Kỹ năng cơ bản của Luật sư khi tham gia giải quyết các vụ án hình sự.LS.HS25Khoảng 22 giờ 30 phút ngày 08102017, tổ công tác Y14KH141PV11 Công an Thành phố Hà Nội do đồng chí Vũ Mạnh Nam (Phó đội trưởng Đội CSGT số 7) làm tổ trưởng cùng với các đồng chí Trần Hoài Phương (Cán bộ PC 45), đồng chí Nguyễn Văn Chính (Cán bộ đội CSGT số 7), đồng chí Đinh Văn Nguyện (Cán bộ đội CSGT số 7) và một số đồng chí khác làm nhiệm vụ đảm bảo trật tự an toàn giao thông tại ngã ba Phạm Văn Đồng – Trần Quốc Hoàn, Mai Dịch, Cầu Giấy, Hà Nội thì phát hiện Ngô Đình Hoàng điều kiển xe máy Honda Wave, màu trắng, xám, BKS: 29E1 – 561.51 lưu thông trên đường Phạm Văn Đồng theo hướng đi Phạm Hùng, phía sau chở 02 người. Thấy vậy tổ công tác đã ra hiệu lệnh yêu cầu Hoàng dừng xe và hướng dẫn dắt xe vào trong khu vực căng dây phản quang để làm việc. Khi đó, Hoàng chấp hành theo hướng dẫn của các đồng chí công an, còn hai người khách đi xe của Hoàng đã lợi dụng sơ hở bỏ đi.
Trang 1HỌC VIỆN TƯ PHÁP
CƠ SỞ TẠI TP.HỒ CHÍ MINH
BÀI THU HOẠCH DIỄN ÁN
Môn : Kỹ năng cơ bản của Luật sư khi tham gia giải quyết các vụ án hình sự.
Mã hồ sơ : LS.HS-25
Diễn lần :
Ngày diễn :
Giáo viên hướng dẫn:
Vai diễn :
Họ và tên : Ngày sinh :
Số báo danh:
TP Hồ Chí Minh, ngày tháng năm
Trang 2
NỘI DUNG
I TÓM TẮT NỘI DUNG VỤ VIỆC
Khoảng 22 giờ 30 phút ngày 08/10/2017, tổ công tác Y14/KH141/PV11 Công an Thành phố Hà Nội do đồng chí Vũ Mạnh Nam (Phó đội trưởng Đội CSGT số 7) làm tổ trưởng cùng với các đồng chí Trần Hoài Phương (Cán bộ PC 45), đồng chí Nguyễn Văn Chính (Cán bộ đội CSGT số 7), đồng chí Đinh Văn Nguyện (Cán bộ đội CSGT số 7) và một số đồng chí khác làm nhiệm vụ đảm bảo trật tự an toàn giao thông tại ngã ba Phạm Văn Đồng – Trần Quốc Hoàn, Mai Dịch, Cầu Giấy, Hà Nội thì phát hiện Ngô Đình Hoàng điều kiển xe máy Honda Wave, màu trắng, xám, BKS: 29E1 – 561.51 lưu thông trên đường Phạm Văn Đồng theo hướng đi Phạm Hùng, phía sau chở 02 người Thấy vậy tổ công tác đã ra hiệu lệnh yêu cầu Hoàng dừng xe và hướng dẫn dắt xe vào trong khu vực căng dây phản quang để làm việc Khi đó, Hoàng chấp hành theo hướng dẫn của các đồng chí công an, còn hai người khách đi xe của Hoàng đã lợi dụng sơ hở
bỏ đi
Lúc này, đồng chí Trần Hoài Phương mặc thường phục, tay phải đeo băng đỏ có chữ 141 – CAHN tiến hành kiểm tra hành chính đối với Hoàng, yêu cầu Hoàng xuất trình giấy tờ xe, giấy tờ tùy thân và tự bỏ các đồ vật trong người ra để tổ công tác kiểm tra Vì không mang giấy tờ xe nên đồng chí Phương cầm chìa khóa xe của Hoàng để lên bàn làm việc và hướng dẫn Hoàng đến gặp đồng chí Nguyện để giải quyết
