UBND TỈNH PHÚ THỌ SỞ TƯ PHÁP CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập Tự do Hạnh phúc BỘ CÂU HỎI VÀ ĐÁP ÁN THI TÌM HIỂU PHÁP LUẬT Ở KHU DÂN CƯ 1 Điều 2 Luật phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 quy[.]
Trang 1UBND TỈNH PHÚ THỌ
SỞ TƯ PHÁP CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BỘ CÂU HỎI VÀ ĐÁP ÁN THI TÌM HIỂU PHÁP LUẬT Ở KHU DÂN CƯ
1 Điều 2 Luật phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 quy định: “Công dân có quyền được thông tin về pháp luật” Anh/chị hiểu về quyền này như thế nào?
Trả lời
“Công dân có quyền được thông tin về pháp luật” theo tôi có nghĩa là:
- Một là, công dân có quyền được cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân phổ
biến thông tin về pháp luật Ví dụ: Công dân được tham dự các lớp tập huấn kiến
thức pháp luật về các lĩnh vực trong đời sống do cơ quan nhà nước tổ chức, được báo cáo viên trực tiếp truyền đạt thông tin về pháp luật
- Hai là, công dân được tự do tìm kiếm, thu thập thông tin về pháp luật Ví dụ: Công dân có thể tra cứu thông tin pháp luật trên mạng Internet; truy cập vào
trang thông tin điện tử của cơ quan nhà nước để tìm kiếm văn bản pháp luật; mua sách, báo pháp luật để tự tìm hiểu
2 Ngày Pháp luật nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là ngày nào? Mục đích, ý nghĩa Ngày Pháp luật?
Trả lời
Theo quy định tại Điều 8 Luật phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012, ngày
09 tháng 11 hằng năm là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Ngày Pháp luật được tổ chức nhằm tôn vinh Hiến pháp, pháp luật, giáo dục
ý thức thượng tôn pháp luật cho mọi người trong xã hội
Quy định ngày 09 tháng 11 hàng năm là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam xuất phát từ sự kiện ngày 9 tháng 11 năm 1946 chính là ngày Quốc hội Khóa I nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa thông qua bản Hiến pháp
1946 – đạo luật cơ bản đầu tiên của nước ta
Trong Ngày Pháp luật, cả nước sẽ tổ chức đợt cao trào về phổ biến, giáo dục pháp luật với nhiều hoạt động tôn vinh Hiến pháp, pháp luật thiết thực để nâng cao
ý thức pháp luật cho người dân
3 Theo anh/chị hoạt động hòa giải ở cơ sở là gì? Ở khu dân cư của anh/chị có Tổ hòa giải hay không?
Trả lời:
Trong cuộc sống hàng ngày ở các cộng đồng dân cư (bao gồm thôn, làng,
ấp, bản, buôn, phum, sóc, tổ dân phố, khu phố, khối phố và cộng đồng dân cư khác) có thể nảy sinh những tranh chấp, mâu thuẫn nhỏ giữa người dân. Để giải quyết nhanh chóng, kịp thời những mâu thuẫn, xích mích này, nhằm bảo đảm sự
Trang 2đoàn kết, giữ gìn tình nghĩa láng giềng, hòa giải viên sẽ hướng dẫn, giúp đỡ các bên đạt được thỏa thuận, tự nguyện giải quyết với nhau các mâu thuẫn, tranh chấp,
vi phạm pháp luật theo quy định của pháp luật Hoạt động này được hiểu là hòa giải ở cơ sở
Hòa giải viên là những người được công nhận theo trình tự do pháp luật quy định, họ hoạt động trong tổ hòa giải, một tổ chức tự quản do nhân dân thành lập được UBND xã, phường ra quyết định công nhận
Ở tổ chúng tôi, có/không có tổ hòa giải Nói đôi điều về hoạt động và đóng góp tích cực của Tổ hòa giải đối với đời sống của người dân ở nơi anh/chị sống
4 Nhà ông Tý chặt tre, tre đổ làm hỏng tường rào và chuồng lợn của nhà bà Tẹo Bà Tẹo bắt đền, ông Tý đồng ý bồi thường ngay nhưng bà Tẹo lại chê số tiền quá ít, không bù đắp được thiệt hại Hai gia đình nảy sinh xích mích Vụ việc này có thuộc trường hợp được hòa giải hay bắt buộc phải đưa ngay đến UBND xã để giải quyết?
