BÀI 1: KHẢO SÁT CÁC THÀNH PHẦN CƠ BẢN CỦA MÁY TÍNH- Phần cứng : Bộ xử lý trung tâm CPU, Màn Hình, Bàn Phím, Chuột, Máy in và các thiết bị ngoại vi khác như Modem, Joytick, gamepad… - Phầ
Trang 1UBND TI ̉ NH BI ̀ NH ĐỊNH TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ QUY NHƠN
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: LẮP RÁP VÀ CÀI ĐẶT MÁY TÍNH
NGHỀ: SỬA CHỮA, LẮP RÁP VÀ
CÀI ĐẶT MÁY TÍNH TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP - CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyếtđịnhsố:99/QĐ-CĐKTCNQN ngày 14 tháng 3 năm2018
của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Kỹ thuật công nghệ QuyNhơn
Bình Định, năm 2018
Trang 3LỜI GIỚI THIỆU
Để thực hiện biên soạn giáo trình đào tạo nghề Kỹ thuật sửa chữa, lắp
rápmáy tính ở trình độ Cao Đẳng và Trung Cấp, giáo trìnhLắp ráp và cài đặt máy tínhlà một trong những giáo trình mô đun đào tạo chuyên ngành được biên
soạn Nội dung biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, tích hợp kiến thức và kỹ năng chặt chẽ với nhau, logíc
Khi biên soạn, nhóm biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới
có liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong sản xuất đồng thời có tính thực tiển cao
Trong quá trình sử dụng giáo trình, tuỳ theo yêu cầu cũng nhưkhoahọc vàcôngnghệpháttriểncóthểđiềuchỉnhthờigianvàbổsungnhữngkiên
thứcmớichophùhợp.Tronggiáotrình,chúngtôicóđềranộidungthựctập của từng bài
để người học cũng cố và áp dụng kiến thức phù hợp vớikỹnăng Tuynhiên,tùytheođiềukiệncơsởvậtchấtvàtrangthiếtbị,các
trườngcóthềsửdụngchophùhợp.Mặcdùđãcốgắngtổchứcbiênsoạnđể đáp ứng được mục tiêu đào tạo nhưng không tránh được những khiếmkhuyết
Rất mong nhận được đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo, bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn thiện hơn Các ý kiến đóng góp xin gửi về Trường Cao Đẳng Kỹ thuật công nghệ Quy Nhơn, 172 An Dương Vương, TP Quy Nhơn
Biên soạn
Lê Tấn Hòa
Trang 4MỤC LỤC
Trang
Trang 5GIÁO TRÌNH MÔN ĐUN Tên mô đun: Lắp ráp và cài đặt máy tính
Mã mô đun: MĐ 13
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:
- Vị trí: Môđun được bố trí sau khi học sinh học xong các mô đun, môn học cơ sở.
- Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề, thuộc các môn học, mô đun đào tạo nghề bắt buộc, giúp người học học tập và rèn luyện kỹ năng lắp ráp và cài đặt máy tính
- Ý nghĩa và vai trò của mô đun: trang bị cho Người học các kiến thức cơ bản về các thành phần máy tính, nhận dạng các cổng và cách lắp đặt một máy tính, bảo trì và cài đặt các phần mềm thông dụng
Mục tiêu của mô đun:
- Trình bày được tổng quan về máy tính
- Trình bày được chức năng của các thành phần chính trên hệ thống máy tính
- Cài đặt được hệ điều hành và các phần mềm ứng dụng
- Tháo, lắp ráp, cài đặt được một máy vi tính hoàn chỉnh
- Khắc phục được các lỗi thường gặp trên máy tính
- Năng lực tự chủ và chịu trách nhiệm
- Rèn luyện cho sinh viên thái độ nghiêm túc, tỉ mỉ, chính xác trong học tập
và trong thực hiện công việc
Nội dung của mô đun:
Số TT
Tên các bài trong
Thực hành, bài tập
Kiểm tra
1 Bài 1: Khảo sát các thành phần cơ
4 Bài 4: Cài đặt hệ điều hành và các
Trang 6BÀI 1: KHẢO SÁT CÁC THÀNH PHẦN CƠ BẢN CỦA MÁY TÍNH
- Phần cứng : Bộ xử lý trung tâm CPU, Màn Hình, Bàn Phím, Chuột, Máy
in và các thiết bị ngoại vi khác như Modem, Joytick, gamepad…
- Phần mềm: Hệ điều hành, BIOS, Chương trình soạn thảo văn bản, Game, Chương trình nghe nhạc-xem phim …
Trong bài học này chúng ta sẽ tìm hiểu các thành phần có thể thấy được khi chúng ta tháo lắp một máy tính
Mục tiêu thực hiện:
- Phân biệt được các thành phần máy tính PC;
- Trình bày được công dụng ở các thành phần máy tính PC;
- Xác định các loại cổng giao tiếp ngoại vi trong máy tính;
-Rèn luyện tinh thần tuân thủ kỷ luật trong công việc.
Trang 71.1 Lựa chọn linh kiện máy tính:
1.1.1 Lý thuyết liên quan:
-Giới thiệu tổng quan
Hình 1.1: Các thành phần máy tính và ngoại vi
- Vỏ máy (Case)
Là hộp bằng tôn được sơn tĩnh điện chứa mainboard, nguồn , CPU và các linh kiện máy tính khác
- Bộ nguồn Power Supply Unit (PSU)
Là nguồn cung cấp điện DC để nuôi các thành phần bên trong case máy
Trang 8tính khi làm việc.