Đồng chí Nguyện có giải thích cho Hoàng biết về lỗi vi phạm của Hoàng phải tạm giữ phương tiện Vì đây là phương tiện duy nhất để mưu sinh nên Hoàng đã xin không bị giam giữ xe máy nhưng không được Trong lúc bức xúc, Hoàng có lời lẽ lăng
mạ, chửi bới những đồng chí đang làm nhiệm vụ
Thấy hành vi của Hoàng gây mất an toàn trật tự, làm gián đoạn nhiệm vụ của tổ công tác nên anh Phương cùng một số anh trong tổ công tác đã khống chế Hoàng, quật ngã xuống đất và nằm đè lên Hoàng Trong quá trình bị khống chế, theo bản năng Hoàng dùng tay túm tóc anh Phương giật ra phía sau và túm cổ anh Phương đẩy ra Sau đó tổ công tác đã bắt giữ Hoàng và bàn giao cho công an phường Mai Dịch cùng với việc tạm giữ tang vật là xe máy Honda Wave, màu trắng, xám, BKS: 29E1 – 561.51 để điều tra làm rõ sự việc
Ngày 20/9/2018, cơ quan cảnh sát điều tra đã ban hành Quyết định số 359/CQĐT
về việc khởi tố bị can ông Ngô Đình Hoàng về tội chống người thi hành công vụ theo quy định tại Khoản 1 Điều 330 Bộ luật hình sự Trong quá trình điều tra, cơ quan điều
Trang 3
tra đã lấy lời khai của bị can cùng những người đó liên quan Ngoài ra còn áp dụng các biện pháp cấm đi khởi nơi cư trú từ ngày 20/9/2018 đến ngày 20/11/2018 đối với bị can Hoàng
Ngày 14/11/2018, Viện kiểm sát nhân dân quận Cầu Giấy đã ban hành cáo trạng
số 276/CT-VKSCG quyết định truy tố ông Hoàng tại Tòa án nhân dân quận Cầu Giấy
về tội “Chống người thi hành công vụ” theo khoản 1 Điều 330 Bộ luật hình sự
II KẾ HOẠCH XÉT HỎI
Tư cách tham gia xét hỏi: Luật sư bào chữa cho bị cáo Ngô Đình Hoàng.
Định hướng xét hỏi: Làm rõ các hành vi mà bị cáo đã thực hiện, làm rõ mức độ
cản trở việc thực hiện công vụ, nguyên nhân, mục đích thực hiện hành vi
1 Hỏi bị cáo Ngô Đình Hoàng
1.1 Vào khoảng 22 giờ 30 phút ngày 8/10/2017, bị cáo lưu thông trên tuyến đường Phạm Văn Đồng theo hướng Phạm Hùng có phải không?
1.2 Khi gặp tổ công tác Công an thành phố Hà Nội, bị cáo nhận được hiệu lệnh dừng xe, Tổ công tác Công an thành phố Hà Nội đã yêu cầu bị cáo những gì? 1.3 Bị cáo có chấp hành những yêu cầu của tổ công tác hay không?
1.4 Tại sao bị cáo lại có hành vi chửi bới, lăng mạ tổ công tác?
1.5 Ngoài hành vi chửi bới, lăng mạ tổ công tác, bị cáo còn có hành vi nào khác đối với tổ công tác hay không?
1.6 Các đồng chí cảnh sát có giải thích cho bị cáo nghe về hành vi vi phạm của mình không?
1.7 Bị cáo có nhận thức được hành vi của mình vi phạm khi tham gia giao thông đường bộ hay không?
1.8 Bị cáo có suy nghĩ như thế nào về hành vi của mình được cho là “Chống người thi hành công vụ”?
2 Hỏi ông Trần Hoài Phương
2.1 Anh Phương cho biết, lần thứ nhất khi anh kéo tay Hoàng ra khỏi khu vực căng dây của tổ công tác thì việc kiểm tra bị cáo đã xong chưa?