Trả lời:
Mâu thuẫn giữa gia đình ông Tý và bà Tẹo là tranh chấp mâu thuẫn nhỏ nảy sinh giữa hai gia đình Vụ việc này không thuộc các trường hợp mà pháp luật cấm hòa giải nên hòa giải viên có quyền tiến hành hòa giải Những vụ việc mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ như trên nếu được giải quyết ngay tại cơ sở bằng hoạt động hòa giải sẽ góp phần tăng cường tình đoàn kết trong cộng đồng dân cư, góp phần bảo đảm ổn định, trật tự, an toàn xã hội, giảm bớt các vụ việc phải chuyển đến Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết, tiết kiệm thời gian, kinh phí cho Nhà nước và nhân dân
(Điều 3, Luật hòa giải ở cơ sở năm 2012 quy định: việc hòa giải ở cơ sở được tiến hành đối với các mâu thuẫn, tranh chấp, vi phạm pháp luật, trừ các trường hợp sau đây:
- Mâu thuẫn, tranh chấp xâm phạm lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng;
- Vi phạm pháp luật về hôn nhân và gia đình, giao dịch dân sự mà theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự không được hòa giải;
- Vi phạm pháp luật mà theo quy định phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bị xử lý
vi phạm hành chính;
- Mâu thuẫn, tranh chấp khác không được hòa giải ở cơ sở theo quy định pháp luật.)
5 Gia đình ông A và ông B tranh chấp về ranh giới đất đai, đưa nhau đến Tổ hòa giải đề nghị giúp đỡ Ông X - hòa giải viên bảo: Tôi bảo thế này, vẹn cả đôi đường, không phải tranh cãi nhau nữa Ông B để cho ông A xây hàng rào đến chỗ đang tranh chấp Nhà ông B lấn sang đất nhà trẻ 30 phân nữa Thế là cả hai ông không ai bị thiệt, hòa chưa? Ông A và ông B ưng thuận ngay Theo anh/chị, phương án hòa giải của hòa giải viên có đúng pháp luật hay không?
Trả lời:
Theo quy định, một trong những nguyên tắc của hoạt động hòa giải là bảo đảm phù hợp với chính sách, pháp luật của Nhà nước, đạo đức xã hội
Trang 3Trong tình huống trên, phương án của hòa giải viên đã giải quyết được mâu thuẫn giữa hai gia đình nhưng lại vi phạm nguyên tắc vừa nêu, tức là nêu phương
án hòa giải trái với quy định của Luật Đất đai, hơn nữa còn xâm phạm lợi ích công cộng (lấn chiếm đất của nhà trẻ) Phương án hòa giải trên không thể được chấp nhận
6 Nhà trẻ của thôn chưa có bếp ăn, để đảm bảo phục vụ nhu cầu dinh dưỡng cho các cháu học bán trú Toàn thể nhân dân trong thôn nhất trí mỗi gia đình ủng hộ 15.000 đ và yêu cầu đóng góp ngay để kịp xây bếp ăn phục vụ năm học mới Nhưng có người bảo: dân mình đồng ý nhưng phải đợi kỳ họp HĐND xã cuối năm thông qua thì mới đúng pháp luật và có hiệu lực thi hành Theo anh/ chị, ý kiến trên đúng hay sai?
Trả lời:
Theo Quy chế thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn, nhân dân bàn và quyết định trực tiếp về chủ trương và mức đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi công cộng trong phạm vi cấp xã, thôn, tổ dân phố do nhân dân đóng góp toàn bộ hoặc một phần kinh phí
Bếp ăn nhà trẻ là công trình phúc lợi công cộng của thôn, xã Do đó, chủ trương và mức đóng góp xây dựng bếp ăn cho nhà trẻ của thôn do nhân dân bàn và quyết định trực tiếp mà không phải đợi các cấp chính quyền thông qua
Tuy nhiên, để các vấn đề nhân dân bàn và quyết định được triển khai trên thực tế, thì Uỷ ban nhân dân xã có trách nhiệm lập, thông qua kế hoạch thực hiện những nội dung nhân dân bàn và quyết định; phối hợp với Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội cùng cấp tổ chức thực hiện; chỉ đạo Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố thực hiện kế hoạch đã được thông qua
(Điều 10 Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn Nội dung nhân dân bàn
và quyết định trực tiếp: Nhân dân bàn và quyết định trực tiếp về chủ trương và mức đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi công cộng trong phạm vi cấp xã, thôn, tổ dân phố do nhân dân đóng góp toàn bộ hoặc một phần kinh phí và các công việc khác trong nội bộ cộng đồng dân cư phù hợp với quy định của pháp luật.)
