Mục tiêu mô đun: - Nêu được công dụng, cấu tạo, phạm vi sử dụng nhà công nghiệp - Nêu được cấu tạo, nguyên lý làm việc, phạm vi sử dụng của lan can cầuthang; - Đọc, hiểu được hệ thống cá
Vị trí, tính chất của mô đun
Mô đun Chế tạo khung nhà công nghiệp là một phần quan trọng trong chương trình đào tạo nghề Chế tạo thiết bị cơ khí, đóng vai trò chuyên môn thiết yếu trong danh mục các môn học bắt buộc.
Trước khi học mô đun này sinh viên phải hoàn thành các môn học, mô đun từ MH07-Vẽ kỹ thuật đến MĐ17-Cắt Plasma CNC
Chế tạo kết cấu công nghiệp là mô đun chuyên môn nghề mang tính tích hợp.
Mục tiêu mô đun
- Nêu được công dụng, cấu tạo, phạm vi sử dụng nhà công nghiệp
- Nêu được cấu tạo, nguyên lý làm việc, phạm vi sử dụng của lan can cầu thang;
- Đọc, hiểu được hệ thống các bản vẽ thi công khung nhà công nghiệp, lan can cầu thang.
- Trình bày được phương pháp khai triển các chi tiết thép hình uốn lại.
- Tính được kích thước phôi theo bản vẽ thiết kế.
- Sử dụng đúng kỹ thuật các dụng cụ, thiết bị chế tạo cơ khí.
- Uốn được bậc thang, tay vịn đúng kích thước và góc độ;
- Chế tạo được cột, kèo, giằng, khung sàn, lan can đạt yêu cầu kỹ thuật;
- Lấy dấu, cắt phôi, uốn tạo hình, khoaÍn lỗ, tán đinh, hàn đính, lắp ghép chi tiết thành thạo.
- Tích cực, chủ động, tự giác học tập an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp.
- Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập.
III Nội dung mô đun:
1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian
Tên các bài trong mô đun
Tên các bài trong mô đun
1.1.1 Cấu tạo, nhiệm vụ của khung nhà công nghiệp
1.1.2 Phân tích bản vẽ khung nhà công công nghiệp
1.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công, sàn thao tác
1.1.4 Chuẩn bị dụng cụ vật tư
Lập phương án thi công khung nhà công nghiệp
2.1.1.Công dụng, cấu tạo, phân loại cột nhà công nghiệp
2.1.2 Các liên kết chế tạo cột nhà công nghiệp
2.1.3 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi
2.1.4 Chế tạo đầu cột thép
2.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
3 Bài 3: Chế tạo vì kèo.
3.1.1.Công dụng, cấu tạo, phân loại vì kèo nhà công nghiệp
3.1.2 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi
3.1.3 Chế tạo thanh cánh trên, dưới
3.1.4 Chế tạo thanh bụng kèo
3.1.5 Hàn đính và lắp ghép
3.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
Tên các bài trong mô đun
4 Bài 4: Chuẩn bị điều kiện chế tạo lan can, cầu thang
4.1.1 Cấu tạo, nhiệm vụ của lan can cầu thang.
4.1.2 Phân tích bản vẽ lan can cầu thang.
4.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công, sàn thao tác.
4.1.4 Chuẩn bị dụng cụ vật tư.
5 Bài 5: Chế tạo khung sàn
5.1.1 Cấu tạo, công dụng của khung sàn
5.1.2 Tính toán kích thước chi tiết 5.3 Vẽ tách chi tiết, tính toán kích thước phôi
5.1.3 Lấy dấu, cắt sửa phôi
5.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
6 Bài 6: Chế tạo bậc thang, lan can, tay vịn.
6.1.1 Cấu tạo, công dụng lan can, tay vịn
6.1.2 Phân tích bản vẽ chi tiết
6.1.3 Tính toán kích thước chi tiết
6.1.4 Lấy dấu, cắt sửa phôi
6.1.5 Uốn, gá đính tổ hợp
6.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
I Vị trí, tính chất của mô đun: 4
II Mục tiêu mô đun: 4
BÀI 1: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO KHUNG NHÀ CÔNG NGHIỆP 11 1.1 Lý thuyết liên quan: 11
1.1.1 Cấu tạo khung nhà công nghiệp 11
1.1.2 Phân tích bản vẽ khung nhà công công nghiệp 12
1.1.2.1 Đọc hiểu bản vẽ khung nhà 12
1.1.2.2 Vẽ tách chi tiết cần chế tạo 12
1.1.2.3 Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo 13
1.1.2.4 Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc 13
1.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công 14
1.1.4 Chuẩn bị dụng cụ, vật tư 15
1.1.4.1 Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công 15
1.1.4.2 Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư 15
1.1.4.3 Chủ động nhận thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị 15
1.2 Bài tập và sản phẩm thực hành: 16
2.1.1 Công dụng, cấu tạo và phân loại 18
2.1.2 Các liên kết chế tạo 19
2.1.3 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi 22
2.2.3.1 Đọc nội dung khung tên, bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật 22
2.1.3.2 Phân tích các hình biểu diễn 22
2.1.4.Chế tạo đầu cột thép 23
2 2 Trình tự thự hiện chế tạo cột thép 26
2.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 27
3.1.1 Công dụng, cấu tạo và phân loại 28
3.1.2 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi 30
3.1.2.1 Đọc nội dung khung tên, bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật 30
1.2.2 Phân tích các hình biểu diễn 30
3.1.2.3 Tính chiều dài phôi thanh cánh trên, dưới, thanh bụng 31
3.1.3 Chế tạo cánh trên và cánh dưới 31
3.1.5 Hàn đính và lắp ghép 32
3.2 Trình tự thự hiện chế tạo cột thép 33
3.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 34
BÀI 4: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO LAN CAN CẦU THANG 35
4.1.1 Cấu tạo và công dụng 35
4.1.2 Phân tích bản vẽ lan can, cầu thang 36
4.1.2.1 Đọc hiểu các bản vẽ chi tiết: 36
4.1.2.2 Vẽ tách chi tiết cần chế tạo 38
4.1.2.3 Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo 38
4.1.2.4 Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc 38
4.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công 39
4.1.4 Chuẩn bị vật tư và dụng cụ 39
4.1.4.1 Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công 39
4.1.4.2 Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư 39
4.1.4.3 Chủ động nhận thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị 39
4.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 41
BÀI 5: CHẾ TẠO KHUNG SÀN 42
5.1.1 Cấu tạo và công dụng 42
5.1.2 Tính toán kích thước chi tiết 43
5.1.2.2 Tính kích thước giá đỡ 44
5.1.3 Lấy dấu, cắt sửa phôi 44
5.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 48
BÀI 6 CHẾ TẠO LAN CAN 49
6.1.1 Cấu tạo và công dụng 49
6.1.3 Tính toán kích thước chi tiết 53
6.1.4 Lấy dấu, cắt sửa phôi 54
6.1.4.1 Vạch dấu chiều dài thanh dọc, đứng 54
6.1.4.2 Cắt phôi theo vạch dấu 54
6.1.5 Thực hành uốn, gá đính tổ hợp 55
CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO KHUNG NHÀ CÔNG NGHIỆP 11 1.1 Lý thuyết liên quan
Phân tích bản vẽ khung nhà công công nghiệp
Kiểm tra mặt bằng thi công
Chuẩn bị dụng cụ, vật tư
Lập phương án thi công khung nhà công nghiệp
Bài tập và sản phẩm thực hành
2.1.1.Công dụng, cấu tạo, phân loại cột nhà công nghiệp
2.1.2 Các liên kết chế tạo cột nhà công nghiệp
2.1.3 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi
2.1.4 Chế tạo đầu cột thép
2.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
3 Bài 3: Chế tạo vì kèo.
3.1.1.Công dụng, cấu tạo, phân loại vì kèo nhà công nghiệp
3.1.2 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi
3.1.3 Chế tạo thanh cánh trên, dưới
3.1.4 Chế tạo thanh bụng kèo
3.1.5 Hàn đính và lắp ghép
3.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
Tên các bài trong mô đun
4 Bài 4: Chuẩn bị điều kiện chế tạo lan can, cầu thang
4.1.1 Cấu tạo, nhiệm vụ của lan can cầu thang.
4.1.2 Phân tích bản vẽ lan can cầu thang.
4.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công, sàn thao tác.
