chuyển hoặc giao nhận thuê Nước ta là nước đang pháttriển, pháp luật đang trên đường hình thành và thường không theo kịp những hiệntượng nảy sinh đa dạng và bất ngờ trong việc lạm dụng tệ nạn ma tuý Mặt khác, tộiphạm ma tuý tiềm ẩn cao ( tỉ lệ giữa số lượng ma tuý 1 năm các con nghiện trung bình

sử dụng cao hơn nhiều so với số lượng ma tuý thu giữ trong thực tế) cùng hiện tượngnghiện và phạm tội về ma tuý truyền thống ở một số gia đình xuất hiện Ở những giađình này, cha mẹ thiếu gương mẫu về đạo đức, nghiện ngập rồi phạm tội về ma tuý vàchính họ đã huấn luyện, đồng loã dẫn dắt con cái mình vào con đường phạm tội Theokết quả một cuộc khảo sát của Công an thành phố Hà Nội về các đối tượng thiếu niênđang sử dụng ma tuý cho thấy 72,2% số các em có người thân có những hành vi xấutrong đó số em có người nhà như anh chị, bố mẹ, ông bà nghiện hút là 48,7%; buônbán ma tuý là 5,2%

+ Thiếu coi trọng vấn đề giáo dục nếp sống văn minh, lí tưởnghoài bão cao đẹp cho thanh thiếu niên là nguyên nhân quan trọng Ngày nay lớp trẻchịu ảnh hưởng của làn sóng văn hoá phương Tây và cơ chế kinh tế thị trường, sự thahoá về lối sống, phẩm chất đạo đức của một số đảng viên thoái hoá biến chất nên chủnghĩa thực dụng đã nảy sinh ở một số thanh thiếu niên Họ coi đồng tiền là trên hết và

sa vào ăn chơi đua đòi, sống không định hướng, không mục đích cao đẹp, thiếu ý thứcrèn luyện, non kém về nhận thức chính trị, thờ ơ và ngại tham gia các hoạt động chínhtrị, xã hội; sa vào phạm pháp Nhiều bạn trẻ quá đề cao " cái tôi" của bản thân màkhông hiểu rằng quyền lợi của mỗi cá nhân phải gắn liền với lợi ích dân tộc Hoạt độngĐoàn, đội cũng thiếu sâu sát, việc phát động phòng chống ma tuý trong các tổ chứcĐoàn thanh niên chỉ dừng ở bề nổi, chưa thực sự đến đối tượng cá biệt, dễ mắc nghiện

và phạm tội; nội dung sinh hoạt còn khô cứng, chưa phong phú, chủ yếu là phát độngcác phong trào theo hình thức, theo mùa vụ, không thường xuyên

2.3.2 Nguyên nhân chủ quan:

+ Về học vấn, theo số liêụ thống kế trên cả nước số người nghiện

mù chữ chiếm khoảng 1,63%, số người nghiện có trình độ tiểu học chiếm 18,24%,trình độ trung học cơ sở là 40,07% Do học kém, sớm bỏ học nên các em có tâm lí chánnản, đua đòi ăn chơi rồi sa vào nghiện ngập, phạm tội Chính thiếu hụt học vấn tạo ramột số khuyết điểm, nhược điểm trong cơ chế động cơ đạo đức, khiến cho cơ chếkhông hợp lí, mất cân đối và linh hoạt Nhiều cuộc điều tra xã hội học của các Bộ,ngành về vấn đề phòng chống ma tuý trong thanh thiếu niên đều đi đến kết luận ma tuý

dễ xâm nhập hơn vào những lớp người thiếu văn hoá, sống thiếu phương hướng, nhất

là trong những xã hội đang có nhiều biến động

+ Ý thức kém, không làm chủ bản thân là yếu tố quan trọng gópphần gia tăng số người nghiện ma tuý Lứa tuổi thanh thiếu niên các em đang trong giaiđoạn phát triển mạnh về thể lực, tâm sinh lí, muốn phô trương, khẳng định sự cam đảm

và bản lĩnh của mình Do đó tâm trạng rất thất thường, dễ xúc động, dễ bị kích động,lòng kiên trì và năng lực kiềm chế thấp Bột phát, nông nổi dẫn đến hành động liều lính

để "làm người lớn" trong đó có nghiện ma tuý Nhiều công trình nghiên cứu đã chỉ ra

sự tò mò của lớp trẻ và sức ép tự nhiên của những trò rủ rê cùng trang lứa là những cúhích đầu tiên đưa thanh thiếu niên đi vào thử dùng ma tuý

+ Thiếu tri thức về phòng chống ma tuý cũng là một nguyên nhângián tiếp dẫn đến tình trạng phạm tội trong giới trẻ Mặc dù ở nhà trường đã cung cấp

cho các em thấy được về tác hại của ma tuý (chương trình này được đưa vào giảng dạy

từ bậc học phổ thông), cùng các phương tiện thông tin đại chúng tích cực tham giatuyên truyền phòng chống song các kiến thức về ma tuý chỉ thực sự có ích, có tác dụnghữu hiệu, trở thành sức mạnh vật chất đối với các em khi gia đình các em luôn ý thức

về giáo dục phòng chống ma tuý và muốn làm việc này các thành viên trong gia đìnhphải có tri thức về vấn đề phòng chống ma tuý Con cái có hiểu biết hạn chế, méo mó

về ma tuý và lâm vào con đường nghiện ngập, phạm tội và bản thân cha mẹ cũngkhông có đủ kiến thức tối thiểu để phát hiện con mình mắc nghiện hay chưa

2.4 Hậu quả của tệ nạn ma tuý với giới trẻ và sự hưng vong trường tồncủa dân tộc- Mối quan hệ giữa ma tuý và căn bệnh thế kỉ HIV/AIDS

Theo tiến sĩ Williams, chuyên gia chống nghiện ma tuý của tổ chức Y tếthế giới thì quá trình dẫn đến nghiện ma tuý thường diễn ra qua 5 giai đoạn sau:

" Dùng ma tuý thấy thú vị, dễ chịu, lâng lâng, khoái cảm không có gì

thì thấy nhạt nhẽo, thèm muốn; Ma tuý đã trở thành nhu cầu, thiếu nó thì thèm muốn không chịu nổi, đi tìm nó bằng mọi cách; Dùng liều lượng ma tuý ngày càng tăng lên; Đấu tranh cai ma tuý- không cai được, lại cai diễn ra với sự khốn khổ về tinh thần, đớn đau về thể xác, kiệt quệ về tài chính, Nếu giai đoạn

