ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN LÊ THỊ HUYỀN TRANG ĐẠO ĐỨC CÔNG VỤ CỦA ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC TRONG GIAI ĐOẠN ĐỔI MỚI Ở NƢỚC TA HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÀNH KHOA HỌC Q[.]
Lịch sử nghiên cứu
Trong thời gian gần đây, nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học và quản lý đã được thực hiện liên quan đến vấn đề "ức công chức" và "ức cán bộ" Các tác giả đã sử dụng thuật ngữ này để phân tích tình trạng của cán bộ, công chức trong hệ thống hành chính Một trong những công trình tiêu biểu là "Tìm hiểu về nền hành chính nhà nước" của tác giả Nguyễn Hữu Khiển, đóng góp quan trọng vào việc hiểu rõ hơn về vấn đề này.
2003; “Giáo dục đạo đức cho cán bộ, đảng viên trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” củ T ở T N C h tr Qu c gia ấ 2005; G T T ĩ ( ủ biên) v i cu n sách
Xây dựng đạo đức cho cán bộ, công chức Việt Nam là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế Tác phẩm "Công vụ, công chức nhà nước" của Phạm Hồng Thái (2004) nhấn mạnh vai trò của đạo đức trong nền công vụ Ngoài ra, nhóm tác giả Tô Tử H, Trần Anh Tuấn và Nguyễn Th cũng đã đề cập đến tầm quan trọng của đạo đức trong việc nâng cao chất lượng công vụ.
Kim Thị N Lương (2002) đã nghiên cứu về "Đạo đức xã hội ở nước ta hiện nay", cùng với Nguyễn Trọng Chuẩn và Nguyễn Phong (đồng chủ biên), xuất bản bởi Nxb Chính trị Quốc gia năm 2003 Tài liệu này đề cập đến vai trò của đạo đức trong đời sống xã hội và sự cần thiết phải nâng cao đạo đức cho cán bộ, công chức.
Năm 2008, Nguyễn Hữu Khiển đã trình bày về "Đạo đức công vụ và vấn đề nâng cao đạo đức công vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức ở nước ta hiện nay" trong Tạp chí Tri thức số tháng 10/2003 Phạm Hồng Thái cũng đã thảo luận về việc hoàn thiện thể chế công vụ và xây dựng khung của Luật công vụ Việt Nam trong Tạp chí Quốc gia số tháng 8/2006 Ngoài ra, Cao Minh Công đã đề cập đến "Đạo đức công chức trong thực thi công vụ" trong Tạp chí Quốc gia số tháng 11/2008.
K S “Đạo đức thực thi công vụ nhìn từ vụ việc ở Tiên Lãng – Hải
Cán bộ, công chức đóng vai trò quan trọng trong việc thực thi công vụ, theo quy định của Luật Cán bộ, công chức 2008 Luật này quy định trách nhiệm và đạo đức của cán bộ, công chức, nhấn mạnh sự cần thiết phải thực hiện công vụ một cách công minh, liêm chính và phục vụ nhân dân Điều 12 của Luật nêu rõ yêu cầu về đạo đức của cán bộ, công chức Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu hiện nay chỉ ra rằng vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực thi công vụ, đặc biệt là những yêu cầu đổi mới và cải cách trong bối cảnh hiện đại.
Nghiên cứu về chức công và hành chính công đã được đề cập trong tác phẩm của Allan Rosenbaum, "Professionnalisme et Ethique du Fonctionnaire: un Defi pour le 21eme Siecle", xuất bản bởi Viện Khoa học Hành chính quốc tế Bruxelles vào năm 1998 Ngoài ra, Andre Duhamel và Noureddine Mouelhi cũng có những đóng góp quan trọng trong lĩnh vực này.
Bài viết "Đạo đức: Lịch sử, Chính trị, Ứng dụng" do Nxb Geatan Morin xuất bản năm 2002 tại Quebec, Canada, đề cập đến chuẩn mực mới của Trung Quốc và quy chuẩn giá trị (luật) công vụ của một số quốc gia ASEAN Ngoài ra, tác phẩm "Tìm hiểu hành chính công Hoa Kỳ: Lý thuyết và thực tiễn" do tác giả Nguyễn Hữu Hòa chủ biên năm 2009 cũng được nhắc đến, cùng với quy chuẩn giá trị và đạo đức công vụ của Canada năm 2003.
Việc xây dựng đội ngũ công chức là một yếu tố quan trọng mà các quốc gia trên thế giới đều công nhận Tuy nhiên, các giá trị và quy tắc không phải lúc nào cũng được thực thi một cách hoàn hảo Nghiên cứu cần tập trung vào việc tạo ra khung pháp lý hợp lý để cá nhân công chức thực hiện nhiệm vụ của mình một cách khách quan, tránh xung đột lợi ích Điều này không chỉ thể hiện tinh thần trách nhiệm cao nhất mà còn bảo vệ quyền lợi của công dân, duy trì và cải thiện niềm tin vào nền công vụ Đồng thời, việc xây dựng đội ngũ công chức cũng góp phần hoàn thiện nhân cách của họ trong quá trình thực thi công vụ.