- Bo mạch chính (Mainboard/Motherboard)
Là bảng mạch in chính trong máy tính chứa bus hệ thống, các đầu cắm giao tiếp với CPU, bộ nhớ, ổ đĩa, các thiết bị ngoại vi, các card gắn thêm v.v
- Bộ xử lý trung tâm CPU
Central Processing Unit là bộ não của máy tính, nơi thực hiện các tính toán
số học, logic và các xử lý dữ liệu trong máy tính
Loại phổ biến là dạng ổ đĩa từ có bề mặt có thể đọc xóa dữ liệu Loại khác
có tính chất nhẹ, ít tiêu thụ điện năng là ổ dạng Solid State Drive (SSD) có kích thước nhỏ gọn hơn và không đòi hỏi cơ cấu quay để đọc dữ liệu tuy nhiên giá thành mắc hơn so với ổ từ
Ổ đĩa quang là các dạng ổ đĩa đọc ghi dùng tia laser điển hình là ổ CD, DVD tương đối phổ biến cách đây 10 năm, tuy nhiên do kích thước lưu trữ giới hạn 650 MB với đĩa CD và 4-16GB đối với DVD nên hiện nay tương đối không còn sử dụng rộng rãi Tuy vậy vẫn được ưa chuộng ở một số nước như Nhật bản
Bộ nhớ Flash, thẻ nhớ: Là loại bộ nhớ lưu trữ dạng EEPROM có kích thước từ vài trăm MB tới vài chục GB Được dùng thay thế cho các ổ đĩa quang
do tính chất nhỏ gọn, giao tiếp với máy tính đơn giản quan cổng USB hoặc các adapter USB với thẻ nhớ
Trang 9Hình 1.3.Thẻ nhớ và USB
- Bo mạch mở rộng
Là các bo mạch được cắm vào mainboard qua các khe cắm mở rộng AGP, PCI, PCIexpress Các bo mở rộng phổ biến là card màn hình, card âm thanh, card internet và các card chuyên dụng khác như đo lường, điều khiển thu thập
dữ liệu v.v
Hì
nh 1.4 Các loại card mở rộng
1.1.2 Trình tự thực hiện
Lập bảng chi tiết các thiết bị cần thiết có trong một case máy tính PC
- Bước 1: Liệt kê các thành phần có trong một case máy tính PC;
- Bước 2: Tìm nguồn cung cấp các thành phần đã liệt kê từ internet
- Bước 3: Hoàn thành chi tiết vào bảng sau
TT Tên thiết bị Thông số kỹ thuật Giá thành Nhà cung cấp Ghi chú
Trang 101.2 Khảo sátcác thiết bị ngoại vi
1.2.1 Lý thuyết liên quan
- Màn hình
Hiển thị thông tin dưới dạng đồ họa, video thông qua card đồ họa mở rộng hoặc tích hợp trên mainboard máy tính Màn hình hiện nay tương đối đa dạng, phổ biến là dạng tinh thể lỏng LCD
Hình 1.5 Màn hình
- Bàn phím
Là công cụ để thực hiện nhập lệnh, dữ liệu vào máy tính Hầu hết bàn phím hiện nay theo chuẩn bàn phím QUERTY , giao tiếp với máy tính qua cổng USB hoặc PS2
Trang 11Hình 1.6 Bàn phím và chuột
- Chuột (Mouse)
Là công cụ giao tiếp với máy tính trong môi trường đồ họa thông qua con trỏ hiển thị trên màn hình Tương tự bàn phím cũng sử dụng phổ biến hiện nay dùng giao tiếp USB và PS2
- Máy in
Là thiết bị dùng để xuất dữ liệu từ máy tính ra dưới dạng văn bản trên giấy hoặc các chất liệu in khác như decal, film, v.v Thông thường đi kèm với máy in cần có driver riêng của hãng và các phần mềm chuyên dụng cho việc in ấn
Có nhiều kiểu máy in như máy in Kim, in Phun và máy in Laser, trong đó dạng in kim hiện nay chủ yếu sử dụng cho in tốc độ thấp, in phun dùng cho in ấn phẩm màu, và in laser cho đòi hỏi cần tốc độ cao Một số máy in đời mới cho phép tích hợp cả máy in với máy scan, in tự động một/hai mặt, in qua các giao tiếp dữ liệu ngoài mà không cần kết nối trực tiếp với máy tính
Hình 1.7 Máy in
- Máy scanner
Là công cụ nhập dữ liệu vào máy tính dưới định dạng ảnh thông qua quét các đối tượng thường là các văn bản Hiện nay công nghệ đã có cả máy in và máy scanner 3D cho phép in và quét các vật thể trong không gian vật lý 3 chiều
Trang 12Hình 1.8 Máy Scan
- Webcam
Là thiết bị cho phép quay video và hiển thị trên máy tính, được sử dụng phổ biến trong các ứng dụng trò chuyện trực tuyến cho phép người sử dụng quan sát đối phương thông qua thiết bị này
Hình 1.10 Modem kết nối mạng
- Các loại cổng giao tiếp máy tính với ngoại vi
Việc xác định kiểu cổng giao tiếp giúp lựa chọn loại thiết bị và kiểu kết nối phù hợp khi thực hiện lắp ráp máy tính với các thiết bị ngoại vi bên ngoài Các loại cổng giao tiếp tương đối đa dạng, tùy vào loại thiết bị, tính di động, tích hợp
mà có kích thước hình dạng lớn nhỏ khác nhau Hình mô tả một số cổng phổ biến thường gặp ở máy tính bao gồm cổng USB, cổng Video, cổng cho Audio và
Trang 13một số cổng khác như COM, PS2, LTP, Game PORT v.v.
Nên quan sát kỹ để thấy sự khác biệt giữa các loại cổng để tránh nhầm lẫn, nhất là các quy ước về màu sắc, số lượng chân cắm Ví dụ, cổng Mic thường màu đỏ, màu xanh là cổng cho Loa Speaker Các cổng USB trên máy tính thường là loại Type-A, tuy nhiên đầu USB ra máy in hay các thiết bị di động thì thường là Type-B, miniAB
Hình 1.11 Các cổng giao tiếp
1.2.2 Trình tự thực hiện
Xác định các loại cổng kết nối ngoại vi trên mainboard máy tính và một số card mở rộng
- Bước 1:Kiểm tra hình dạng, màu sắc các cổng
- Bước 2:Xác định thiết bị được sử dụng với cổng tương ứng
- Bước 3:Ghi tên gọi của cổng và tên thiết bị đi kèm với cổng đó theo bảng
TT Thiết bị Tên các loại cổng Chức năng của
1 Mainboard
2 Card đồ họa
Trang 143 Card Audio
4 Máy in
5 Máy Scan
7 Chuột
8 Bàn phím
9 Màn hính
10 Máy chiếu
11 Modem internet
12 USB
1.2.3 Thực hành:
- Nội dung:
+ Người học thực hiện các định các loại cổng kết nối ngoại vi trên mainboard máy tính và một số card mở rộng
- Hình thức thực hiện:
+ Hoàn thành bảng liệt kê ở bước 3
- Đánh giá:
+ Đánh giá nội dung, mức độ hoàn thành bảng tại bước 3
1.2.4 Câu hỏi ôn tập:
1 Tìm hiểu các loại kiểu bộ nhớ RAM Phân biệt bộ nhớ ROM và RAM
2 Tìm hiểu các kiểu thùng máy Case
3 Tìm hiểu về các kiểu nguồn xung SMPS cho máy tính
Trang 15
Trang 16
- Phần cứng : Bộ xử lý trung tâm CPU, Màn Hình, Bàn Phím, Chuột, Máy
in và các thiết bị ngoại vi khác như Modem, Joytick, gamepad…
- Phần mềm: Hệ điều hành, BIOS, Chương trình soạn thảo văn bản, Game, Chương trình nghe nhạc-xem phim …
Trong bài học này chúng ta sẽ tìm hiểu các thành phần có thể thấy được khi chúng ta tháo lắp một máy tính
Mục tiêu thực hiện:
- Lựa chọn được nguồncấp điện PSUđể đáp ứng yêu cầu công việc;
- Lắp ráp được một máy vi tính hoàn chỉnh và giải quyết các sự cố khi lắp ráp;
- Tính chính xác, tỉ mỉ, cẩn thận;
- Rèn luyện tinh thần tuân thủ kỷ luật trong công việc.