7 Nhân dân xã A tổ chức lấy ý kiến các gia đình trong xã về việc mỗi gia đình đóng góp 10 nghìn đồng để xây dựng nhà để xe cho trường tiểu học của xã Tại cuộc họp bàn, đa số đại diện các gia đình đồng ý, nhưng cũng không ít hộ gia đình tỏ ý không đồng tình với lý do con cháu họ đã lớn cả rồi Vậy, anh/chị hãy cho biết, trong những cuộc họp như thế này, bao nhiêu gia đình đồng ý thì chủ trương của nhân dân xã mới có giá trị thi hành?
Trả lời:
Khi đưa ra nhân dân bàn và quyết định trực tiếp về chủ trương và mức đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi công cộng trong phạm vi cấp
xã, thôn, tổ dân phố do nhân dân đóng góp toàn bộ hoặc một phần kinh phí và các công việc khác trong nội bộ cộng đồng dân cư phù hợp với quy định của pháp luật, nếu có trên 50% tổng số cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình trong thôn, tổ dân phố hoặc trong toàn cấp xã tán thành thì có giá trị thi hành
Trang 4Nhân dân có trách nhiệm tham gia bàn và quyết định các công việc của thôn,
tổ dân phố và của cấp xã theo quy định của pháp luật; chấp hành và thực hiện các quyết định đã có giá trị thi hành
8 Những gia đình không tán thành chủ trương đóng góp cho trường
tiểu học của xã nói rằng: Ai đồng ý thì đi mà nộp Chúng tôi không đồng ý nên chúng tôi không thực hiện theo quyết định của các ông bà đâu nhé Ý kiến của
anh/chị thế nào về trường hợp này?
Trả lời:
Trên 50% tổng số cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình trong thôn, tổ dân phố hoặc trong toàn cấp xã tán thành thì chủ trương đóng góp cho trường tiểu học
có giá trị thi hành Đối với những hộ gia đình, cá nhân chưa tán thành chủ trương trên, thì chính quyền cấp xã phối hợp với Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận cùng cấp tổ chức tuyên truyền, vận động, thuyết phục những cử tri, hộ gia đình này
9 Xã T được một doanh nghiệp hỗ trợ phần lớn kinh phí để tu sửa lại nhà trẻ của xã Phần kinh phí còn lại nhân dân trong xã đã nhất trí đóng góp
và cũng được chính quyền xã ủng hộ thực hiện Tại cuộc họp bàn về phương
án sửa chữa nhà trẻ, nhân dân cho rằng phải tổ chức giám sát việc thi công nhằm bảo đảm chất lượng công trình Anh/chị cho biết, trong trường hợp này, nhân dân xã T có quyền giám sát đối với việc tu sửa công trình không khi
họ chỉ đóng góp một phần kinh phí?
