ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN HUỲNH THỊ MAI HOA TỔ CHỨC KHOA HỌC TÀI LIỆU ẢNH TẠI KHO LƢU TRỮ TRUNG ƢƠNG ĐẢNG LUẬN VĂN THẠC SĨ LƢU TRỮ HỌC[.]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
HUỲNH THỊ MAI HOA
TỔ CHỨC KHOA HỌC TÀI LIỆU ẢNH TẠI KHO LƯU TRỮ TRUNG ƯƠNG ĐẢNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ LƯU TRỮ HỌC
Hà Nội – 2014
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
HUỲNH THỊ MAI HOA
TỔ CHỨC KHOA HỌC TÀI LIỆU ẢNH TẠI KHO LƯU TRỮ TRUNG ƯƠNG ĐẢNG
Chuyên ngành: Lưu trữ học
Mã số: 60320301
LUẬN VĂN THẠC SĨ LƯU TRỮ HỌC
Giáo viên hướng dẫn : TS Nguyễn Liên Hương
Hà Nội - 2014
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi Trong luận văn có tham khảo một số kết quả nghiên cứu, bài viết của các nhà khoa học, các bạn học viên, các đồng nghiệp và sử dụng một số thông tin trong các văn bản của Đảng và Nhà nước nhưng đã được chú thích
Công trình này chưa được tác giả nào công bố
TÁC GIẢ
Huỳnh Thị Mai Hoa
Trang 4MỤC LỤC
Trang
2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài 08
Chương 1 : Sự cần thiết phải tổ chức khoa học khối tài liệu ảnh
tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
1.2 Giới thiệu đặc điểm, thành phần, số lượng và nội dung của
khối tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
21
1.2.1 Đặc điểm của khối tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương
Đảng
22
1.2.2 Thành phần, số lượng và nội dung của khối tài liệu ảnh tại
Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
25
1.3 Giá trị của tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng 42
Trang 51.3.3 Ý nghĩa thực tiễn 51 1.4 Sự cần thiết phải tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ
Trung ương
55
1.4.1 Các khái niệm về tài liệu ảnh và tổ chức khoa học tài liệu ảnh 55 1.4.2 Nội dung của tổ chức khoa học tài liệu ảnh 56 1.4.3 Tầm quan trọng của việc tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại
Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
58
Chương 2 : Khảo sát, đánh giá các nghiệp vụ lưu trữ tài liệu
ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
62
2.1 Khảo sát thực trạng các nghiệp vụ lưu trữ tài liệu ảnh tại Kho
Lưu trữ Trung ương Đảng
62
2.1.1 Tình hình thu thập và giao nộp tài liệu ảnh 62
Chương 3 : Nghiên cứu đề xuất các giải pháp tổ chức khoa học
tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
77
3.1 Các giải pháp tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho lưu trữ
Trung ương
77
3.2.2 Công tác xác định giá trị tài liệu ảnh 83 3.2.3 Xây dựng các công cụ tra cứu đối với tài liệu ảnh 85 3.2.4 Các giải pháp liên quan đến tổ chức khoa học tài liệu ảnh 90
3.2 Các giải pháp hỗ trợ việc tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho
lưu trữ Trung ương
94
Trang 63.2.1 Xây dựng các văn bản hướng dẫn chỉ đạo riêng đối với công tác
lưu trữ tài liệu ảnh
94
3.2.2 Tăng cường công tác chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc,
bồi dưỡng nghiệp vụ lưu trữ tài liệu ảnh
Trang 7PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Tài liệu Phông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ tài liệu lưu trữ quốc gia, là di sản văn hoá vô cùng quý báu của Đảng và của dân tộc ta Khối di sản quý báu này hiện đang được bảo quản tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng (thuộc Cục Lưu trữ - Văn phòng Trung ương Đảng) theo Quy định số 210-QĐ/TW ngày 06-3-2009 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam, đã quy định :
"Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam là toàn bộ tài liệu lưu trữ được hình thành trong quá trình hoạt động của các cơ quan, tổ chức của Đảng Cộng sản Việt Nam, tổ chức tiền thân của Đảng, tổ chức chính trị - xã hội; tài liệu về thân thế, sự nghiệp và hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh, của các nhân vật lịch sử tiêu biểu của Đảng, đồng thời là cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước, của các tổ chức chính trị - xã hội”
Tài liệu lưu trữ đang được bảo quản tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng không chỉ có tài liệu giấy mà bao gồm cả phim chụp, phim quay, tranh, ảnh, microphim, đĩa ghi âm, băng ghi âm, ghi hình và có một loại hình tài liệu quan trọng đó là tài liệu ảnh Khối tài liệu này có những giá trị rất lớn trong giai đoạn lịch sử hiện nay
Nhận thức sâu sắc về vai trò của tài liệu, đặc biệt là loại hình tài liệu ảnh trong công tác lưu trữ, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến việc phát huy giá trị khối tài liệu này, để tiếp tục khẳng định tài liệu ảnh là một trong những nguồn tư liệu chính có giá trị pháp
lý, độ chính xác cao, được quản lý tương đối độc lập tại các kho lưu trữ Đảng
và Nhà nước Vì vậy để loại hình tài liệu ảnh được đưa ra khai thác và sử dụng
Trang 8có hiệu quả thì việc tổ chức khoa học tài liệu ảnh trong Kho lưu trữ Trung ương Đảng đang là vấn đề cần được quan tâm cấp thiết
Cùng với các lý do trên, tác giả của luận văn đang là một cán bộ công tác
tại Cục Lưu trữ nhận thấy việc tổ chức khoa học khối tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ là nhiệm vụ cần thiết Để thực hiện tốt công việc này, bản thân phải nghiên cứu việc tổ chức khoa học khối tài liệu đặc thù này và việc tổ chức quản lý loại hình tài liệu đó Do vậy, tôi mong muốn đóng góp sự hiểu biết của mình để công việc của đơn vị được tốt hơn cũng như muốn giới thiệu với độc giả một loại hình tài liệu khác thuộc thành phần tài liệu Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam, đó là các khối tài liệu ảnh đang được quản lý tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài : "Tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng" làm luận văn thạc sĩ khoa học
của mình
2 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài
Thực hiện đề tài này, chúng tôi hướng tới một số mục tiêu sau đây :
- Giới thiệu, phân tích, đánh giá thực trạng về công tác lưu trữ tài liệu