4.1.4 Chuẩn bị dụng cụ vật tư.
5 Bài 5: Chế tạo khung sàn
5.1.1 Cấu tạo, công dụng của khung sàn
5.1.2 Tính toán kích thước chi tiết 5.3 Vẽ tách chi tiết, tính toán kích thước phôi
5.1.3 Lấy dấu, cắt sửa phôi
5.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
6 Bài 6: Chế tạo bậc thang, lan can, tay vịn.
6.1.1 Cấu tạo, công dụng lan can, tay vịn
6.1.2 Phân tích bản vẽ chi tiết
6.1.3 Tính toán kích thước chi tiết
6.1.4 Lấy dấu, cắt sửa phôi
6.1.5 Uốn, gá đính tổ hợp
6.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
I Vị trí, tính chất của mô đun: 4
II Mục tiêu mô đun: 4
BÀI 1: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO KHUNG NHÀ CÔNG NGHIỆP 11 1.1 Lý thuyết liên quan: 11
1.1.1 Cấu tạo khung nhà công nghiệp 11
1.1.2 Phân tích bản vẽ khung nhà công công nghiệp 12
1.1.2.1 Đọc hiểu bản vẽ khung nhà 12
1.1.2.2 Vẽ tách chi tiết cần chế tạo 12
1.1.2.3 Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo 13
1.1.2.4 Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc 13
1.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công 14
1.1.4 Chuẩn bị dụng cụ, vật tư 15
1.1.4.1 Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công 15
1.1.4.2 Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư 15
1.1.4.3 Chủ động nhận thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị 15
1.2 Bài tập và sản phẩm thực hành: 16
2.1.1 Công dụng, cấu tạo và phân loại 18
2.1.2 Các liên kết chế tạo 19
2.1.3 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi 22
2.2.3.1 Đọc nội dung khung tên, bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật 22
2.1.3.2 Phân tích các hình biểu diễn 22
2.1.4.Chế tạo đầu cột thép 23
2 2 Trình tự thự hiện chế tạo cột thép 26
2.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 27
3.1.1 Công dụng, cấu tạo và phân loại 28
3.1.2 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi 30
3.1.2.1 Đọc nội dung khung tên, bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật 30
1.2.2 Phân tích các hình biểu diễn 30
3.1.2.3 Tính chiều dài phôi thanh cánh trên, dưới, thanh bụng 31
3.1.3 Chế tạo cánh trên và cánh dưới 31
3.1.5 Hàn đính và lắp ghép 32
3.2 Trình tự thự hiện chế tạo cột thép 33
3.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 34
BÀI 4: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO LAN CAN CẦU THANG 35
4.1.1 Cấu tạo và công dụng 35
4.1.2 Phân tích bản vẽ lan can, cầu thang 36
4.1.2.1 Đọc hiểu các bản vẽ chi tiết: 36
4.1.2.2 Vẽ tách chi tiết cần chế tạo 38
4.1.2.3 Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo 38
4.1.2.4 Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc 38
4.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công 39
4.1.4 Chuẩn bị vật tư và dụng cụ 39
4.1.4.1 Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công 39
4.1.4.2 Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư 39
4.1.4.3 Chủ động nhận thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị 39
4.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 41
BÀI 5: CHẾ TẠO KHUNG SÀN 42
5.1.1 Cấu tạo và công dụng 42
5.1.2 Tính toán kích thước chi tiết 43
5.1.2.2 Tính kích thước giá đỡ 44
5.1.3 Lấy dấu, cắt sửa phôi 44
5.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 48
BÀI 6 CHẾ TẠO LAN CAN 49
6.1.1 Cấu tạo và công dụng 49
6.1.3 Tính toán kích thước chi tiết 53
6.1.4 Lấy dấu, cắt sửa phôi 54
6.1.4.1 Vạch dấu chiều dài thanh dọc, đứng 54
6.1.4.2 Cắt phôi theo vạch dấu 54
6.1.5 Thực hành uốn, gá đính tổ hợp 55
BÀI 1: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO KHUNG NHÀ CÔNG
Mã bài: MĐ 20 – 01 Giới thiệu.
Khung nhà công nghiệp là một kết cấu quan trọng, thường được sử dụng tại các công trường gia công kết cấu thép Việc gia công loại kết cấu này có độ phức tạp cao, do đó, người học cần nắm vững các chi tiết trong kết cấu và chuẩn bị đầy đủ điều kiện để chế tạo khung nhà công nghiệp một cách hiệu quả.
- Nêu được cấu tạo, nhiệm vụ của khung nhà công nghiệp
- Trình bày được các tiêu chuẩn, ký hiệu vẽ kỹ thuật, dung sai lắp ghép và vật liệu chế tạo trên bản vẽ
- Đọc được hệ thống các bản vẽ thi công và làm việc với các tài liệu liên quan
- Lựa chọn được các dụng cụ thiết bị đủ, chính xác, phù hợp với yêu cầu chế tạo
- Sử dụng thành thạo các dụng cụ, thiết bị cần thiết cho thi công khung nhà công nghiệp
- Lựa chọn vật tư đúng quy cách theo yêu cầu bản vẽ thiết kế
- Xử lý được các lỗi của vật liệu do quá trình vận chuyển
- Kế hoạch hoá được phương án thi công khung nhà công nghiệp.
- Tích cực, chủ động, tự giác học tập an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp;
1.1.1 Cấu tạo khung nhà công nghiệp
- Khung nhà công nghiệp được chế tạo từ thép hình Cấu tạo khung gồm có:
+ Các thanh dầm, thanh giằng.
- Tất cả các chi tiết được liên kết với nhau bằng các hình thức: Hàn, đinh tán và
Hình 1.1: Khung nhà công nghiệp
Khung nhà công nghiệp đựơc sử dụng rộng rãi vì tính vạn năng của nó. Trong công nghiệp được sử dụng làm nhà kho, nhà xưởng.
1.1.2 Phân tích bản vẽ khung nhà công công nghiệp
1.1.2.1 Đọc hiểu bản vẽ khung nhà.
Bản vẽ khung nhà xác định cấu trúc và sự liên kết giữa các chi tiết, đồng thời chỉ rõ loại vật liệu, số lượng và chủng loại của các thành phần.
1.1.2.2 Vẽ tách chi tiết cần chế tạo.
Các chi tiết tách ra từ bản vẽ tổng thể cần phải đảm bảo tính chính xác và đầy đủ thông tin để phục vụ cho quá trình chế tạo Đồng thời, cần chú ý đến các chi tiết giải thích trong bản vẽ chi tiết.
Ví dụ: Vẽ tách chi tiết mặt bích cột
Hình 1.2: chi tiết mặt bích cột
1.1.2.3 Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo.
- Tài liệu tổ chức thi công do các Phòng kỹ thuật lập dựa trên thiết kế kỹ thuật và điều kiện của công trường, bao gồm:
+ Dụng cụ, máy móc, vật liệu cần thiết cho thi công.
+ Các biện pháp thi công.
+ Trình tự và tiến độ thi công…
- Phải tìm hiểu các tiêu chuẩn chế tạo, tiêu chuẩn mối hàn, tiêu chuẩn làm sạch chi tiết, tiêu chuẩn vật liệu,… để phục vụ cho việc chế tạo.
Ví dụ: AWS : Qui trình hàn kết cấu thép
AISC : Sồ tay hướng dẫn kết cấu thép
SSPC : Tiêu chuẩn kỹ thuật sơn kết cấu thép
Quy ước ký hiệu của Nhật (JIS)
Quy ước ký hiệu của Mỹ (ASTM…)
Quy ước của các nước khác như BS, DIN, TCVN,GBT…
1.1.2.4 Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc.
Quy trình chế tạo kế cấu thép dạng từ dầm tổ hợp:
- Công tác chuẩn bị tài liệu (Bản vẽ chi tiết, quy trình chế tạo)
- Công đoạn hàn kết cấu chính.
- Chế tạo các chi tiết liên kết.
- Công đoan khoan các chi tiết liên kết và kết cấu chính.
- Hàn các chi tiết với kết cấu chính.
- Kiểm tra toàn bộ kích thước.
+ Tổ hợp thử các cụm.
+ Kiểm tra đơn chiếc từng chi tiết.
- Làm sạch bề mặt (phun cát, phun bi…)
- Sơn chống gỉ và sơn hoàn thiện.
Quy trình chế tạo kế cấu thép dạng từ dạng thép hình
- Công tác chuẩn bị tài liệu (Bản vẽ chi tiết, pha cắt, quy trình chế tạo).
- Công đoạn tổ hợp các chi tiết liên kết.
- Công đoạn hàn kết cấu chính.
- Chế tạo các chi tiết liên kết.
- Công đoạn khoan các chi tiết liên kết.
- Kiểm tra toàn bộ kích thước.
- Làm sạch bề mặt (phun cát, phun bi…)
- Sơn chống gỉ và sơn hoàn thiện
1.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công
Diện tích và không gian làm việc có ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng và tiến độ thi công Do đó, việc chuẩn bị kỹ lưỡng là rất quan trọng để đảm bảo chất lượng công việc.
+ Có đường vận chuyển vật tư, thiết bị đến vị trí thi công.
+ Xưởng có hệ thống ánh sáng đầy đủ.
+ Có nguồn điện cung cấp phù hợp với yêu cầu gia công (2 pha hoặc 3 pha).
+ Bản vẽ mặt bằng bố trí xưởng.
+ Các phương tiện, dụng cụ được chuẩn bị sao cho thuận tiện và hợp lý bao gồm: Các máy thi công như cần cẩu, pa lăng, kích, máy hàn…
+ Các dụng cụ lắp, kiểm tra như cờ lê, búa, ni vô, quả dọi, đồng hồ so, pan me.
- Ta có thể sử dụng ni vô, thước dài để kiểm tra độ bằng phẳng, diện tích của mặt bằng thi công, sàn thao tác.
Sau khi tiếp nhận xưởng, cần lập biên bản bàn giao có đầy đủ chữ ký của các bên liên quan Biên bản này phải ghi rõ thực trạng của xưởng tại thời điểm tiếp nhận.
