Nhóm hãy phân tích để chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt trong nghề nghiệp của các chức danh thẩm phán, kiểm sát viên và luật sư. Theo nhóm các chức danh này phải tuân thủ các quy tắc đạo đức nghề nghiệp nào khi làm việc với nhau trong hoạt động tư pháp?

bài tập nhóm môn Nghề luật và phương pháp học luật, trường đại học luật Hà Nội, đề bài: Nhóm hãy phân tích để chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt trong nghề nghiệp của các chức danh thẩm phán, kiểm sát viên và luật sư. Theo nhóm các chức danh này phải tuân thủ các quy tắc đạo đức nghề nghiệp nào khi làm việc với nhau trong hoạt động tư pháp?

BỘ TƯ PHÁP ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

BÀI TẬP NHÓM

Môn: Nghề luật và phương pháp học luật

Nhóm 4 – Lớp N08.TL4

Đề

bài 4 : Nhóm hãy phân tích để chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt trong nghề nghiệp của các chức danh thẩm phán, kiểm sát viên và luật sư Theo nhóm các chức danh này phải tuân thủ các quy tắc đạo đức nghề nghiệp nào khi làm việc với nhau

trong hoạt động tư pháp?

Thành viên nhóm:

Hà Nội, 2021

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

I Phân tích để chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt trong nghề nghiệp của các chức danh thẩm phán, kiểm sát viên và luật sư: 2

1 Điểm tương đồng: 2

2 Điểm khác biệt: 3

II Các chức danh thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư phải tuân thủ các quy tắc đạo đức nghề nghiệp nào khi làm việc với nhau trong hoạt động tư pháp:.7 1 Quy tắc đạo đức chung: 7

2 Mối quan hệ giữa các chức danh trong hoạt động tư pháp: 9

KẾT LUẬN 13

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

MỞ ĐẦU

Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh có nhiều câu chuyện xuất phát từ những đồ dùng thông hàng ngày chứa đựng những giá trị và có ý nghĩa sâu sắc Và câu chuyện của Bác về “Chiếc đồng hồ” chính là một biểu hiện của những giá trị ấy Giữa mùa thu năm 1954, Bác đến thăm Hội nghị rút kinh nghiệm cải cách ruộng đất ở Hà Bắc Khi nói đến nhiệm vụ của Đảng, Người đã lôi ra một chiếc đồng

hồ và hỏi rằng bộ phận nào của chiếc đồng hồ là quan trọng nhất Người đã ví một chiếc đồng hồ như các cơ quan của một Nhà nước, như các nhiệm vụ của Cách mạng Người căn dặn: “Đối với chi bộ, đảng bộ hay tất cả các cơ quan, đơn vị cũng vậy, mỗi phòng, ban là một bộ phận không thể thiếu Tất cả đều có một nhiệm vụ riêng, dù việc lớn việc nhỏ nhưng đó đều là một phần quan trọng trong một tập thể, mỗi nhiệm vụ như một mắc xích nối lại với nhau để tạo thành một khối vững chắc, thì mỗi chúng ta phải thật sự đoàn kết, nổ lực, cố gắng phát huy khả năng của mình, hỗ trợ lẫn nhau để hoàn thành nhiệm vụ” Lời căn dặn của Người không chỉ nói về các cơ quan trong bộ máy Nhà nước nói chung mà còn là nói về ngành Luật pháp nói riêng

Để hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa ba chức danh thẩm phán, kiểm sát viên

và luật sư và quy tắc đạo đức nghề nghiệp khi làm việc với nhau của ba chức

danh này, nhóm chúng em xin lựa chọn đề bài số 4 cho bài tập nhóm: “Nhóm

hãy phân tích để chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt trong nghề nghiệp của các chức danh thẩm phán, kiểm sát viên và luật sư Theo nhóm các chức danh này phải tuân thủ các quy tắc đạo đức nghề nghiệp nào khi làm việc với nhau trong hoạt động tư pháp?”.