4 không thắng nổi, sẽ dẫn đến giai đoạn hoàn toàn nguy hiểm: khủng hoảng tinh thần trầm trọng, vừa huỷ hoại mình, vừa hại gia đình, xã hội bởi hành vi thiếu lí trí, nguy hiểm không lường hết được Ma tuý sẽ biến một con người có văn hoá trở thành vô văn hoá, thân tàn ma dại không làm chủ chính bản thân" 69, tr

120- 121 

+ Về trật tự trị an, ma tuý chính là nguồn gốc nảy sinh tội phạm và các tệnạn xã hội Một con nghiện khi lên cơn tìm đủ mọi cách để thoả mãn cơn nghiện.Nhiều vụ án cướp của giết người dã man, buôn ma tuý, cướp giật thủ phạm đều lànhững kẻ nghiện hút ma tuý ( chiếm trên 70% tổng số vụ phạm tội hàng năm) Do bịkích thích sau khi sử dụng chất ma tuý nhiều người đã phạm các tội như gây rối trật tựcông cộng, hiếp dâm, đua xe trái phép, vi phạm luật lệ giao thông gây hậu quả nghiêm

phạm tội theo sơ đồ sau: dùng ma tuý - nghiện ma tuý - xin tiền gia đình nói dối vàoviệc chính đáng - khi bị lộ là con nghiện, gia đình không cho tiền nữa thì trộm cắp tàisản của gia đình đem bán- hết tài sản gia đình thì lừa người thân, họ hàng, làng xóm -hết cách thì phạm tội để có tiền hút chích, kể cả giết người Những đối tượng nghiện

ma tuý chính là nguồn bổ sung tội phạm

+ Ma tuý gây thiệt hại, tổn thất về kinh tế vô cùng to lớn, làm gia đìnhkhánh kiệt và xã hội hao tốn tiền của Với trên 100.000 con nghiện hiện nay trung bìnhmỗi năm đã đốt khoảng hơn 2000 tỷ đồng Song hành cùng với nó là hàng loạt chi phícho các hoạt động nhằm ngăn chặn và giải quyết hậu quả - cai nghiện như chi phí côngtác tuyên truyền phòng chống ma tuý, chi phí cho công tác vận động xoá bỏ cây thuốcphiện, cần sa; chi phí tổ chức cai nghiện tại cộng đồng, xây dựng và quản lí các trungtấm cai nghiện; chi phí cho hoạt động kiểm soát ma tuý ở biên giới, điều tra truy tố, xét

xử tội phạm về ma tuý; chi phí cho các hoạt động hợp tác quốc tế phòng chống ma tuý

và chi phí về giam giữ cải tạo số người phạm tội về ma tuý ( hàng năm bắt giữ từ19.000- 23.000 người phạm tội về ma tuý) Ở nước ta, chi phí cai nghiện bình quântrong 3 năm 1998-2000 xấp xỉ khoảng 15 tỷ đồng, đã chi hơn 200 tỉ đồng cho các dự

án phòng chống ma tuý

+ Với sức khoẻ, nghiện ma tuý là quá trình nhiễm độc trường diễn làmcho sức đề kháng của cơ thể giảm sút tạo điều kiện cho các căn bệnh phát triển, gâytổn thương đến cơ quan nội tạng Tiêm chích ma tuý là nguyên nhân của nhiều bệnhnhiễm khuẩn, nhiễm độc, viêm tắc tĩnh mạch, viêm mạc nội tạng, viêm gan, lao, nhiễmkhuẩn kém, vô sinh, co giật, xuất huyết, đột quỵ đặc biệt là căn bệnh HIV

+ Ma tuý ảnh hưởng đến quá trình hình thành nhân cách, biến nhữngthanh thiếu niên khỏe mạnh thành bóng ma vật vờ, băng hoại đạo đức xã hội và ảnhhưởng xấu đến nòi giống và sự phát triển, trường tồn của dân tộc Tôn ti trật tự trong

xã hội bị phá vỡ làm nảy sinh hàng loạt mâu thuẫn trong gia đình như mối quan hệ giữacon cái với cha mẹ, giữa vợ chồng, anh em Ma tuý huỷ hoạ và làm xói mòn những nỗ

lực và thành quả mà nhân dân ta xây dựng trong sự nghiệp phấn đấu vì hạnh phúc dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng phồn vinh.

+ Ma tuý đang là cầu nối của căn bệnh HIV - AIDS Theo thống kê mớinhất của Bộ Y tế vào tháng 10/2002, ở nước ta có khoảng 45,000 người nhiễm HIVtrong đó 70 % bị lây qua đường tiêm chích ma tuý Con số này đặc biệt gia tăng ở cácđối tượng thanh thiếu niên lang thang, bụi đời Qua các đợt khám tuyển quân sự hàngnăm cho thấy có tỉ lệ hơn 1% thanh niên nhiễm HIV, chủ yếu qua tiềm chích ma tuý.Hình thức tiêm chích rất đơn giản, nhanh chóng, gọn nhẹ, tiện sử dụng mà lại rất "đã"cơn thèm Khả năng lây nhiễm HIV/AIDS rất cao, nhiều em đã chết ngay khi đangchích hoặc sau khi vừa chích xong do dụng cụ pha chế không đảm baỏ gây tắc, vỡmạch máu hoặc do dùng quá liều Sức lao động hùng hậu của xã hội bị suy giảm domột bộ phận thanh thiếu niên bị suy kiệt sức khoẻ, không còn khả năng lao động, bịsốc chết do chích ma tuý ngày một tăng và do lây nhiễm HIV

2.5 Chính sách của Đảng và Nhà nước ta nhằm ngăn chặn, phòng ngừathảm hoạ ma tuý

Ngay sau khi tổng khởi nghĩa giành chính quyền, ngày 2-9-1945 nướcViệt Nam dân chủ cộng hoà ra đời và trong tuyên ngôn độc lập, chủ tịch Hồ Chí Minh

đã vạch rõ âm mưu thâm độc của bọn thực dân Pháp: " Chúng đã dùng thuốc phiện,

rượu cồn, để làm cho nòi giống ta suy nhược" Ngày 5/3/1952 Thủ tướng Chính phủ đã

ban hành nghị định số 150 TTg quy địnhviệc xử lí đối với những hành vi vi phạm thể

lệ quản lí thuốc phiện bị xử lí như: "tịch thu thuốc phiện tàng trữ hoặc vận chuyển trái

phép; phạt tiền từ một đến năm lần trị giá thuốc phiện lậu Người vi phạm có thể bị truy tố trước toà án nhân dân Đảng và Nhà nước ta đã có thái độ kiên quyết hơn trong