ảnh đang được quản lý tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng Qua việc phân tích, đánh giá thực trạng đó, nhận thấy được sự cần thiết phải tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng để phục vụ việc khai thác, sử dụng, phát huy giá trị khối tài liệu ảnh
- Đề xuất một số biện pháp cụ thể nhằm tổ chức khoa học tài liệu ảnh
đạt chất lượng cao, đồng thời rút kinh nghiệm từ việc tổ chức khoa học tài liệu ảnh để Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ
Trang 9- Trên cơ sở tổ chức khoa học khối tài liệu ảnh, đề xuất ý kiến để bước đầu tiến hành Xây dựng cơ sở dữ liệu mục lục hồ sơ (CSDL MLHS) tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu của luận văn như trên, chúng tôi đưa
ra những nhiệm vụ nghiên cứu sau :
- Nghiên cứu về lịch sử hình thành phát triển của khối tài liệu ảnh đang được bảo quản tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng
- Nghiên cứu thành phần, đặc điểm, nội dung, giá trị của tài liệu ảnh
- Tìm hiểu tình hình công tác tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Cục Lưu trữ, phân tích những ưu điểm và hạn chế trong công tác này
- Trên cơ sở thực trạng đó, đề xuất một số biện pháp tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
- Bước đầu đề xuất tiến hành Xây dựng CSDL MLHS tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu :
+ Đề tài tập trung nghiên cứu các khối tài liệu ảnh và việc tổ chức khoa
học tài liệu ảnh đang được quản lý tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
Trang 104 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Công tác tổ chức khoa học tài liệu nghe nhìn (nói chung) và tài liệu ảnh (nói riêng) là một hướng nghiên cứu được rất nhiều độc giả quan tâm Đã có một số công trình nghiên cứu, các bài viết đăng trên tạp chí chuyên ngành Một
số đề tài luận văn thạc sĩ đã nghiên cứu về tài liệu nghe nhìn, tài liệu ảnh, như :
"Công tác lưu trữ tài liệu nghe nhìn ở các đài Truyền hình- Thực trạng và giải pháp" của tác giả Nguyễn Thị Thuý Bình, " Tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia III" của tác giả Nguyễn Minh Sơn Các đề tài đã
nghiên cứu về tổ chức khoa học tài liệu nghe nhìn, tài liệu ảnh tại các Đài Truyền hình, tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia III Bên cạnh các đề tài luận văn thạc sỹ chuyên ngành Lưu trữ học, còn có Đề tài khoa học cấp Ban Đảng đã nghiên cứu về tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng là đề tài của tác
giả Đinh Văn Đường “Nghiên cứu một số phương pháp xác minh tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương” (Đề tài KV02-1999) Các đề tài trên đã giúp tôi
rất nhiều trong việc thực hiện luận văn của mình
Một số bài viết mang tính lý luận, tính khái quát về tài liệu ảnh như bài
viết của PGS.TS Đào Xuân Chúc: " Cần quan tâm hơn nữa đến công tác lưu trữ tài liệu ảnh, phim điện ảnh, ghi âm"- Tạp chí Văn thư lưu trữ số 02/1983;
"Nguyên tắc và phương pháp đánh giá tài liệu ảnh trong công tác lưu trữ" - Tạp chí Văn thư lưu trữ số 03/1983; " Tiêu chuẩn xác định giá trị tài liệu ảnh lưu trữ" - Tạp chí Lưu trữ Việt Nam số 03/1993 Ngoài ra, còn bài viết : "Một
số ý kiến về tổ chức lưu trữ tài liệu phim, ảnh, ghi âm ở nước ta hiện nay" của tác giả Nguyễn Lan Phương, Tạp chí Văn thư lưu trữ số 03/1986; “Mấy ý kiến
về công tác lưu trữ tai liệu ảnh ở nước ta hiện nay” của tác giả Vĩnh Xuân,
Tạp chí Văn thư lưu trữ số 01/2004
Trang 11Các đề tài, các bài viết trên đã giúp tôi rất nhiều trong việc thực hiện luận văn của mình Tuy nhiên, chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu về tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng Vì vậy, luận văn của tôi có sự kế thừa, nhưng không trùng lặp với các công trình nghiên cứu trước
5 Nguồn tài liệu tham khảo
Để thực hiện đề tài này, chúng tôi dựa vào các nguồn tài liệu chủ yếu sau:
- Các tài liệu liên quan đến cơ sở lý luận chung về công tác lưu trữ: đó là các giáo trình, các công trình, đề tài nghiên cứu ở các cấp khác nhau, các báo cáo khoa học, tham luận trong các kỷ yếu hội nghị, bài viết đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành, các luận văn thạc sĩ … liên quan đến đề tài
- Các văn bản mang tính chỉ đạo của Đảng và pháp quy Nhà nước Các tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ về công tác văn thư, lưu trữ nói chung
- Các sách, tài liệu tham khảo trong và ngoài nước, đặc biệt những tài liệu liên quan đến tổ chức khoa học tài liệu ảnh
- Tài liệu khảo sát thực tế tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng, bao gồm (báo cáo thống kê hàng năm, sổ nhập, sổ xuất tài liệu; các phần mềm tra cứu, các cơ sở dữ liệu ứng dựng công nghệ thông tin dùng để quản lý, tra cứu thông tin, tài liệu lưu trữ)
6 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này, chúng tôi đã sử dụng phương pháp nhận thức khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với các phương pháp nghiên cứu như suy luận logíc, so sánh, tổng hợp, phân tích, khảo sát thực tế, mô tả,…Các phương pháp này được sử dụng linh hoạt trong việc thực hiện từng nhiệm vụ
cụ thể của luận văn
Trang 12+ Phương pháp mô tả và khảo sát thực tế được sử dụng trong việc khảo
sát toàn bộ tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng Đồng thời phương pháp này cũng được dùng để khảo sát, đánh giá thực trạng công tác tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
+ Phương pháp phân tích được sử dụng trong việc phân tích chức năng
nhiệm vụ của Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng và các cơ quan thuộc nguồn nộp lưu tài liệu hình thành nên các khối tài liệu ảnh đang lưu tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng; Phân tích giá trị của tài liệu ảnh trong Kho Lưu trữ Trung ương Đảng và các biện pháp nghiệp vụ để tổ chức khoa học tài liệu ảnh
mà Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng áp dụng trong thời gian qua
+ Phương pháp hệ thống: trong quá trình khảo sát, đánh giá, phân tích
tình hình tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng đòi hỏi tác giả phải nghiên cứu một cách có hệ thống đối với các vấn đề có liên quan Đồng thời phương pháp hệ thống cũng được sử dụng để khái quát nội dung, thành phần