1.1.4 Chuẩn bị dụng cụ, vật tư
1.1.4.1 Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công
- Tùy vào điều kiện thực tế (nguồn nhân lực, thiết bị máy móc, không gian làm việc,…) mà ta đưa ra các phương án thi công hợp lý nhất.
1.1.4.2 Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư
- Các thiết bị, dụng cụ, vật tư phải được bố trí một cách hợp lý trong quá trình gia công.
- Các máy gia công được đặt trên nền móng cao ráo, đầy đủ ánh sáng và không gian làm việc.
Dụng cụ thi công cần được tập kết tại vị trí thuận lợi, tránh để ở độ cao quá cao hoặc đặt trực tiếp xuống nền xưởng Thay vào đó, nên đặt dụng cụ trên giá hoặc trong thùng đựng để đảm bảo an toàn và tiện lợi trong quá trình làm việc.
- Các thiết bị được phân loại từng kích cỡ, chủng loại và đặt lên giá hoặc thùng chứa trong kho thiết bị tại xưởng.
Tất cả vật tư cần được đặt trên giá đỡ hoặc tà vẹt để ngăn ngừa khuyết tật và biến dạng, ảnh hưởng đến quá trình gia công và lắp đặt Đồng thời, thiết bị phải được bảo quản tránh nắng, mưa hoặc được vận chuyển vào kho thiết bị.
Bố trí thủ kho có nhiệm vụ theo dõi, quản lý và cấp phát vật tư một cách chính xác, đảm bảo đúng số lượng và chủng loại theo yêu cầu thiết kế.
1.1.4.3 Chủ động nhận thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị
Các loại dụng cụ và vật tư phục vụ trong quá trình gia công chế tạo phải được chuẩn bị đầy đủ, phù hợp với việc gia công.
- Dụng cụ và trang phục bảo vệ an toàn
1.2 Bài tập và sản phẩm thực hành:
Câu 1: Trình bày cấu tạo và nhiệm vụ khung nhà công nghiệp?
Bài tập ứng dụng: (Phụ lục I, II)
- Đọc được các bản vẽ chi tiết khung nhà công nghiệp sau.
- Chọn dụng cụ thiết bị đủ, phù hợp với yêu cầu chế tạo;
- Sử dụng thành thạo các dụng cụ, thiết bị cần thiết cho thi công
- Lập được quy trình chế tạo, phương án thi công
CHẾ TẠO CỘT
Lý thuyết liên quan
2.1.1.Công dụng, cấu tạo, phân loại cột nhà công nghiệp
2.1.2 Các liên kết chế tạo cột nhà công nghiệp
2.1.3 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi
2.1.4 Chế tạo đầu cột thép
Bài tập và sản phẩm thực hành
3 Bài 3: Chế tạo vì kèo.
3.1.1.Công dụng, cấu tạo, phân loại vì kèo nhà công nghiệp
3.1.2 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi
3.1.3 Chế tạo thanh cánh trên, dưới
3.1.4 Chế tạo thanh bụng kèo
3.1.5 Hàn đính và lắp ghép
3.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
Tên các bài trong mô đun
4 Bài 4: Chuẩn bị điều kiện chế tạo lan can, cầu thang
4.1.1 Cấu tạo, nhiệm vụ của lan can cầu thang.
4.1.2 Phân tích bản vẽ lan can cầu thang.
4.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công, sàn thao tác.
4.1.4 Chuẩn bị dụng cụ vật tư.
5 Bài 5: Chế tạo khung sàn
5.1.1 Cấu tạo, công dụng của khung sàn
5.1.2 Tính toán kích thước chi tiết 5.3 Vẽ tách chi tiết, tính toán kích thước phôi
5.1.3 Lấy dấu, cắt sửa phôi
5.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
6 Bài 6: Chế tạo bậc thang, lan can, tay vịn.
6.1.1 Cấu tạo, công dụng lan can, tay vịn
6.1.2 Phân tích bản vẽ chi tiết
6.1.3 Tính toán kích thước chi tiết
6.1.4 Lấy dấu, cắt sửa phôi
6.1.5 Uốn, gá đính tổ hợp
6.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
I Vị trí, tính chất của mô đun: 4
II Mục tiêu mô đun: 4
BÀI 1: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO KHUNG NHÀ CÔNG NGHIỆP 11 1.1 Lý thuyết liên quan: 11
1.1.1 Cấu tạo khung nhà công nghiệp 11
1.1.2 Phân tích bản vẽ khung nhà công công nghiệp 12
1.1.2.1 Đọc hiểu bản vẽ khung nhà 12
1.1.2.2 Vẽ tách chi tiết cần chế tạo 12
1.1.2.3 Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo 13
1.1.2.4 Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc 13
1.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công 14
1.1.4 Chuẩn bị dụng cụ, vật tư 15
1.1.4.1 Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công 15
1.1.4.2 Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư 15
1.1.4.3 Chủ động nhận thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị 15
1.2 Bài tập và sản phẩm thực hành: 16
2.1.1 Công dụng, cấu tạo và phân loại 18
2.1.2 Các liên kết chế tạo 19
2.1.3 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi 22
2.2.3.1 Đọc nội dung khung tên, bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật 22
2.1.3.2 Phân tích các hình biểu diễn 22
2.1.4.Chế tạo đầu cột thép 23
2 2 Trình tự thự hiện chế tạo cột thép 26
2.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 27
3.1.1 Công dụng, cấu tạo và phân loại 28
3.1.2 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi 30
3.1.2.1 Đọc nội dung khung tên, bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật 30
1.2.2 Phân tích các hình biểu diễn 30
3.1.2.3 Tính chiều dài phôi thanh cánh trên, dưới, thanh bụng 31
3.1.3 Chế tạo cánh trên và cánh dưới 31
3.1.5 Hàn đính và lắp ghép 32
3.2 Trình tự thự hiện chế tạo cột thép 33
3.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 34
BÀI 4: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO LAN CAN CẦU THANG 35
4.1.1 Cấu tạo và công dụng 35
4.1.2 Phân tích bản vẽ lan can, cầu thang 36
4.1.2.1 Đọc hiểu các bản vẽ chi tiết: 36
4.1.2.2 Vẽ tách chi tiết cần chế tạo 38
4.1.2.3 Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo 38
4.1.2.4 Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc 38
4.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công 39
4.1.4 Chuẩn bị vật tư và dụng cụ 39
4.1.4.1 Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công 39
4.1.4.2 Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư 39
4.1.4.3 Chủ động nhận thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị 39
4.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 41
BÀI 5: CHẾ TẠO KHUNG SÀN 42
5.1.1 Cấu tạo và công dụng 42
5.1.2 Tính toán kích thước chi tiết 43
5.1.2.2 Tính kích thước giá đỡ 44
5.1.3 Lấy dấu, cắt sửa phôi 44
5.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 48
BÀI 6 CHẾ TẠO LAN CAN 49
6.1.1 Cấu tạo và công dụng 49
6.1.3 Tính toán kích thước chi tiết 53
6.1.4 Lấy dấu, cắt sửa phôi 54
6.1.4.1 Vạch dấu chiều dài thanh dọc, đứng 54
6.1.4.2 Cắt phôi theo vạch dấu 54
6.1.5 Thực hành uốn, gá đính tổ hợp 55
BÀI 1: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO KHUNG NHÀ CÔNG
Mã bài: MĐ 20 – 01 Giới thiệu.
Khung nhà công nghiệp là một cấu trúc quan trọng, thường được sử dụng tại các công trường gia công kết cấu thép Việc gia công loại kết cấu này có độ phức tạp cao, do đó, người học cần nắm vững các chi tiết liên quan và chuẩn bị đầy đủ điều kiện để chế tạo khung nhà công nghiệp một cách hiệu quả.
- Nêu được cấu tạo, nhiệm vụ của khung nhà công nghiệp
- Trình bày được các tiêu chuẩn, ký hiệu vẽ kỹ thuật, dung sai lắp ghép và vật liệu chế tạo trên bản vẽ
- Đọc được hệ thống các bản vẽ thi công và làm việc với các tài liệu liên quan
- Lựa chọn được các dụng cụ thiết bị đủ, chính xác, phù hợp với yêu cầu chế tạo
- Sử dụng thành thạo các dụng cụ, thiết bị cần thiết cho thi công khung nhà công nghiệp
- Lựa chọn vật tư đúng quy cách theo yêu cầu bản vẽ thiết kế
- Xử lý được các lỗi của vật liệu do quá trình vận chuyển
- Kế hoạch hoá được phương án thi công khung nhà công nghiệp.
- Tích cực, chủ động, tự giác học tập an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp;
1.1.1 Cấu tạo khung nhà công nghiệp
- Khung nhà công nghiệp được chế tạo từ thép hình Cấu tạo khung gồm có:
+ Các thanh dầm, thanh giằng.
- Tất cả các chi tiết được liên kết với nhau bằng các hình thức: Hàn, đinh tán và
Hình 1.1: Khung nhà công nghiệp
Khung nhà công nghiệp đựơc sử dụng rộng rãi vì tính vạn năng của nó. Trong công nghiệp được sử dụng làm nhà kho, nhà xưởng.
1.1.2 Phân tích bản vẽ khung nhà công công nghiệp
1.1.2.1 Đọc hiểu bản vẽ khung nhà.