Nghiên cứu về việc nâng cao hiệu quả công chức trong thực thi công vụ hiện nay là rất cần thiết Cần xây dựng các nhóm giải pháp nhằm cải thiện chất lượng công vụ, từ đó đáp ứng tốt hơn yêu cầu của người dân và xã hội Việc áp dụng lý luận và thực tiễn trong công tác này sẽ góp phần nâng cao hiệu suất làm việc của đội ngũ công chức.
Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu này làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về công vụ và cấu trúc công vụ ở nước ta hiện nay Luật xuất nhập cảnh và quản lý công vụ nhằm góp phần minh bạch hóa quá trình cải cách và hội nhập quốc tế.
Vấn đề nghiên cứu
- Th c tr ức công vụ củ ũ ức ở c ta hi n nay nào?
- C n hoàn thi ức công vụ ời công chứ ổi m i ở c ta hi n nay nào?
7 Giả thu ết nghiên cứu
Kể từ năm 1945, Đảng và Nhà nước đã có nhiều nỗ lực trong việc xây dựng và hoàn thiện các chuẩn mực cho công chức Tuy nhiên, thực trạng thi hành công vụ của công chức vẫn còn nhiều hạn chế Bên cạnh những thành tựu về chuyên môn, kiến thức và kỹ năng công tác, vẫn tồn tại một bộ phận công chức suy thoái về đạo đức, quan liêu, hách dịch, cửa quyền và thiếu ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ, gây mất niềm tin trong quần chúng.
Hoàn thiện chức công vụ cho công chức là một nhiệm vụ quan trọng, bao gồm việc nâng cao nhận thức về chức công vụ, xây dựng giáo dục kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, phát triển Luật công vụ, hoàn thiện thể chế quản lý, và cải cách hệ thống tổ chức.
Ngoài ph n mở u, ph n k t lu n, mục lục, b ng biểu, phụ lục, tài li u tham kh o, n i dung Lu ồ 3 :
Chương 1 trình bày cơ sở lý luận về đạo đức công vụ, nhấn mạnh tầm quan trọng của đạo đức trong hoạt động công vụ Chương 2 phân tích thực trạng đạo đức công vụ ở Việt Nam, chỉ ra những vấn đề và thách thức hiện tại Cuối cùng, Chương 3 đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao đạo đức công vụ ở nước ta, hướng tới việc cải thiện hiệu quả và uy tín của các cơ quan nhà nước.
Đạo đức công vụ đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn đổi mới hiện nay, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước Việc xây dựng và thực hiện đạo đức công vụ không chỉ giúp cải thiện hình ảnh của cán bộ, công chức mà còn tạo niềm tin cho người dân vào hệ thống chính trị Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội, đạo đức công vụ trở thành yếu tố then chốt để đảm bảo sự minh bạch, công bằng và trách nhiệm trong quản lý nhà nước.
Công chức là thuật ngữ phổ biến ở nhiều quốc gia, chỉ những người thực hiện công vụ tại các cơ quan, tổ chức Khái niệm này có tính lịch sử, hình thành trong những điều kiện nhất định và gắn liền với công vụ trong quá trình phát triển của đất nước và xã hội Nội dung của công chức phụ thuộc vào hệ thống thể chế chính trị, tổ chức bộ máy, sự phát triển kinh tế - xã hội, tính truyền thống và các yếu tố lịch sử cụ thể ở mỗi quốc gia Tuy nhiên, có thể khái quát rằng, công chức thường là công dân của quốc gia, được tuyển dụng qua thi tuyển hoặc xét tuyển, được bổ nhiệm vào một chức danh hoặc gắn với một vị trí nhất định trong bộ máy nhà nước.
Công chức tại Việt Nam là thuật ngữ chỉ những người được tuyển dụng và bổ nhiệm vào các vị trí trong cơ quan của Đảng Cộng sản, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội Theo Luật Cán bộ, công chức ban hành ngày 13/11/2008, công chức là công dân Việt Nam làm việc trong các cơ quan nhà nước, không bao gồm sĩ quan quân đội hay công an chuyên nghiệp Họ được hưởng lương từ ngân sách nhà nước và phải đáp ứng các tiêu chí chung trong quy trình tuyển dụng Công chức có vai trò quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn được giao, thể hiện mối quan hệ liên thông giữa Đảng và các tổ chức chính trị - xã hội trong hệ thống chính trị của Việt Nam, điều này tạo nên sự khác biệt so với các quốc gia khác trên thế giới.
Phạm vi công chức trong bộ máy nhà nước phụ thuộc vào quy mô và phạm vi hoạt động của từng ngành nghề, cũng như cấp có thẩm quyền thành lập và quản lý Theo Điều 2, Nghị định 06/2010/NĐ-CP ngày 25-01-2010, công chức được định nghĩa là công dân Việt Nam, được tuyển dụng và bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ trong biên chế, hưởng lương từ ngân sách nhà nước hoặc quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập, làm việc trong các cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật.