tài liệu ảnh được bảo quản tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
7 Đóng góp của đề tài
Nếu đề tài được triển khai và thực hiện tốt sẽ có những đóng góp sau :
* Về mặt lý luận: Đề tài góp phần vào việc nghiên cứu tổ chức khoa học
tài liệu ảnh, một loại hình tài liệu có số lượng ngày càng lớn trong các Lưu trữ
* Về mặt thực tiễn Thứ nhất, đưa ra được một lộ trình khi tiến hành tổ chức khoa học tài liệu
ảnh ở một kho lưu trữ; xây dựng các biện pháp nghiệp vụ cụ thể và đề xuất các công cụ hỗ trợ khi tiến hành tổ chức khoa học tài liệu ảnh
Trang 13Thứ hai, luận văn hoàn thành có thể giúp cho Cục Lưu trữ Văn phòng
Trung ương Đảng có hướng giải quyết, khắc phục được một số tồn tại trong công tác tổ chức khoa học tài liệu ảnh và tiến hành xây dựng Cơ sở dữ liệu Mục lục hồ sơ tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương
Thứ ba, kết quả nghiên cứu của đề tài có thể là tài liệu tham khảo cho
các nhà quản lý, nhà khoa học, học viên cao học, sinh viên hiểu thêm về nội dung, thành phần, đặc điểm, ý nghĩa tài liệu ảnh của Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam cũng như các nghiệp vụ tổ chức khoa học tài liệu lưu trữ của Đảng
8 Bố cục của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, phần Kết luận và Phụ lục kèm theo, luận văn gồm 3 chương chính như sau :
Chương 1 : Sự cần thiết phải tổ chức khoa học khối tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
Trong chương một, luận văn trình bày khái quát về lịch sử, chức năng, nhiệm vụ của Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng; giới thiệu về khối tài liệu ảnh đang được lưu trữ tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng; sự cần thiết phải
tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng Trong chương này tác giả cũng nêu khái niệm được sử dụng trong luận văn
Chương 2 : Khảo sát, đánh giá các biện pháp tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
Chương thứ hai khảo sát việc thực hiện các nghiệp vụ lưu trữ khối tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng hiện nay và những nhận xét đánh giá về việc thực hiện các nghiệp vụ lưu trữ đối với khối tài liệu đó
Trang 14Chương 3 : Một số giải pháp tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
Trong chương ba, luận văn đề xuất một số giải pháp tổ chức khoa học tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
Để hoàn thành luận văn của mình, ngoài sự cố gắng của bản thân, tác giả còn nhận được sự giúp đỡ quý báu của các Giáo sư, Tiến sĩ, các Thầy, Cô giáo của Khoa Lưu trữ học và Quản trị văn phòng, các cán bộ Lãnh đạo và đồng nghiệp của Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng
Nhân đây, cho phép tôi được cảm ơn đến các Giáo sư, Tiến sĩ, các Thầy,
Cô giáo của Khoa lưu trữ học và Quản trị văn phòng, Lãnh đạo Cục lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng, cùng bạn bè đồng nghiệp đã giúp tôi hoàn thành luận văn này Đặc biệt, cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Tiến sĩ Nguyễn Liên Hương, người đã tận tình chỉ dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn này
Những vấn đề mà Luận văn đặt ra được tác giả cố gắng thực hiện, nhưng
do nhiều lý do khách quan và chủ quan, nên chắc chắn luận văn không tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót Tác giả mong được nhận những ý kiến đóng góp của các Thầy, Cô và các bạn đồng nghiệp
Hà Nội, tháng 12 năm 2014
Huỳnh Thị Mai Hoa
Trang 15Chương 1
SỰ CẦN THIẾT PHẢI TỔ CHỨC KHOA HỌC KHỐI TÀI LIỆU ẢNH
TẠI KHO LƯU TRỮ TRUNG ƯƠNG 1.1 Khát quát về Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng 1.1.1 Sự hình thành và phát triển của Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng
Quyết định 89-QĐ/TW ngày 19-5-1989 và Quyết định 94-QĐ/TW ngày 10-10-1989 của Ban Bí thư đã giao trách nhiệm cho Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, nay là Cục Lưu trữ trực thuộc Văn phòng Trung ương Đảng trực tiếp quản lý Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh Từ đó cho đến nay, Cục Lưu trữ
là nơi quản lý, bảo quản toàn bộ tài liệu Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam Vì vậy, chúng tôi xin giới thiệu một vài nét về Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương như sau :
Năm 1959, Phòng Lưu trữ trực thuộc Văn phòng Trung ương Đảng được thành lập với nhiệm vụ giúp Văn phòng Trung ương Đảng trực tiếp quản
lý tài liệu lưu trữ của Trung ương Đảng và hướng dẫn nghiệp vụ văn thư, lưu trữ các cơ quan trong toàn quốc Kể từ đây, bộ phận bảo quản tài liệu lưu trữ của Trung ương Đảng cũng chính thức được hình thành
Năm 1962, chức năng hướng dẫn nghiệp vụ văn thư, lưu trữ trong toàn quốc được giao cho Cục Lưu trữ trực thuộc Phủ Thủ tướng, Phòng Lưu trữ trực thuộc Vụ Hành chính Văn phòng Trung ương Đảng tiếp tục trực tiếp quản
lý tài liệu lưu trữ của Trung ương Đảng, trong đó có tài liệu xuất xứ cá nhân ở cấp Trung ương
Trang 16Ngày 04-01-1971, Ban Bí thư đã ra Chỉ thị số 187-CT/TW về việc tập trung quản lý những tài liệu văn kiện, tư liệu và hiện vật về lịch sử của Đảng
và lịch sử cách mạng nước ta Theo tinh thần Chỉ thị này, Văn phòng Trung ương Đảng có nhiệm vụ trực tiếp quản lý tài liệu lưu trữ của Đảng ở cấp Trung ương và Kho tài liệu lưu trữ Trung ương Đảng, nơi lưu giữ những tài liệu lưu trữ của các cơ quan Đảng ở Trung ương, trong đó có tài liệu xuất xứ cá nhân
Năm 1980, Vụ Lưu trữ Văn phòng Trung ương được thành lập trên cơ
sở Phòng Lưu trữ thuộc Vụ Hành chính Vụ Lưu trữ trực tiếp quản lý Kho tài liệu lưu trữ Trung ương Đảng
Để giúp Ban Bí thư Trung ương Đảng quản lý tập trung thống nhất Phông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam và tăng cường chỉ đạo công tác lưu trữ tài liệu, văn kiện của Đảng và Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, ngày 23-9-1987 Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Quyết định số 20-QĐ/TW về Phông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam Quyết định nêu rõ :