Bản vẽ khung nhà xác định cấu trúc và sự liên kết giữa các chi tiết, đồng thời chỉ rõ loại vật liệu, số lượng và chủng loại của các thành phần.
1.1.2.2 Vẽ tách chi tiết cần chế tạo.
Các chi tiết tách ra từ bản vẽ tổng thể cần phải đảm bảo tính chính xác và đầy đủ thông tin để phục vụ cho quá trình chế tạo Đồng thời, cần chú ý đến các chi tiết giải thích trong bản vẽ chi tiết.
Ví dụ: Vẽ tách chi tiết mặt bích cột
Hình 1.2: chi tiết mặt bích cột
1.1.2.3 Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo.
- Tài liệu tổ chức thi công do các Phòng kỹ thuật lập dựa trên thiết kế kỹ thuật và điều kiện của công trường, bao gồm:
+ Dụng cụ, máy móc, vật liệu cần thiết cho thi công.
+ Các biện pháp thi công.
+ Trình tự và tiến độ thi công…
- Phải tìm hiểu các tiêu chuẩn chế tạo, tiêu chuẩn mối hàn, tiêu chuẩn làm sạch chi tiết, tiêu chuẩn vật liệu,… để phục vụ cho việc chế tạo.
Ví dụ: AWS : Qui trình hàn kết cấu thép
AISC : Sồ tay hướng dẫn kết cấu thép
SSPC : Tiêu chuẩn kỹ thuật sơn kết cấu thép
Quy ước ký hiệu của Nhật (JIS)
Quy ước ký hiệu của Mỹ (ASTM…)
Quy ước của các nước khác như BS, DIN, TCVN,GBT…
1.1.2.4 Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc.
Quy trình chế tạo kế cấu thép dạng từ dầm tổ hợp:
- Công tác chuẩn bị tài liệu (Bản vẽ chi tiết, quy trình chế tạo)
- Công đoạn hàn kết cấu chính.
- Chế tạo các chi tiết liên kết.
- Công đoan khoan các chi tiết liên kết và kết cấu chính.
- Hàn các chi tiết với kết cấu chính.
- Kiểm tra toàn bộ kích thước.
+ Tổ hợp thử các cụm.
+ Kiểm tra đơn chiếc từng chi tiết.
- Làm sạch bề mặt (phun cát, phun bi…)
- Sơn chống gỉ và sơn hoàn thiện.
Quy trình chế tạo kế cấu thép dạng từ dạng thép hình
- Công tác chuẩn bị tài liệu (Bản vẽ chi tiết, pha cắt, quy trình chế tạo).
- Công đoạn tổ hợp các chi tiết liên kết.
- Công đoạn hàn kết cấu chính.
- Chế tạo các chi tiết liên kết.
- Công đoạn khoan các chi tiết liên kết.
- Kiểm tra toàn bộ kích thước.
- Làm sạch bề mặt (phun cát, phun bi…)
- Sơn chống gỉ và sơn hoàn thiện
1.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công
Diện tích và không gian làm việc có ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng và tiến độ thi công Do đó, việc chuẩn bị kỹ lưỡng là rất quan trọng để đảm bảo chất lượng công việc.
+ Có đường vận chuyển vật tư, thiết bị đến vị trí thi công.
+ Xưởng có hệ thống ánh sáng đầy đủ.
+ Có nguồn điện cung cấp phù hợp với yêu cầu gia công (2 pha hoặc 3 pha).
+ Bản vẽ mặt bằng bố trí xưởng.
+ Các phương tiện, dụng cụ được chuẩn bị sao cho thuận tiện và hợp lý bao gồm: Các máy thi công như cần cẩu, pa lăng, kích, máy hàn…
+ Các dụng cụ lắp, kiểm tra như cờ lê, búa, ni vô, quả dọi, đồng hồ so, pan me.
- Ta có thể sử dụng ni vô, thước dài để kiểm tra độ bằng phẳng, diện tích của mặt bằng thi công, sàn thao tác.
Sau khi tiếp nhận xưởng, cần lập biên bản bàn giao có đầy đủ chữ ký của các bên liên quan Biên bản này phải ghi rõ thực trạng của xưởng tại thời điểm tiếp nhận.
1.1.4 Chuẩn bị dụng cụ, vật tư
1.1.4.1 Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công
- Tùy vào điều kiện thực tế (nguồn nhân lực, thiết bị máy móc, không gian làm việc,…) mà ta đưa ra các phương án thi công hợp lý nhất.
1.1.4.2 Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư
- Các thiết bị, dụng cụ, vật tư phải được bố trí một cách hợp lý trong quá trình gia công.
- Các máy gia công được đặt trên nền móng cao ráo, đầy đủ ánh sáng và không gian làm việc.
Dụng cụ thi công cần được tập kết tại vị trí thuận lợi, không nên để quá cao hoặc đặt trực tiếp xuống nền xưởng Thay vào đó, nên đặt dụng cụ trên giá hoặc trong thùng đựng để đảm bảo an toàn và tiện lợi trong quá trình làm việc.
- Các thiết bị được phân loại từng kích cỡ, chủng loại và đặt lên giá hoặc thùng chứa trong kho thiết bị tại xưởng.
Tất cả vật tư cần được đặt trên giá đỡ hoặc tà vẹt để ngăn ngừa khuyết tật và biến dạng, ảnh hưởng đến quá trình gia công và lắp đặt Đồng thời, thiết bị phải được bảo quản tránh nắng, mưa hoặc được vận chuyển vào kho để đảm bảo an toàn.
Bố trí thủ kho có nhiệm vụ theo dõi, quản lý và cấp phát vật tư một cách chính xác, đảm bảo đúng số lượng và chủng loại theo yêu cầu thiết kế.
1.1.4.3 Chủ động nhận thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị
Các loại dụng cụ và vật tư phục vụ trong quá trình gia công chế tạo phải được chuẩn bị đầy đủ, phù hợp với việc gia công.
- Dụng cụ và trang phục bảo vệ an toàn
1.2 Bài tập và sản phẩm thực hành:
Câu 1: Trình bày cấu tạo và nhiệm vụ khung nhà công nghiệp?
Bài tập ứng dụng: (Phụ lục I, II)
- Đọc được các bản vẽ chi tiết khung nhà công nghiệp sau.
- Chọn dụng cụ thiết bị đủ, phù hợp với yêu cầu chế tạo;
- Sử dụng thành thạo các dụng cụ, thiết bị cần thiết cho thi công
- Lập được quy trình chế tạo, phương án thi công
Cột trong chế tạo khung nhà công nghiệp là một yếu tố quan trọng và phổ biến trong thực tế, nhưng việc chế tạo chúng tương đối phức tạp Do đó, việc nắm vững kỹ thuật và phương pháp chế tạo cột sẽ trang bị cho người học những kỹ năng cơ bản cần thiết trong quá trình thực hiện.
- Nêu được công dụng, cấu tạo, phân loại cột nhà công nghiệp
- Trình bày được liên kết bằng bu lông, liên kết bằng hàn, liên kết đinh tán
- Đọc được bản vẽ chi tiết, tính được phôi chế tạo cột
- Cắt, mài, sửa phôi đúng hình dáng, kích thước yêu cầu
- Vạch dấu, chấm dấu khoan lỗ thành thạo
- Hàn bản mã, lắp ghép chi tiết đạt yêu cầu kỹ thuật.
- Tích cực, chủ động, tự giác học tập an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
2.1.1 Công dụng, cấu tạo và phân loại.
Hình 2.1: Cấu tạo cột Cột nhà được chế tạo từ hai nguyên liệu chính: từ thép hình (U; I), từ thép tấm tổ hợp lại.
Cấu tạo cột gồm các phần sau:
- Chân cột: có nhiệm vụ truyền tải trọng từ cột xuống nền móng, đây là bộ phận phức tạp và khó chế tạo nhất của cột.
- Đầu cột: làm nhiệm vụ liên kết với khung giàn của vì kèo
Cột nhà không chỉ định hình cho nhà xưởng mà còn là yếu tố chịu lực chính và kết nối các kết cấu khác trong khung nhà.
- Căn cứ vào phương pháp chế tạo, cột nhà được chia làm 2 loại:
+ Cột nhà được chế tạo từ thép hình đúc sẵn.
+ Cột được chế tạo bằng hình thức tổ hợp.
- Căn cứ vào tiết diện cột nhà được chia làm 2 loại:
Hình 2.2: Tiết diện cột không thay đổi + Cột có tiết diện không thay đổi.
+ Cột có tiết diện thay đổi.
Hình 2.3: Tiết diện cột thay đổi
2.1.2 Các liên kết chế tạo.
2.1.2.1 Liên kết bằng bu lông. Đựơc dùng chủ yếu cho những vị trí chỉ tháo lắp ở công trường Lực siết phải phân bố đều trên bề mặt chi tiết máy được ghép để không làm biến dạng chi tiết Lực siết phải vừa đủ để mối ghép đảm bảo chính xác: nếu lực siết quá nhẹ thì lực ép giữa các chi tiết không đủ lớn do đó không thể giữ được đai ốc ở vị trí cố định khi làm việc.
Nếu lực siết quá mạnh, thân bu lông sẽ bị giãn dài (nhất là bu lông có đường kính nhỏ) làm cho mối ghép không đảm bảo chắc chắn.