2.1 Lựa chọncấu hình máy
2.1.1 Lý thuyết liên quan
Khi lựa chọn cấu hình để lắp ráp một bộ máy tính chúng ta cần nắm rõ nhu cầu và mục đích sử dụng Từ đó có sự lựa chọn, tư vấn phù hợp nhất cho người
sử dụng Máy tính có cấu hình phù hợp sẽ phát huy hết hiệu suất, tiết kiệm chi phí và dễ dàng nâng cấp khi cần thiết
Những nguyên tắc chính khi lựa chọn cấu hình cho hệ thống máy tính:
– Tính tương thích: các thiết bị phải được thiết kế đúng chuẩn với nhau.– Tính đồng bộ: các thiết bị nên chạy cùng tốc độ với nhau (thông qua các
bộ phận chuyển đổi trung gian) để đạt hiệu suất cao nhất
– Khả năng nâng cấp: Giúp hệ thống dễ dàng mở rộng thêm tính năng và khả năng làm việc
– Tính kinh tế: Giúp tiết kiệm chi phí trong khi vẫn đảm bảo đầy đủ các yêu cầu của khách hàng
Sau khi lựa chọn thiết bị đảm bảo chọn đủ các thiết bị, linh kiện cần thiết đểlắp ráp hoàn chỉnh một bộ máy Dựa vào danh sách các linh kiện và thiết bị đã chọnđể đánh giá hiệu suất làm việc của hệ thống so với yêu cầu và mục đích sử dụng củakhách hàng
Trang 17AMD hay Intel là 2 nhà sản xuất và cung cấp chip hàng đầu hiện nay, vì vậy nên cân nhắc việc lựa chọn mua vi xử lí của hãng nào là tối ưu nhất.
Chú ý khi mua CPU phải xem số lượng chân cắm để có thể lựa chon Mainboard có Socket tương thích;
- Bước 3: Lựa chọn board mạch chủ (mainboard);
Bo mạch chủ có nhiều kích thước khác nhau ATX là kích thước lớn nhất, cung cấp nhiều không gian nhất các cổng kết nối và khe cắm Micro-ATX có kích thước ngắn hơn 2.4 inch, hỗ trợ ít khe cắm mở rộng hơn Mini-ITX là cho những máy tính xách tay, nhỏ gọn Bên cạnh ATX thì BTX cũng là một chuẩn mới xuất hiện
Hình 2.1 Kích thước các dòng mainboard
Một số lưu ý khi chọn Mainboard:
- Nên lựa chọn CPU và mainboard đảm bảo sao cho cả 2 phù hợp với nhau
Ví dụ như bạn dự định dùng CPU Intel loại LGA 1151 thì hãy chọn main hỗ trợ LGA 1151;
- Có hỗ trợ Overclock cho CPU hay không;
- Chọn mainboard phù hợp với nhu cầu như số khe cắm RAM, card WiFi, card âm thanh, ổ cứng SATA, DVD, các cổng kết nối I/O;
- Chọn kích thước bo mạch chủ tương thích với case máy tính;
- Khả năng mở rộng hoặc nâng cấp về sau
- Bước 4: Chọn card đồ họa và Ram
Nếu có nhu cầu về đồ họa hay chơi game thì việc lựa chọn card đồ họa cũng không kém phần quan trọng Có hai loại card đồ họa đang được sử dụng
trên máy tính bao gồm card được tích hợp (onboard) và card VGA rời.
RAM sẽ giúp truy cập vào các phần mềm, tựa game một cách nhanh nhất,
hỗ trợ chạy đa tác vụ
Lưu ý số khe cắm RAM trên bo mạch chủ để có thể biết được mainboard
hỗ trợ nâng cấp tối đa bao nhiêu GB RAM Kiểm tra mainboard có hỗ trợ tốc độ bus cao nhất của RAM hay không để tránh gây lãng phí Ví dụ bo mạch chủ chỉ
hỗ trợ 2800MHz sẽ giới hạn tốc độ xung nhịp RAM 3200MHz xuống còn 2800MHz
Trang 18- Bước 5: Chọn ổ cứng lưu trữ
Ổ cứng lưu trữ phổ biến nhất là HDD, tuy nhiên xu hướng hiện nay thì
việc tích hợp thêm ổ cứng SSD để tăng tốc độ truy xuất dữ liệu là một điều
cần thiết HDD có giá thành rẻ, tốc độ ghi/đọc chậm và dễ hỏng hóc SSD sử dụng chip nhớ nên bền hơn, tốc độ ghi/ đọc vượt trội, có kích thước nhỏ gọn, cao cấp hơn HDD nhưng giá thành thì hơi cao
việc nguồn phải làm việc liên tục trong thời gian dài
Để xác định cấu hình máy cần bao nhiêu Watt, có thể vào website: https://pcpartpicker.com/ điền thông tin cấu hình máy vào, website sẽ tính toán cấu hình đó cần bao nhiêu Watt
- Bước 7: Chọn hệ thống tản nhiệt
Làm mát không khí là sử dụng quạt để đẩy luồng không khí vốn đã bị
làm nóng lên bởi sự tỏa nhiệt của các thiết bị phần cứng ra không gian bên ngoài Hệ thống làm mát không khí có ưu điểm tiết kiệm chi phí hơn và dễ dàng lắp đặt, trong khi đó hệ thống làm mát bằng chất lỏng tản nhiệt tốt hơn nhưng lại
có mức giá đắt cũng như quá trình lắp ráp phức tạp hơn
- Bước 8: Lựa chọn case máy tính
Nhận biết các kiểu case máy tính, tên, kích thước và kiểu mainboard phù hợp với các case đó là bước đầu tiên quan trọng trong việc lắp ráp máy tính Hầu hết kiểu phổ biến là case đứng (Tower) Để lựa chọn loại case thích hợp ta cần
dự tính sẽ sử dụng loại main board gì, cần bao nhiêu thiết bị ổ đĩa đi kèm, cần nâng cấp trong tương lai hay không rồi mới có quyết định sau cùng