Trả lời:
Theo quy định tại Điều 23 Pháp lệnh thực hiện dân chủ tại xã, phường, thị trấn năm 2007 nhân dân có quyền giám sát toàn bộ các nội dung phải công khai để nhân dân biết; các nội dung nhân dân bàn và quyết định trực tiếp; các nội dung nhân dân bàn, biểu quyết để cấp có thẩm quyền quyết định và các nội dung nhân dân tham gia ý kiến trước khi cơ quan có thẩm quyền quyết định
Khoản 1 Điều 24 của Pháp lệnh này cũng quy định: Nhân dân thực hiện việc giám sát thông qua hoạt động của Ban thanh tra nhân dân, Ban giám sát đầu tư của cộng đồng
Căn cứ vào các quy định nói trên có thể khẳng định: Mặc dù phần lớn kinh phí sửa chữa nhà trẻ là từ nguồn hỗ trợ, dân xã T chỉ đóng góp một phần kinh phí nhưng người dân hoàn toàn có quyền thực hiện việc giám sát đối với công trình
Cụ thể là quyền quyết định thành lập Ban hoặc Tổ giám sát để theo dõi toàn diện việc tổ chức thi công công trình
Căn cứ quy định trên, nhân dân ở xã có quyền giám sát, kiếm tra đối với quá trình tổ chức thực hiện công trình, kết quả nghiệm thu và quyết toán công trình do nhân dân đóng góp xây dựng và các chương trình, dự án do Nhà nước, các tổ chức
và cá nhân đầu tư, tài trợ trực tiếp cho xã
10 Năm học này, được sự đồng ý của UBND xã, Trường mầm non của
xã đã quyết định mức đóng góp xây dựng trường là 200 nghìn đồng mà chưa
Trang 5bàn bạc, lấy ý kiến của phụ huynh học sinh Việc làm trên của nhà trường đã đúng chưa?
Trả lời:
Trường mầm non của xã là công trình phúc lợi công cộng của xã, do đó, theo Quy chế thực hiện dân chủ ở xã, việc đóng góp xây dựng trường học là loại việc thuộc quyền dân bàn và quyết định trực tiếp Do vậy, việc làm trên của nhà trường chưa đúng với quy định của Quy chế thực hiện dân chủ
Trong trường hợp này, để đảm bảo quyền được biết, được bàn, được quyết định và kiểm tra của phụ huynh, nhà trường phải lấy ý kiến của phụ huynh về mức đóng góp, phương thức tổ chức thực hiện cũng như đảm bảo quyền giám sát của phụ huynh
11 Ông A được nhân dân trong thôn bầu làm Trưởng thôn với tỷ lệ nhất trí rất cao (98%) Xin hỏi kết quả bầu chọn của người dân có giá trị thi hành ngay hay phải được Ủy ban nhân dân xã công nhận?
Trả lời:
Theo quy định của Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thi trấn, thì
đối với nội dung bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, nếu có trên 50% tổng số cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình trong thôn, tổ dân phố tán thành thì có giá trị thi hành sau khi Uỷ ban nhân dân cấp xã ra quyết định công nhận
Như vậy, sau khi nhân dân tín nhiệm bầu ông A làm trưởng thôn, Uỷ ban nhân dân xã sẽ xem xét và ra quyết định công nhận ông A là trưởng thôn, khi đó kết quả bầu chọn của người dân có giá trị thi hành
12 Không đồng ý với quyết định xử lý vi phạm hành chính của Chủ tịch UBND xã, anh A làm đơn khiếu nại quyết định trên đến Chủ tịch UBND thành phố vì cho rằng Chủ tịch xã sẽ không thể giải quyết khách quan, quyền lợi của anh sẽ bị thiệt hại Theo anh/chị, anh A đã gửi đơn khiếu nại đến đúng
cơ quan có thẩm quyền giải quyết chưa?
Trả lời:
Luật Khiếu nại quy định: Khi có căn cứ cho rằng quyết định hành chính, hành vi hành chính là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình thì người khiếu nại khiếu nại lần đầu đến người đã ra quyết định hành chính hoặc cơ quan có người có hành vi hành chính hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật tố tụng hành chính
Vì vậy, trong trường hợp trên, nếu không đồng ý với quyết định của Chủ tịch UBND xã, anh A phải khiếu nại lần đầu đến Chủ tịch UBND xã Nếu anh A không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu của Chủ tịch UBND xã hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại của anh A không được Chủ tịch UBND xã giải quyết thì khi
đó anh A có quyền khiếu nại lần hai đến Chủ tịch UBND thành phố hoặc khởi kiện
vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật tố tụng hành chính
13 Có nhiều trường hợp khi không đồng ý với quyết định của Chủ tịch UBND xã đã thực hiện việc khiếu nại đến Chủ tịch UBND thành phố khiến
Trang 6cho việc giải quyết khiếu nại bị chậm trễ Anh/chị hãy tuyên truyền cho mọi người cùng biết vì sao người khiếu nại phải khiếu nại đến đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết?