đấu tranh phòng chống ma tuý, thể hiện trong Bộ luật Hình sự năm 1985 và Hiến phápnăm 1992, Bộ luật Hình sự năm 1999 Ngày 2- 1-1993 Chính phủ đã có nghị quyết số06/CP về tăng cường chỉ đạo công tác phòng chống, kiểm soát ma tuý, huy động cáccấp các ngành tham gia Chính phủ đã thành lập Uỷ ban Quốc gia về phòng chống matuý do Phó thủ tướng Chính phủ trực tiếp chỉ đạo nhằm chỉ đạo sát sao, đồng bộ và

hiệu quả các Bộ, ngành huy động được sức mạnh tổng lực nhằm đẩy lùi tệ nạn ma tuý.Ngày 5-12-2000 tại Kì họp thứ 8, Quốc hội khoá X, Quốc hội nước CHXHCN ViệtNam đã thông qua Luật phòng chống ma tuý và Luật này đã có hiệu lực từ ngày 1-6-2001.

Đảng và Nhà nước ta cũng rất chú trọng tới công tác phòng chống matuý, đặc biệt là phòng chống ma tuý trong thành thiếu niên Chương trình hành độngphòng chống ma tuý giai đoạn 2001- 2005 của Chính phủ được Thủ tướng Chính phủban hành ngày 28- 12-2000 nêu ra 5 mục tiêu phòng chống ma tuý từ 2001- 2005

trong đó nhấn mạnh vai trò của công tác tuyên truyền " đẩy mạnh công tác giáo dục,

tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân về tác hại của ma tuý và các biện pháp phòng ngừa ma tuý Các chỉ thị, nghị quyết, đường lối của Chính phủ ở TW nhằm ngăn chặn thảm hoạ ma tuý trong thanh thiếu niên" Chính phủ cũng có hàng loạt chỉ thị nghị

quyết chỉ đạo, giải quyết vấn đề thanh thiếu niên nghiện hút phạm tội có liên quan đến

ma tuý như Kế hoạch 1413 liên ngành giữa Bộ Giáo dục Đào tạo, Bộ Công an, Bộ Laođộng thương binh xã hội, Bộ Y tế, TW Đoàn, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam nhằmngăn chặn tệ nạn ma tuý trong học sinh, sinh viên; ngày hội gia đình, trẻ em lang thangnhằm kêu gọi các tổ chức hợp sức đấu tranh đẩy lùi tệ nạn ma tuý; thực hiện chươngtrình 06 Quốc gia phòng chống tội phạm, ngành Công an đã xây dựng đề án 3 nhằmphòng chống tệ nạn ma tuý ở trẻ em

2.5.2 Dựa trên các chỉ thị, Nghị quyết các văn bản chỉ đạo củaChính phủ, mỗi địa phương đã có những chính sách riêng, giải pháp cụ thể phù hợp vớiđiều kiện thực tế giải quyết kịp thời những khó khăn vướng mắc, để đường lối chủtrương của Đảng đi vào quần chúng Quảng Ninh, một tỉnh ven biển, có nhiều đảo và

số con nghiện đứng đầu nước, chính quyền tỉnh đã đầu tư xây dựng một trung tâm cainghiện tại đảo để cai nghiện cho các con nghiện, bước đầu đạt hiệu quả đáng khích lệ

2.5.3 Đảng và Nhà nước ta đang thực hiện đường lối đổi mới, hợp

tác rộng rãi với các nước thực hiện phương châm: " Việt Nam sẵn sàng là bạn và là đối

tác tin cậy với tất cả các nước trên thế giới" Khoá họp đặc biệt lần thứ 20 của Đại hội

đồng Liên hợp quốc bàn về ma tuý trên thế giới gồm 138 nước tham dự đã nêu cao

khẩu hiệu " Đoàn kết chống lại thảm hoạ hàng đầu của thế giới trong thế kỉ 21" Trong

những năm qua Việt Nam đã có nhiều biện pháp đồng bộ nhằm ngăn chặn hiểm hoạ

ma tuý, phối hợp cùng các nước làng giềng trong khu vực như Trung Quốc, Thái Lan,Lào, Campuchia bàn bạc có những giải pháp đấu tranh phòng ngừa hữu hiệu

Chương II

NỘI DUNG THÔNG TIN TUYÊN TRUYỀN PHÕNG CHỐNG MA TUÝ

TRONG THANH THIẾU NIÊN TRÊN BÁO CHÍ

Tuyên truyền là một trong những chìa khoá thành công trong ngăn ngừa, phòng chống tệ nạn ma tuý trong thanh thiếu niên.

Mặc dù Luật pháp là một trong những yếu tố quan trọng trong chiến lượckiểm soát ma tuý quốc gia vì chúng quy định khái quát những chuẩn mực hành vi trong

xã hội những quan trọng hơn là làm để các đối tượng có nguy cơ nghiện ma tuý tựnhận thức được rằng sử dụng ma tuý là đi ngược lại với lợi ích của cá nhân, từ đó điềuchỉnh thái độ hành vi Chính sự tiếp thu các quy chuẩn đó là chức năng cốt lõi củaphòng ngừa và phòng ngừa vẫn là chiếc chìa khoá dẫn đến thành công lâu dài Phươngthức tiếp cận chủ yếu là truyền bá thông tin, một khi con người biết được các hậu quảtiêu cực của sử dụng ma tuý thì họ sẽ lựa chọn không sử dụng ma tuý Bộ Văn hoáthông tin phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an đã nhiều lần mở các đợt cao điểm tuyêntruyền PCMT, vận động quần chúng tham gia PCMT Trong 3 năm ( 1998- 2000) cảnước đã có 183.582.417 lượt người được tuyên truyền phòng chống ma tuý và 685.570chương trình tin, bài về PCMT được truyền thông trên các báo, đài

Tuyên truyền là "vác xin" ngăn ngừa hiệu quả tệ nạn ma tuý Tuyêntruyền giúp cho nhân dân hiểu rõ tác hại của ma tuý đồng thời nâng cao ý thức chủđộng phòng ngừa bản thân, gia đình và tích cực tham gia ngăn chặn thảm hoạ ma tuý.Hình thức tuyên truyền phải rộng rãi, phong phú, phù hợp với mọi đối tượng, lứa tuổinhư tuyên truyền miệng, phát tờ rơi Việc tuyên truyền cần phải có một kế hoạch đồng

bộ, thống nhất Bên cạnh việc nâng cao nhận thức chung của toàn xã hội, cần tập trungnâng cao trách nhiệm của các ngành, các cấp, đặc biệt là chính quyền cơ sở lồng ghépđồng bộ các chương trình trong công tác tuyên truyền, giáo dục

