Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ - GV chuyển giao nhiệm vụ: + Cách 1: Các em đã từng đọc những truyện ngắn viết về các câu chuyện rấ
Trang 1NHÂM GỬI TẶNG THẦY CÔ THAM KHẢO MẪU KHBD CTST LỚP 8 -KHBD soạn theo đặc trưng thể loại, gắn liền với các YCCĐ của chương trình.
- WORD ĐỒNG BỘ PP, SINH ĐỘNG, SÁNG TẠO…
-Lưu ý: Mẫu giáo án này duy nhất bên Nhâm soạn và không chung với bất
cứ nhóm nào, nếu thầy cô thấy nhóm hoặc fb nào khác gửi mẫu này là không phải bên Nhâm đâu ạ
Thầy cô cần giáo án vui lòng liên hệ trực tiếp cô Nhâm qua Fb chính chủ
là : Nguyễn Nhâm hoặc Nguyễn Thị Nhâm , Zalo 0981713891/ 0366.698.459.
Nhâm tin ở góc độ nào đó bộ giáo án của Nhâm sẽ có ích với thầy cô, nên thầy cô cứ thử tham khảo vài tiết nhé, chỉ khi nào lấy cả bộ mới mất phí.
(Thầy cô liên hệ qua Zalo để được phản hồi nhanh nhất ạ)
Cám ơn thầy cô!
Nguyễn Nhâm: 0981713891/ 0366.698.459
Tiết theo PPCT: 1,2
VĂN BẢN 1: TÔI ĐI HỌC (THANH TỊNH)
I MỤC TIÊU
1 Năng lực
b Năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học:
- Nhận biết được một số yếu tố hình thức (cốt truyện, nhân vật, chi tiết, ngôi kể, ngôn ngữ, )
- Nêu nội dung (đề tài, chủ đề, ý nghĩa của văn bản, tư tưởng, tình cảm, thái độ của người kể chuyện, ) của truyện ngắn Tôi đi học
a Năng lực chung
Trang 2- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác
2 Phẩm chất:
- Biết trân trọng những kỉe niệm tuổi thơ, tuổi học trò
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- KHBD, SGK, SGV, SBT
- PHT số 1,2
- Tranh ảnh
- Máy tính, máy chiếu, bảng phụ, Bút dạ, Giấy A0
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của
mình
b Nội dung: HS lắng nghe, trả lời câu hỏi của GV
c Sản phẩm: Suy nghĩ của HS
d Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ:
+ Cách 1: Các em đã từng đọc những truyện ngắn viết về
các câu chuyện rất giản dị, đời thường mà chứa đựng
nhiều tình cảm sâu nặng chưa? Hãy nhớ lại và kể tên một
truyện mà em đã đọc
+ Cách 2: Gv chiếu trên màn hình hoặc treo tranh, ảnh
lớn về cảnh ngày khai trường và nêu vấn đề: “Em hãy nhớ
lại ngày khai trường đầu tiên của mình Cảm xúc, xuy
nghĩ của em như thế nào khi nhớ lại ngày ấy?”
Cách 3: Quan sát hình ảnh các bạn trong ngày đầu đi
học:
Gợi ý:
Hs tự chia sẻ
Trang 3a Hình ảnh bạn nào giống với em trong ngày đầu đi học?
b Ngày đầu đi học của em có gì đáng nhớ?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- GV quan sát, gợi mở
- HS quan sát, suy nghĩ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Gv tổ chức hoạt động
- HS tham gia trò chơi
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, dẫn dắt vào bài:
Cách 1: Thế giới truyện ngắn rất phong phú, đa dạng Có
truyện ngắn khai thác cốt truyện kì lạ; lại có truyện ngắn
viết về những điều giản dị, đời thường; có truyện giàu tính
triết lí, trào phúng, châm biếm, hài hước, lại có truyện rất
giàu chất thơ Hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu một
trong những loại truyện ngắn ấy Truyện Tôi đi học của
nhà văn Thanh Tịnh
Cách 2:
Có một nhà văn khi nhớ về ngày đầu tiên đến trường đã
Trang 4ghi lại những cảm xúc thật sâu đậm bằng một truyện ngắn
thật hay và thấm thía Đó là nhà văn Thanh Tịnh với
truyện ngắn Tôi đi học Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau
tìm hiểu truyện ngắn ấy
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Đọc và tìm hiểu chung
a Mục tiêu: Đọc văn bản và thực hiện một số kĩ thuật đọc thông qua việc trả lời một số câu
hỏi trong khi đọc
b Nội dung: Hs sử dụng sgk, đọc văn bản theo sự hướng dẫn của GV
c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS
d Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ
+ GV hướng dẫn cách đọc
+ Gv gọi Hs đọc diễn cảm 1 vài đoạn
+ Gv kiểm tra việc đọc của học sinh
bằng các gợi ý ở cột bên phải của văn
bản
+ Hs hoàn thành PHT số 1 để tìm
hiểu về tác giả và tác phẩm (làm ở