Trả lời:
Người khiếu nại có nghĩa vụ khiếu nại đến đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết Đây là một điều kiện quan trọng mà người khiếu nại phải thực hiện để khiếu nại của mình được tiếp nhận và giải quyết
Bởi lẽ trong hoạt động quản lý nhà nước có sự phân công nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể rõ ràng giữa các cơ quan, mỗi cơ quan có phạm vi trách nhiệm khác nhau Do đó, một vụ việc khiếu nại chỉ có thể thuộc thẩm quyền giải quyết của một
cơ quan nhất định Nếu người khiếu nại gửi đơn đến nhiều cơ quan không có thẩm quyền giải quyết dẫn đến lãng phí nhiều thời gian, tiền của cho cả người khiếu nại
và các cơ quan phải xử lý đơn khiếu nại đó mà vụ việc vẫn không được giải quyết Luật khiếu nại đã quy định rõ thẩm quyền giải quyết khiếu nại của các cơ quan hành chính nhà nước Chính vì vậy, trước khi gửi đơn khiếu nại, người khiếu nại phải tìm hiểu xem cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết vụ việc của mình để thực hiện cho đúng, chỉ có như vậy thì khiếu nại mới được giải quyết nhanh chóng, quyền và lợi ích hợp pháp của người đi khiếu nại mới được khôi phục và bảo vệ một cách kịp thời, đúng theo quy định của pháp luật
(Điều 7 Luật Khiếu nại, tố cáo: Trình tự khiếu nại
1 Khi có căn cứ cho rằng quyết định hành chính, hành vi hành chính là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình thì người khiếu nại khiếu nại lần đầu đến người đã ra quyết định hành chính hoặc cơ quan có người có hành vi hành chính hoặc khởi kiện
vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật tố tụng hành chính.
Trường hợp người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết thì có quyền khiếu nại lần hai đến Thủ trưởng cấp trên trực tiếp của người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật tố tụng hành chính.)
14 Ông X phát hiện trong quá trình làm con đường liên thôn, một nhóm người có hành vi ăn bớt nguyên vật liệu chia nhau, đó là lý do dẫn đến con đường mới làm nhưng đã bị nứt, bong tróc Ông định làm đơn tố cáo hành vi này nhưng sợ bị trả thù nên giấu tên và địa chỉ thật Đơn tố cáo của ông X không được giải quyết Từ vụ việc trên, anh/chị hãy tuyên truyền cho mọi người cùng biết tại sao người tố cáo phải nêu rõ họ tên, địa chỉ của mình?
Trả lời:
Trong thực tế, các cơ quan, tổ chức vẫn sử dụng những thông tin từ các tố cáo không rõ họ, tên nhưng có căn cứ rõ ràng nhằm phục vụ yêu cầu quản lý Tuy nhiên, người tố cáo có nghĩa vụ nêu rõ họ, tên, địa chỉ của mình
Vì: Quy định người tố cáo phải nêu rõ họ tên, địa chỉ nhằm mục đích nâng cao ý thức trách nhiệm của công dân trong việc thực hiện quyền tố cáo Trên thực
tế, có không ít người lợi dụng quyền tố cáo để tố cáo sai sự thật, tố cáo tràn lan, không có căn cứ, gây phức tạp, mất đoàn kết nội bộ, làm tốn kém cả thời gian và công sức cho các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm trong việc xem xét, giải quyết Người tố cáo phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung tố cáo, trường hợp người tố cáo lợi dụng quyền tố cáo để cố ý tố cáo sai sự thật thì tùy tính chất, mức
Trang 7độ mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình
sự
Trong quá trình giải quyết đơn tố cáo, các cơ quan phải kiểm tra, xác minh
họ, tên, địa chỉ của người tố cáo và quyết định việc thụ lý hay không thụ lý giải quyết tố cáo Chỉ những tố cáo rõ họ, tên, địa chỉ của người tố cáo mới được cơ quan, người có thẩm quyền xem xét, giải quyết