NỘI DUNG

I Phân tích để chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt trong nghề nghiệp của các chức danh thẩm phán, kiểm sát viên và luật sư:

1 Điểm tương đồng:

Thứ nhất, thẩm phán, luật sư và kiểm sát viên đều là những nghề thuộc nhóm

nghề luật, có liên quan đến lĩnh vự pháp luật; là nhà làm luật, người làm công tác pháp luật, người thực thi pháp luật; cùng thuộc hệ thống cơ quan bảo vệ pháp luật, cơ quan tư pháp và bổ trợ tư pháp

Thứ hai, cả 3 nghề này đều được pháp luật Việt Nam quy định rõ về các yếu

tố có liên quan: Luật Luật sư năm 2006 (sửa đổi và bổ sung năm 2012), Pháp lệnh Thẩm phán và Hội thẩm Toà án nhân dân năm 2002 (sửa đổi và bổ sung năm 2011), Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2014, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014

Thứ ba, thẩm phán, luật sư và kiểm sát viên phải đảm bảo đủ những điều

kiện hành nghề như:

- Là công dân Việt Nam trung thành với Tổ quốc và Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có phẩm chất đạo đức tốt, liêm khiết, trung thực, bản lĩnh chính trị vững vàng, có tinh thần kiên quyết bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa

- Trình độ cử nhân luật trở lên

- Được đào tạo bài bản về nghiệp vụ

- Đã có thời gian công tác thực tế

- Có sức khỏe tốt, để đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ được giao

Thứ tư, không thể phủ nhận những cám dỗ trong quá trình rèn luyện đạo đức,

những người thuộc nhóm nghề này luôn chịu sự tác động tới từ nhiều yếu tố cả khách quan và chủ quan, từ bên ngoài môi trường và bên trong

Thứ năm, 3 nghề này đều cần tuân theo một loại chuẩn mực đạo đức xã hội là

đạo đức nghề luật: đề cao sự liêm chính, công bằng, bình đẳng và sự đúng mực với luật pháp

Thứ sáu, phải “chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thực hiện nhiệm vụ,

quyền hạn của mình; nếu có hành vi vi phạm pháp luật thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật

2 Điểm khác biệt:

2.1 Định nghĩa:

Thẩm phán là người được bổ nhiệm theo quy định của pháp luật để làm

nhiệm vụ xét xử những vụ án và giải quyết những việc khác thuộc thẩm quyền của Tòa án1 Thẩm phán cũng còn gọi là quan tòa là người thực hiện quyền xét

xử chính tại một phiên tòa, có thể là chủ tọa một mình hoặc là một thành phần trong hội đồng xét xử gồm nhiều thẩm phán Thẩm phán là một công chức nhà nước

Kiểm sát viên là một vị trí trong Viện kiểm sát nhân dân và được cơ quan tư

pháp giao nhiệm vụ buộc tội những bị cáo vi phạm pháp luật trong các vụ án hình sự xét xử trong các phiên toà Theo quy định của pháp luật Việt Nam: Kiểm sát viên là người được bổ nhiệm theo quy định của pháp luật để thực hiện chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp2 Kiểm sát viên

là một công chức nhà nước

Luật sư theo pháp luật Việt Nam quy định là người có đủ tiêu chuẩn, điều

kiện hành nghề theo quy định của Luật này, thực hiện dịch vụ pháp lý theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức (sau đây gọi chung là khách hàng)3 Luật sư bằng trí thức pháp luật và kỹ năng nghề nghiệp thực hiện cung cấp các dịch vụ pháp lý theo yêu cầu của thân chủ như: tư vấn pháp luật, soạn thảo văn bản, tổ chức đàm phán, thương lượng về các vấn đề pháp luật, và có thể đại diện cho thân chủ hoặc bảo vệ quyền lợi của thân chủ trước tòa án trong quá trình tiến

1 Xem khoản 1, Điều 1 Pháp lệnh Thẩm phán và Hội thẩm Toà án nhân dân năm 2002 (sửa đổi và bổ sung năm 2011).

2 Xem thêm tại Mục 3, Điều 74 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014.

3 Xem thêm tại Điều 2 Luật Luật sư năm 2006 (sửa đổi bổ sung năm 2012).

hành tố tụng Luật sư là người hành nghề tự do, không phải viên chức hay công chức nhà nước

2.2 Đặc điểm, nhiệm vụ:

a Đặc điểm:

Thẩm phán: là một nghề luật được thực hiện bởi thẩm phán Thẩm phán có

tính đặc thù trong áp dụng pháp luật: thẩm phán với vai trò là người đưa ra phán quyết dựa trên những chứng cứ khách quan, thực tế, không định kiến với mục đích duy nhất là bảo vệ công lý Thẩm phán phải là người tôn trọng bằng chứng, xem xét đứng đắn các bằng chứng thực tế mà mỗi bên đương sự đưa ra trong quá trình giải quyết vụ án của mình Thẩm phán phải sử dụng năng lực và toàn

bộ kiến thức cần thiết nhằm giải quyết đúng đắn vụ án trên cơ sở bằng chứng thực tế Tinh thần của người Thẩm phán đòi hỏi họ phải luôn kiên quyết, vững vàng ý chí để đạt được mục tiêu cuối cùng là một phán quyết thấu tình đạt lý, đảm bảo tính đúng đắn của bản án, không bỏ lọt kẻ phạm tội

Kiểm sát viên: là một nghề luật được thực hiện bởi kiểm sát viên Kiểm sát

viên sẽ có quyền ra các lệnh như bắt giữ, truy tố tội phạm và tham gia điều tra Khi nghi ngờ một kết quả điều tra của bản án nào không hợp lý thì kiểm sát viên

có quyền điều tra lại từ đầu Mục tiêu của kiểm sát viên là bảo vệ phát chế hạn chế được những sai phạm xảy ra trong quá trình xét xử và các bản án oan sai

Luật sư: là một nghề luật do luật sư thực hiện Luật sư là một nghề nghiệp tự

do “Luật sư độc lập trong hành nghề và tự chịu trách nhiệm về hoạt động nghề nghiệp của mình”4 Nghề luật sư là một nghề cung cấp dịch vụ gồm các chức năng: chỉ dẫn và phản biện Luật sư là một nghề “bán kinh doanh” Luật sư không chỉ đơn thuần cung cấp dịch vụ để lấy tiền như những nghề nghề nghiệp khác, mà còn là những người đóng góp trực tiếp cho việc bảo đảm tuân thủ pháp luật và bình ổn cho xã hội

b Nhiệm vụ:

4 Nguyễn Hà Trang (2008), “Xây dựng quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư ở Việt Nam”, Tạp chí

Dân chủ và pháp luật, Số chuyên đề Tổ chức và hoạt động luật sư, Hà Nội, tr 55-60.

Thẩm phán làm nhiệm vụ xét xử theo sự phân công của Chánh án Tòa án nơi

mình công tác hoặc nơi mình được biệt phái đến5; Thẩm phán phải gương mẫu trong việc chấp hành Hiến pháp, pháp luật,…6; Không được làm những việc mà pháp luật cấm7

Kiểm sát viên có trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ quyền công tố và kiểm sát

các hoạt động tư pháp được phân công theo pháp luật và chịu dự chỉ đạo của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân8 Khi được giao nhiệm vụ trái với pháp luật thì được phép không thực hiện và tiến hành báo cáo với cấp trên cao hơn để theo dõi và xử lý Đảm bảo có năng lực và phải chịu mọi trách nhiệm trước pháp luật

về hành vi, quyết định của mình trong việc thực hành quyền công tố, tranh tụng tại phiên tòa và kiểm sát hoạt động tư pháp Kiểm sát viên không được làm những việc pháp luật cấm9 Và một số nhiệm vụ cụ thể khác của từng kiểm sát viên được quy định thêm ở Luật Tố tụng hình sự 201510

Luật sư phải tôn trọng sự lựa chọn của khách hàng và chỉ nhận vụ việc theo

khả năng chuyên môn và điều kiện cho phép. Luật sư thông báo cho khách hàng

về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm nghề nghiệp của luật sư trong việc thực hiện dịch vụ pháp lý Luật sư không chuyển giao vụ, việc mà mình đã nhận cho luật

sư khác làm thay, trừ trường hợp được khách hàng đồng ý hoặc trường hợp bất khả kháng11 Luật sư phải có trách nhiệm bí mật thông tin về vụ, việc, về khách hàng mà mình biết được trong khi hành nghề, trừ trường hợp được khách hàng đồng ý bằng văn bản hoặc pháp luật có quy định khác12

2.3 Điều kiện hành nghề:

Thẩm phán: được quy định tại Điều 67 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2014.