"Phông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam do Cục Lưu trữ Trung ương Đảng trực thuộc Ban Bí thư (nay là Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng) thống nhất quản lý và được bảo quản trong các kho lưu trữ của Đảng ở các cấp từ trung ương đến địa phương và Kho Lưu trữ Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh”
Đồng thời, ngày 23-9-1987, Ban Bí thư cũng đã ban hành Quyết định số 21-QĐ/TW về việc thành lập Cục Lưu trữ Trung ương Đảng trên cơ sở sáp nhập Cục Lưu trữ trực thuộc Viện Mác - Lênin và Vụ Lưu trữ Văn phòng Trung ương Cục Lưu trữ Trung ương Đảng có nhiệm vụ : Trực tiếp quản lý Kho Lưu trữ Trung ương Đảng; sưu tầm, thu thập, sắp xếp một cách khoa học
và bảo quản tuyệt đối an toàn tài liệu, văn kiện của Đảng; phục vụ công tác
Trang 17nghiên cứu khoa học và hoạt động thực tiễn của các cơ quan Đảng, Nhà nước
và đoàn thể quần chúng theo chế độ và quy định của Ban Bí thư
Để giảm đầu mối trực thuộc, ngày 21-9-1991, Ban Bí thư đã ban hành Quyết định 06-QĐ/TW chuyển Cục Lưu trữ Trung ương về Văn phòng Trung ương thành Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương mặc dù chuyển về Văn phòng Trung ương song vẫn tiếp tục thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Cục Lưu trữ Trung ương trước đây
Ngày 10- 4- 2013, Bộ Chính trị ban hành Quyết định số 189-QĐ/TW về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Văn phòng Trung ương Đảng, trong đó
nhiệm vụ thứ 9 là : Quản lý tập trung, thống nhất Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam; trực tiếp quản lý Kho Lưu trữ của Trung ương Đảng; chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra nghiệp vụ công tác văn thư, lưu trữ trong các cơ quan đảng và tổ chức chính trị - xã hội
Có thể khẳng định, việc quản lý tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh và các lãnh tụ tiền bối khác thuộc trách nhiệm của Cục Lưu trữ Văn
phòng Trung ương Đảng Vì theo Luật Lưu trữ năm 2011, thì "Phông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam là toàn bộ tài liệu lưu trữ được hình thành trong quá trình hoạt động của các tổ chức của Đảng Cộng sản Việt Nam, tổ chức tiền thân của Đảng, các tổ chức chính trị - xã hội; các nhân vật lịch sử, tiêu biểu của Đảng, tổ chức tiền thân của Đảng và của tổ chức chính trị - xã hội”
Điều này cũng đã được chỉ rõ trong Quy định số 210-QĐ/TW, ngày
6-3-2009 của Ban Bí thư Trung ương về Phông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam :
"Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam là toàn bộ tài liệu lưu trữ được hình thành trong quá trình hoạt động của các cơ quan, tổ chức của Đảng Cộng sản Việt Nam, tổ chức tiền thân của Đảng, tổ chức chính trị - xã hội; tài liệu về thân thế, sự nghiệp và hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh, của các nhân vật
Trang 18lịch sử, tiêu biểu của Đảng, đồng thời là cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước, của các tổ chức chính trị - xã hội"
Như vậy, ngoài tài liệu các cơ quan, tổ chức đảng, tổ chức chính trị - xã hội, Phông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam còn quản lý cả thành phần tài liệu xuất xứ cá nhân
1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng
- Chức năng
Theo Quyết định số Quyết định 3455-QĐ/VPTW của Văn phòng Trung ương Đảng ban hành ngày 20/10/2009, thì Cục Lưu trữ có chức năng giúp Chánh Văn phòng Trung ương Đảng tham mưu cho Trung ương Đảng quản lý Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam; trực tiếp quản lý Kho Lưu trữ Trung ương Đảng; nghiên cứu, soạn thảo các văn bản chỉ đạo của Trung ương Đảng
về công tác văn thư và lưu trữ; kiểm tra việc thực hiện các văn bản chỉ đạo của Trung ương; chỉ đạo, hướng dẫn thống nhất khoa học nghiệp vụ văn thư và lưu trữ đối với các cơ quan, tổ chức đảng và các tổ chức chính trị - xã hội [26,tr1]
- Nhiệm vụ
Cũng theo Quyết định trên, Cục Lưu trữ có 7 nhiệm vụ mà Lãnh đạo Văn phòng Trung ương giao cho:
Thứ nhất, nhiệm vụ quan trọng nhất của Cục Lưu trữ là trực tiếp quản lý
Kho Lưu trữ Trung ương Đảng Với nhiệm vụ này, Cục Lưu trữ cụ thể hoá bằng các công việc sau:
a) Sưu tầm, thu thập, chỉnh lý, xác định giá trị tài liệu, bổ sung tài liệu lưu trữ của Trung ương Đảng, các cơ quan trực thuộc Trung ương Đảng, các tổ
Trang 19chức chính trị - xã hội ở Trung ương, tài liệu lưu trữ của các cá nhân theo đúng thẩm quyền đã được quy định
b) Hướng dẫn, kiểm tra các cơ quan, tổ chức đảng và các tổ chức chính trị -
xã hội ở Trung ương tiến hành giải mật tài liệu trước khi giao nộp tài liệu lưu trữ vào Kho Lưu trữ Trung ương Đảng; hằng năm, tổ chức giải mật tài liệu lưu trữ được bảo quản tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng theo quy định của Ban Bí thư và hướng dẫn của Văn phòng Trung ương Đảng
c) Bảo quản, bảo vệ tuyệt đối an toàn, thống kê, tu bổ, phục chế, bảo hiểm tài liệu lưu trữ của Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
d) Tổ chức phục vụ các yêu cầu khai thác, sử dụng, công bố tài liệu lưu trữ của Kho Lưu trữ Trung ương Đảng đúng quy định của Trung ương và Văn phòng Trung ương Đảng
Thứ hai, nhiệm vụ của Cục Lưu trữ là trực tiếp quản lý lưu trữ hiện hành
của Trung ương Đảng và Văn phòng Trung ương Đảng
Thứ ba, Cục Lưu trữ có nhiệm vụ tham mưu giúp Chánh Văn phòng
Trung ương Đảng các mặt công việc sau:
a) Nghiên cứu, soạn thảo và trình Trung ương ban hành các văn bản chỉ đạo của Trung ương Đảng về công tác văn thư và công tác lưu trữ, về quản lý Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam
b) Ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện các văn bản của Trung ương về công tác văn thư và công tác lưu trữ; ban hành các văn bản chỉ đạo về khoa học nghiệp vụ công tác văn thư và công tác lưu trữ trong hệ thống tổ chức của Đảng và các tổ chức chính trị - xã hội
Trang 20c) Tổ chức thực hiện và kiểm tra việc thực hiện các văn bản chỉ đạo của Trung ương, các văn bản của Văn phòng Trung ương Đảng về công tác văn thư
và công tác lưu trữ
Thứ tư, theo quy định và phân cấp quản lý của Chánh Văn phòng Trung