nhà)
- HS lắng nghe, tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực
hiện nhiệm vụ
- Hs làm việc cá nhân
- GV quan sát
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
và thảo luận
I Đọc và tìm hiểu chung
1 Đọc
- Hs chú ý tốc độ đọc
- Đọc diễn cảm một số đoạn văn
- Khi đọc cần chú ý các câu hỏi ở cột bên phải của văn bản
2 Tìm hiểu chung
a Tác giả
- Thanh Tịnh (1911-1988)
- Quê ở Huế
- Là nhà giáo, nhà văn, nhà thơ
- Sáng tác của ông toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo
b Tác phẩm
- Xuất xứ: in trong tập “Quê mẹ” xuất bản năm 1941
- Bố cục: 3 phần
Trang 5- HS trình bày sản phẩm
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả
lời của bạn
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt kiến
thức
- Thể loại: Truyện ngắn
- PTBĐ: Tự sự, miêu tả, biểu cảm
- Tóm tắt truyện: Truyện ngắn "Tôi đi học" được kể men theo dòng hồi tưởng của nhân vật "tôi" với kỉ niệm ngày đầu tiên đến trường Trong truyện là chất thơ bàng bạc chen lẫn những cảm xúc háo hức, hồi hộp, bất ngờ của nhân vật "tôi" với những hình ảnh thân quen như: con đường, sách vở, quần áo mới, bạn học mới, Đó là những hình ảnh vừa
xa lạ nhưng cũng vừa gần gũi, trang nghiêm giúp nhân vật "tôi" tự tin bước vào ngày học đầu tiên
Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản
a Mục tiêu:
- Nhận biết được một số yếu tố hình thức (cốt truyện, nhân vật, chi tiết, ngôi kể, ngôn ngữ, )
- Nêu nội dung (đề tài, chủ đề, ý nghĩa của văn bản, tư tưởng, tình cảm, thái độ của người kể chuyện, ) của truyện ngắn Tôi đi học
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác
- Biết trân trọng những kỉ niệm tuổi thơ, tuổi học trò
b Nội dung: Hs sử dụng sgk, đọc văn bản theo sự hướng dẫn của GV
c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS
d Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NV1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu về cốt
truyện, ngôi kể, chi tiết
- GV chuyển giao nhiệm vụ:
Hs thảo luận theo hình thức nhóm đôi để trả
lời câu hỏi 1,2 (tìm hiểu về cốt truyện)
II Đọc hiểu văn bản
1 Tìm hiểu về cốt truyện, ngôi kể, chi tiết
- Cốt truyện
+ Truyện kể về về những cảm xúc khó
Trang 61) Em hãy nhận xét về đặc điểm cốt truyện
của văn bản Tôi đi học (Truyện kể lại sự việc
gì? Sự việc ấy xảy ra trong bối cảnh nào? )
2) Theo em, cốt truyện Tôi đi học thuộc dạng
nào dưới đây?
A Kể lại sự việc khác thường, kì lạ.
B Kể lại sự việc giản dị, đời thường mà giàu
chất thơ.
C Kể lại sự việc có nội dung trào phúng,
châm biếm, hài hước
D Kể lại sự việc có nội dung giàu tính triết lí
3) Gv phát PHT số 2, Hs hoàn thành theo
hình thức nhóm 4-6 em để tìm hiểu về chi tiết
về ngôi kể
Chi tiết miêu tả cảnh
vật trong phần (1)
Nhận xét về ngôi kể, trình tự
kể
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS suy nghĩ, thảo luận và trả lời câu bạn,
hoàn thành các PHT
- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
quên của ngày đầu tiên đến trường
“Tôi” được mẹ đưa đến trường để bắt đầu khai giảng năm học mới, lần khai giảng đầu tiên
+ Bối cảnh:
+) Không gian: Lá ngoài đường rụng nhiều, trên trời không có những đám mây bàng bạc
+) Thời gian: Buổi sáng mùa thu, trời đã
se lạnh -> Cốt truyện: Kể lại sự việc giản dị, đời thường mà giàu chất thơ
- Chi tiết, ngôi kể + Một số chi tiết nổi bật của cảnh vật trong phần (1) như:
+) Các chi tiết miêu tả không gian và
thời gian buổi đầu tiên đi học: “Buổi
mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu
và gió lạnh, […] tự nhiên thấy lạ.”
+) Các chi tiết miêu tả cảnh HS đến
trường: “Trong chiếc áo vải dù đen dài
tôi cảm thấy mình trang trọng và đứng đắn Dọc đường thấy mấy cậu nhỏ trạc bằng tuổi tôi áo quần tươm tất, nhí nhảnh gọi tên nhau hay trao sách vở cho nhau xem mà tôi thèm […] Mấy cậu đi trước ôm sách vở nhiều lại kèm cả bút thước nữa Nhưng mấy cậu không để lộ
vẻ khó khăn gì hết.
+ Ngôi kể: Cảnh vật trong truyện được
Trang 7- HS trả lời câu hỏi/ trình bày sản phẩm thảo
luận
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của
bạn
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
nhìn qua con mắt của nhân vật “tôi”
(ngôi thứ nhất) - người trong cuộc và
được nhớ lại theo trình tự thời gian
NV2: Hướng dẫn Hs tìm hiểu về nhân vật
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ:
1) Theo em, nhân vật chính trong truyện Tôi
đi học là ai? Nhân vật ấy được nhà văn miêu
tả chủ yếu ở phương diện nào? (ngoại hình,
lời nói, hành động, tâm trạng và mối quan hệ
với các nhân vật khác, )
2) Hs hoàn thiện PHT số 3 theo hình thức
nhóm đôi để tìm hiểu về sự thay đổi tâm
trạng của nhân vật trữ tình “tôi”
3) Em hãy tìm và chỉ ra tác dụng của một số
câu văn miêu tả và hình ảnh so sánh trong
việc khắc họa tâm trạng nhân vật.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS thảo luận và hoàn thành PHT số 4
- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS thuyết trình sản phẩm thảo luận
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của
2 Tìm hiểu về nhân vật
- Nhân vật chính là nhân vật “tôi”, được miêu tả chủ yếu ở phương diện tâm trạng
- Tâm trạng của nhân vật trữ tình “tôi”
trong ngày đầu tiên đến lớp diễn ra theo trình tự sau:
+ Ban đầu là bâng khuâng, phấn chấn đi bên mẹ trên con đường đến trường + Sau đó chuyển sang bỡ ngỡ, rụt rè
“đứng nép bên người thân, chỉ dám nhìn một nửa hay dám đi từng bước nhẹ”,
“như con chim con đứng bên bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ”
+ Tiếp đến là cảm thấy lúng túng, vụng
về “thấy mình chơ vơ là lúc này”
+ Kế tiếp là giật mình khi nghe gọi đến tên
+ Cuối cùng là bật khóc: “Tôi bất giác
quay lưng lại rồi dúi đầu vào lòng mẹ tôi khóc nức nở khóc theo”.
- Một số câu văn miêu tả và có hình ảnh
Trang 8Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
so sánh + “Họ như con chim con đứng bên bờ
tổ, nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ”.
+ “Trong lúc ông đọc tên từng người, tôi cảm thấy như quả tim tôi ngừng đập”.
-> Các so sánh trong hai câu văn trên đã diễn tả được cảm giác ngập ngừng, e sợ, hồi hộp đến căng thẳng của những cậu
bé trong buổi đầu tiên đến trường:
NV3: Hướng dẫn học sinh Tìm hiểu về đặc
điểm truyện ngắn đầy chất thơ trong văn
bản Tôi đi học
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ:
Truyện ngắn Tôi đi học là một truyện ngắn
giàu chất thơ Theo em, điều gì tạo nên đặc
điểm ấy (về nội dung, hình thức, ngôn ngữ)?
Hs thảo luận nhóm 4-6 em theo PHT số 4
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi
- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS trình bày câu trả lời
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của
bạn
3 Tôi đi học- truyện ngắn giàu chất thơ
Trang 9Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
PHT số 4
trong “Tôi đi học”
Kết luận Nội
dung
Tác giả tập trung miêu tả điều
gì?
Hình
thức
Cốt truyện có gì đặc biệt?
Ngôn
ngữ
Ngôn ngữ trong văn bản có đặc
điểm gì? Biện pháp tu từ nào
thường được sử dụng? Đưa ra
ví dụ về biện pháp đó.
Gợi ý PHT số 4
Câu hỏi gợi ý Biểu hiện của chất thơ trong
“Tôi đi học”
Kết luận
Nội
dung
Tác giả tập trung miêu
tả điều gì?
Tác giả tập trung miêu tả những cảm xúc và diễn biến tâm trạng vừa vui mừng, phấn chấn vừa ngỡ ngàng, lo sợ,… của nhân vật
“tôi” trong buổi đầu tiên đến
trường một cách chân thực và cảm động
Chất thơ là đặc điểm khá nổi trội của truyện ngắn Tôi
đi học Đặc điểm ấy được tạo nên từ nội
Hình
thức
Cốt truyện có gì đặc
biệt
Cốt truyện rất đơn giản, nhẹ nhàng;
Ngôn Ngôn ngữ trong văn Ngôn ngữ miêu tả (tả cảnh vật và
Trang 10ngữ bản có đặc điểm gì?
Biện pháp tu từ nào
thường được sử dụng?
Đưa ra ví dụ về biện
pháp đó.
tâm trạng) tinh tế, giàu hình ảnh sinh động với nhiều biện pháp tu
từ, nhất là ví von, so sánh (GV cần dẫn ra các ví dụ cụ thể)
dung và hình thức của văn bản
NV4: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu về ý
nghĩa của văn bản
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ:
Gv sử dụng kĩ thuật Khăn trải bàn
Văn bản Tôi đi học đã nói giúp những suy
nghĩ và tình cảm gì của rất nhiều người đọc?
Điều đó còn có ý nghĩa với cuộc sống hôm
nay như thế nào?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS suy nghĩ, viết hoặc vẽ
- Gv quan sát, gợi mở
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
4 Tìm hiểu về ý nghĩa của văn bản
- Câu chuyện ghi lại cảm xúc của buổi đầu tiên đến trường - buổi học mà hầu hết mọi người đã từng trải qua, vì thế nói
hộ được suy nghĩ, tình cảm và tâm trạng của rất nhiều người đọc
- Những cảm xúc, suy nghĩ và tình cảm trong sáng, chân thực ấy vẫn có trong mối HS hôm nay Với người lớn, dù đã trưởng thành nhưng mỗi khi nhớ về ngày đầu tiên đến trường của mình vẫn đồng cảm với những gì nhà văn Thanh Tịnh
mô tả trong truyện Tôi đi học Nhà văn
đã nói giúp mọi người những suy nghĩ, tình cảm ấy
Trang 11- HS trình bày câu trả lời
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của
bạn
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
NV5: Hướng dẫn học sinh kết nối, mở
rộng
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ: Gv sử dụng kĩ
thuật động não: Bằng sự trải nghiệm của bản
thân, hãy tưởng tượng mình là “người bạn tí
hon” hôm ấy ngồi cạnh nhân vật “tôi” trong
truyện, em sẽ nói với “tôi” điều gì?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS suy nghĩ, viết hoặc vẽ
- Gv quan sát, gợi mở
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS trình bày câu trả lời
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của
bạn
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
5 Kết nối, mở rộng Gợi ý: Nếu là “người bạn tí hon” ngồi
cạnh nhân vật “tôi” trong truyện, em sẽ nói với “tôi”: Chào cậu, ngày đầu tiên đi học thật nhiều cung bậc cảm xúc nhỉ! Chắc có lẽ đây sẽ là ngày mà cậu sẽ không bao giờ quên trên con đường học tập của mình phải không? Hy vọng cậu
sẽ có những trải nghiệm thú vị tại ngôi trường này, bên những người bạn đáng yêu, và đặc biệt là cùng với tớ, người sẽ ngồi sát bên, cùng “kề vai sát cánh” với cậu trong năm học này nhé! Chúng ta hãy cùng chăm chỉ học tập và tạo nên những kỉ niệm đẹp đẽ tại nơi đây nhé!
Hoạt động 3: Tổng kết
Trang 12a Mục tiêu:
- Khái quát lại nội dung nghệ thuật của văn bản;
- Bước đầu có được kĩ năng đọc hiểu văn bản truyện ngắn giàu chất thơ
b Nội dung: Giáo viên phát PHT, học sinh làm việc cá nhân
c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS bằng ngôn ngữ nói, PHT
d Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ
+ Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật
của văn bản theo PHT số 5 (Hs làm việc cá
nhân)
Nội dung Nghệ thuật
+ Từ việc đọc hiểu văn bản Tôi đi học, em
hãy rút ra một số kĩ năng đọc hiểu kiểu văn
bane truyện ngắn giàu chất thơ?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS suy nghĩ, trả lời
- Gv quan sát, hỗ trợ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- Hs trả lời
- Hs khác lắng nghe, bổ sung
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ
- Gv nhận xét, bổ sung, chốt lại
III Tổng kết
1 Nội dung, nghệ thuật
Truyện kể lại kỷ niệm trong sáng của tuổi học trò trong ngày tựu trường đầu tiên hết sức chân thực, tinh tế qua dòng hồi ức của nhà văn
- Sử dụng ngôn ngữ miêu
tả tinh tế, giàu chất thơ
- Đan xen yếu tố tự sự, miêu tả và biểu cảm
- Nghệ thuật so sánh tạo hiệu quả diễn đạt cao, kết hợp các từ láy, tính từ, động từ giàu hình ảnh và sinh động
- Giọng điệu trữ tình, trong sáng
2 Kĩ năng đọc hiểu truyện ngắn giàu chất thơ
- Tóm tắt truyện, chú ý các yếu tố: đặc điểm cốt truyện, chi tiết, ngôi kể,
- Xác định được nhân vật chính và phân tích các phương diện mà nhân vật được miêu tả như: ngoại hình, lời nói, hành động, mối