Thi công đơn giản và dễ dàng tháo lắp là những ưu điểm nổi bật, đặc biệt phù hợp cho các công trình tạm thời Phương pháp này cho phép lắp đặt các kết cấu trước khi thực hiện hàn hoặc tán, đồng thời cũng thuận tiện cho việc lắp đặt các trụ tháp cao.
+ Tốn vật liệu (bu lông, bản ghép )
Do lỗ tra bulông lớn hơn bu lông, khi chịu tải sẽ xảy ra hiện tượng biến dạng do trượt tại liên kết Hơn nữa, việc lỗ tra lớn khiến các bu lông không làm việc đồng bộ, dẫn đến giảm khả năng chịu lực.
Để khắc phục vấn đề, cần sử dụng bu lông tinh chế và bu lông cường độ cao được làm từ thép hợp kim, đồng thời siết chặt bằng máy Việc này tạo ra lực ma sát lớn, giúp ngăn chặn hiện tượng trượt tại các liên kết.
Hình 2.4: Liên kết bằng bu lông
Hình 2.5: Liên kết bằng hàn
Liên kết hàn chủ yếu được sử dụng cho các mối ghép không tháo rời, chẳng hạn như các tấm mã gắn vào cột Quá trình hàn thường được thực hiện tại xưởng.
+ Liên kết hàn tiết kiệm được từ 15 ÷ 20% trọng lượng thép do tiết diện cấu kiện không bị khoét lỗ, cũng do vậy mà khả năng chịu lực tăng.
+ Liên kết hàn kín, liên tục nên có thể thực hiện với các công trình bể chứa.
+ Khả năng tự động hóa cao, ít tốn công chế tạo.
+ Khó kiểm tra chất lượng đường hàn.
CHẾ TẠO KÈO
Lý thuyết liên quan
3.1.1.Công dụng, cấu tạo, phân loại vì kèo nhà công nghiệp
3.1.2 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi
3.1.3 Chế tạo thanh cánh trên, dưới
3.1.4 Chế tạo thanh bụng kèo
3.1.5 Hàn đính và lắp ghép
3.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
Tên các bài trong mô đun
4 Bài 4: Chuẩn bị điều kiện chế tạo lan can, cầu thang
4.1.1 Cấu tạo, nhiệm vụ của lan can cầu thang.
4.1.2 Phân tích bản vẽ lan can cầu thang.
4.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công, sàn thao tác.
4.1.4 Chuẩn bị dụng cụ vật tư.
5 Bài 5: Chế tạo khung sàn
5.1.1 Cấu tạo, công dụng của khung sàn
5.1.2 Tính toán kích thước chi tiết 5.3 Vẽ tách chi tiết, tính toán kích thước phôi
5.1.3 Lấy dấu, cắt sửa phôi
5.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
6 Bài 6: Chế tạo bậc thang, lan can, tay vịn.
6.1.1 Cấu tạo, công dụng lan can, tay vịn
6.1.2 Phân tích bản vẽ chi tiết
6.1.3 Tính toán kích thước chi tiết
6.1.4 Lấy dấu, cắt sửa phôi
6.1.5 Uốn, gá đính tổ hợp
6.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
I Vị trí, tính chất của mô đun: 4
II Mục tiêu mô đun: 4
BÀI 1: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO KHUNG NHÀ CÔNG NGHIỆP 11 1.1 Lý thuyết liên quan: 11
1.1.1 Cấu tạo khung nhà công nghiệp 11
1.1.2 Phân tích bản vẽ khung nhà công công nghiệp 12
1.1.2.1 Đọc hiểu bản vẽ khung nhà 12
1.1.2.2 Vẽ tách chi tiết cần chế tạo 12
1.1.2.3 Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo 13
1.1.2.4 Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc 13
1.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công 14
1.1.4 Chuẩn bị dụng cụ, vật tư 15
1.1.4.1 Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công 15
1.1.4.2 Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư 15
1.1.4.3 Chủ động nhận thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị 15
1.2 Bài tập và sản phẩm thực hành: 16
2.1.1 Công dụng, cấu tạo và phân loại 18
2.1.2 Các liên kết chế tạo 19
2.1.3 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi 22
2.2.3.1 Đọc nội dung khung tên, bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật 22
2.1.3.2 Phân tích các hình biểu diễn 22
2.1.4.Chế tạo đầu cột thép 23
2 2 Trình tự thự hiện chế tạo cột thép 26
2.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 27
3.1.1 Công dụng, cấu tạo và phân loại 28
3.1.2 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi 30
3.1.2.1 Đọc nội dung khung tên, bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật 30
1.2.2 Phân tích các hình biểu diễn 30
3.1.2.3 Tính chiều dài phôi thanh cánh trên, dưới, thanh bụng 31
3.1.3 Chế tạo cánh trên và cánh dưới 31
3.1.5 Hàn đính và lắp ghép 32
3.2 Trình tự thự hiện chế tạo cột thép 33
3.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 34
BÀI 4: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO LAN CAN CẦU THANG 35
4.1.1 Cấu tạo và công dụng 35
4.1.2 Phân tích bản vẽ lan can, cầu thang 36
4.1.2.1 Đọc hiểu các bản vẽ chi tiết: 36
4.1.2.2 Vẽ tách chi tiết cần chế tạo 38
4.1.2.3 Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo 38
4.1.2.4 Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc 38
4.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công 39
4.1.4 Chuẩn bị vật tư và dụng cụ 39
4.1.4.1 Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công 39
4.1.4.2 Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư 39
4.1.4.3 Chủ động nhận thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị 39
4.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 41
BÀI 5: CHẾ TẠO KHUNG SÀN 42
5.1.1 Cấu tạo và công dụng 42
5.1.2 Tính toán kích thước chi tiết 43
5.1.2.2 Tính kích thước giá đỡ 44
5.1.3 Lấy dấu, cắt sửa phôi 44
5.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 48
BÀI 6 CHẾ TẠO LAN CAN 49
6.1.1 Cấu tạo và công dụng 49
6.1.3 Tính toán kích thước chi tiết 53
6.1.4 Lấy dấu, cắt sửa phôi 54
6.1.4.1 Vạch dấu chiều dài thanh dọc, đứng 54
6.1.4.2 Cắt phôi theo vạch dấu 54
6.1.5 Thực hành uốn, gá đính tổ hợp 55
BÀI 1: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO KHUNG NHÀ CÔNG
Mã bài: MĐ 20 – 01 Giới thiệu.
Khung nhà công nghiệp là một kết cấu quan trọng, thường được sử dụng tại các công trường gia công kết cấu thép Việc gia công loại kết cấu này tương đối phức tạp, do đó, người học cần nắm vững các chi tiết trong kết cấu và chuẩn bị đầy đủ điều kiện để chế tạo khung nhà công nghiệp một cách hiệu quả.
- Nêu được cấu tạo, nhiệm vụ của khung nhà công nghiệp
- Trình bày được các tiêu chuẩn, ký hiệu vẽ kỹ thuật, dung sai lắp ghép và vật liệu chế tạo trên bản vẽ
- Đọc được hệ thống các bản vẽ thi công và làm việc với các tài liệu liên quan
- Lựa chọn được các dụng cụ thiết bị đủ, chính xác, phù hợp với yêu cầu chế tạo
- Sử dụng thành thạo các dụng cụ, thiết bị cần thiết cho thi công khung nhà công nghiệp
- Lựa chọn vật tư đúng quy cách theo yêu cầu bản vẽ thiết kế
- Xử lý được các lỗi của vật liệu do quá trình vận chuyển
- Kế hoạch hoá được phương án thi công khung nhà công nghiệp.
- Tích cực, chủ động, tự giác học tập an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp;
1.1.1 Cấu tạo khung nhà công nghiệp
- Khung nhà công nghiệp được chế tạo từ thép hình Cấu tạo khung gồm có:
+ Các thanh dầm, thanh giằng.
- Tất cả các chi tiết được liên kết với nhau bằng các hình thức: Hàn, đinh tán và
Hình 1.1: Khung nhà công nghiệp
Khung nhà công nghiệp đựơc sử dụng rộng rãi vì tính vạn năng của nó. Trong công nghiệp được sử dụng làm nhà kho, nhà xưởng.
1.1.2 Phân tích bản vẽ khung nhà công công nghiệp
1.1.2.1 Đọc hiểu bản vẽ khung nhà.
Bản vẽ khung nhà xác định cấu trúc và sự liên kết giữa các chi tiết, đồng thời chỉ rõ loại vật liệu, số lượng và chủng loại của các thành phần.
1.1.2.2 Vẽ tách chi tiết cần chế tạo.
Các chi tiết tách ra từ bản vẽ tổng thể cần phải đảm bảo tính chính xác và đầy đủ thông tin để phục vụ cho quá trình chế tạo Đồng thời, cần chú ý đến các chi tiết giải thích trong bản vẽ chi tiết.
Ví dụ: Vẽ tách chi tiết mặt bích cột
Hình 1.2: chi tiết mặt bích cột
1.1.2.3 Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo.
- Tài liệu tổ chức thi công do các Phòng kỹ thuật lập dựa trên thiết kế kỹ thuật và điều kiện của công trường, bao gồm:
+ Dụng cụ, máy móc, vật liệu cần thiết cho thi công.