Một số kiểu Case máy tính và tên gọi như sau:
Full Tower loại tiêu chuẩn có chiều cao khoảng 76cm, số lượng không
gian để lắp các ổ đĩa từ 6 tới 10
Mid Tower là loại vỏ có kích thước bé hơn được sử dụng khá phổ biến
hiện nay có độ cao từ 45 tới 60 cm và thường có từ 2 tới 4 khe để lắp các ổ đĩa
Mini Tower có chiều cao đứng từ 30 tới 45cm với số lượng không gian gắn
thêm ổ đĩa thường là 2 Việc sử dụng case này thích hợp cho các không gian làm việc nhỏ và không cần thiết phải nâng cấp máy tính
Slim line Case là loại case nằm nhưng được thiết kế theo kiểu đứng, thích
hợp đặt màn hình bên hông của vỏ
Small Form Factor (SFF) Case là loại case được thiết kế để tối thiểu vùng
không gian làm việc của máy tính để bàn SFF có rất nhiều kích thước và hình dạng như kích cỡ hộp giày, khối lập phương hoặc cỡ cuốn sách
2.1.3 Thực hành
- Nội dung
Lên dự án mua máy tính cá nhân (PC) cho sinh viên có giá dưới 12 triệu
để có thể thực hiện các công việc cơ bản như gõ văn bản, giải trí
- Hình thức thực hiện:
Trang 19Người học sử dụng máy tính có kết nối internet thực hiện lựa chọn các bộ phận của một máy tính hoàn chỉnh theo yêu cầu
- Đánh giá:
Cấu hình máy tính có các ưu điểm về giá thành, tốc độ, độ thẩm mỹ
2.1.4 Câu hỏi
1 Trình bày các nguyên tắc chính khi lựa chọn cấu hình máy tính
2 Trình bày các lưu ý khi chọn mainboard
2.2 Kiểm tra thiết bị 2.2.1 Lý thuyết liên quan Kiểm tra thiết bị trước khi thực hiện tháo hay lắp máy tính là một kỹ năng quan trọng đối với các kỹ thuật viên; Việc hoàn thành tốt kỹ năng này giúp cho các công việc tháo lắp một PC máy tính được tiến hành thuận lợi hơn, giảm đi các rủi ro có thể gặp phải trong quá trình thực hiện Kiểm tra thiết bị, dụng cụ bao gồm nhiều bước, nhiều chủng loại khác nhau như: nguồn máy tính, mainboard, RAM, CPU, case, …
Trong thực tế việc lắp ráp một máy tính hoàn toàn mới hay một máy tính
đã qua sử dụng đều phải trải qua việc kiểm tra này trước khi thực hiện lắp ráp
2.2.2 Trình tự thực hiện
- Bước 1: Kiểm tra thiết bị dụng cụ cho việc tháo lắp máy tính
+ Kiểm tra tình trạng hoạt động của từng thiết bị, dụng cụ;
+ Đặt thiết bị dụng cụ tại một khu vực riêng
- Bước 2: Kiểm tra bộ nguồn, dây kết nối
+ Dùng đồng hồ VOM/DOM có thể được dùng để kiểm tra các dây nguồn, các kết nối, cầu chì nếu chúng ta cảm thấy có nghi ngờ về vấn đề đứt, dập của dây dẫn
+ Dùng đồng hồ Vom kiểm tra tình trạng hoạt động bộ nguồn máy tính
Trang 20Hình 2.2 Các mức điện áp của bộ nguồn AT và ATX
Lưu ý:
*Dây màu xanh: Power ON (+5V) là tín hiệu cung cấp từ mainboard tới
bộ PSU Khi dây này có mức áp GND, thì nguồn sẽ kích hoạt mở các điện áp +12V(màu vàng),+5V(màu đỏ),+3.3V(màu cam),-12V(màu xanh dương)
*Dây màu tím: 5VSB là điện áp stand by mặc định được cấp từ nguồn
PSU ngay cả khi nguồn PSU nghỉ không được kích hoạt bởi tín hiệu POWER ON
*Dây màu xám: POWER GOOD cho biết nguồn đã có mức áp ổn định
để cấp cho mainboard và các thiết bị Được dùng giám sát cho nguồn xung PSu
*Dây màu nâu: +3.3V SENSE nên được kết nối với +3.3V trên
mainboard để giám sát điện áp rơi trên nguồn do vấn đề quá tải, thường là do kết nối thêm các card đồ họa
- Bước 3: Kiểm tra mainboard
+ Quan sát mainboard có các hư hỏng nào không (vị trí Socket, các tụ điện, các dấu hiệu cháy nổ,… )
+ Kiểm tra các Slot kết nối các card mở rộng;
+ Kiểm tra các chân cắm kết nối với phím nguồn, phím reset, cổng USB
và cổng audio mặt trước của case;
+ Kiểm tra Ram và CPU có phù hợp với Slot Ram và Socket trên mainboard không;
+ Kiểm tra hệ thống làm mát;
+ Kiểm tra các ổ cứng và các ổ đĩa CD, DVD,…
Trang 21- Bước 4: Xác định vị trí lắp mainboard, ổ cứng, ổ đĩa, bộ nguồn trên case máy
tính
+ Cần xác định vị trí chính xác để có sự chuẩn bị các loại ốc, vít để cố định các thiết bị lên case
+ Tính khoa học trong quá trình thực hành;
+ Tính tỉ mĩ trong công việc
2.2.4 Câu hỏi
Câu 1: Trong bộ nguồn ATX, dây ký hiệu POWER ON có màu gì? Có điện áp bao nhiêu Volt khi chưa kích hoạt và sau khi kích hoạt nguồn hoạt động?
Câu 2: Dây màu tính có mức điện áp bao nhiêu khi bọ nguồn ATX hoạt động?