ương, Cục Lưu trữ thực hiện nhiệm vụ chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về khoa học nghiệp vụ đối với các công việc:
a) Ban hành các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ về công tác văn thư
và công tác lưu trữ đối với các cơ quan, tổ chức đảng và các tổ chức chính trị - xã hội
b) Kiểm tra, hướng dẫn thống nhất và tổ chức việc bồi dưỡng nghiệp vụ văn thư, lưu trữ đối với các cơ quan, tổ chức đảng và các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, các văn phòng tỉnh uỷ, thành uỷ
c) Thực hiện thống nhất công tác thống kê tài liệu lưu trữ thuộc Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam
Thứ năm, Cục Lưu trữ phải thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học,
phát triển ứng dụng và chuyển giao công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin trong công tác văn thư, lưu trữ; triển khai số hoá các hồ sơ tài liệu lưu trữ truyền thống, tổ chức và trực tiếp quản lý Kho Lưu trữ điện tử của Trung ương Đảng
Thứ sáu, Cục Lưu trữ thực hiện nhiệm vụ quản lý nội bộ và tổ chức hoạt
động đối ngoại của Cục Lưu trữ theo quy định và phân cấp của Chánh Văn phòng Trung ương Đảng:
a) Tổ chức quản lý bộ máy, cán bộ, công chức, người lao động và sử dụng biên chế được duyệt theo quy định; thực hiện chế độ về tiền lương và các
Trang 21chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, người lao động thuộc thẩm quyền quản lý của Cục
b) Quản lý tài chính, tài sản được giao và tổ chức thực hiện ngân sách được phân bổ theo quy định của pháp luật và của Văn phòng Trung ương Đảng
c) Đề xuất và tổ chức thực hiện kế hoạch hợp tác trong nước và quốc tế
để thực hiện chức năng và các nhiệm vụ của Cục
Thứ bảy, bên cạnh các nhiệm vụ trên, Cục Lưu trữ phải thực hiện một số
nhiệm vụ khác do lãnh đạo Văn phòng Trung ương Đảng giao
Hiện nay, Kho Lưu trữ Trung ương Đảng đang quản lý khoảng 125 phông và sưu tập lưu trữ với 3000 mét giá, bao gồm tài liệu của Trung ương Đảng, các ban và đảng uỷ trực thuộc Trung ương, Xứ uỷ Nam Bộ, Trung ương Cục miền Nam và các liên khu uỷ, khu uỷ (kể cả đã giải thể) và khoảng 65
phông tài liệu cá nhân (về thân thế, sự nghiệp và hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh; các lãnh tụ tiền bối của Đảng; các đồng chí trong Bộ Chính trị, Ban
Bí thư; tài liệu về một số cán bộ, đảng viên tiêu biểu của Đảng do Ban Bí thư Trung ương Đảng quy định từng thời kỳ)
1.2 Giới thiệu đặc điểm, thành phần, số lượng và nội dung của khối tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
Cùng với sự ra đời và hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam, các cơ quan, tổ chức của Đảng cũng được thành lập, giúp Trung ương Đảng lãnh đạo, chỉ đạo nhân dân ta thực hiện đúng đắn đường lối, chủ trương cách mạng trong các thời kỳ lịch sử Chính vì vậy, gắn liền với quá trình hoạt động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân đã hình thành nên những khối tài liệu quan trọng, thể
Trang 22hiện mọi hoạt động của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống các cơ quan thuộc Trung ương Đảng
Xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau, hiện nay trong Kho Lưu trữ Trung ương Đảng đã hình thành khối tài liệu ảnh với khoảng hơn 20.000 ảnh; khối tài liệu ảnh này có đặc điểm, thành phần và nội dung tài liệu khá phong phú, phản ánh về các sự kiện lịch sử của Đảng Cộng sản Việt Nam Tài liệu ảnh gắn liền với các phông tài liệu giấy được quản lý tại Kho Lưu trữ Trung ương, chủ yếu phản ánh hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương các khoá, của Hồ Chủ tịch và các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng, hoạt động của Trung ương Cục miền Nam và các Khu uỷ, các Ban tham mưu giúp việc Trung ương trên nhiều lĩnh vực : Kinh tế, văn hoá, quân sự, ngoại giao
Trong số tài liệu này, có rất nhiều bức ảnh phản ánh một cách trung thực, khách quan các sự kiện lịch sử quan trọng của Đảng Đây có thể coi là một trong những nguồn sử liệu quan trọng, cùng với các nguồn sử liệu khác làm sáng tỏ các sự kiện lịch sử Đảng và hoạt động của các đồng chí lãnh đạo Đảng và nhà nước ta, cụ thể như sau :
- Khối tài liệu ảnh Đại hội Đảng toàn quốc;
- Khối tài liệu ảnh Ban Chấp hành Trung ương Đảng;
- Khối tài liệu ảnh các Ban tham mưu giúp việc Trung ương; các khu uỷ, Liên Khu uỷ đã giải thể và Trung ương Cục miền Nam;
- Khối tài liệu ảnh phông Hồ Chủ tịch và các nhân các đồng chí lãnh đạo Đảng ta
1.2.1 Đặc điểm của tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng :
- Tài liệu ảnh là một trong nhiều loại tài liệu nghe nhìn (gồm : tài liệu
Trang 23thức và nội dung mang tin, là loại tài liệu tượng hình (hay còn gọi là hình ảnh tĩnh), dùng ánh sáng, màu sắc và các phương tiện kỹ thuật nhiếp ảnh để ghi và làm tái hiện lại các sự kiện, hiện tượng xảy ra ở một thời điểm trong xã hội và
tự nhiên trên các bức ảnh rời lẻ, trên phim nhựa, kính và bằng kỹ thuật số [3,tr8]
- Tài liệu ảnh được phân biệt theo các loại : âm bản và dương bản; hoặc bản gốc và bản sao
+ Âm bản và dương bản của tài liệu ảnh :
Âm bản của ảnh là những phim mà hình ảnh trên phim có độ sáng, tối và màu sắc ngược lại với đối tượng chụp ảnh
Dương bản của ảnh chụp thì phản ánh đúng chỗ sáng, tối, màu sắc trên đối tượng, hình ảnh được chụp Dương bản của ảnh chụp được in trên giấy ảnh hoặc các vật liệu có lớp cảm quang khác như kính, nhựa Dương bản ảnh được sao từ âm bản ảnh (in ảnh, tráng ảnh, rửa ảnh)
+ Bản gốc và bản sao của tài liệu ảnh : Bản gốc của tài liệu ảnh là hình ảnh thu nhận được trên phim cảm quang
và các vật mang tin khác bằng kỹ thuật chụp ảnh trực tiếp các sự kiện, hình ảnh Âm bản gốc của tài liệu ảnh dùng để in ra dương bản
Bản sao của tài liệu ảnh là bản sao lại, chụp lại một lần hoặc nhiều lần từ bản gốc với mục đích để bảo quản bản gốc và phố biến rộng rãi những thông tin trong hình ảnh đó
- Tài liệu ảnh hiện đang được quản lý tại Kho lưu trữ Trung ương chủ yếu là dương bản (positif), tức là các bức ảnh; tài liệu âm bản (negatif) - các tấm phim có rất ít, rời lẻ