5 Xem Điều 11 Pháp lệnh Thẩm phán và Hội thẩm Toà án nhân dân năm 2002 (sửa đổi và bổ sung năm 2011).

6 Xem Điều 13 Pháp lệnh Thẩm phán và Hội thẩm Toà án nhân dân năm 2002 (sửa đổi và bổ sung năm 2011).

7 Xem Điều 15 Pháp lệnh Thẩm phán và Hội thẩm Toà án nhân dân năm 2002 (sửa đổi và bổ sung năm 2011).

8 Xem thêm tại Điều 83 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014.

9 Xem thêm tại Điều 84 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014.

10 Xem thêm tại Điều 42 Luật Tố tụng hình sự năm 2015.

11 Xem thêm tại Điều 23 Luật Luật sư năm 2006 (sửa đổi bổ sung năm 2012).

12 Xem thêm tại Điều 23 Luật Luật sư năm 2006 (sửa đổi bổ sung năm 2012).

Kiểm sát viên: được quy định tại Điều 75 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân

dân năm 2014

Luật sư: được quy định tại Điều 10 và Điều 11 Luật Luật sư năm 2006 (sửa

đổi bổ sung năm 2012)

2.4 Phạm vi hành nghề:

Phạm vi hành nghề của thẩm phán gồm: áp dụng luật hoặc thực hiện luật để

đưa ra phán quyết trong phiên toà xét xử; nghiên cứu vấn đề theo luật pháp; quyết định quy trình thực hiện theo luật pháp và quy tắc; viết ý kiến, quyết định

và hướng dẫn về các trường hợp, khiếu nại và tranh chấp

Phạm vi hành nghề của kiểm sát viên gồm: thực hành quyền công tố; kiểm

sát hoạt động tư pháp

Phạm vi hành nghề luật sư gồm: tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng, tư

vấn pháp luật, dịch vụ pháp lý khác13

2.5 Các chuẩn mực đạo đức:

Thẩm phán cần có tính độc lập để giải quyết vụ việc trên cơ sở đánh giá của

bản thân để không bị tác động bởi bất cứ sự can thiệp nào cũng như để độc lập với các yếu tố tác động từ trong nội bộ và ngoài Tòa án Thẩm phán cũng phải luôn tận tụy, cống hiến hết mình trong công việc và phải luôn học tập, trau dồi, rèn luyện, tích lũy kinh nghiệm để nâng cao kiến thức và luôn nắm bắt thông tin đầy đủ, kịp thời và nhanh chóng

Kiểm sát viên với khẩu hiệu “Cần, Kiệm, Liêm, Chính” và lời dạy của Chủ

tịch Hồ Chí Minh về mười chữ vàng cho cán bộ ngành Kiểm sát: “Công minh, chính trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn” khi được bổ nhiệm cần phải tuyên thệ theo quy định của bộ Luật như tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, bảo

vệ nhân dân, đấu tranh không khoan nhượng với mọi tội phạm và vi phạm pháp luật,…14

Luật sư có nghĩa vụ bảo đảm chất lượng dịch vụ pháp lý cung cấp cho khách

hàng, sử dụng kiến thức chuyên môn, các kỹ năng nghề nghiệp cần thiết để bảo

13 Xem thêm tại Điều 22 Mục 1 Chương 3 Luật Luật sư năm 2006 (sửa đổi và bổ sung năm 2012).

14 Xem thêm tại Điều 85 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014.

vệ tốt nhất quyền và lợi ích của khách hàng theo quy định của pháp luật, Quy tắc Đạo đức và Ứng xử nghề nghiệp luật sư Ngoài ra, luật sư có nghĩa vụ thực hiện trợ giúp pháp lý miễn phí cho người nghèo và các đối tượng khác theo quy định của pháp luật, Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam15 bằng sự tận tâm, vô tư và trách nhiệm nghề nghiệp như các vụ việc có nhận thù lao Và hơn hết, luật sư cần coi trọng, bảo vệ danh dự, uy tín của đội ngũ luật sư như bảo vệ danh dự, uy tín của chính mình; xây dựng, củng cố, duy trì niềm tin của khách hàng, cộng đồng xã hội với luật sư và nghề luật sư16