2.3 Lắp ráp máy tính PC
2.3.1 Lý thuyết liên quan
- Chuẩn bị cho việc lắp ráp:
Trước khi tiến hành lắp ráp máy tính, cần phải chuẩn bị những thứ cần thiếtcho việc lắp ráp như sau:
Xác định nơi sẽ tiến hành lắp ráp Chọn nơi làm việc phù hợp: sạch sẽ, rộng rãi, thoáng mát…
Đọc kỹ các tài liệu hướng dẫn và lập sẵn một kế hoạch các bước làm việc
từ lúc bắt đầu cho đến kết thúc trước
Chuẩn bị đầy đủ các bộ phận, thiết bị và linh kiện phần cứng máy tính
- Các công cụ cần thiết
Để lắp ráp và tháo dỡ thiết bị, đồng thời thực hiện các thủ tục kiểm tra, người thợ nhất thiết phải trang bị cho mình một bộ công cụ thích hợp, mục này giới thiệu một số công cụ cơ bản cho người thợ để thực hiện công việc
Công cụ được chia làm hai loại, một là không thể mang ra khỏi nơi làm việc và loại còn lại có thể mang theo được, ở nhà, trên xe v.v
Hầu như tất cả người thợ khi sửa chữa cần các công cụ sau:
Trang 22Hình 2.3 các công cụ cần cho tháo lắp máy tính
3 Tô vít philip Mở ốc vỏ máy, ốc mainboard
4 Bộ vặn ốc
Vặn các bu lông trong máy nếu có
5 Kìm cắt chéo nhỏ Cắt dây, cắt chân linh kiện
6 Kìm mũi dài
Giữ ốc, vít, kẹp dây, chân linh kiện
Trang 237 Đồng hồ đo VOM/DOM
Kiểm tra kết nối, điện áp, dòng điện
8 Dây chống tĩnh điện
Hạn chế điện tĩnh từ người khi tiếp xúc với linh kiện gây shock điện làm linh kiện hư hỏng
9 Bình xịt hơi nén
Thổi bụi, chất bẩn nằm trong máy
11 Card test main
Kiểm tra hoạt động của main board
2.2.2 Trình tự thực hiện:
- Bước 1: Lắp đặt CPU vào mainboard
Mở cần gạt của socket bằng cách nhấn nhẹ lên ghim và đưa chúng ra khỏi gờ của socket và nâng chúng lên một góc 900
Xác định vị trí chân cắm số 1 trên socket và trên CPU chân số 1 trên CPUnằm ở một góc vạt của CPU và khuyết mất một chân Ở trên socket phần lỗ để cắm
CPU vào có một góc cũng bị vát đi
Trang 24Căn cứ vào chân số 1 lắp CPU lên socket bằng cách đặt nhẹ chúng lênsocket sao cho các chân CPU lọt vào trong các khe của socket (không được đè lênCPU)
Gắn chặt CPU lên socket một tay đặt nhẹ lên lưng CPU giữ tay kia hạthanh ghim socket xuống và gắn lại vào gờ
Hình 2.4 Lắp CPU vào socket trên mainboard
- Bước 2:Lắp đặt quạt tải nhiệt cho CPU
Thoa keo tải nhiệt vào mặt của CPU và ở mặt dưới của quạt tải nhiệt
Đưa quạt vào vị trí giá đỡ quạt bao quanh socket trên main Nhấn đều tay
để quạt lọt xuống giá đỡ
Cắm dây nguồn cho quạt vào chân cắm có ký hiệu CPU-FAN trên mainboard
Hình 2.5 Lắp quạt tải nhiệt vào mainboard
- Bước 2:Lắp đặt RAM vào Mainboard
Phải xác định khe RAM trên main là dùng loại RAM nào và phải đảm bảotính tương thích
Mở hai cần gạt khe RAM ra 2 phía, đưa thanh RAM vào khe, nhấn đều tayđến khi 2 cần gạt tự mấp vào và giữ lấy thanh RAM
Lưu ý: Khi muốn mở ra thì lấy tay đẩy 2 cần gạt ra 2 phía, RAM sẽ bậtlên
Trang 25Hình 2.6 Lắp RAM vào mainboard
- Bước 3: Lắp đặt mainboard vào thùng máy
Đối với mỗi mainboard có số cổng và vị trí các cổng phía sau khác nhaunên phải gỡ nắp phía sau của thùng máy tại vị trí mà mainboard đưa các cổng phía
sau ra ngoài để thay thế bằng miếng thép có khoắt các vị trí phù hợp với mainboard
(đi kèm của mainboard)
Quan sát vị trí các con ốc trên mainboard Dùng các ốc đỡ màu đồng đikèm theo mainboard vặn vào vị trí trên thùng máy sau cho trùng với vị trí trênmainboard
Hình 2.7 Lắp bảng cổng và đế ốc mainboard
Đưa nhẹ nhàng mainboad vào bên trong thùng máy Đặt đúng vị trí các lỗ
và vặn vít để cố định mainboard với thùng máy
Cắm dây nguồn lớn nhất từ bộ nguồn vào mainboard, đối với một sốmainboard cần phải cắm đầu dây nguồn 4 dây vuông vào main để cấp cho CPU
Hình 2.8 Lắp đặt dây nguồn cho mainboard
- Bước 4: Lắp bộ nguồn vào thùng máy
Trang 26- Đưa từ từ nguồn vào thùng máy sao cho bộ nguồn không va chạm vàolinh kiện trên mainboard sau đó bắt chặt các ốc giữ
Hình 2.9 Lắp quạt nguồn vào thùng máy
Nối dây nguồn đầu chuẩn ATA hoặc SATA vào ổ cứng
Lưu ý: Trong trường hợp nối 2 ổ cứng trên cùng một dây dữ liệu chuẩnIDE, cần phải xác lập ổ chính, ổ phụ bằng Jumper
Trang 27Hình 2.11 Lắp dây dữ liệu và dây nguồn cho ổ đĩa cứng
- Bước 6:Lắp đặt ổ đĩa quang
Mở nắp nhựa ở phía trên của mặttrước Case
Đẩy nhẹ ổ đĩa quang từ ngoàivào, vặn ít 2 bên để cố định ổ với Case.Nối dây cáp dữ liệu và cáp nguồntương tự như ổ đĩa cứng
Đặt card đúng vị trí, nhấn mạnh đều tay, và vặn vít cố định card vớimainboard
Trang 28Hình 2.13 Lắp card mở rộng
- Bước 8:Gắn dây công tắc và tín hiệu
Vị trí dùng để cắm các dây tín hiệu, công tắc nguồn có ký hiệu Front Panel.
Xác định đúng ký hiệu, đúng vị trí để gắn các dây công tấc nguồn, công tắc khởiđộng lại, đèn báo nguồn, đèn báo ổ cứng Các ký hiệu trên main như:– MSG, hoặc PW LED, hoặc POWER LED nối với dây POWER LED - dâytín hiệu của đèn nguồn màu xanh của Case
– HD, hoặc HDD LED nối với dây HDD LED - dây tín hiệu của đèn đỏ báo
ổ cứng đang truy xuất dữ liệu
– PW, hoặc PW SW, hoặc POWER SW, hoặc POWER ON nối với dâyPOWER SW - dây công tấc nguồn trên Case
– RES, hoặc RES SW, hoặc RESET SW nối với dây RESET - dây công tấckhởi động lại trên Case
– SPEAKER - nối với dây SPEAKER - dây tín hiệu của loa trên thùng máy
– Lưu ý: dây màu đen, trắng là dây âm (-) Các dây mày đỏ, xanh lá hoặc
màu khác là dây dương (+)
Hình 2.14 Gắn dây công tắc và tín hiệu
Ngoài ra còn có các dây USB và Audio ở phía trước thùng máy Các dây nàynày nối kết với mainboard thông qua đầu cắm bên trong mainboard có ký hiệutương ứng Front USB Port và Front Audio Port
Trang 29- Bước 9: Lắp thiết bị ngoại vi
Đây là bước kết nối các dây cáp của các thiết bị bên ngoài với các cổng phíasau mainboard
Cắm dây dữ liệu của màn hình vào card màn hình (VGA Card) - cổng màuxanh
Cắm bàn phím vào cổng PS/2 màu xanh đậm hoặc USB tùy loại bàn phím.Cắm chuột vào cổng PS/2 màu xanh đậm hoặc USB tùy loại chuột
- Bước 10: Khởi động và kiểm tra
Nhấn nút Power để khởi động và kiểm tra Nếu khi khởi động máy phát 1tiếng bip chứng tỏ phần cứng lắp vào đã hoạt động được Nếu có nhiều tiếng bípliên tục thì kiểm tra tất cả các thiết bị đã gắn vào đúng vị trí, đủ chưa
2.3.3 Thực hành
- Nội dung
+Thực hành việc lắp đặt một case máy tính
- Hình thức thực hiện:
Người học thực lắp ráp 1 case máy tính PC dạng Tower cùng với các thiết
bị main board, CPU, RAM, ổ cứng, ổ đĩa quang, card mở rộng, và các thiết bị ngoại vi do người hướng dẫn cung cấp
- Đánh giá:
+ Tính khoa học trong quá trình thực hành;
+ Tính tỉ mĩ trong công việc
2.3.4 Câu hỏi
Câu 1: Kể tên các loại case máy tính dạng Tower?