Về chính sách, đường lối chỉ đạo công tác tuyên truyền phòng chống matuý của Đảng, Nhà nước ta trong những năm qua và phương hướng chỉ đạo nhằm pháthuy hiệu quả vai trò công tác tuyên truyền phòng chống ma tuý, Báo cáo chính trị đại

hội IX Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ rõ " Thực hiện cơ chế, giải pháp đồng bộ về tuyên

truyền, giáo dục, chữa trị, đào tạo nghề, tạo việc làm, xử lí nghiêm theo pháp luật những hành động gây ra tệ nạn xã hội Xây dựng nếp sống lành mạnh trong toàn xã

hội, ngăn chặn lây nhiễm HIV/AIDS; tổ chức cho bệnh nhân AIDS và người nghiện

ma tuý, giúp họ sống, lao động có ý nghĩa trong cuộc sống cộng đồng" 9, tr 7

 Bộ Văn hoá thông tin là thành viên của Uỷ ban quốc gia phòng chống ma tuýtrong những năm qua đã tập trung đẩy mạnh nhiều biện pháp thông tin tuyêntruyền, giáo dục truyền thông phòng chống ma tuý đồng bộ theo 6 nhiệm vụ

mà Chính phủ đề ra là Đẩy mạnh công tác giáo dục truyền thông, Quản lí vàkiểm soát chặt chẽ các tiền chất và xoá bỏ trồng cây có chất ma tuý, Đẩy mạnhđấu tranh phòng chống tội phạm về ma tuý, Xây dựng và hoàn thiện hệ thốngpháp luật về phòng chống ma tuý, Tăng cường và nâng cao hiệu quả công táccai nghiện ma tuý, Tăng cường công tác hợp tác quốc tế về phòng chống matuý

Báo chí với chức năng thông tin chính trị xã hội là công cụ tuyên truyền hiệu quả đấu tranh chống TPMT bởi:

Báo chí luôn thông tin kịp thời những vấn đề bức xúc, thời sự của đờisống xã hội, đặc biệt là vấn đề phòng chống ma tuý Ma tuý là vấn đề nóng bỏng củatoàn xã hội quan tâm nên báo chí dành một dung lượng thông tin đa dạng, phong phú

để phản ánh kịp thời vấn đề này Tất cả các vấn đề như văn bản, chỉ thị về phòng chống

ma tuý, vụ án ma tuý mới khám phá, phong trào phòng chống ma tuý, các sự kiện, hoạtđộng liên quan đến ma tuý ở khắp mọi miền đất nước đều được phản ánh nhanhchóng, cập nhật trên báo chí

Đối tượng tiếp nhận thông tin của báo chí rất đông Dân số nước ta hơn

70 triệu người, báo chí có lực lượng độc giả đông đảo, hùng hậu luôn mong muốn tiếpnhận những thông tin nóng, chất lượng nhất trong đó có thông tin về tệ nạn ma tuý, đặcbiệt là ma tuý trong thanh thiếu niên

+ Nội dung thông tin phong phú, đa dạng, thông tin thời sự kịp thời chobạn đọc mọi vấn đề liên quan đến hoạt động phòng chống ma tuý trong thanh thiếuniên Cùng một vấn đề có thể có nhiều báo phản ánh dưới góc độ, cách nhìn khác nhau.Qua báo chí công chúng có thể có cái nhìn toàn diện về một vấn đề có liên quan đến

+ Giáo dục, nâng cao ý thức của mỗi cá nhân nhằm liên kết các thànhviên trong cộng đồng tham gia xây dựng xã hội lành mạnh không có ma tuý Tính xãhội của báo chí đặt nó vào vị trí hàng đầu trong nâng cao dân trí, giáo dục thẩm mĩ,hình thành phẩm giá cá nhân cũng như tầm văn hoá của cộng đồng Báo chí cung cấpcho công chúng một dung lượng kiến thức khổng lồ về mọi mặt để họ tiếp nhận và tựhoàn thiện mình sống đẹp hơn.

+ Giải trí, hướng mọi người trong xã hội hoạt động lành mạnh, tránh xa

tệ nạn ma tuý Giải trí là một chức năng của báo chí Công chúng có thể tìm đến vớibáo chí như một món ăn tinh thần bổ ích sau những giờ làm việc căng thẳng tránh xanhững thú tiêu khiển tầm thường, trong đó có tệ nạn ma tuý

+ Không có hình thức tuyên truyền nào hiệu quả hơn báo chí Các hìnhthức tuyên truyền khác đối tượng tiếp nhận hẹp hơn báo chí rất nhiều Một chươngtrình, một số báo có lượng độc giả, khán giả tiếp nhận là hàng vạn, hàng triệungười Báo chí Việt Nam với hơn 500 cơ quan báo, xuất bản gần 700 ấn phẩm/kì, mỗinăm có 550 triệu bản báo tạp chí được phát hành Thông tin báo chí đến rất nhanh vàhiệu quả tuyên truyền rộng rãi

Báo chí bồi dưỡng tri thức, văn hoá và giáo dục lối sống đẹp trong giới trẻ, tạo đòn bẩy trong công tác tuyên truyền phòng chống ma tuý.

Theo định nghĩa của cuốn đại từ điển bách khoa toàn thư Liên Xô,

Văn hoá là " trình độ phát triển lịch sử của xã hội và các hình thức tổ chức đời

sống và hành động của con người, cũng như các giá trị vật chất và tinh thần của con người tạo ra." Văn hoá là " tổng thể các giá trị phức hợp các mặt tình cảm, tri thức, vật chất và tinh thần của xã hội, bao gồm cả phương thức sống, những quyền có bản, những truyền thống" 38, tr 5 .