2.6 Xử lí vi phạm:

Thẩm phán: quy định tại Theo Điều 6 Pháp lệnh về Thẩm phán và Hội thẩm

nhân dân năm 2002 (sửa đổi và bổ sung năm 2011)

Kiểm sát: quy định tại khoản 2 Điều 99 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân

dân năm 2014

Luật sư: quy định tại Điều 85, Điều 89 Luật Luật sư năm 2006 (sửa đổi bổ

sung năm 2012)

II. Các chức danh thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư phải tuân thủ các quy tắc đạo đức nghề nghiệp nào khi làm việc với nhau trong hoạt động tư pháp:

1 Quy tắc đạo đức chung:

Đạo đức là một phạm trù chỉ những phẩm chất đạo đức của con người, là một khái niệm rộng nên không thể định nghĩa một cách rõ ràng và cụ thể; tuy nhiên đây lại là một phạm trù rất quan trọng bởi nó đánh giá ý thức, giá trị của mỗi người Trong đời sống, mỗi nghề nghiệp khác nhau đều đòi hỏi phẩm chất đạo đức khác nhau Đạo đức nghề nghiệp là những tiêu chuẩn, phẩm chất của một cá nhân trong quá trình làm việc, công tác, một hoạt động nào đó, phẩm chất đạo đức, nguyên tắc, thước đo hành vi của đạo đức nghề nghiệp phụ thuộc vào từng ngành nghề và lĩnh vực cụ thể

15 Xem thêm tại chương I Quyết định số 68/QĐ-HĐLST năm 2011 của Hội đồng Luật sư toàn quốc.

16 Xem thêm tại Mục 2 Chương II Nghị định số 82/2020/NĐ-CP ngày 15/7/2020 của Chính Phủ.

Như phần trên đã nói luật sư, thẩm phán và kiểm sát viên tuy là ba chức danh tư pháp khác nhau nhưng đều nằm trong khuôn khổ “nghề luật” Nghề luật

là một nghề mang tính đặc thù và đặc biệt, mỗi một quyết định, hành vi của người hành nghề luật có thể liên hệ đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm và tài sản của cá nhân, tổ chức trong xã hội Như vậy, thông qua hoạt động nghề nghiệp của mình, bằng các tác nghiệp, người hành nghề luật hướng tới cái thiện, cái đúng, cái đẹp, sự công bằng để phán quyết

Tuy cùng thuộc nhóm nghề luật nhưng luật sư, thẩm phán và kiểm sát viên lại làm những công việc khác nhau, đứng ở những vị trí khác nhau thậm chí đối lập nhau trong hệ thống tư pháp, do đó rất khó có thể đồng nhất các nguyên tắc

và chuẩn mực đạo đức của những người làm những công việc khác nhau, đứng ở những vị trí khác nhau đó Tuy nhiên, có thể nhận thấy những điểm chung sau đây:

Thứ nhất, những phẩm chất đạo đức cần có theo nghĩa xã hội thông thường

-người hành nghề luật trước hết là một con -người, một công dân Người hành nghề luật phải có những phẩm chất tốt đẹp về mặt đạo đức như những người công dân bình thường khác trong xã hội Một người hành nghề luật có trình độ chuyên môn cao, có bản lĩnh nghề nghiệp và có trách nhiệm đối với công việc của mình nhưng lại thiếu những phẩm chất cần có của một người công dân bình thường thì không thể coi là một người có đạo đức nghề nghiệp tốt Người hành nghề luật cần có một lối sống lành mạnh, suy nghĩ trong sáng, thái độ thân thiện với tất cả mọi thành viên trong xã hội, công việc và cuộc sống Những phẩm chất đó là tính trung thực, lòng dùng cảm, tính công bằng, khách quan 17

Thứ hai là bản lĩnh nghề nghiệp Bản lĩnh là sự kiên định, quyết đoán, là khả

năng hướng tới cái đúng, công lý và sự hoàn thiện Đây là một tố chất không thể thiếu trong suốt quá trình hoạt động nghề nghiệp Bản lĩnh nghề nghiệp của người hành nghề luật được hình thành, xây dựng và phát triển trên cơ sở của sự

17 Học viện Tư pháp, Đạo đức nghề luật, NXB Tư pháp, Hà Nội 2011, tr70-73