Câu 2: Sử dụng mạng internet tra cứu mainboard H61 và H81 có socket CPU là bao nhiêu chân?
2.4 Tháo máy tính PC
2.4.1 Lý thuyết liên quan
- Bên cạnh việc lắp ráp thì việc tháo một máy tính PC cũng là một kỹ
năng cơ bản của người thợ sữa chữa máy tính
- Để thực hiện tháo một máy tính PC ra thành các thành phần riêng biệt cần sự cẩn thận tỉ mĩ và thao tác một cách khoa học của người thợ
2.4.2 Trình tự thực hiện
- Bước 1:Chuẩn bị vị trí lắp đặt
- Việc chuẩn bị và lên kế hoạch giúp công việc tiến hành nhanh chóng và diễn ra thuận lợi giúp kỹ thuật viên có thể tập trung cho công việc và tránh những sao nhãng và sai sót không đáng có có thể xảy ra Cần lưu ý một số điểm sau:
+ Ghi chép những điểm đáng lưu ý nếu thấy cần Khi lần đầu bạn tháo
Trang 30máy, có thể có nhiều ốc vít, vị trí linh kiện bạn chưa thể quen và nhớ nó, do đó cần thiết bạn nên ghi chép lại hoặc có thể sử dụng điện thoại để chụp hình ghi nhớ;
+ Tháo tất cả đồ trang sức, vòng lắc không cần thiết trong quá trình thao tác với máy;
+ Chuẩn bị các túi tĩnh điện và ngăn chứa để cất trữ ốc và các bộ phận khi tháo máy;
+ Không đặt bo chồng lên nhau, khi tháo ra nên đặt trên các thảm chổng tĩnh điện, vị trí ổn định tránh việc rơi rớt thất lạc;
+ Khi tháo các chip, bộ nhớ cần tránh việc chạm vào các vi mạch Giữ các card ở vị trí cạnh KHÔNG chậm vào các pad đồng khe cắm trừ khi thật sự cần thiết để hạn chế shock điện và dấu vân tay có thể ăn mòn các tiếp xúc về lâu dài;
+ Không nên dùng các tua vít có từ hóa để tránh mất mát dữ liệu của IC nhớ;
+ Không bao giờ chạm vào các bộ phận bên trong máy khi máy đang mở ngoại trừ khi bạn đang dùng VOM để đo đạc;
+ Bộ nguồn PSU và màn hình là các thiết bị được xem như Hộp đen, việc can thiệp sẽ được học ở môn học khác và việc lắp ráp không liên quan tới việc
mở các vỏ của các bộ phần này;
+ Kiểm tra các cạnh sắc có thể gây đứt chân tay có thể có trong vỏ máy;+ Trong lớp học, khi thực hiện xong việc lắp ráp các linh kiện bạn cần yêu cầu giáo viên xuống để kiểm tra lại trước khi đóng vỏ hộp hoặc mở nguồn
- Bước 2:Tháo vỏ máy và kiểm tra hệ thống
- Lưu trữ lại toàn bộ dữ liệu trong máy
-Tắt máy và rút dây nguồn Lưu ý tháo các đĩa khỏi ổ đĩa nếu có
- Tháo rời tất cả các kết nối màn hình, chuột, internet và các jack cắm khác với máy nếu có
Lưu ý: Một số nguồn còn lưu điện nên thử nhấn giữ phím POWER trong 3 giây
để đảm bảo các điện áp dư sẽ được dùng hết
- Chuẩn bị các túi tĩnh điện và hộp để chứa ốc Lưu ý từng loại ốc với từng bộ phận khác nhau như ổ cứng, ổ đĩa quang, mainboard
- Mở vỏ máy
Trang 31bộ ốc mà ta chỉ cần tháo phần nắp bên đối diện với mainboard
- Một số vỏ máy sử dụng chốt gài do đó không cần tháo ốc, nhưng kỹ thuật viên cần lưu ý cách tháo đúng để tránh làm gãy hỏng chốt
- Một số vỏ có chốt gắn mặt trước do đó phải tháo phần đậy mặt trước ra
để kiểm tra và thao ra trước
- Sau khi tháo vỏ máy, ta có thể thấy các bộ phận của máy tính và các cáp kết nối nằm bên trong máy Để biết chức năng của các cáp ta cần dò từ đầu này tới đầu kia của cáp để biết chính xác nó làm nhiệm vụ gì
- Thực hiện sử dụng dây chống tĩnh điện bằng cách đeo vào tay và kẹp một đầu vào vỏ máy Việc này thật sự quan trọng với các nước có nhiệt độ lạnh, không khí khô và người làm việc trong phòng có lót thảm Đây là nguyên nhân chính gây sự tĩnh điện ở người Ở các quốc gia nhiệt đới, khí hậu nóng ẩm thì thật sự vấn đề tĩnh điện khó xảy ra hơn Tuy nhiên vẫn cần lưu ý để đảm bảo an toàn cho việc tháo lắp máy
Trang 32Hình 2.16 Đeo vòng tay tĩnh điện
- Bước 3: Tháo các cáp kết nối và card gắn vào mainboard (nếu có)
- Lưu ý các dây cáp kết nối giữa board mở rộng với main, nguồn và dây kết nối với main từ mặt trước case Các dây nối từ mặt trước với case thường đi theo cụm và có màu sắc gồm xanh lá, đỏ, vàng, trắng và xanh dương như hình
- Để tháo các card mở rộng thì ta nên theo các bước lần lượt sau
+ Tháo tất cả dây và cáp kết nối với board
+ Tháo các ốc vít giữ card với vỏ máy
Hình 2.17 Tháo Card mở rộng
+ Giữ card bằng cả hai tay và kéo thẳng lên Nếu thấy khó nhấc thì thực hiện nhẹ nhàng nhấc từng đầu lên, tránh lắc theo hai bên sẽ làm nở khe cắm và các kết nối về sau khó chặt
+ Khi đã tháo card tránh chạm tay vào các chân kết nối hay chip trên card, nên đặt nằm và tốt nhất là cất vào túi chống tĩnh điện
Lưu ý: Một số card đồ họa khi cắm có lẫy gài, nên việc rút lên cần đẩy lẫy gài ra
Hình 2.18 Tháo card đồ họa có lẫy gài
- Bước 4: Tháo mainboard, nguồn PSU và các ổ đĩa
- Việc tháo mainboard ra trước hay nguồn, ổ đĩa trước phụ thuộc vào tình huống cụ thể và yêu cầu Thông thường nếu không cần can thiệp sâu thì
Trang 33mainboard không cần thiết phải tháo ra trước, tuy nhiên trong một số vỏ máy thì mainboard phải tháo ra mới gỡ được các ổ đĩa Để tháo mainboard ta theo các bước sau:
+ Tháo dây kết nối nguồn với main board+ Tháo các cáp Sata kết nối với main board+ Tháo các dây cắm từ mặt trước vỏ với mainboard
Hình 2.19 Tháo các dây cắm từ mặt trước