2.2 Trong quá trình làm việc, ông đã yêu cầu bị cáo như thế nào?
Trang 4
2.4 Bị cáo có hành vi đe dọa hay dùng vũ lực với ông và những đồng nghiệp khác của ông hay không?
2.5 Ông có bị thương tích trong quá trình làm nhiệm vụ vào khoảng thời gian trên không?
3 Hỏi ông Vũ Mạnh Nam
3.1 Tối ngày 08/10/2017, tổ công tác do anh làm tổ trưởng thực hiện nhiệm vụ tại ngã ba Phạm Văn Đồng – Trần Quốc Hoàn có bao nhiêu người?
3.2 Khi xảy ra sự việc tranh cãi với bị cáo Hoàng, anh hãy cho biết có bao nhiêu đồng chí tham gia giải quyết sự việc?
3.3 Nhiệm vụ, công việc của từng đồng chí là gì?
3.4 Đối với hành vi vi phạm chở 02 người của bị cáo Hoàng, sau khi dừng xe phải thực hiện những công việc nào?
3.5 Thái độ của Hoàng trong quá trình làm việc với cán bộ công an như thế nào? 3.6 Bị cáo Hoàng đã không chấp hành những công việc nào?
3.7 Trong quá trình dừng xe, xử lý, anh có thấy Hoàng đánh đập, xô đẩy hay dùng
vũ lực đối với cán bộ thực hiện nhiệm vụ hay không?
4 Hỏi người làm chứng - Nguyễn Lê Linh
4.1 Anh Linh cho biết anh đã chứng kiến bị cáo Hoàng chấp hành những hiệu lệnh nào của thành viên Tổ công tác – Công an Hà Nội?
4.2 Khoảng thời gian từ lúc bị cáo Hoàng to tiếng cho đến khi hoàn toàn bị khống chế mất bao lâu?
4.3 Bị cáo Hoàng đã có những hành vi chống đối nào đối với Tổ công tác?
4.4 Tổ công tác đã có thái độ thế nào khi yêu cầu bị cáo Hoàng dừng xe, và có giải thích rõ lý do vi phạm của bị cáo Hoàng hay không?
5 Hỏi người làm chứng – Phạm Hoàng Long
5.1 Anh có thấy bị cáo dùng tay gạt anh Phương không?
5.2 Anh có thấy bị cáo dùng tay chân chống trả khi ông Phương bị quật ngã không? 5.3 Anh cho biết đã chứng kiến bị cáo có những hành vi chống đối nào ngoài chửi bới tổ công tác?
Trang 5
5.4 Khoảng thời gian từ lúc bị cáo Hoàng to tiếng cho đến khi hoàn toàn bị khống chế mất bao lâu?
5.5 Bị cáo Hoàng đã có những hành vi chống đối nào đối với Tổ công tác?
5.6 Tổ công tác đã có thái độ thế nào khi yêu cầu bị cáo Hoàng dừng xe, và có giải thích rõ lý do vi phạm của bị cáo Hoàng hay không?