Văn hoá thẩm mĩ của nhân cách là sự thống nhất các tri thức, quan điểm,tình cảm, thị hiếu, nhu cầu, năng lực, thói quen, chuẩn mực mang tính thẩm mĩ, thểhiện trong hành vi và hoạt động ứng xử của con người Văn hoá thẩm mĩ nhân cách có

4 chức năng" Chức năng thông tin nhận thức, chức năng định hướng giá trị, chức năng

hoạt động ý chí và chức năng quan trọng là chức năng giao tiếp điều chỉnh tức

là con người tự điểu chỉnh hành vi, hoạt động theo những xúc cảm và chuẩn mực thẩm mĩ của mình" 29, tr 103  Giáo dục thẩm mĩ giúp con người hình thành

nhân cách tích cực sáng tạo, có khả năng tiếp nhận và đánh giá cái đẹp; hoànthiện cái đẹp biết sống theo những quy luật của cái đẹp và theo những luật lệ sinhhoạt công cộng XHCN, phù hợp với thuần phong mĩ tục của dân tộc Việt Nam

Báo cáo chính trị Đại hội Đảng lần thứ IX nêu rõ "Văn hoá là nền

tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế- xã hội Mọi hoạt động văn hoá nhằm xây dựng con người CNXH và phát triển nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc" 9, tr 17 Văn hoá thấm

nhuần vào mọi lĩnh vực, mọi hoạt động của đời sống xã hội, trở thành nhân tố thúcđẩy con người tự hoàn thiện nhân cách, nêu cao lòng tự hào dân tộc, rèn luyện đạođức và lương tâm nghề nghiệp, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, xây dựng nếpsống văn minh, tác phong công nghiệp

Báo chí góp phần nâng cao trí thức văn hoá, giáo dục nhân cách, bồidưỡng lí tưởng sống và gây dựng bản lĩnh văn hoá cho giới trẻ góp phần xây dựng một

xã hội trong sạch, lành mạnh không có tệ nạn xã hội đặc biệt là ma tuý vì văn hoá làmột lĩnh vực quan trọng trong đời sống tinh thần của mỗi xã hội, có quan hệ trực tiếptới từng người, từng gia đình, hàng giờ, hàng ngày Báo chí không chỉ là tấm gươngphản ánh, là phương tiện chuyển tải tri thức mà từ lâu được xã hội thừa nhận là độnglực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của văn hoá, có khả năng góp phần to lớn vàoviệc nâng cao dân trí và hoàn thiện diện mạo văn hoá của mỗi quốc gia cũng như nhâncách của mỗi công dân

Báo chí vừa là công cụ truyền bá văn hoá vừa là sản phẩm văn hoá Cuộcsống hiện đại vận động với tốc độ khẩn trương, thông tin trở thành những thông tinđịnh hướng trong đó có thông tin thuộc lĩnh vực thông tin tinh thần nói chung, thôngtin tâm hồn tình cảm nói riêng chiếm một lượng không nhỏ Báo chí còn tổ chức hoạtđộng văn hoá Khi những kiến nghị về lí tưởng, đạo đức, lối sống và nghệ thuật đưa ra

được công chúng chấp nhận thì báo chí có khả năng trực tiếp tham gia tổ chức các hoạtđộng văn hoá Phong trào xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hoá, phong tràolàng văn hoá, phong trào cha mẹ mẫu mực con hiếu thảo được phát động rộng rãi trênbáo chí Nó góp phần cho con người sống thiện hơn, có trách nhiệm với bản thân mình

và cả xã hội Báo chí còn là diễn đàn văn hoá, một trường giao lưu văn hoá, hội tụ vàkiểm nghiệm các giá trị văn hoá Qua báo chí mọi người có thể đóng góp những suynghĩ, nhận định để bàn bạc, thảo luận từ đó có những biện pháp thích hợp để phòngchống hiệu quả tệ nạn ma tuý

Trong cụộc chiến chống ma tuý, văn hoá báo chí có vai trò rất quantrọng Tệ nạn xã hội là cái phản văn hoá, do vậy phải xây dựng một đời sống văn hoálành mạnh, không để khoảng trống cho cái phản văn hoá xen vào Báo chí đã phátđộng, cổ vũ phong trào quần chúng phòng chống tệ nạn ma tuý trong thanh thiếu niên,đưa phong trào sâu rộng ra toàn xã hội thông qua nhiều biện pháp, hình thức khácnhau Đặc biệt đối với giới trẻ, báo chí chính là một phương tiện, công cụ bồi bổ kiếnthức, bồi dưỡng lí tưởng sống, nhân cách cao đẹp cho thanh thiếu niên

I Thực trạng tình hình tệ nạn ma tuý trong thanh thiếu niên phản ánh trên một số tờ báo, tạp chí được khảo sát:

1 Cung cấp kịp thời, đầy đủ thông tin phòng chống ma tuý trên thế giới giúp độc giả nắm bắt được bức tranh toàn cảnh của tình hình ma tuý thế giới:

Luật báo chí năm 1990 khẳng định " Công dân có quyền được thông

tin qua báo chí về mọi mặt của tình hình đất nước và thế giới" 49, tr 261 và

báo chí có nhiệm vụ và quyền hạn thông tin trung thực về mọi mặt của tình hìnhđất nước và thế giới cho quần chúng nhân dân Trong hàng loạt những thông tinđối nội mà công chúng hàng ngày tiếp nhận qua báo chí có thông tin về đề tàiphòng chống ma tuý trong thanh thiếu niên

1.1 Tình hình nghiện ma tuý, tội phạm ma tuý, hoạt động đấu tranh phá

án của lực lượng chức năng các nước

Ma tuý là vấn đề toàn cầu Tất cả các nước trên thế giới đều nỗ lực đấutranh ngăn chặn phòng chống hiểm hoạ ma tuý Báo chí với chức năng thông tin tuyêntruyền đã thường xuyên phản ánh kịp thời những biến động chính trị, xã hội trong đó

có hoạt động đấu tranh phòng chống ma tuý ở tất cả quốc gia, các khu vực trên thếgiới Qua báo chí công chúng sẽ nắm bắt được bức tranh toàn cảnh tình hình phòngchống ma tuý như số lượng con nghiện, tội phạm ma tuý, các chuyên án lớn, biện phápphòng ngừa đấu tranh ngăn chặn tội phạm ma tuý cũng như hậu qủa khủng khiếp tệnạn này gây ra Phần này thường nằm trong phần thông tin đối nội dịch từ các trangtin quốc tế, lấy từ trên mạng hoặc của phóng viên thường trú gửi về

Hiện nay, ngoài những vấn đề phát triển khoa học kĩ thuật, tình hìnhchính trị xã hội, thông tin về phòng chống ma tuý trên các tờ báo của nước ta kháphong phú Các báo thường xuyên đăng tải những vụ án ma tuý lớn, báo động tìnhtrạng lây lan sử dụng ma tuý gia tăng mạnh trong giới trẻ, công tác đấu tranh phòngchống hiểm hoạ này của các nước, những điển hình trong đấu tranh chống tội phạm matuý Ấn tượng mạnh của những bài báo này với công chúng là những con số cảnh báo

về hiểm hoạ ma tuý, những thủ đoạn mới hết sức tinh vi trong thế giới buôn lậu ma tuý,chính sách, giải pháp độc đáo của tình hình ma tuý các nước Cách hành văn lôgic,mạch lạc, thông qua những biểu đồ, tranh ảnh sinh động, bạn đọc sẽ cảm nhận được matuý đang là vấn đề vô cùng nan giải, phức tạp và mỗi nước bằng nỗ lực của mình đanggắng sức diệt trừ hiểm hoạ này