Lưu ý vị trí thứ tự cắm dây mặt trước với main, thông thường trên main
có ghi chú về cực +/-, loại dây gì cần cắm theo
Có 4 cặp dây cơ bản là:
+ Cặp dây nút nguồn POWER SW+ Cặp dây led báo nguồn POWER LED+ Cặp dây nút reset RESET SW
+ Cặp dây led báo ổ cứng đang làm việc HDD LED+ Ngoài ra có thể có thêm cặp dây nối loa Speaker
- Tháo các dây cáp khác nếu có như các cáp USB từ mặt trước, Cáp Audio, các giắc cắm quạt lấy nguồn trực tiếp từ main
- Tháo các ốc vít có định main với vỏ Một số main có thêm đế giữ để ngăn việc main chạm với vỏ như hình
Hình 2.20 Tháo óc cố định mainboard trên case
- Sau khi tháo hết ốc, dùng hay tay giữ cạnh của main và nhẹ nhàng nhấc
ra khỏi vỏ như hình
Trang 34Lưu ý: không nhấc main lên bằng cách cầm vào cục làm mát của CPU
nhấc lên, làm vậy có thể gây hở tiếp xúc giữa cục tản nhiệt và cpu do đó gây sự
cố về sau
Hình 2.21 Nhấc mainboard ra khoải case
- Bước 5: Tháo khối nguồn ATX
Chỉ tháo các ốc gắn khối này với vỏ máy, không tháo các ốc gắn giữ quạt thông gió
Sau khi tháo ốc, cần kiểm tra kỹ để biết hướng tháo bộ nguồn ra khỏi vỏ
vì một số vỏ máy nguồn được giữ bởi các khe trượt cho nên cần phải xác định chúng trước khi ra quyết định, tuyệt đối không dùng lực mạnh để tháo ra
-Bước 6: Tháo các ổ đĩa
- Thường có từ một tới hai con ốc cố định nằm ở các cạnh bên của ổ đĩa gắn với khung máy, cần xác định vị trí các ốc này vào tháo ra Sau đó tiến hành rút ổ đĩa bằng cách trượt chúng tới phía trước của vỏ máy như hình
Hình 2.22 Tháo ổ đĩa
2.4.3 Thực hành
- Nội dung
Trang 35+Thực hành việc tháo rời một case máy tính.
+ Tính khoa học trong quá trình thực hành;
+ Tính tỉ mĩ trong công việc
2.3.4 Câu hỏi
1 Tìm hiểu về chính sách bảo hành với các thiết bị trong máy tính bao gồm Mainboard, CPU , RAM, ổ cứng
2 Tháo và kiểm tra các kiểu chân kết nối một số mainboard với cáp phía trước
vỏ máy Vẽ phác thảo và ghi chú thích , ký hiệu, màu sắc các chân tương ứng
3 Cho biết các chân cắm trước vỏ máy gồm những chân gì, màu sắc ra sao?
4 Có mấy kiểu giắc nguồn kết nối với main board? Khi nguồn ATX không hỗ trợ giắc cắm giống loại main đang có thì ta cần làm gì để xử lý tình huống này?
5 Cho biết thứ tự khi lắp một máy tính mới bao gồm mainboard, nguồn, ổ đĩa cứng, ổ DVD, card mở rộng, CPU, RAM, Quạt, vỏ, chuột, bàn phím, màn hình?
Trang 36BÀI 3: THIẾT LẬP CMOS
UEFI (Unified Extensiable Firmware Interface) được thay thế cho BIOS trước đây cho các máy từ sau 2012 Hãng Microsoft đòi hỏi main board có UEFI cho Win 8 và sau UEFI đòi hỏi máy có bộ nhớ ổ cứng lớn từ 2TB trở lên
Một kỹ thuật viên IT cần biết cấu hình BIOS hay UEFI như thế nào
Mục tiêu thực hiện:
- Trình bày các thông tin chính của CMOS
- Thiết lập các thông số theo đúng yêu cầu kỹ thuật
- Tính chính xác, tỉ mỉ, cẩn thận trong công việc.
3.1 Khảo sát CMOS
3.1.1 Lý thuyết liên quan
- Vai trò của CMOS
BIOS (Basic Input and Ouput System) là một phần quan trọng của mainboard BIOS có các chức năng sau:
- Duy trì và thực thi POST (power on self test) – là chương trình thực hiện xác định, kiểm tra và khởi tạo các thành phần phần cứng cơ bản
- Duy trì một tiến trình cơ bản gọi là chương trình bootrap có nhiệm vụ xác định hệ điều hành và nạp nó vào hệ thống
- Duy trì việc thiết lập cho phép các thiết bị có thể thấy được và quản lý được
Người kỹ thuật viên khi lắp ráp, xử lý sự cố hay sửa chữa máy tính đòi hỏi phải xâm nhập vào chương trình Setup của BIOS để cấu hình hệ thống Ta
có thể thực hiện cấu hình số lượng bộ nhớ RAM sử dụng, kiểu và số lượng ổ đĩa được cài, cách thức boots vào hệ điều hành, chỉnh sửa thời gian hệ thống và nhiều cấu hình khác
- Truy cập CMOS
- Hầu hết máy tính đã thiết lập phần mềm Setup trong hệ thống BIOS chip nằm trên mainboard Để truy cập vào hệ thống này ta cần sử dụng một phím cụ thể nào đó tùy thuộc vào nhà sản xuất quy định Trong suốt quá trình khởi động máy, máy tính thường sẽ hiển thị một thông điệp cho biết gõ phím gì để bắt đầu vào chương trình Setup Phím đó có thể là F1, F2, F10, Ins(insert) hoặc Del(delete)
Một số nhà sản xuất đòi hỏi kết hợp của 2 hay 3 phím nhấn đồng thời trong quá trình boot như: CTR + ALT + Enter, CTR + ALT + ESC, CTR + ALT + Shift, CTR + ALT + F1, CTR + ESC, CTR + ALT + F11
Sau khi truy cập vào hệ thống BIOS ta có giao diện cơ bản như sau:
Trang 37Hình 3.1 Các thông tin cơ bản của CMOS
Hệ thống giao diện cơ bản tùy thuộc vào mỗi nhà sản xuất, nhưng nhìn chung sẽ có đặc điểm cơ bản giống với menu ở trên trong đó bao gồm Tab cho phép ta xem các thông tin chung như thông tin về BIOS, thông tin về CPU bao gồm model, tốc độ, thông tin về RAM, tốc độ bộ nhớ, tổng lượng bộ nhớ đang gắn trên main, và ta có thể thay đổi ngày giờ hệ thống
3.1.2 Trình tự thực hiện
Thực hành: Truy cập và kiểm tra thông tin hệ thống
- Bước 1: Kiểm tra tình trạng kết nối nguồn máy tính
- Bước 2: Nhấn nút POWER để mở máy
- Bước 3: Quan sát thông báo trên màn hình và xác định cách vào BIOS
- Bước 4: Ghi các thông tin vào bảng sau
Trang 38+Thực hành truy cập CMOS của một máy tính.