III LUẬN CỨ BÀO CHỮA CHO BỊ CÁO
Định hướng bào chữa: Không đồng ý với quan điểm của Viện kiểm sát truy tố
Ngô Đình Hoàng về tội: “Chống người thi hành công vụ” theo khoản 1 Điều 330 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 (sau đây gọi tắt là Bộ luật hình sự) Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ thu thập được, không có căn cứ chứng minh bị cáo Ngô Đình Hoàng phạm tội
Kính thưa Hội đồng xét xử,
Đại diện Viện kiểm sát,
Cùng toàn thể quý ông, bà có mặt trong phiên toà ngày hôm nay,
Tôi là Luật sư Nguyễn Văn A - Văn phòng Luật sư ABC thuộc Đoàn Luật sư tỉnh XYZ, theo yêu cầu của bị cáo Ngô Đình Hoàng và được sự chấp thuận của Quý toà, tôi tham gia phiên toà hôm nay với tư cách là luật sư bào chữa cho bị cáo Ngô Đình Hoàng – bị Viện kiểm sát nhân dân quận Cầu Giấy truy tố về tội: “Chống người thi hành công vụ” theo khoản 1 Điều 330 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm
2017 (sau đây gọi tắt là Bộ luật hình sự)
Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn đến các cơ quan tiến hành tố tụng đã tạo điều kiện cho tôi được tiếp cận, nghiên cứu hồ sơ để bảo vệ quyền và lợi ích tốt nhất cho bị cáo Ngô Đình Hoàng
Thưa Hội đồng xét xử, sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ án, cũng như xem xét các tình tiết đã được làm rõ trong phiên toà ngày hôm nay, đồng thời căn cứ trên các quy định của pháp luật có liên quan, khi nghe quan điểm luận tội của vị đại diện Viện kiểm sát truy tố bị cáo Ngô Đình Hoàng về tội “Chống người thi hành công vụ” và đề nghị
áp dụng theo quy định tại khoản 1 Điều 330 BLHS 2015, tôi khẳng định bị cáo – ông Ngô Đình Hoàng không phạm tội “Chống người thi hành công vụ” Tôi xin trình bày quan điểm bào chữa của mình như sau, kính mong Hội đồng xét xử xem xét và chấp thuận trước khi đưa ra phán quyết đối với bị cáo:
Trang 6
1 Về thủ tục tố tụng
Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 147 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi 2017 quy định:
“Điều 147 Thời hạn, thủ tục giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố
1 Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải kiểm tra, xác minh và ra một trong các quyết định:
a) Quyết định khởi tố vụ án hình sự;
b) Quyết định không khởi tố vụ án hình sự;
c) Quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.
2 Trường hợp vụ việc bị tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn giải quyết tố giác, tin báo, kiến nghị khởi tố có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng Trường hợp chưa thể kết thúc việc kiểm tra, xác minh trong thời hạn quy định tại khoản này thì Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện trưởng Viện kiểm sát có thẩm quyền có thể gia hạn một lần nhưng không quá 02 tháng.”
Như vậy, Bộ luật Hình sự 2015 quy định: Thời gian để kiểm tra, xác minh và ra quyết định khởi tố vụ án hình sự hoặc không khởi tố vụ án hình sự hoặc tạm đình chỉ
giải quyết tố giác, tin báo tội phạm, kiến nghị khởi tố tối đa là 4 tháng (trong trường
hợp vụ việc phức tạp, hoặc phải kiểm tra, xác minh nhiều địa điểm)
Vụ án này xảy ra vào ngày 08/10/2017 nhưng đến ngày 20/9/2018, Cơ quan cảnh sát điều tra mới ban hành Quyết định khởi tố vụ án hình sự số 262/CQĐT Theo đó, tính từ thời điểm xảy ra vụ án đến thời điểm cơ quan cảnh sát ban hành ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự số 262/CQĐT đã hơn 11 tháng Do đó, theo điểm o khoản 1 Điều 4 Bộ luật tố tụng hình sự 2015, hành vi này đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng
2 Về tội danh:
2.1 Xét về mặt khách quan của tội phạm:
a Về hành vi phạm tội
Thứ nhất, Viện kiểm sát chưa có đủ cơ sở chứng minh bị cáo có thực hiện hành
vi gạt tay anh Trần Hoài Phương và dùng tay chân chống trả lại anh Phương khi bị khống chế như trong Cáo trạng và Bản luận tội của Viên kiểm sát
Trang 7
Ngoài lời khai của bị cáo tại các biên bản lấy lời khai, tại các bản cam kết khác của bị cáo tự viết và lời khai tại phiên toà hôm nay bị cáo đều không thừa nhận hành vi giật tóc, túm tóc anh Phương
Bên cạnh đó, anh Nam, anh Phương và những người làm chứng có mặt tối hôm
đó đều không ai xác định rõ là có chứng kiến sự việc bị cáo có dùng vũ lực với thành viên Tổ công tác
Như vậy, Viện kiểm sát chỉ căn cứ vào lời khai trước đây của bị cáo mà không có thêm một chứng cứ nào khác là đánh giá chứng cứ chưa toàn diện, chưa đủ căn cứ buộc tội bị cáo
Thứ hai, hành vi chửi bới không cấu thành tội phạm
Theo quy định tại khoản 1 Điều 330 Bộ luật hình sự 2015: “Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ thực hiện công vụ của họ hoặc ép buộc họ thực hiện hành vi trái pháp luật, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm”.
Khi đang lưu thông trên đường, nhận được hiệu lệnh dừng xe của anh Chính, bị cáo ngay lập tức đã tuân thủ dừng xe, tắt máy và dắt xe vào trong khu vực kiểm tra theo hướng dẫn Khi anh Phương yêu cầu xuất trình giấy tờ, bị cáo trình bày là để quên giấy tờ xe, giấy phép lái xe tại nhà Khi tổ công tác yêu cầu “bỏ tài sản, đồ đạc trong người ra để kiểm tra” thì bị cáo vẫn chấp hành bỏ ví tiền, điện thoại lên yên xe cho anh Phương kiểm tra, sau đó đưa chìa khoá xe cho anh Phương theo yêu cầu Chỉ khi biết
xe bị tạm giữ và nhiều lần xin “không bị giữ xe” nhưng không được, thì bị cáo mới bắt đầu có hành vi lớn tiếng, cự cãi về việc giữ xe, đặc biệt khi nghe có người nói “mày là
ai mà tao phải bảo vệ” thì bị cáo kích động hơn và bắt đầu có lời lẽ chửi bới tổ công tác Xét về tâm lý bình thường của con người, bị cáo vì quá bức xúc, không đủ bình tĩnh vì lo sợ việc giam xe sẽ ảnh hưởng đến công việc mưu sinh hàng ngày, nên bị cáo mới dẫn đến hành vi to tiếng, chứ thực chất bị cáo không có chủ ý gây mất trật tự khi làm việc với các anh công an trong tổ công tác Tuy nhiên trong suốt quá trình cự cãi,
bị cáo không hề có bất kỳ ý định, lời nói hay hành động nào đe doạ dùng vũ lực đối với thành viên tổ công tác
Đối với hành vi túm tóc ông Phương, vì ông Phương đã xông vào quật ngã bị cáo, nên bị cáo đã dùng tay ôm chặt lấy anh Phương để kéo anh Phương ngã xuống đất, giữ anh Phương lại không để làm gì bản thân mình nữa Đây là hành vi được xem bản năng của con người dùng hành vi phản kháng để bảo vệ bản thân khi bị người
Trang 8
khác xâm hại Từ đó, có thể thấy bị cáo không cố ý vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực để cản trở người thi hành công vụ thực hiện nhiệm vụ
Thực tế anh Phương cũng không bị thương tích gì từ hành vi của bị cáo Theo Biên bản kiểm tra dấu vết trên thân thể ngày 08/10/2017 của anh Trần Hoài Phương, hành vi quật ngã của bị cáo không gây ra vết thương hay ảnh hưởng gì đến anh Phương; ngược lại bị cáo có “01 vết xước dài 2cm ở mu bàn tay trái và 01 vết xước dài 2cm ở cổ tay trái”
Thứ ba, trong suốt quá trình điều tra, bị cáo luôn có thái độ hợp tác, thành khẩn
khai báo toàn bộ sự thật Điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan công an trong việc điều tra, xem xét và giải quyết vụ án
Như vậy, hành vi chửi bới trên của bị cáo không đến mức là hành vi phạm tội theo quy định Điều 330 BLHS 2015
b Về hậu quả, xét mức độ cản trở thực hiện nhiệm vụ:
Từ khi dừng xe đến khi bị khống chế, tổ công tác đã kiểm tra nồng độ cồn của bị cáo, bị cáo cũng để ví tiền, điện thoại cho anh Phương kiểm tra và ký Biên bản phạt vi phạm hành chính Do đó, hành vi của bị cáo không làm cản trở thực hiện nhiệm vụ của