Tuy nhiên, người tố cáo có thể yên tâm vì họ, tên, địa chỉ, bút tích và các thông tin cá nhân khác của người tố cáo được cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền khi tiếp nhận tố cáo, giải quyết tố cáo giữ bí mật Người tố cáo cũng sẽ được các cơ quan có thẩm quyền bảo vệ theo quy định của pháp luật
(Điểm a Khoản 2 Điều 9 Luật Tố cáo quy định: người tố cáo có nghĩa vụ nêu rõ họ, tên, địa chỉ của mình Khoản 2, Khoản 3 Điều 19 Luật Tố cáo cũng quy định đơn tố cáo phải ghi rõ
họ, tên, địa chỉ của người tố cáo; trường hợp nếu tố cáo trực tiếp thì người tiếp nhận ghi lại việc
tố cáo bằng văn bản và yêu cầu người tố cáo ký tên hoặc điểm chỉ xác nhận vào văn bản Điều 20 Luật Tố cáo: chỉ những tố cáo rõ họ, tên, địa chỉ của người tố cáo mới được cơ quan, người có thẩm quyền xem xét, giải quyết Đây cũng là nội dung đã được khẳng định trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác như Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội, Luật Bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân, Luật phòng, chống tham nhũng Quy định số 45-QĐ/TW ngày 01/11/2011 của Ban chấp hành Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng cũng quy định không xem xét, giải quyết những đơn tố cáo giấu tên, mạo tên, không rõ địa chỉ.)
15 Ở xóm B có bà An năm nay hơn 70 tuổi, thuộc hộ gia đình nghèo lại không có người thân thích Tuy đã già yếu, nhưng vì không có lương, trợ cấp, hàng ngày bà vẫn phải đi chợ bán mớ rau để kiếm sống Anh/chị hãy cho biết
bà An có thuộc trường hợp được hưởng chính sách bảo trợ xã hội đối với người cao tuổi không?
Trả lời:
Theo quy định của pháp luật người cao tuổi, người cao tuổi thuộc hộ gia đình nghèo không có người có nghĩa vụ và quyền phụng dưỡng hoặc có người có nghĩa vụ và quyền phụng dưỡng nhưng người này đang hưởng chế độ trợ cấp xã hội hằng tháng thì được hưởng chính sách bảo trợ xã hội
Như vậy, bà An thuộc đối tượng được hưởng chính sách bảo trợ xã hội, cụ thể là được hưởng bảo hiểm y tế, được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng và hỗ trợ chi phí mai táng khi chết
Nếu bà An không có điều kiện sống ở cộng đồng, có nguyện vọng thì được tiếp nhận vào cơ sở bảo trợ xã hội
16 Nhà bác Nam và nhà bà Loan đang tranh chấp về quyền sử dụng lối
đi chung Có người quen khuyên bác Nam đến Trung tâm trợ giúp pháp lý của tỉnh tư vấn cách giải quyết vụ việc vì bác là thương binh thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý miễn phí Bác Nam không rõ trợ giúp pháp lý là gì? Bác có thuộc diện được hưởng trợ giúp và việc tranh chấp của nhà bác có được giúp đỡ giải quyết không? Anh/chị hãy tuyên truyền cho bác Nam rõ?
Trả lời:
Trợ giúp pháp lý là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho người nghèo, người có công với cách mạng, người có hoàn cảnh đặc biệt, giúp họ bảo vệ
Trang 8quyền, lợi ích hợp pháp của mình, nâng cao hiểu biết pháp luật, ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật
Theo quy định của pháp luật về trợ giúp pháp lý, người có công với cách mạng, trong đó có thương binh thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý Vụ việc trợ giúp pháp lý phải liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý và không thuộc lĩnh vực kinh doanh, thương mại
Như vậy, bác Nam thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý miễn phí và việc tranh chấp lối đi chung của nhà bác Nam là vụ việc được trợ giúp pháp lý
17 Chị H sinh con gái, do mổ đẻ nên phải nằm một chỗ Chồng chị H là
bộ đội hải quân, công tác ngoài đảo không về được Anh/chị cho biết chị H có thể nhờ mẹ chồng đi đăng ký khai sinh cho con được không ? Khi đi đăng ký khai sinh phải mang theo giấy tờ gì ?