+ Các biện pháp thi công.
+ Trình tự và tiến độ thi công…
- Phải tìm hiểu các tiêu chuẩn chế tạo, tiêu chuẩn mối hàn, tiêu chuẩn làm sạch chi tiết, tiêu chuẩn vật liệu,… để phục vụ cho việc chế tạo.
Ví dụ: AWS : Qui trình hàn kết cấu thép
AISC : Sồ tay hướng dẫn kết cấu thép
SSPC : Tiêu chuẩn kỹ thuật sơn kết cấu thép
Quy ước ký hiệu của Nhật (JIS)
Quy ước ký hiệu của Mỹ (ASTM…)
Quy ước của các nước khác như BS, DIN, TCVN,GBT…
1.1.2.4 Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc.
Quy trình chế tạo kế cấu thép dạng từ dầm tổ hợp:
- Công tác chuẩn bị tài liệu (Bản vẽ chi tiết, quy trình chế tạo)
- Công đoạn hàn kết cấu chính.
- Chế tạo các chi tiết liên kết.
- Công đoan khoan các chi tiết liên kết và kết cấu chính.
- Hàn các chi tiết với kết cấu chính.
- Kiểm tra toàn bộ kích thước.
+ Tổ hợp thử các cụm.
+ Kiểm tra đơn chiếc từng chi tiết.
- Làm sạch bề mặt (phun cát, phun bi…)
- Sơn chống gỉ và sơn hoàn thiện.
Quy trình chế tạo kế cấu thép dạng từ dạng thép hình
- Công tác chuẩn bị tài liệu (Bản vẽ chi tiết, pha cắt, quy trình chế tạo).
- Công đoạn tổ hợp các chi tiết liên kết.
- Công đoạn hàn kết cấu chính.
- Chế tạo các chi tiết liên kết.
- Công đoạn khoan các chi tiết liên kết.
- Kiểm tra toàn bộ kích thước.
- Làm sạch bề mặt (phun cát, phun bi…)
- Sơn chống gỉ và sơn hoàn thiện
1.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công
Diện tích và không gian làm việc có ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng và tiến độ thi công Do đó, việc chuẩn bị kỹ lưỡng là rất quan trọng để đảm bảo chất lượng công việc.
+ Có đường vận chuyển vật tư, thiết bị đến vị trí thi công.
+ Xưởng có hệ thống ánh sáng đầy đủ.
+ Có nguồn điện cung cấp phù hợp với yêu cầu gia công (2 pha hoặc 3 pha).
+ Bản vẽ mặt bằng bố trí xưởng.
+ Các phương tiện, dụng cụ được chuẩn bị sao cho thuận tiện và hợp lý bao gồm: Các máy thi công như cần cẩu, pa lăng, kích, máy hàn…
+ Các dụng cụ lắp, kiểm tra như cờ lê, búa, ni vô, quả dọi, đồng hồ so, pan me.
- Ta có thể sử dụng ni vô, thước dài để kiểm tra độ bằng phẳng, diện tích của mặt bằng thi công, sàn thao tác.
Sau khi tiếp nhận xưởng, cần lập biên bản bàn giao có đầy đủ chữ ký của các bên liên quan Biên bản này phải ghi rõ thực trạng của xưởng tại thời điểm tiếp nhận.
1.1.4 Chuẩn bị dụng cụ, vật tư
1.1.4.1 Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công
- Tùy vào điều kiện thực tế (nguồn nhân lực, thiết bị máy móc, không gian làm việc,…) mà ta đưa ra các phương án thi công hợp lý nhất.
1.1.4.2 Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư
- Các thiết bị, dụng cụ, vật tư phải được bố trí một cách hợp lý trong quá trình gia công.
- Các máy gia công được đặt trên nền móng cao ráo, đầy đủ ánh sáng và không gian làm việc.
Dụng cụ thi công cần được tập kết tại vị trí thuận lợi, tránh để ở độ cao quá cao hoặc đặt trực tiếp xuống nền xưởng Thay vào đó, nên đặt dụng cụ trên giá hoặc trong thùng đựng để đảm bảo an toàn và tiện lợi trong quá trình làm việc.
- Các thiết bị được phân loại từng kích cỡ, chủng loại và đặt lên giá hoặc thùng chứa trong kho thiết bị tại xưởng.
Tất cả vật tư cần được đặt trên giá đỡ hoặc tà vẹt để ngăn ngừa khuyết tật và biến dạng, ảnh hưởng đến quá trình gia công và lắp đặt Thiết bị cũng phải được bảo quản tránh nắng, mưa hoặc được vận chuyển vào kho để đảm bảo an toàn.
Bố trí thủ kho có nhiệm vụ theo dõi, quản lý và cấp phát vật tư một cách chính xác, đảm bảo đúng số lượng và chủng loại theo yêu cầu thiết kế.
1.1.4.3 Chủ động nhận thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị
Các loại dụng cụ và vật tư phục vụ trong quá trình gia công chế tạo phải được chuẩn bị đầy đủ, phù hợp với việc gia công.
- Dụng cụ và trang phục bảo vệ an toàn
1.2 Bài tập và sản phẩm thực hành:
Câu 1: Trình bày cấu tạo và nhiệm vụ khung nhà công nghiệp?
Bài tập ứng dụng: (Phụ lục I, II)
- Đọc được các bản vẽ chi tiết khung nhà công nghiệp sau.
- Chọn dụng cụ thiết bị đủ, phù hợp với yêu cầu chế tạo;
- Sử dụng thành thạo các dụng cụ, thiết bị cần thiết cho thi công
- Lập được quy trình chế tạo, phương án thi công
Cột trong chế tạo khung nhà công nghiệp là một yếu tố quan trọng và thường được sử dụng rộng rãi Việc chế tạo cột không chỉ khó khăn mà còn đòi hỏi kỹ thuật và phương pháp chính xác Nắm vững những kiến thức này sẽ giúp người học phát triển kỹ năng cơ bản cần thiết trong thực tế.
- Nêu được công dụng, cấu tạo, phân loại cột nhà công nghiệp
- Trình bày được liên kết bằng bu lông, liên kết bằng hàn, liên kết đinh tán
- Đọc được bản vẽ chi tiết, tính được phôi chế tạo cột
- Cắt, mài, sửa phôi đúng hình dáng, kích thước yêu cầu
- Vạch dấu, chấm dấu khoan lỗ thành thạo
- Hàn bản mã, lắp ghép chi tiết đạt yêu cầu kỹ thuật.
- Tích cực, chủ động, tự giác học tập an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
2.1.1 Công dụng, cấu tạo và phân loại.
Hình 2.1: Cấu tạo cột Cột nhà được chế tạo từ hai nguyên liệu chính: từ thép hình (U; I), từ thép tấm tổ hợp lại.
Cấu tạo cột gồm các phần sau:
- Chân cột: có nhiệm vụ truyền tải trọng từ cột xuống nền móng, đây là bộ phận phức tạp và khó chế tạo nhất của cột.
- Đầu cột: làm nhiệm vụ liên kết với khung giàn của vì kèo
Cột nhà không chỉ định hình cho nhà xưởng mà còn là yếu tố chịu lực chính và kết nối các kết cấu khác trong khung nhà.
- Căn cứ vào phương pháp chế tạo, cột nhà được chia làm 2 loại:
+ Cột nhà được chế tạo từ thép hình đúc sẵn.
+ Cột được chế tạo bằng hình thức tổ hợp.
- Căn cứ vào tiết diện cột nhà được chia làm 2 loại:
Hình 2.2: Tiết diện cột không thay đổi + Cột có tiết diện không thay đổi.
+ Cột có tiết diện thay đổi.
Hình 2.3: Tiết diện cột thay đổi
2.1.2 Các liên kết chế tạo.
2.1.2.1 Liên kết bằng bu lông. Đựơc dùng chủ yếu cho những vị trí chỉ tháo lắp ở công trường Lực siết phải phân bố đều trên bề mặt chi tiết máy được ghép để không làm biến dạng chi tiết Lực siết phải vừa đủ để mối ghép đảm bảo chính xác: nếu lực siết quá nhẹ thì lực ép giữa các chi tiết không đủ lớn do đó không thể giữ được đai ốc ở vị trí cố định khi làm việc.
Nếu lực siết quá mạnh, thân bu lông sẽ bị giãn dài (nhất là bu lông có đường kính nhỏ) làm cho mối ghép không đảm bảo chắc chắn.
Thi công đơn giản và dễ dàng tháo lắp là những ưu điểm nổi bật, đặc biệt phù hợp cho các công trình tạm thời Phương pháp này cho phép lắp đặt các kết cấu trước khi thực hiện hàn hoặc tán, đồng thời cũng thuận tiện cho việc lắp đặt các trụ tháp cao.
+ Tốn vật liệu (bu lông, bản ghép )
Do lỗ tra bulông lớn hơn bu lông, khi chịu tải sẽ xảy ra hiện tượng biến dạng do trượt tại liên kết Hơn nữa, kích thước lỗ tra lớn khiến các bu lông không hoạt động đồng bộ, dẫn đến giảm khả năng chịu lực.
Để khắc phục vấn đề, cần sử dụng bu lông tinh chế và bu lông cường độ cao được làm từ thép hợp kim, đồng thời siết chặt bằng máy Việc này tạo ra lực ma sát lớn, giúp ngăn chặn hiện tượng trượt tại các liên kết.
Hình 2.4: Liên kết bằng bu lông
Hình 2.5: Liên kết bằng hàn
Liên kết hàn chủ yếu được sử dụng cho các mối ghép không tháo rời, chẳng hạn như các tấm mã gắn vào cột Quá trình thực hiện mối ghép hàn diễn ra tại xưởng.
+ Liên kết hàn tiết kiệm được từ 15 ÷ 20% trọng lượng thép do tiết diện cấu kiện không bị khoét lỗ, cũng do vậy mà khả năng chịu lực tăng.
+ Liên kết hàn kín, liên tục nên có thể thực hiện với các công trình bể chứa.
+ Khả năng tự động hóa cao, ít tốn công chế tạo.
+ Khó kiểm tra chất lượng đường hàn.
Bài tập và sản phẩm thực hành
Tên các bài trong mô đun
4 Bài 4: Chuẩn bị điều kiện chế tạo lan can, cầu thang
4.1.1 Cấu tạo, nhiệm vụ của lan can cầu thang.
4.1.2 Phân tích bản vẽ lan can cầu thang.
4.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công, sàn thao tác.
4.1.4 Chuẩn bị dụng cụ vật tư.
5 Bài 5: Chế tạo khung sàn
5.1.1 Cấu tạo, công dụng của khung sàn
5.1.2 Tính toán kích thước chi tiết 5.3 Vẽ tách chi tiết, tính toán kích thước phôi
5.1.3 Lấy dấu, cắt sửa phôi
5.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
6 Bài 6: Chế tạo bậc thang, lan can, tay vịn.
6.1.1 Cấu tạo, công dụng lan can, tay vịn
6.1.2 Phân tích bản vẽ chi tiết
6.1.3 Tính toán kích thước chi tiết
6.1.4 Lấy dấu, cắt sửa phôi
6.1.5 Uốn, gá đính tổ hợp
6.3 Bài tập và sản phẩm thực hành
I Vị trí, tính chất của mô đun: 4
II Mục tiêu mô đun: 4
BÀI 1: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO KHUNG NHÀ CÔNG NGHIỆP 11 1.1 Lý thuyết liên quan: 11
1.1.1 Cấu tạo khung nhà công nghiệp 11
1.1.2 Phân tích bản vẽ khung nhà công công nghiệp 12
1.1.2.1 Đọc hiểu bản vẽ khung nhà 12
1.1.2.2 Vẽ tách chi tiết cần chế tạo 12
1.1.2.3 Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo 13
1.1.2.4 Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc 13
1.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công 14
1.1.4 Chuẩn bị dụng cụ, vật tư 15
1.1.4.1 Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công 15
1.1.4.2 Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư 15
1.1.4.3 Chủ động nhận thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị 15
1.2 Bài tập và sản phẩm thực hành: 16
2.1.1 Công dụng, cấu tạo và phân loại 18
2.1.2 Các liên kết chế tạo 19
2.1.3 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi 22
2.2.3.1 Đọc nội dung khung tên, bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật 22
2.1.3.2 Phân tích các hình biểu diễn 22
2.1.4.Chế tạo đầu cột thép 23
2 2 Trình tự thự hiện chế tạo cột thép 26
2.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 27
3.1.1 Công dụng, cấu tạo và phân loại 28
3.1.2 Phân tích bản vẽ và tính toán kích thước phôi 30
3.1.2.1 Đọc nội dung khung tên, bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật 30
1.2.2 Phân tích các hình biểu diễn 30
3.1.2.3 Tính chiều dài phôi thanh cánh trên, dưới, thanh bụng 31
3.1.3 Chế tạo cánh trên và cánh dưới 31
3.1.5 Hàn đính và lắp ghép 32
3.2 Trình tự thự hiện chế tạo cột thép 33
3.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 34
BÀI 4: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO LAN CAN CẦU THANG 35
4.1.1 Cấu tạo và công dụng 35
4.1.2 Phân tích bản vẽ lan can, cầu thang 36
4.1.2.1 Đọc hiểu các bản vẽ chi tiết: 36
4.1.2.2 Vẽ tách chi tiết cần chế tạo 38
4.1.2.3 Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo 38
4.1.2.4 Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc 38
4.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công 39
4.1.4 Chuẩn bị vật tư và dụng cụ 39
4.1.4.1 Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công 39
4.1.4.2 Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư 39
4.1.4.3 Chủ động nhận thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị 39
4.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 41
BÀI 5: CHẾ TẠO KHUNG SÀN 42
5.1.1 Cấu tạo và công dụng 42
5.1.2 Tính toán kích thước chi tiết 43
5.1.2.2 Tính kích thước giá đỡ 44
5.1.3 Lấy dấu, cắt sửa phôi 44
5.3 Bài tập và sản phẩm thực hành 48
BÀI 6 CHẾ TẠO LAN CAN 49
6.1.1 Cấu tạo và công dụng 49
6.1.3 Tính toán kích thước chi tiết 53
6.1.4 Lấy dấu, cắt sửa phôi 54
6.1.4.1 Vạch dấu chiều dài thanh dọc, đứng 54
6.1.4.2 Cắt phôi theo vạch dấu 54
6.1.5 Thực hành uốn, gá đính tổ hợp 55
BÀI 1: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO KHUNG NHÀ CÔNG
Mã bài: MĐ 20 – 01 Giới thiệu.
Khung nhà công nghiệp là một cấu trúc quan trọng, thường được sử dụng tại các công trường gia công kết cấu thép Việc gia công khung nhà công nghiệp có thể gặp nhiều khó khăn, do đó, người học cần nắm vững các chi tiết trong cấu trúc này Để thuận lợi trong quá trình gia công, việc chuẩn bị điều kiện chế tạo khung nhà công nghiệp là rất cần thiết.
- Nêu được cấu tạo, nhiệm vụ của khung nhà công nghiệp
- Trình bày được các tiêu chuẩn, ký hiệu vẽ kỹ thuật, dung sai lắp ghép và vật liệu chế tạo trên bản vẽ
- Đọc được hệ thống các bản vẽ thi công và làm việc với các tài liệu liên quan
- Lựa chọn được các dụng cụ thiết bị đủ, chính xác, phù hợp với yêu cầu chế tạo
- Sử dụng thành thạo các dụng cụ, thiết bị cần thiết cho thi công khung nhà công nghiệp
- Lựa chọn vật tư đúng quy cách theo yêu cầu bản vẽ thiết kế
- Xử lý được các lỗi của vật liệu do quá trình vận chuyển
- Kế hoạch hoá được phương án thi công khung nhà công nghiệp.
- Tích cực, chủ động, tự giác học tập an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp;
1.1.1 Cấu tạo khung nhà công nghiệp
- Khung nhà công nghiệp được chế tạo từ thép hình Cấu tạo khung gồm có:
+ Các thanh dầm, thanh giằng.
- Tất cả các chi tiết được liên kết với nhau bằng các hình thức: Hàn, đinh tán và
Hình 1.1: Khung nhà công nghiệp
Khung nhà công nghiệp đựơc sử dụng rộng rãi vì tính vạn năng của nó. Trong công nghiệp được sử dụng làm nhà kho, nhà xưởng.
1.1.2 Phân tích bản vẽ khung nhà công công nghiệp
1.1.2.1 Đọc hiểu bản vẽ khung nhà.
Bản vẽ khung nhà xác định kết cấu và sự liên kết giữa các chi tiết, đồng thời chỉ rõ loại vật liệu chế tạo, số lượng và chủng loại của các thành phần.
1.1.2.2 Vẽ tách chi tiết cần chế tạo.
Các chi tiết tách ra từ bản vẽ tổng thể cần phải đảm bảo tính chính xác và đầy đủ thông tin để phục vụ cho quá trình chế tạo Đồng thời, cần chú ý đến các chi tiết giải thích trong bản vẽ chi tiết.
Ví dụ: Vẽ tách chi tiết mặt bích cột
Hình 1.2: chi tiết mặt bích cột
1.1.2.3 Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo.
- Tài liệu tổ chức thi công do các Phòng kỹ thuật lập dựa trên thiết kế kỹ thuật và điều kiện của công trường, bao gồm:
+ Dụng cụ, máy móc, vật liệu cần thiết cho thi công.
+ Các biện pháp thi công.
+ Trình tự và tiến độ thi công…
- Phải tìm hiểu các tiêu chuẩn chế tạo, tiêu chuẩn mối hàn, tiêu chuẩn làm sạch chi tiết, tiêu chuẩn vật liệu,… để phục vụ cho việc chế tạo.
Ví dụ: AWS : Qui trình hàn kết cấu thép
AISC : Sồ tay hướng dẫn kết cấu thép
SSPC : Tiêu chuẩn kỹ thuật sơn kết cấu thép
Quy ước ký hiệu của Nhật (JIS)
Quy ước ký hiệu của Mỹ (ASTM…)
Quy ước của các nước khác như BS, DIN, TCVN,GBT…
1.1.2.4 Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc.
Quy trình chế tạo kế cấu thép dạng từ dầm tổ hợp:
- Công tác chuẩn bị tài liệu (Bản vẽ chi tiết, quy trình chế tạo)
- Công đoạn hàn kết cấu chính.
- Chế tạo các chi tiết liên kết.
- Công đoan khoan các chi tiết liên kết và kết cấu chính.
- Hàn các chi tiết với kết cấu chính.
- Kiểm tra toàn bộ kích thước.
+ Tổ hợp thử các cụm.
+ Kiểm tra đơn chiếc từng chi tiết.
- Làm sạch bề mặt (phun cát, phun bi…)
- Sơn chống gỉ và sơn hoàn thiện.
Quy trình chế tạo kế cấu thép dạng từ dạng thép hình
- Công tác chuẩn bị tài liệu (Bản vẽ chi tiết, pha cắt, quy trình chế tạo).
- Công đoạn tổ hợp các chi tiết liên kết.
- Công đoạn hàn kết cấu chính.
- Chế tạo các chi tiết liên kết.
- Công đoạn khoan các chi tiết liên kết.
- Kiểm tra toàn bộ kích thước.
- Làm sạch bề mặt (phun cát, phun bi…)
- Sơn chống gỉ và sơn hoàn thiện
1.1.3 Kiểm tra mặt bằng thi công
Diện tích và không gian làm việc có ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng và tiến độ thi công Do đó, việc chuẩn bị kỹ lưỡng là rất quan trọng để đảm bảo chất lượng công việc.
+ Có đường vận chuyển vật tư, thiết bị đến vị trí thi công.
+ Xưởng có hệ thống ánh sáng đầy đủ.
+ Có nguồn điện cung cấp phù hợp với yêu cầu gia công (2 pha hoặc 3 pha).
+ Bản vẽ mặt bằng bố trí xưởng.
+ Các phương tiện, dụng cụ được chuẩn bị sao cho thuận tiện và hợp lý bao gồm: Các máy thi công như cần cẩu, pa lăng, kích, máy hàn…
+ Các dụng cụ lắp, kiểm tra như cờ lê, búa, ni vô, quả dọi, đồng hồ so, pan me.
- Ta có thể sử dụng ni vô, thước dài để kiểm tra độ bằng phẳng, diện tích của mặt bằng thi công, sàn thao tác.
Sau khi tiếp nhận xưởng, cần lập biên bản bàn giao có đầy đủ chữ ký của các bên liên quan Biên bản này phải ghi rõ thực trạng của xưởng tại thời điểm tiếp nhận.
1.1.4 Chuẩn bị dụng cụ, vật tư
1.1.4.1 Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công
- Tùy vào điều kiện thực tế (nguồn nhân lực, thiết bị máy móc, không gian làm việc,…) mà ta đưa ra các phương án thi công hợp lý nhất.
1.1.4.2 Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư
- Các thiết bị, dụng cụ, vật tư phải được bố trí một cách hợp lý trong quá trình gia công.
- Các máy gia công được đặt trên nền móng cao ráo, đầy đủ ánh sáng và không gian làm việc.
Dụng cụ thi công cần được tập kết tại vị trí thuận lợi, tránh để ở độ cao quá cao hoặc đặt trực tiếp xuống nền xưởng Thay vào đó, nên đặt dụng cụ trên giá hoặc trong thùng đựng để đảm bảo an toàn và tiện lợi trong quá trình làm việc.
- Các thiết bị được phân loại từng kích cỡ, chủng loại và đặt lên giá hoặc thùng chứa trong kho thiết bị tại xưởng.
Tất cả vật tư cần được đặt trên giá đỡ hoặc tà vẹt để ngăn ngừa khuyết tật và biến dạng, ảnh hưởng đến quá trình gia công và lắp đặt Đồng thời, thiết bị phải được bảo quản tránh nắng, mưa hoặc được vận chuyển vào kho thiết bị.
Bố trí thủ kho có nhiệm vụ theo dõi, quản lý và cấp phát vật tư một cách chính xác, đảm bảo đúng số lượng và chủng loại theo yêu cầu thiết kế.
1.1.4.3 Chủ động nhận thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị
Các loại dụng cụ và vật tư phục vụ trong quá trình gia công chế tạo phải được chuẩn bị đầy đủ, phù hợp với việc gia công.
- Dụng cụ và trang phục bảo vệ an toàn
1.2 Bài tập và sản phẩm thực hành:
Câu 1: Trình bày cấu tạo và nhiệm vụ khung nhà công nghiệp?
Bài tập ứng dụng: (Phụ lục I, II)
- Đọc được các bản vẽ chi tiết khung nhà công nghiệp sau.
- Chọn dụng cụ thiết bị đủ, phù hợp với yêu cầu chế tạo;
- Sử dụng thành thạo các dụng cụ, thiết bị cần thiết cho thi công
- Lập được quy trình chế tạo, phương án thi công
Cột trong chế tạo khung nhà công nghiệp là một yếu tố quan trọng và thường được sử dụng rộng rãi Tuy nhiên, việc chế tạo cột không hề đơn giản Do đó, việc nắm vững kỹ thuật và phương pháp chế tạo sẽ trang bị cho người học những kỹ năng cơ bản cần thiết trong thực tế.
- Nêu được công dụng, cấu tạo, phân loại cột nhà công nghiệp
- Trình bày được liên kết bằng bu lông, liên kết bằng hàn, liên kết đinh tán
- Đọc được bản vẽ chi tiết, tính được phôi chế tạo cột
- Cắt, mài, sửa phôi đúng hình dáng, kích thước yêu cầu
- Vạch dấu, chấm dấu khoan lỗ thành thạo
- Hàn bản mã, lắp ghép chi tiết đạt yêu cầu kỹ thuật.
- Tích cực, chủ động, tự giác học tập an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
2.1.1 Công dụng, cấu tạo và phân loại.
Hình 2.1: Cấu tạo cột Cột nhà được chế tạo từ hai nguyên liệu chính: từ thép hình (U; I), từ thép tấm tổ hợp lại.
Cấu tạo cột gồm các phần sau:
- Chân cột: có nhiệm vụ truyền tải trọng từ cột xuống nền móng, đây là bộ phận phức tạp và khó chế tạo nhất của cột.
- Đầu cột: làm nhiệm vụ liên kết với khung giàn của vì kèo
Cột nhà không chỉ định hình cho cấu trúc của nhà xưởng mà còn chịu lực chính và kết nối các kết cấu khác trong khung nhà.
- Căn cứ vào phương pháp chế tạo, cột nhà được chia làm 2 loại:
+ Cột nhà được chế tạo từ thép hình đúc sẵn.
+ Cột được chế tạo bằng hình thức tổ hợp.
- Căn cứ vào tiết diện cột nhà được chia làm 2 loại:
Hình 2.2: Tiết diện cột không thay đổi + Cột có tiết diện không thay đổi.
+ Cột có tiết diện thay đổi.
Hình 2.3: Tiết diện cột thay đổi
2.1.2 Các liên kết chế tạo.
2.1.2.1 Liên kết bằng bu lông. Đựơc dùng chủ yếu cho những vị trí chỉ tháo lắp ở công trường Lực siết phải phân bố đều trên bề mặt chi tiết máy được ghép để không làm biến dạng chi tiết Lực siết phải vừa đủ để mối ghép đảm bảo chính xác: nếu lực siết quá nhẹ thì lực ép giữa các chi tiết không đủ lớn do đó không thể giữ được đai ốc ở vị trí cố định khi làm việc.
Nếu lực siết quá mạnh, thân bu lông sẽ bị giãn dài (nhất là bu lông có đường kính nhỏ) làm cho mối ghép không đảm bảo chắc chắn.
Thi công đơn giản và dễ dàng tháo lắp là những ưu điểm nổi bật của phương pháp này, đặc biệt phù hợp cho các công trình tạm thời Nó cho phép lắp đặt các kết cấu trước khi thực hiện hàn hoặc tán, cũng như lắp đặt các trụ tháp cao một cách hiệu quả.
+ Tốn vật liệu (bu lông, bản ghép )
Khi lỗ tra bulông lớn hơn bu lông, hiện tượng biến dạng do trượt tại liên kết sẽ xảy ra khi chịu tải Điều này dẫn đến việc các bu lông không làm việc đồng bộ, từ đó giảm khả năng chịu lực của toàn bộ hệ thống.
Để khắc phục vấn đề, cần sử dụng bu lông tinh chế và bu lông cường độ cao được làm từ thép hợp kim, đồng thời siết chặt bằng máy Việc này tạo ra lực ma sát lớn, giúp ngăn chặn hiện tượng trượt tại các liên kết.
Hình 2.4: Liên kết bằng bu lông
Hình 2.5: Liên kết bằng hàn
Liên kết hàn chủ yếu được sử dụng cho các mối ghép không tháo rời, chẳng hạn như các tấm mã gắn vào cột Quá trình thực hiện mối ghép hàn thường diễn ra tại xưởng.
+ Liên kết hàn tiết kiệm được từ 15 ÷ 20% trọng lượng thép do tiết diện cấu kiện không bị khoét lỗ, cũng do vậy mà khả năng chịu lực tăng.
+ Liên kết hàn kín, liên tục nên có thể thực hiện với các công trình bể chứa.
+ Khả năng tự động hóa cao, ít tốn công chế tạo.
+ Khó kiểm tra chất lượng đường hàn.