Một trong những đóng góp của thông tin đối nội về vấn đề phòng chống

ma tuý trong thanh thiếu niên là phản ánh sinh động, toàn diện về tình hình đấu tranh,phòng chống ma tuý khắp các nước trên thế giới từ con số người nghiện, số tội phạm,nguyên nhân phạm tội và chính sách, biện pháp của các chính phủ nhằm thiết thựcngăn chặn Qua lượng thông tin phong phú này, bạn đọc hiểu biết thêm về thế giớiquan xung quanh và mối liên hệ giữa tình hình ma tuý trong nước với tình hình ma tuýthế giới và tạo một góc nhìn khách quan về những nỗ lực, cố gắng của Chính phủ vànhân dân Việt Nam cùng với toàn cầu tích cực ngăn chặn hiểm hoạ này Không chỉ

riêng các tờ báo ngành công an, pháp luật mà ở hầu hết các báo đều thường xuyên

đăng tải những bài báo về đề tài này Nếu " Cuộc chiến ma tuý ở vùng tam giác vàng"

của tác giả Lộc Mai trên báo Pháp luật ngày 24/6/1999 phản ánh cuộc chiến vô cùng

cam go quyết liệt của các nước trong vùng trước cơn bão ma tuý khủng khiếp, "Bùng

nổ cơn sốt ecstasy" trên tờ Công an TP Hồ Chí Minh ngày 24/8/2000 báo động về một

hiểm hoạ mới do sự đột biến gia tăng của một loại ma tuý đặc biệt nguy hiểm đang

hoành hành dữ dội, thì " Cuộc chiến chống tội phạm ma tuý thế giới- một năm nhìn

lại " ( báo Công an Tp Hồ Chí Minh, ngày 13/1/2000) của Vương Quang Vĩnh đi sâu

đánh giá tình hình tội phạm ma tuý và những nỗ lực của toàn cầu nhằm vạch mặtnhững kẻ buôn lậu " cái chết trắng", tuyên truyền, giáo dục cho mọi người, nhất là giới

trẻ tránh xa ma tuý còn bài báo " Australia mỗi năm thiệt hại 19 tỉ USD vì ma tuý"

của tác giả Phương Lan trên báo Công an Nhân dân ngày 16/3/1999 lại đi sâu khai thác

về một vấn đề khá nhạy cảm và nghiêm trọng không chỉ của riêng Australia là mức độ

thiệt hại khổng lồ do ma tuý gây ra của tất cả các quốc gia trên thế giới , "Trung

Quốc chống ma tuý có hiệu quả" (Nhân dân, 9/4/2000) khẳng định những nỗ lực của

đất nước đông dân nhất thế giới trong kiềm chế tệ nạn ma tuý Có thể nói mỗi bài báo

là một bức tranh hiện thực sống động về tình hình ma tuý các nước và các điểm nóng

ma tuý trên thế giới mà chính những dịch giả là "hoạ sĩ" sáng tác

Đề tài khá nhạy cảm, luôn thu hút được sự chú ý của đông đảo độc giả làmảng đề tài về các băng nhóm cuộc thanh trừng giữa các đảng phái maphia, các đườngdây buôn bán ma tuý lớn trên thế giới và các vụ án ma tuý nổi tiếng, chân dung các ôngtrùm ma tuý hay những vụ xì căng đan có dính líu đến ma tuý của các ngôi sao mànbạc Tuy nhiên đa số nội dung các bài báo này thiên về thông tin câu khách, chủ yếuđáp ứng sự tò mò của độc giả mà xem nhẹ tác dụng răn đe, phòng ngừa hoặc giáo dụcphòng chống ma tuý Có thể bắt gặp ở hầu hết các báo và xuất hiện thường xuyên,thông tin khá cập nhật ở một số tờ báo pháp luật và của ngành Công an Điển hình là

bài " Giữa các phe phái maphia thuốc phiện ở Mêhico: Một cuộc chiến đẫm máu và

nước mắt" ( Pháp luật, 3/9/2001) miêu tả cuộc chiến như cơm bữa giữa hai phe phái

ma tuý đầu sỏ nhằm độc quyền buôn bán thuốc phiện với những chi tiết khá lâm li và

rùng rợn như "Người ta đếm được 45 lỗ thủng trên xe và 20 viên đạn trên thân thể vị

giám mục Chủ mưu vụ này là một tên trùm thuốc phiện Vệ sĩ của tên trùm thuốc phiện Guaman lại là những cảnh sát liên bang, các chỉ huy trưởng cảnh sát các bang lại là người lĩnh trách nhiệm vận chuyển thuê cho bọn buôn lậu thuốc phiện Chỉ trong 18

tháng, nó đã đưa hơn 200 tấn cô cain vào LosAngeles"; còn trong bài " Con trai phó

thủ tướng Đan Mạch bị kết án tù vì tội buôn lậu ma tuý " (Tiền phong, 7/6/2002) lại

thu hút độc giả ngay từ tít đề khá giật gân của nó, " Buôn lậu ma tuý kiểu hiện đại"

(Công an TP Hồ Chí Minh, 4/10/2000) hấp dẫn độc giả ngay từ những câu đầu tiên "

Với 4 cô gái nhảy sexy giả dạng làm nhà nhân chủng học đánh cướp một chiếc trực thăng để đi buôn lậu ma tuý, mặc dù thất bại, đây cũng là một sáng kiến mới hết sức táo bạo" Từ những ví dụ điển hình về những cô người mẫu đã phải " trơ xương vì

hêroin" hay xài ma tuý " để tăng thêm phần ma quái khi biểu diễn" và qua lời tâm sự

cảnh báo của bà Marion Smith, một đại diện của nhiều người mẫu trong bài "Khi các

người mẫu sử dụng ma tuý" (Công an TP Hồ Chí Minh, 18/6/1998), tác giả đã gián

tiếp gửi tới độc giả một thông điệp ngầm: " Ma tuý càng ngày càng ăn sâu vào giới

biểu diễn Đa số các người mẫu còn rất trẻ, họ có ý nghĩ cần phải có ma tuý để tỉnh táo trước công chúng Thêm vào đó họ nghĩ rằng ma tuý sẽ giúp cho họ giữ được dáng người mảnh khảnh, bởi ngày nay mốt người ốm đói lại bắt đầu thịnh hành" Hay bài