Trả lời:
Theo tôi được biết thì trong thời hạn 60 ngày, kể từ ngày sinh con, cha, mẹ
có trách nhiệm đi khai sinh cho con; nếu cha, mẹ không thể đi khai sinh, thì ông,
bà hoặc những người thân thích khác đi khai sinh cho trẻ em Do đó, theo quy định trên vì chị H và chồng không thể đi khai sinh cho con nên mẹ chồng chị H có thể
đi khai sinh cho cháu nội Thời hạn khai sinh là 60 ngày, kể từ ngày sinh em bé
Khi đi đăng ký khai sinh cho cháu, bà cần mang theo Tờ khai, Giấy chứng sinh (theo mẫu quy định) và xuất trình Giấy chứng nhận kết hôn của cha, mẹ trẻ
em (nếu cha, mẹ của trẻ em có đăng ký kết hôn)
Giấy chứng sinh do cơ sở y tế, nơi trẻ em sinh ra cấp; nếu trẻ em sinh ra ngoài cơ sở y tế, thì Giấy chứng sinh được thay bằng văn bản xác nhận của người làm chứng Trong trường hợp không có người làm chứng, thì người đi khai sinh phải làm giấy cam đoan về việc sinh là có thực
Trong trường hợp cán bộ Tư pháp hộ tịch biết rõ về quan hệ hôn nhân của cha mẹ trẻ em, thì không bắt buộc phải xuất trình Giấy chứng nhận kết hôn
18 Chị H sinh con đúng vào dịp Tết Do mọi người trong gia đình bận rộn, chuẩn bị Tết, chồng lại công tác ở xa nên chị nghĩ để lúc nào rỗi đi khai sinh cho con cũng được Anh/chị có biết pháp luật quy định thời hạn khai sinh như thế nào không? Nếu quá thời hạn quy định có thể đăng ký khai sinh được không?
Trả lời:
Pháp luật quy định: (Điều 14 Nghị định số 158/2005/NĐ-CP) Trong thời
hạn 60 ngày, kể từ ngày sinh con, cha, mẹ có trách nhiệm đi khai sinh cho con; nếu cha, mẹ không thể đi khai sinh, thì ông, bà hoặc những người thân thích khác đi khai sinh cho trẻ em
Nếu việc sinh chưa được đăng ký trong thời hạn trên thì phải thực hiện theo thủ tục đăng ký khai sinh quá hạn
19 Anh Y 23 tuổi, đã tốt nghiệp trung cấp nghề và đang lao động tại khu công nghiệp Nhà anh Y có mẹ già ốm yếu và một em trai còn đang học
Trang 9phổ thông, chỉ có anh là lao động duy nhất trong gia đình Anh Y có thuộc đối tượng được hoãn gọi nhập ngũ không?
Trả lời:
Theo quy định của Luật nghĩa vụ quân sự, công dân nam đủ mười tám tuổi được gọi nhập ngũ; độ tuổi gọi nhập ngũ trong thời bình từ đủ mười tám tuổi đến hết hai mươi lăm tuổi
Tuy nhiên, nhằm bảo đảm quyền lợi của công dân trong học tập, lao động, pháp luật quy định những trường hợp được hoãn gọi nhập ngũ, miễn gọi nhập ngũ trong thời bình Luật Nghĩa vụ quân sự quy định nam công dân là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi người khác trong gia đình không còn sức lao động hoặc chưa đến tuổi lao động thuộc trường hợp được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời bình
Căn cứ quy định trên, anh Y mặc dù vẫn ở trong độ tuổi được gọi nhập ngũ, nhưng là lao động duy nhất trong gia đình, trực tiếp nuôi dưỡng những người khác trong gia đình không có khả năng lao động nên anh Y có quyền được tạm hoãn việc gọi nhập ngũ trong thời bình
20 Không muốn con trai mình thực hiện nghĩa vụ quân sự, ông Q đã tìm cách cho con trốn khỏi địa phương để ngăn cản các cơ quan có thẩm quyền gặp được con mình Anh/chị cho biết hành vi của ông Q có vi phạm pháp luật không?