Tổ công tác
Theo lời khai của anh Phương, anh Nam và anh Long, khoảng 10-15 phút khi bị cáo có hành vi chửi bới, lăng mạ lớn tiếng với tổ công tác, thì chỉ có chốt A dừng mọi công tác để xử lý tình huống, các vị trí còn lại vẫn thực hiện công tác bình thường Tổ công tác có nhiều người, nếu tổ công tác bằng chuyên môn nghiệp vụ của mình xử lý tình huống linh hoạt hơn thì đã không để xảy ra tình trạng tụ tập đông người, ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ
2.2 Xét về mặt chủ quan của tội phạm
Về nguyên nhân bị cáo thực hiện hành, hoàn cảnh gia đình bị cáo khó khan, ban ngày bị cáo làm công nhân, tối về chạy xe ôm để trang trải thêm thu nhập Mặt khác, nhận thức pháp luật của bị cáo tương đối hạn chế, bị cáo nghĩ xe bị cáo mua hợp pháp,
bị cáo có giấy tờ xe đầy đủ, chỉ vì thiếu sót nên mới để quên giấy tờ ở nhà thì không đến mức bị thu giữ xe Việc giam giữ xe của bị cáo làm ảnh hưởng đến việc di chuyển
đi làm và kiếm sống bằng nghề xe ôm hàng ngày của bị cáo, nên bị cáo đã không giữ được bình tĩnh, và có hành vi cư xử không đúng mực với tổ công tác
Theo khoản 2 Điều 8 BLHS 2015 quy định: “Những hành vi tuy có dấu hiệu của
Trang 9
tội phạm nhưng tính chất nguy hiểm cho xã hội không đáng kể thì không phải là tội phạm và được xử lý bằng các biện pháp khác”. KIẾN NGHỊ Như vậy, căn cứ vào những phân tích trên, Viện kiểm sát không có đủ cơ sở để xác định bị cáo có hành vi dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực để cản trở người thi hành công vụ thực hiện công vụ của họ hoặc ép buộc họ thực hiện hành vi trái pháp luật, không đủ cơ sở để cáo buộc bị cáo phạm tội “chống người thi hành công vụ” theo cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân quận Cầu Giấy Tôi kính đề nghị Hội đồng xét xử xem xét đánh giá vụ việc một cách khách quan, đúng pháp luật, đánh giá đúng mức độ nguy hiểm cho xã hội đối với hành vi của bị cáo, hành vi của bị cáo không đủ cơ sở pháp lý để truy cứu về tội “Chống người thi hành công vụ” theo khoản 1 Điều 330 BLHS 2015 Kính đề nghị Hội đồng xét xử tuyên bị cáo vô tội Chúng tôi tin rằng, phán quyết của Hội đồng xét xử hôm nay đúng quy định của pháp luật, đảm bảo đúng sự thật, khách quan của vụ án, ban hành một bản án công tâm, chính trực, khách quan Cám ơn Hội đồng xét xử và những người tham gia tố tụng khác đã chú ý lắng nghe! IV NHẬN XÉT PHIÊN TOÀ: Nhận xét chung:………
………
………
………
………
………
………
………
………
Về nhận xét vai diễn, cụ thể: 1. Thư ký phiên tòa: ………
………
Trang 10
………
………
………
………
………
………
………
2. Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: ………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
3. Hội thẩm nhân dân: ………
………
………
………