"Thứ ma tuý khủng khiếp nhất trên hành tinh chúng ta" ( An ninh thế giơí,

16/5/2001) phản ánh về loại ma tuý " crack- những viên bi nhỏ bằng đầu que diêm,

màu xám trắng và được hút bằng tẩu Các chuyên gia nghiên cứu gọi crack là ma tuý " sát thủ" Khả năng gây nghiện của nó thì vượt qua mọi loại ma tuý có trên thế gian này" Có thể bắt gặp hàng loạt bài báo vụ án ma tuý giật gân kiểu này với những tít đề

khá li kì như "Về một gia đình trùm ma tuý khét tiếng nhất Mexico", " Khi dấu vết

ma tuý được tìm thấy ở quốc hội!", " Đường dây buôn bán ma túy siêu quyền lực

ở Mexico", " Cả châu Âu đang lao đao vì hiểm hoạ ma tuý", " Một làng chỉ bán côcain"

Thực tiễn cuộc đấu tranh phòng chống ma tuý luôn phát sinh những thủđoạn mới bọn tội phạm sử dụng để buôn bán vận chuyển ma tuý bất hợp pháp đòi hỏilực lượng truy bắt phải kịp thời có biện pháp hữu hiệu ngăn chặn Thông tin báo chíquốc tế liên tiếp vạch trần những ngón nghề tinh vi " độc nhất vô nhị" của bọn tộiphạm để quần chúng chủ động phòng ngừa đồng thời giúp lực lượng chức năng có biện

pháp kịp thời truy bắt như: thủ đoạn " Dùng máy bay quân sự để buôn lậu ma tuý"- (

Công an TP Hồ Chí Minh, 20-11-1998), những thủ đoạn không thể ngờ tới như cưa vỏ

ốc sên còn sống, nhét hêroin rồi hàn lại hay giấu trong đế giày, xe lăn trong bài "

Chuyển vận ma tuý 1.001 cách của bọn buôn lậu"( Công an TP Hồ Chí Minh,

20-12-1999)

Do đó nhà báo phải có nhãn quan chính trị nhạy bén và tài năng nghềnghiệp để lựa chọn và chuyển tải thông tin chính xác, có lợi nhằm đáp ứng tốt yêu cầutuyên truyền phòng chống ma tuý

1.2 Về hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng chống ma tuý, báo chíthường xuyên cung cấp cho bạn đọc những hoạt động hợp tác quốc tế, ngoại giao củaĐảng và Nhà nước ta trong mọi lĩnh vực, trong đó có những hoạt động tích cực củaViệt Nam và nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế trong việc phòng chống ma tuý ViệtNam đã tham gia cả 3 công ước quốc tế về phòng, chống, kiểm soát ma tuý ( Công ướcthống nhất về các chất ma tuý 1962, Công ước về các chất hướng thần 1971, Công ướcLiên hợp quốc về chống buôn bán bất hợp pháp các chất ma tuý và các chất hướng thần1988) và đã hợp tác với các nước và tổ chức quốc tế, đặc biệt là UNDCP Việt Namcũng tham gia tích cực vào các chương trình phòng chống ma tuý trong khu vực, cùngcác nước ASEAN phấn đấu đạt mục tiêu "Vì một ASEAN không có ma tuý vào năm2015" Những hoạt động này thường được phản ánh, đăng tải trên trang nhất báo Nhândân, trang thông tin quốc tế của các tờ báo khẳng định rõ nỗ lực của nước ta và cácnước trên thế giới góp phần động viên thúc đẩy các tổ chức quốc tế, các nước bạn hợp

tác, giúp đỡ Việt Nam đẩy lùi vĩnh viễn hiểm hoạ ma tuý Điển hình là bài " Việt

Nam-Lào hợp tác phòng chống ma tuý" phản ánh hoạt động hợp tác phòng chống ma tuý

của hai nước Việt- Lào trên báo Công an nhân dân ngày 18/6/1999, bài "Tăng cường

hợp tác kiểm soát ma tuý khu vực châu Á" ( Pháp luật, 3/9/1998), " AIPO tăng cường hoạt động ngăn chặn hiểm hoạ ma tuý" (Pháp luật, 31/1/2002) đăng bài phản ánh

đóng góp của Việt Nam trong những hoạt động ngăn chặn hiểm hoạ ma tuý

1.3 Tác động tiêu cực của ma tuý với thanh niên thế giới

Ma tuý gây hậu quả tiêu cực cho cả thế hệ thanh niên những chủ nhân, laođộng chính của thế giới Một số tờ báo thường xuyên đăng tải những thông tin về matuý như trang quốc tế của báo Nhân dân, báo Công an TP Hồ Chí Minh dịch, đăng tảicác bài báo của các tác giả nước ngoài, những chuyên gia nghiên cứu về ma tuý, các tổchức phòng chống ma tuý về hiểm hoạ ma tuý đối với thanh niên

Thanh niên là đối tượng lao động chính của mỗi dân tộc Tuy nhiên khidính vào ma tuý họ sống sa đoạ, lười biếng và sẵn sàng làm bất cứ việc gì kể cả phạmtội để hút xách Những thanh niên nghiện ngập không làm ra của cải đóng góp cho xãhội mà tất cả thơì gian và tiền bạc họ đều đốt qua lỗ tẩu, gây một trào lưu tư tưởng, tiêucực cho toàn thể xã hội Báo chí đã lên tiếng cảnh báo về tình trạng lạm dụng buôn bán

ma tuý của thanh thiếu niên và ảnh hưởng nghiêm trọng của nó với sự phát triển củamỗi quốc gia và toàn cầu

Tuy nhiên, nội dung thông tin truyền tải trên báo chí về đề tài phòngchống ma tuý trong thanh thiếu niên còn khá hạn chế, chủ yếu vẫn thiên về thông tincảnh báo bề nổi, đôi lúc giật gân câu khách đánh vào trí tò mò của độc giả Một trongnhững ưu điểm của thông tin báo chí là đề cập tới những vấn đề hết sức bức xúc về tình

trạng nghiện ngập ma tuý ngày càng gia tăng và nguy cơ trẻ hoá Với tít đề "Australia

báo động về tình hình giới trẻ nghiện rượu và ma tuý" ( Công an TP Hồ Chí Minh,

24- 8- 2000) đã trích đăng những con số rùng mình: " 25% trẻ vị thành niên bị nghiện