Trả lời:
Thực hiện nghĩa vụ quân sự là trách nhiệm cao quý và thiêng liêng của công dân Mọi cá nhân, cơ quan, tổ chức phải tạo điều kiện thuận lợi cho công dân trách nhiệm với tổ quốc của mình Mọi hành vi cản trở việc thực hiện nghĩa vụ quân sự của công dân đều là vi phạm pháp luật
Điều 262 Bộ Luật Hình sự quy định hành vi cản trở việc thực hiện nghĩa vụ quân sự có thể phạt tù từ một năm đến năm năm
21 Anh/chị cho biết: Trong trường hợp hiệu lệnh của người điều khiển giao thông mâu thuẫn với tín hiệu đèn giao thông thì phải chấp hành như thế nào?
Trả lời:
Người điều khiển giao thông là cảnh sát giao thông; người được giao nhiệm
vụ hướng dẫn giao thông tại nơi thi công, nơi ùn tắc giao thông, ở bến phà, tại cầu đường bộ đi chung với đường sắt
Theo quy định của Luật Giao thông đường bộ thì trong trường hợp có sự mâu thuẫn giữa hiệu lệnh của người điều khiển giao thông và tín hiệu đèn giao thông thì người tham gia giao thông phải chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông
22 Phản biện xã hội là cụm từ được gắn liền với chức năng của MTTQ
và các đoàn thể chính trị - xã hội Anh/chị có những hiểu biết gì về phản biện
xã hội của MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội?
Trả lời:
Trang 10Phản biện xã hội là việc nhận xét, đánh giá, nêu chính kiến, kiến nghị đối với dự thảo các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước
PBXH nhằm phát hiện những nội dung còn thiếu, chưa sát, chưa đúng, chưa phù hợp trong các văn bản dự thảo của các cơ quan Đảng, Nhà nước; kiến nghị những nội dung thiết thực, góp phần đảm bảo tính đúng đắn, phù hợp với thực tiễn
xã hội và tính hiệu quả trong việc hoạch định chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân; phát huy dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội
Chủ thể của PBXH là MTTQ Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội từ Trung ương đến cơ sở
23 Nói đến phản biện xã hội, nhiều người sẽ nghĩ ngay phản biện là
"phản đối", là "bài bác", là "chống lại" Anh/chị hãy tuyên truyền cho mọi người về ý nghĩa, tính chất, mục đích của phản biện xã hội?
Trả lời:
Phản biện xã hội là một trong ba chức năng quan trọng của Mặt trận Tổ quốc
và các đoàn thể chính trị - xã hội
PBXH nhằm phát hiện những nội dung còn thiếu, chưa sát, chưa đúng, chưa phù hợp trong các văn bản dự thảo của các cơ quan Đảng, Nhà nước; kiến nghị những nội dung thiết thực, góp phần đảm bảo tính đúng đắn, phù hợp với thực tiễn
xã hội và tính hiệu quả trong việc hoạch định chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân; phát huy dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội
Như vậy, phản biện xã hội là hoạt động mang tính xây dựng, nhằm góp
phần làm cho đường lối, chủ trương của Đảng được thể hiện một cách đúng đắn, khoa học nhất, phản ánh đầy đủ nhất nguyện vọng của quần chúng nhân dân
Theo tôi, cách hiểu đúng nhất: phản biện xã hội là đồng tình với những chủ
trương, chính sách phù hợp với Hiến pháp, với nguyện vọng và quyền lợi chính
đáng của người dân; bổ sung những vấn đề còn thiếu nhằm hoàn thiện đường lối, chính sách Phản biện xã hội chỉ bày tỏ thái độ phản đối, không chấp nhận đối
với những chủ trương, chính sách trái với Hiến pháp, với hệ thống pháp luật của Nhà nước, đi ngược lại lợi ích của nhân dân
Như vậy, quan niệm cho rằng phản biện là "phản đối", là "bài bác", là
"chống lại" là quan niệm phiến diện, chưa đúng với tinh thần của phản biện xã hội
24 Anh/chị cho biết đối tượng và nội dung phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội là gì?
Trả lời:
MTTQ Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội tổ chức phản biện đối với các văn bản dự thảo về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật, các quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của Nhà nước, trừ những vấn đề thuộc bí mật quốc gia phù hợp với chức năng, nhiệm
vụ của mình
Nội dung phản biện đối với văn bản dự thảo trên là: