các bước cần thiết để hoàn thành một bài báo

Thứ tự các bước hình thành một bài báo  Có ý tưởng Xác định chủ đề của bài viết  Giới hạn câu chuyện định kể sắp xếp nội dung cần thiết đủ để phản ánh câu chuyện, bỏ bớt những gì khô

CÁC BƯỚC CẦN THIẾT

ĐỂ HOÀN THÀNH MỘT BÀI BÁO

Lương Ngọc An

Tuần báo Văn Nghệ

Thứ tự các bước hình

thành

một bài báo

 Có ý tưởng (Xác định chủ đề của bài viết)

 Giới hạn câu chuyện định kể (sắp xếp nội dung

cần thiết đủ để phản ánh câu chuyện, bỏ bớt những gì không cần thiết)

 Xác định những thông tin minh đã có, những

thông tin còn thiếu cần bổ xung (xác định mục

đích thông tin)

 Với những thông tin đã có và có thể bổ xung

được, xác định xem câu chuyện nên kể bằng

hình thức nào (xác định thể loại)

 Sắp xếp trình tự diễn biến của câu chuyện

định kể (lập dàn bài)

 Kể lại câu chuyện theo dự kiến bằng những

thông tin mình đã có (Thực hiện & Hoàn

chỉnh bài viết)

 Giả sử mình là người đọc, đọc lại bài đã viết

xem có nhận xét gì, sửa lại những chỗ có

thể sửa được để câu chuyện ưng ý nhất

(Tự biên tập bài viết)

1 Xác định chủ đề

1. Là giới hạn đề tài cho bài viết để có thể viết

sâu, viết kỹ

2. Chủ đề phải phù hợp với:

 Yêu cầu của toà soạn

 Yêu cầu của độc giả

 Khả năng của tác giả

2 Lập kế hoạch

1. Lập đề cương

 Đánh giá tầm quan trọng của bài viết

 Xác định mục tiêu bài viết phải đạt được

 Các thông tin cần thiết phải cung cấp

2. Thu thập tài liệu

 Từ dễ đến khó

 Từ đơn giản đến phức tạp

 Từ sự kiện đến vấn đề, từ hiện tượng đến nguyên

nhân

( Áp dụng cả việc thu thập trên văn bản ngoài thực tế)

3 Xác định thể loại

 Thể loại được xác định trên cơ sở những thông tin

đã khai thác được

Thông thường thì khi xác định chủ đề bài viết, thể loại dã

được hình thành Song sau khi khai thác tài liệu, căn cứ vào lượng thông tin đã có, thể loại mới được khẳng định

 Thể loại phù hợp sẽ phát huy tối đa giá trị nội dung của thông tin

 Thể loại không phù hợp sẽ lãng phí tư liệu, hoặc

khong đầy đủ sẽ làm bài viết không đảm bảo nội

dung

4 Thực hiện bài viết

1. Lập dàn bài

Sắp xếp, hệ thống lại những thông tin đã có Từ đó có ý

đồ sử dụng và xác định những thông tin cần bổ sung

2. Hoàn chỉnh bài viết

Kể lại câu chuyện từ những thông tin đã có (hình ảnh, chi tiết, nhân vật, diễn biến ) Mở rộng nội dung bài viết bằng những liên hệ ngang, dọc…, lần lượt theo các bước:

• Đặt vấn đề (mở bài)

• Giải quyết vấn đề (thân bài)

• Kết thúc vấn đề (k ế t luận)

3 Tự biên tập

Đọc lại bài viết với tư cách là độc giả để xem có hài lòng không

Một số lưu ý về chi tiết, hình ảnh & nhân

vật trong bài viết

 Chi tiết, hình ảnh và nhân vật là những yếu tố làm nên sức thuyết phục của 1 bài báo > mỗi chi tiết, hình ảnh đưa ra đều phải mang 1 nội dung nào đó theo ý định của người viết

 Điều này đặc biệt quan trọng trong văn học, là những phương tiện để thay lời nói của người viết, chuyển thông tin và cảm xúc đến người đọc

 Chi tiết: Là sự việc, sự vật, hiện tượng nhỏ nhất không mang nội dung thông tin độc lập, được sử dụng trong bài viết để chuyển tải một thông tin nào đó theo ý đồ của người viết

(v í dụ 1 bông hoa)

 Hình ảnh: Là những người, những sự việc

mà bản thân nó chứa đựng một nội dung thông tin, được sử dụng trong bài viết để

thay thế ngôn ngữ của người viết khi nói về nội dung đó

(ví dụ hành động đập bàn)

 Nhân vật: Là người xuất hiện trong bài

viết, cùng với người viết đem đến sự đa

dạng cho bài viết và thuyết phục người đọc trong một nội dung thông tin

Trong trường hợp nhân vật có tác dụng

minh hoạ cho một nội dung thông tin nào đó thì sự xuất hiện của nhân vật này được xem như một chi tiết của bài viết

Mở rộng: Một số Phân biệt cơ bản giữa văn học và báo chí

Bài tập xác định chi tiết,

hình ảnh, nhân vật

 Tìm những gì nhìn thấy mà không nghe

thấy trong 1 sự việc (hình ảnh)

 Tìm những gì chỉ nghe thấy mà không

nhìn thấy trong 1 sự việc (chi tiết)

 Tìm những gì vừa nghe thấy vừa nhìn thấy trong 1 sự việc

Một số lưu ý về ngôn ngữ trong báo chí

 Một số tính chất cơ bản

Tính chính xác

Cụ thể

Đại chúng (chú ý viết tắt)

Ngắn gọn

Biểu cảm (thái độ của người viết)

 Một số cách làm tăng hiệu quả của

ngôn ngữ

Dùng “văn nói”, thuật ngữ, tiếng nước ngoài, tiếng địa phương (Một cách có dụng ý)

Dùng các chất liệu văn học, điển tích

Chơi chữ, sử dụng dấu câu, dùng ẩn dụ

Trích dẫn

 Một số lưu ý về cấu trúc khi sử dụng câu

Mối quan hệ giữa ngôn ngữ với thực tế

Quan hệ ngữ nghĩa

Quan hệ đối xứng

Quan hệ cặp từ

Quan hệ giữa các câu liền kề và trong 1 đoạn văn

Bài tập về lập kế hoạch

1 Phương pháp thực hiện

 Chia nhóm làm việc

 Thống nhất chủ đề cho các nhóm

 Chủ đề 1

 Chủ đề 2

 Chủ đề 3

 Xác định yêu cầu cần đạt được của bài viết

 Xây dựng kế hoạch thu thập tài liệu

2 Bảng kế hoạch thu thập tài liệu

 Nội dung cần phản ánh (Lý tưởng)

 Các đối tượng và khu vực cần khai thác

 Đặc điểm, khả năng tiếp cận các đối tượng, khu vực đó Giải pháp

 Nội dung thông tin cần khai thác

 Đánh giá giả thiết các thông tin có thể khai thác được

 Những lưu ý khác

 Xác định thể loại

3 Bài tập lập dàn bài

 Xác định thể loại

 Phần mở đầu

 Dự kiến đặt vấn đề

 Các yêu cầu cần đạt được

 Phần thân bài

 Dự kiến các vấn đề cần giải quyết

 Các yêu cầu cần đạt được

 Phần kết luận

 Dự kiến vấn đề

 Các yêu cầu cần đạt được

4 Bài tập biên tập

 Phân tích 1 bài viết về nội dung đã được thực hành

 Cách diễn đạt

 Hiệu quả của thông tin so với dự kiến

Phương pháp làm: Cá nhân làm phiếu nhận xét: Khen, chê

(theo mầu)