đều thuộc vào các băng nhóm do những tên trùm buôn lậu ma tuý, gần 50% sinh viên đại học ở Australia đã đều qua thử ma tuý Chính quyền liên bang Australia đã cho

phát hành một tập tài liệu gọi là vũ khí giúp các gia đình chống ma tuý" Bài "Buôn

lậu ma tuý qua biên giới Mỹ- Mêhico" ( Pháp luật, 14/2/2002) vạch trần thủ đoạn hết

sức dã man của bọn tội phạm " Đối với những tên trùm ma tuý các em thiếu niên là

những người làm thuê ngoan ngoãn, đáng tin và tốn ít chi phí Không có nơi nào lực lượng chuyên chở ma tuý trẻ em lại phổ biến như ở khu vực biên giới vùng El Paso, một ngả thâm nhập quan trọng trong đường dây buôn lậu ma tuý từ Mêhico vào Mĩ Năm 1997 có 83 em nhỏ đã bị bắt khi đang chuyên chở ma tuý nhưng năm 2000 đã có tới 155 Tình trạng nhức nhối này dẫn đến một vấn đề phức tạp và rắc rối là việc bắt giữ và xét xử những can phạm nhỏ tuổi này trở thành vấn đề khó khăn, hình phạt với các em thường là nhẹ; án treo hoặc vài tháng giam giữ." Và hậu quả thiệt hại quan

trọng hơn là các em đã bị tổn thương tâm hồn bởi mình đã phạm tội, tâm trạng sợ hãi

và xấu hổ cho danh dự gia đình luôn thường trực qua kết luận " nỗi buồn lớn nhất đã

gây cho gia đình mình là việc các em đã trở thành những người bạn phạm pháp ngay khi còn ở lứa tuổi ngồi trên ghế nhà trường, lứa tuổi dành cho việc học tập, tu dưỡng

để trở thành những người có ích cho xã hội" Trong bài " Cuộc chiến chống ma tuý

đầy chông gai ở Thái Lan" (Pháp luật, 8- 1- 1999) cũng cảnh báo " Cục trấn áp ma tuý

Thái Lan ước tính ở Thái Lan có ít nhất 1,2 triệu người nghiện ma tuý bao gồm đủ các thành phần, hầu hết là thanh niên, so với 10 năm trước con số này là 850.000 người".

Với tựa đề khá ấn tượng " Tỉ lệ 1/5 học sinh sử dụng ma tuý" ( Công an TP Hồ Chí

Minh, 20- 6- 2001) đã nêu rõ biện pháp cấp bách của chính phủ Anh trước tình trạng

nguy kịch trên " hiện nay 93% trường trung học và 75% trường tiểu học đã có một

chương trình giáo dục về ma tuý so với 86% và 61% năm 1997 Nhà chức trách cho biết ngân quỹ dành cho giáo dục cảnh báo ma tuý sẽ tăng từ 7.5 triệu bảng trong năm

2000 - 2001 tới 17,5 triệu bảng trong năm học 2003- 2004."

Ngày nay trong sự phát triển vũ bão của toàn xã hội, loài người đangphấn đấu xây dựng một xã hội công bằng văn minh tuy nhiên sự phát triển của toàn cầuđang bị đe doạ bởi hiểm hoạ ma tuý Giống nòi bị suy kiệt, của cải bị lãng phí, cácnước nghèo đã là những con nợ lớn lại phải gánh thêm khoản chi cho công tác phòngchống ma tuý tốn kém hàng tỉ đôla Không một đất nước nào không bị bóng ma của matuý đe doạ Ma tuý trong trường học đã trở thành một vấn nạn ở châu Âu và những

biện pháp giáo dục phòng chống ma tuý hiệu quả hiện là một vấn đề hết sức quan trọng

và cần thiết với chính phủ nhiều nước Độc giả có thể biết cách làm hay trong bài

"Phòng chống ma tuý từ tiểu học" ( Tuổi trẻ TP Hồ Chí Minh, 14-1-1999) như ở Hà

Lan, học sinh phải trải qua những tiết học có tên là " đối diện trong nhà tù" gặp gỡ, tròchuyện với những người nghiện ma tuý để biết cách ứng xử và cách nói không với matuý còn chính phủ Anh đã khuyến khích thành lập các đội, nhóm tuyên truyền và giáodục ma tuý cho thanh niên Báo chí đã khẳng định rõ bằng các giải pháp phù hợp, tất cảcác quốc gia đang không ngừng nỗ lực ngăn chặn tệ nạn ma tuý

1.4 Những hoạt động tích cực và việc áp dụng tiến bộ khoa học kĩ thuậtcủa các nước nhằm ngăn chặn hiệu quả tệ nạn ma tuý trong thanh thiếu niên trong lĩnhvực cai nghiện ma tuý, đấu tranh chống tệ nạn buôn bán, sử dụng ma tuý

Trong hoạt động hợp tác quốc tế chúng ta thường xuyên học hỏi tiếp thunhững kinh nghiệm, bài học của các nước từ thực tế cuộc đấu tranh ngăn chặn tệ nạn

ma tuý, từ đó áp dụng sáng tạo phù hợp vào thực tiễn nước ta Các bài viết chủ yếu làbài dịch, viết dưới dạng tổng luận khoa học của các nhà nghiên cứu chuyên ngành vềphòng chống ma tuý, phân tích rõ ưu nhược điểm và biện pháp khắc phục Thời đại kỉnguyên của công nghệ và khoa học kĩ thuật, khoa học công nghệ hỗ trợ khá tích cựctrong công tác đấu tranh phòng chống ma tuý Những tiến bộ khoa học này được

chuyển tải khá rõ trên báo chí như bài " Chó điện tử chuyên phát hiện ma tuý, chất nổ

và hàng cấm" (Công an Tp Hồ Chí Minh, 26/1/1999) tác giả Nam Tiến cung cấp cho

bạn đọc thông tin khá thú vị về một loại chó điện tử có kích thước nhỏ gọn với khả

năng "truy tìm ma tuý rất đáng tin cậy gấp 100 lần nhân viên điều tra" nên " chó điện

tử còn là một công cụ làm việc không hề mệt mỏi hoặc gây kinh hãi cho dân chúng".

Hay bài " Huấn luyện chuột làm nhiệm vụ phát hiện mìn và ma tuý" (Công an nhân

dân, 22/8/2002) kể về một loại chuột đánh hơi ma tuý và có thể len vào mọi ngócngách đánh hơi phát hiện ma tuý

1.5 Ảnh hưởng của tệ nạn ma tuý trên thế giới đối với Việt Nam đặc biệt

là thế hệ trẻ