Cán bộ, công chức là những người làm việc trong các tổ chức do Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ thành lập, bao gồm cả cấp tỉnh, cấp huyện và các tổ chức chính trị - xã hội Theo Luật Cán bộ, công chức 2008 và Nghị định 06/2010/NĐ-CP, cán bộ và công chức được phân định rõ ràng Tiêu chí để phân loại cán bộ bao gồm việc bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, trong khi công chức được tuyển dụng và bổ nhiệm vào các chức danh cụ thể Mặc dù có sự khác biệt, giữa cán bộ và công chức vẫn tồn tại một số điểm chồng lấn Công vụ là hoạt động mang tính quyền lực do cán bộ, công chức thực hiện theo quy định của pháp luật nhằm phục vụ lợi ích của nhân dân và xã hội, đồng thời cũng bao gồm các nhiệm vụ của cán bộ, công chức trong các tổ chức chính trị - xã hội.
Chức vụ và công chức luôn mang tính chính trị - pháp lý, chịu sự chi phối của các quan hệ chính trị - xã hội trong pháp luật Mỗi quốc gia và thời kỳ có những quan niệm pháp luật khác nhau về chức vụ và công chức Điều này đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của nhà nước và xã hội, vì mọi chủ trương và pháp luật trong xã hội đều do những người có thẩm quyền ban hành, tổ chức và kiểm tra việc thực hiện.
Công vụ đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và điều hành của nhà nước, liên quan chặt chẽ đến công chức Hình ảnh của công chức trong bộ máy chính quyền phản ánh bản chất của công vụ, không thể tách rời khỏi nhiệm vụ của họ Theo PGS.TS Phạm Hồ T, công vụ là các hoạt động nhà nước chủ yếu do cán bộ, công chức thực hiện, dựa trên quyền lực và pháp luật, nhằm thực thi các nhiệm vụ và chức năng của nhà nước.
Nhiệm vụ của cán bộ, công chức trong việc thực hiện quy chế là phục vụ người dân và xã hội, thực hiện quyền lực công theo quy định của pháp luật Trách nhiệm của họ cần được xem xét trong mối quan hệ hệ thống giữa quyền và nghĩa vụ Do đó, việc xây dựng một nền công vụ hiệu lực, hiệu quả và nhấn mạnh trách nhiệm công vụ là rất quan trọng.
Nhiệm vụ công vụ của mỗi quốc gia luôn phải thể hiện rõ ràng và tổ chức bài bản Mặc dù các quốc gia có hệ thống chính trị và tổ chức bộ máy khác nhau, nhưng bản chất và mục tiêu của công vụ vẫn có những điểm tương đồng Công vụ đặc thù của cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước là thực hiện nhiệm vụ quốc gia, thi hành pháp luật vào cuộc sống và phục vụ nhân dân Ở Việt Nam, tổ chức của Đảng Cộng sản và hệ thống chính trị - xã hội là một hệ thống chính trị thống nhất Tổ chức này luôn có sự liên thông trong việc sử dụng nguồn nhân lực công vụ, không chỉ là hoạt động của cán bộ, công chức mà còn là việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của họ trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của nhà nước.
Theo Luật Cán bộ, công chức năm 2008, "công vụ là việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của cán bộ, công chức theo quy định của luật này và các quy định khác có liên quan." Cán bộ, công chức khi tham gia công vụ phải tuân thủ quy định và có trách nhiệm thực hiện quyền hạn của mình Để đảm bảo hiệu quả trong công vụ, cán bộ, công chức cần thường xuyên rèn luyện phẩm chất, đặc biệt là trách nhiệm trong công việc.
Đạo đức và đạo đức công vụ đóng vai trò quan trọng trong xã hội, phản ánh hành vi, tập quán và pháp luật Mỗi thời kỳ và xã hội có những khái niệm đạo đức khác nhau, do đó, mỗi cá nhân cần có trách nhiệm chuyển hóa nhu cầu của xã hội thành hành động cụ thể Việc tuân thủ các nguyên tắc và chuẩn mực xã hội là cần thiết để phát triển ý thức và hành vi tích cực Khi xã hội phát triển, các giá trị cũng sẽ hình thành và hoàn thiện, đồng thời tạo ra sự tương tác tích cực giữa cá nhân và cộng đồng Hệ thống giá trị tích cực sẽ phù hợp với sự phát triển bền vững của xã hội.
Đạo đức là tổng thể tư tưởng và quan điểm về nguyên tắc, chuẩn mực xã hội nhằm điều chỉnh và đánh giá hành vi con người trong mối quan hệ với nhau và với xã hội Nó được hình thành từ niềm tin cá nhân, truyền thống và sức mạnh của dư luận xã hội Đạo đức bao gồm ý thức đạo đức và thực tiễn đạo đức; trong đó, ý thức đạo đức là sự nhận thức về hành vi của bản thân theo các chuẩn mực và quy tắc xã hội, trong khi thực tiễn đạo đức là yếu tố quan trọng giúp chuyển hóa tri thức thành hành động.