- Hình thức thực hiện:
Người học thực hiện truy cập CMOS theo các bước của trình tự thực hiện
và hoàn thành bảng cho ở bước 4
- Đánh giá:
+ Tính khoa học trong quá trình thực hành;
+ Tính tỉ mĩ trong công việc
3.2 Thiết lập các thông số
3.2.1 Lý thuyết liên quan
- Các thông số thiết lập được lưu trong bộ nhớ CMOS có thể tìm thấy trong chipset của mainboard Bộ nhớ này được nuôi bằng nguồn điện áp thấp được lấy từ PIN xu gắn trên main Nhờ đó khi tắt máy tính hoàn toàn khỏi nguồn, các thông tin vẫn được giữ lại mà không bị mất Khi PIN hết pin, toàn bộ cấu hình sẽ mất và ta cần thực hiện cài lại tất cả các thông số
- Khi ta khởi động máy tính, chương trình POST sẽ chạy và kiểm tra các phần cứng được lắp đặt POST biết phần cứng nào đang được sử dụng thông qua cấu hình CMOS Khi làm việc với máy tính có lỗi POST, ta cần đảm bảo người dùng hay kỹ thuật viên không có bất cứ thay đổi nào thông qua chương trình cấu hình Setup và thứ hai là loại bỏ hay nâng cấp bất cứ phần cứng nào không làm thay đổi cấu hình Setup Duy trì thông tin đúng cho chương trình Setup rất quan trọng để máy tính làm việc đúng
3.2.2 Trình tự thực hiện
- Bước 1: Thiết lậpngày giờ hệ thống
Ngày giờ hệ thống hiện nay có thể cập nhật trực tiếp qua hệ điều hành chính như Window hay Linux và máy tính có kết nối internet, tuy nhiên trong một số trường hợp ta có thể cần can thiệp trực tiếp để cấu hình thông tin hệ thống ngày giờ này vì một số chương trình chính khi có ngày giờ hệ thống không chính xác có thể không làm việc
Để thay đổi ta làm như sau:
- Dùng các phím ←,→ , ↑,↓ để di chuyển trong môi trường BIOS
- Di chuyển tới mục Date time ở cửa sổ menu Main
- Nhấn Enter vào mục này, sử dụng các phím +/- hoặc ↑, ↓ để thay đổi giá trị lần lượt Năm, Tháng, Ngày, Giờ mong muốn
- Nhấn ESC để kết thúc
- Nhấn F10 để lưu và thoát khỏi BIOS Setup
- Bước 2: Thiết lập thứ tự khởi động
Hình thể hiện quá trình cấu hình khởi động trong BIOS Ở đây ta có thể thiết lập thứ tự ưu tiên BOOT như từ đĩa mềm, đĩa CD/DVD, ổ cứng, từ USB, boot qua thiết bị từ xa, qua mạng v.v.Chú ý là trong chương trình setup hiện nay
đa số cho phép cả BOOT thường và BOOT UEFI
Một số mainboard cho phép chế độ Quick Boot để bỏ qua một số công đoạn chạy kiểm tra phần cứng của POST Trong trường hợp máy có sự cố, ta cần thiết lập chế độ Full POST để chuẩn đoán các sự cố phần cứng
Thiết lập thực hiện như sau:
Trang 39+ Chuyển sang menu Boot
+ Dùng phím ↑, ↓ để di chuyển tới Boot Menu Type > chọn Adnvaced+ Dùng phím +/- để thay đổi thứ tự BOOT
+ Đối với ổ cứng có dung lượng lớn > 2 TB thì bắt buộc ta phải chọn Boot UEFI, nếu không ta nên Disable mục này
Hình 3.2 Thiết lập thứ tự khởi động
+ Chọn F10 để lưu và thoát khỏi chương trình Setup
- Bước 3: Cấu hình đóng ngắt linh kiện trên mainboard
Ta có thể cấu hình mở hoặc ngắt các thiết bị trên board như cổng mạng, cổng FireWire, cổng Video, cổng USB trong chương trình Setup.Chẳng hạn một
hệ thống Setup BIOS trong hình cho phép ta có thể mở hoặc ngắt các cổng audio mặt trước, đèn đọc Numlock, thời gian PCI Nhờ đó nếu mainboard có sự cố với một cổng nào đó, ta có thể ngắt loại bỏ việc sử dụng cổng đó thay vì thay main mới
Hình 3.3 Cấu hình đóng ngắt linh kiện trên mainboard
Trang 40- Bước 4: Xem thông tin ổ cứng và ổ quang
Để xem thông tin này ta chọn vào mục Configuration trong chương trình Setup
Dùng chương trình Setup ta có thể kiểm tra xem main có nhận được các ổ đĩa hay không và từ đó ta cũng có thể biết một số thông tin cơ bản của thiết bị đó
Chẳng hạn như hình dưới cho thấy mainboard đang kết nối với hai ổ cứng
có dung lượng 120GB và 1000GB kết nối truyền dữ liệu dùng cổng SATA và một ổ đĩa quang kết nối với cổng PORT 3
Hình 3.4 Xem thông tin ổ cứng và ổ quang
- Bước 5: Cấu hình vi xử lý và tốc độ xung
Overlocking là thuật ngữ mô tả việc ép các bộ vi xử lý, bộ nhớ,
mainboard hay cạc đồ họa chạy nhanh hơn tốc độ mà nhà sản xuất khuyến nghị Khi ta thực hiện overlocking cần chú ý tới nhiệt độ của CPU để nó không bị quá nhiệt làm hư
Host Clock Frequency là tần số cơ bản được cung cấp từ chip và được sử
dụng để đồng bộ mọi hoạt động trên main
Core Max Multiplier còn gọi là tỉ số giữa Bus/Core, cho biết tốc độ thực
sự của CPU bằng cách lấy giá trị này nhân với tốc độ Host Clock Frequency Cụ thể trong minh họa ở đây thì CPU sẽ có tốc độ là 3.3GHz
Memory Overridescho phép ta điều chỉnh tốc độ đọc ghi bộ nhớ