Trang 24- Ảnh gồm nhiều cỡ ảnh khác nhau, từ cỡ ảnh 4cm x 6cm cho đến cỡ 30cm x 45cm Giấy của ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương chủ yếu là giấy Kodax (chiếm ¾ khối ảnh), còn lại là giấy Fuji và các loại giấy khác
- Tài liệu ảnh đang được quản lý tại Kho Lưu trữ Trung ương được thu
về từ nhiều nguồn khác nhau :
+ Khối tài liệu ảnh các kỳ Đại hội Đảng toàn quốc, các cuộc họp của Ban chấp hành Trung ương Đảng các khoá được thu về từ Thông tấn xã Việt Nam
+ Khối tài liệu ảnh của Văn phòng Trung ương Đảng và các Ban tham mưu, giúp việc Trung ương : được thu về từ chính các cơ quan đó cùng với tài liệu giấy và các loại hình tài liệu khác (nếu có)
+ Khối tài liệu ảnh của Trung ương Cục miền Nam, các Liên khu uỷ, các Khu uỷ (đã giải thể) : chủ yếu được sưu tầm từ Bảo tàng Tây Ninh, gia đình cá nhân các đồng chí lão thành cách mạng hoặc tách ra từ khối tài liệu ảnh của Trung ương
+ Khối tài liệu ảnh Hồ Chủ tịch và cá nhân các đồng chí Lãnh đạo Đảng: Chủ yếu tách ra từ khối tài liệu ảnh của Trung ương và sưu tầm từ gia đình các
cá nhân các đồng chí lãnh đạo
- Trong khối tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương có nhiều bức ảnh có giá trị cao, đặc biệt quý, hiếm và duy nhất; có những bức ảnh của các Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II, lần thứ III là những ảnh đen trắng, cũ, được chụp cách đây hơn 60 năm, ví dụ: như ảnh về Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II; có những bức ảnh chỉ duy nhất có tại Kho Lưu trữ Trung ương, ví dụ các bức ảnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, như: ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Mao
Trang 25Trạch Đông tại Bắc Kinh (năm 1961), ảnh Bác tiếp đồng chí Kim Nhật Thành (tháng 11 năm 1958), ảnh Bác trong chuyến công tác sang Đức (năm 1957)
- Hiện nay, khối tài liệu ảnh tại Kho Lưu trữ Trung ương được quản lý tại kho riêng, với diện tích 150m2, được trang bị hệ thống giá Compactus chuyên dụng để bảo quản theo tiêu chuẩn Châu Âu với thiết kế hệ thống tường vách và cửa bảo ôn cách nhiệt Môi trường bảo quản cho phòng kho là hệ thống điều hoà, máy hút ẩm, những hệ thống này được theo dõi tại Phòng Trung tâm để theo dõi nhiệt độ, độ ẩm hàng ngày của kho thường nhiệt độ từ
100C-120 C, độ ẩm từ 35- 40% qua hệ thống đường truyền và máy tính đặt tại Trung tâm
1.2.2 Thành phần, số lượng và nội dung các khối tài liệu ảnh tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương
1.2.2.1 Khối tài liệu ảnh các kỳ Đại hội Đảng toàn quốc :
Từ năm 1930 - 2014, đã diễn ra 11 kỳ Đại hội Đảng toàn quốc (từ Đại hội I đến Đại hội XI) Tuy nhiên, do điều kiện lịch sử, Đại hội lần thứ nhất của Đảng diễn ra tại Ma Cao (Trung Quốc), tháng 2-1935, hiện nay chúng ta không lưu giữ được tài liệu ảnh Đại hội này Thực tế, Kho Lưu trữ Trung ương Đảng chỉ bảo quản được tài liệu ảnh từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II trở đi
- Tình hình tài liệu ảnh các kỳ Đại hội Đảng :
Trang 26- Đại hội IV : 255 ảnh
- Đại hội V : 140 ảnh
- Đại hội VI : 194 ảnh
- Đại hội VII : 108 ảnh
- Đại hội VIII : 145 ảnh
- Đại hội IX : 274 ảnh
- Đại hội X : 208 ảnh
- Đại hội XI : 200 ảnh
- Hội nghị giữa nhiệm kỳ : 62 ảnh
- Trong nhóm ảnh Đại hội trên thì tất cả được lưu tại Kho Lưu trữ Trung ương là ảnh (dương bản), còn giữ được rất ít phim của ảnh (âm bản ảnh) Các ảnh từ Đại hội II đến Đại hội V là ảnh đen trắng, một số ảnh đã mờ, nhoè và không còn lưu giữ được phim của ảnh Các ảnh từ Đại hội VI đến Đại hội XI là ảnh màu, trong đó từ Đại hội VI đến Đại hội VIII còn lưu được một số phim của ảnh, từ Đại hội IX đến Đại hội XI, các ảnh còn lưu trên các file máy tính của cán bộ lưu trữ quản lý tài liệu ảnh Ảnh từ Đại hội VI đến Đại hội XI chất lượng tương đối tốt, ảnh rõ nét
* Thành phần và nội dung tài liệu
- Mặc dù số lượng ảnh của từng Đại hội khác nhau, nhưng nhìn chung, tài liệu đã phản ánh tương đối đầy đủ quá trình tiến hành đại hội, từ phiên họp trù bị tới phiên chính thức
- Tài liệu ảnh các kỳ Đại hội Đảng toàn quốc phản ánh những nội dung
cơ bản sau đây :
Trang 27+ Các hoạt động của Đại hội trù bị (thủ tục tiến hành đại hội; quá trình thảo luận và thông qua văn kiện đại hội; bầu cử và kết thúc đại hội; các cuộc tiếp xúc của đại biểu tại đại hội);
+ Các hoạt động của đại hội chính thức : thủ tục tiến hành đại hội; thảo luận và thông qua văn kiện đại hội; các cuộc tiếp xúc, chào mừng đại hội; bầu
cử BCH Trung ương mới; lễ bế mạc đại hội; các hoạt động về tổ chức phục vụ đại hội
+ Các hoạt động đối ngoại của Đảng ta trong quá trình tổ chức đại hội: đón tiếp các đoàn đại biểu quốc tế, hội đàm, chiêu đãi, tham quan của các đoàn tại Việt Nam
* Về mức độ hoàn chỉnh của tài liệu
Xét về tính chất hoàn chỉnh của phông thì Kho Lưu trữ Trung ương còn thiếu một khối tài liệu ảnh quan trọng về Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ nhất (tháng 2/1935) Mặc dù Đại hội được tổ chức trong hoàn cảnh hết sức khó khăn, bí mật, tài liệu ít và khó có khả năng thu thập, nhưng vẫn rất cần thiết phải sưu tầm, bổ sung những tài liệu này
Trong khối ảnh Đại hội, Đại hội II có số lượng ít nhất và còn thiếu tài liệu về các vấn đề sau: ảnh đại biểu tham luận tại Đại hội; ảnh về bầu cử Đại hội; ảnh về hoạt động của các đại biểu trong và ngoài nước tại Đại hội; ảnh về
tổ chức phục vụ Đại hội
Khối ảnh Đại hội III đến Đại hội XI phản ánh tương đối đầy đủ các hoạt động của Đại hội, từ Đại hội nội bộ đến Đại hội chính thức
Tóm lại, khối tài liệu ảnh Đại hội Đảng toàn quốc không có nhiều,
nhưng cũng phản ánh tương đối toàn diện các hoạt động trong các kỳ Đại hội
Trang 28Đảng toàn quốc Tuy nhiên, để nâng cao giá trị của tài liệu, một số thông tin liên quan đến tài liệu cần phải được tổ chức khoa học để quản lý và đưa ra khai thác, sử dụng tốt những tài liệu này
1.2.2.2 Khối tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương
Từ khi thành lập Đảng đến nay, Ban chấp hành Trung ương đã hoạt động trọn vẹn trong 11 khoá Ban chấp hành Trung ương (từ khoá I đến khoá XI) Tuy nhiên, tài liệu ảnh có được trong Kho Lưu trữ Trung ương hiện nay không đủ, không thể hiện được hết hoạt động của Ban chấp hành Trung ương qua các khoá, chỉ có ảnh Ban chấp hành Trung ương từ khoá
I đến khoá IV
- Tình hình khối tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương :
* Số lượng :
Tổng số tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương từ khoá I đến khoá IV là
52 cặp, với hơn 4400 ảnh, cụ thể như sau :
- Tài liệu ảnh phông Ban Chấp hành Trung ương khoá I : 05 cặp với hơn
Trang 29* Thành phần và nội dung tài liệu :
- Tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá I :
Đây là khối tài liệu về hoạt động của Đảng ta thời kỳ trước 1945 và từ năm 1945 đến Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II (tháng 2 năm 1951), bao gồm một số nội dung chủ yếu sau :
+ Ảnh chân dung một số đồng chí cách mạng tiền bối, thời kỳ trước 1940; ảnh chân dung các đồng chí lãnh đạo Đảng ta thời kỳ trước 1945
+ Ảnh về cách mạng tháng 8 và ngày Tuyên ngôn độc lập 2-9-1945 + Ảnh về hội nghị Phôngtennơblô (1946)
+ Ảnh một số hội nghị cán bộ Trung ương, hội nghị Uỷ ban kháng chiến hành chính (năm 1949-1950)
+ Ảnh chụp một số truyền đơn của Đảng ta thời kỳ kháng chiến
Ngoài ra còn một tập gồm ảnh, một số bài báo nói về tội ác của thực dân Pháp đối với nhân dân Đông Dương
Về mức độ hoàn chỉnh của tài liệu :
So với thực tế hoạt động của Trung ương và với tài liệu giấy thì tài liệu ảnh khoá I có quá ít, không phản ánh được đầy đủ các hoạt động của Trung ương Những tài liệu này mặc dù còn chưa đầy đủ các thông tin về xuất xứ, tác giả, thời gian sự kiện nhưng đều rất quý, có giá trị lịch sử, đánh dấu những
sự kiện quan trọng về hoạt động của Đảng ta thời kỳ kháng chiến, đặc biệt những mốc lịch sử quan trọng như : cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Hà Nội, hội nghị Phông-ten-nơ-blô (1946), các hội nghị của Đảng bàn về sách lược kháng chiến Một số ảnh chân dung các đồng chí cách mạng tiền bối (có đồng chí sau này giữ những cương vị lãnh đạo chủ chốt của Đảng) do mật
Trang 30thám Pháp chụp khi bắt được trong quá trình hoạt động cách mạng đều là những chứng cứ lịch sử quan trọng trong nghiên cứu lịch sử Đảng cũng như lịch sử hoạt động cá nhân các đồng chí đó
- Tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá II :
Tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá II bao gồm những tài liệu
chủ yếu sau đây :
+ Ảnh chân dung các đồng chí uỷ viên Trung ương khoá II
+ Ảnh hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ II (tháng 8-1960) + Ảnh về các hoạt động có sự chỉ đạo của Trung ương Đảng và Chính phủ : Hội nghị thống nhất Việt minh -Liên Việt (3-1951); đại hội chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc (5-1952); chiến dịch Điện Biên Phủ (1954), lễ kỷ niệm các ngày lễ lớn của Đảng và chính phủ (Quốc khánh 2-9); ảnh về quá trình xây dựng công trình thuỷ lợi Bắc -Hưng-Hải (1958-1959)
+ Ảnh các đồng chí lãnh đạo Đảng ta thăm và làm việc tại một số địa phương trong nước
+ Ảnh về hoạt động đối ngoại của Đảng ta gồm : ảnh về Đại hội liên hoan Miên - Việt, Đại hội Việt - Miên - Lào (1951), ảnh về hoạt động đối ngoại của Đảng ta với 11 nước (chủ yếu là Liên Xô, Trung Quốc, Pháp ) và hoạt động của đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ ta tại Hội nghị Giơ-ne-vơ (từ tháng 5 đến tháng 7-1954)
Về mức độ hoàn chỉnh của tài liệu :
So với hoạt động của Ban chấp hành Trung ương khoá II, tài liệu ảnh có
ít, không phản ánh được những hoạt động chính của Ban chấp hành Trung
Trang 31ương trong thời kỳ này, nhất là tài liệu về các hội nghị Ban chấp hành Trung ương, hội nghị Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các hoạt động đối ngoại của Đảng Toàn khoá chỉ có 1 trong hàng chục cuộc hội nghị Ban chấp hành Trung ương, không có tài liệu của hội nghị Bộ Chính trị, hội nghị Ban Bí thư Tài liệu
về hoạt động đối ngoại chủ yếu là các cuộc ký kết hiệp ước, hiệp định; tài liệu đoàn ra, đoàn vào có ít, không phản ánh đầy đủ về từng sự kiện
Về giá trị tài liệu :
Tuy tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá II có ít so với thực tế hoạt động của Ban chấp hành Trung ương, nhưng đây là những tài liệu có giá trị tương đối cao, ít có tài liệu trùng Một số sự kiện lịch sử trọng đại của Đảng
và Chính phủ ta trong thời kỳ này đã được ghi lại trong các bức ảnh như : ảnh
về sự lãnh đạo của Trung ương Đảng trong chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ; ảnh các đồng chí lãnh đạo Đảng ta trong thời kỳ kháng chiến ở chiến khu Việt Bắc, ở Nam Bộ; ảnh về ngày Hồ Chủ tịch và Chính phủ về Thủ đô; ảnh lễ kỷ niệm Quốc khánh (ngày 2-9-1955, ngày 2-9-1960); ảnh về hội đàm, tiếp đón các đoàn đại biểu đảng bạn, đặc biệt các bức ảnh về hoạt động của đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam tại hội nghị Giơ-ne-vơ (1954) Đây thực sự là những bức ảnh có giá trị, là những chứng tích góp phần làm sáng tỏ một giai đoạn lịch
sử Đảng, lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta
- Tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá III :
Tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá III có số lượng lớn nhất so với toàn bộ ảnh của các khoá hoạt động của Ban Chấp hành Trung ương, tuy nhiên cũng chưa phản ánh đầy đủ các mặt hoạt động của Trung ương như khối tài liệu giấy
Trang 32Nội dung chủ yếu của tài liệu :
+ Ảnh về các hội nghị Ban chấp hành Trung ương, hội nghị Bộ Chính trị khoá III
+ Ảnh về hội nghị cán bộ toàn miền Nam, hội nghị thành lập Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam
+ Ảnh chân dung các đồng chí uỷ viên Ban chấp hành Trung ương khoá III
+ Ảnh một số hoạt động trong nước có sự chỉ đạo của Trung ương Đảng như: kỷ niệm 35 năm ngày thành lập Đảng Lao động Việt Nam (1965), kỷ niệm hoạt động của Đảng Dân chủ; đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá
+ Ảnh về các hoạt động đối ngoại của Đảng: chiếm số lượng lớn nhất trong phông, bao gồm tài liệu về quan hệ đối ngoại của Đảng ta với 17 nước và tài liệu về hội nghị Paris (năm 1972) Trong quan hệ với các Đảng và các nước, tài liệu chủ yếu phản ánh các chuyến đi thăm, đi dự đại hội Đảng của các đồng chí Lãnh đạo Đảng và Nhà nước; ngoài ra có ảnh về phong trào đấu tranh của nhân dân các nước ủng hộ cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam
Mức độ hoàn chỉnh của tài liệu :
So với tài liệu giấy, tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá III còn thiếu các mảng tài liệu quan trọng như :
+ Tài liệu hội nghị Ban chấp hành Trung ương, hội nghị Bộ Chính trị, hội nghị Ban Bí thư, hội nghị cán bộ : chỉ có 3 hội nghị Ban chấp hành Trung ương, chỉ có 1 trên hàng trăm hội nghị Bộ Chính trị, Ban Bí thư Tài liệu về
Trang 33+ Nhiều hoạt động trong nước có sự chỉ đạo của Trung ương Đảng như : Quốc khánh 2-9, kỷ niệm ngày thành lập Đảng, chiến thắng 30-4-1975 có rất
ít tài liệu (chỉ có ảnh về lễ kỷ niệm ngày thành lập Đảng Lao động Việt Nam 2-1965) Đặc biệt, tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá III thiếu tài liệu về các chuyến đi thăm, làm việc của các đồng chí Lãnh đạo Đảng đi công tác trong nước và nước ngoài
3-+ Nhóm tài liệu đối ngoại : mặc dù số lượng lớn nhất trong phông nhưng nội dung tài liệu cũng chưa phản ánh đầy đủ các hoạt động đối ngoại của Đảng Chỉ có tài liệu về quan hệ của 17/55 nước, đặc biệt không có tài liệu về các hội nghị quốc tế (hội nghị các Đảng Cộng sản và công nhân quốc tế tại Mát-xcơ-va, tháng 11-1960, hội nghị nhân dân Đông Dương ) Trong quan hệ với từng nước, tài liệu còn nghèo nàn, chưa phản ánh đầy đủ từng sự kiện
Về giá trị tài liệu :
Mặc dù tài liệu chưa đầy đủ, nhưng tài liệu ảnh Ban chấp hành Trung ương khoá III phần lớn là những tài liệu có giá trị, liên quan trực tiếp và phản ánh được nhiều mặt hoạt động chỉ đạo, lãnh đạo của Đảng ta trong suốt một thời kỳ lịch sử quan trọng : nhân dân ta tiến hành xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho CNXH ở miền Bắc, là hậu phương lớn cho miền Nam đấu tranh kiên cường chống đế quốc Mỹ xâm lược giành thắng lợi hoàn toàn, thống nhất đất nước
Nhiều tài liệu ảnh còn thiếu các dữ kiện chính xác, nếu được xác minh đầy đủ các yếu tố như : thời gian, địa điểm, nhân vật thì giá trị của tài liệu sẽ được nâng lên rất nhiều, có đủ độ tin cậy để sử dụng như những nguồn sử liệu đáng quý cho nghiên cứu lịch sử (đặc biệt tài liệu về hội nghị Paris)
Trang 341.2.2.3 Khối tài liệu ảnh các ban tham mưu giúp việc Trung ương, các Khu uỷ, Liên khu uỷ đã giải thể và Trung ươngC miền Nam
Để giúp cho Ban Chấp hành Trung ương Đảng lãnh đạo toàn diện các mặt ở Trung ương và địa phương, các Ban tham mưu giúp việc Trung ương, các Khu uỷ, Liên Khu uỷ đã được thành lập Tài liệu của khối các ban tham mưu và các khu uỷ, Liên khu uỷ chiếm một số lượng đáng kể trong Kho Lưu trữ Trung ương Đảng Tuy vậy, tài liệu ảnh về hoạt động của các cơ quan này lại không nhiều Có thể thấy rõ tình hình các khối tài liệu này qua các phông sau đây :
* Tài liệu ảnh các Ban tham mưu giúp việc Trung ương :
- Khối tài liệu ảnh Văn phòng Trung ương Đảng : có khoảng 300 ảnh
- Khối tài liệu ảnh Ban Công tác Lào : có khoảng gần 1000 ảnh
- Khối tài liệu ảnh Ban công tác Cam-pu-chia : gồm 1579 ảnh
- Khối tài liệu ảnh Đoàn Chuyên gia Việt Nam tại Cam-pu-chia (1978-1988) : 9 tập với 160 ảnh
- Khối tài liệu ảnh Trường Đảng Nguyễn ái Quốc đặc biệt (1978-1988) :
6 tập với 216 ảnh
Nếu tính từ năm 1976 trở về trước, chỉ có 3 khối tài liệu của các Ban giúp việc Trung ương : Văn phòng Trung ương, Ban công tác Lào và Ban Công tác Cam-pu-chia Như vậy, có thể thấy rằng, tài liệu ảnh của các phông này không nhiều Trong từng phông, tài liệu cũng không đầy đủ, chưa phản ánh được các hoạt động chủ yếu của các cơ quan này
Trang 35- Khối tài liệu ảnh Văn phòng Trung ương Đảng : gồm tài liệu ảnh cán
bộ, nhân viên Văn phòng Trung ương với Hồ Chủ tịch và các đồng chí lãnh đạo Đảng ta trong thời kỳ chống Pháp; các tài liệu về hoạt động của Văn phòng Trung ương thời kỳ trước năm 1976 có rất ít, chỉ có tài liệu của một số Hội nghị về công tác văn thư lưu trữ, hội nghị chánh phó văn phòng cấp uỷ năm 1959-1961 Những tài liệu này chưa được sắp xếp, thống kê chi tiết, chỉ
có chú thích theo tập, chú thích cũng chưa đầy đủ các yếu tố thời gian, địa điểm, nhân vật
Các tài liệu còn lại chủ yếu là tài liệu từ năm 1982 trở lại đây : tài liệu về Đại hội Đảng bộ Văn phòng Trung ương năm 1983, 1985; tài liệu về một số cuộc đón tiếp đoàn đại biểu Đảng NDCM Lào và Cam-pu-chia; ảnh về Hội nghị văn thư lưu trữ, hội nghị chánh phó văn phòng cấp uỷ
Như vậy, so với chức năng nhiệm vụ của Văn phòng Trung ương, tài liệu ảnh thiếu rất nhiều Những tài liệu còn lưu giữ được đều là tài liệu có giá trị
- Khối tài liệu ảnh Ban Công tác giúp Lào và Cam-pu-chia : chỉ gồm
tài liệu ảnh của đ/c Sơn Ngọc Minh Ngoài tài liệu cá nhân (ảnh gia đình, chân dung, ảnh lễ tang …), còn có một số tập ảnh về hoạt động của lực lượng vũ trang Cam-pu-chia, ảnh Xihanúc thăm vùng giải phóng Cam-pu-chia, ảnh các đ/c lãnh đạo Đảng ta với Iêngxary Đặc biệt, có 1 tập ảnh Đoàn đại biểu Đảng
ta do Hồ Chủ tịch dẫn đầu thăm Trung Quốc
Phần lớn ảnh của khối này không có chú thích cụ thể; số ít có chú thích theo tập nhưng không đầy đủ (chỉ có tên sự kiện)
- Tài liệu ảnh Trung ương Cục miền Nam và các khu uỷ : gồm tài liệu
của các khối sau :
- Khối tài liệu ảnh Trung ương Cục miền Nam : hơn 200 ảnh, chủ yếu được sưu tầm từ Bảo tàng Tây Ninh, gia đình các đồng chí lão thành cách
Trang 36mạng (Đ/c Trần Văn Trà, Nguyễn Thanh Sơn, Hà Huy Giáp, Trần Nam Trung, Trần Quang Lê) và một số rút ra từ khối tài liệu của Trung ương Tài liệu chủ yếu phản ánh về hoạt động của các đồng chí lãnh đạo Trung ương Cục thời kỳ kháng chiến chống Mỹ Một số hội nghị quan trọng của Trung ương Cục cũng được phản ánh trong tài liệu : Hội nghị mặt trận liên minh dân tộc dân chủ hoà bình (sau tổng tấn công Mậu Thân 1968), Hội nghị cán bộ phụ vận đô thị toàn miền Nam (1973), Hội nghị cán bộ thanh vận toàn miền nam (1972), hội nghị thành lập Khu uỷ miền Đông Ngoài ra là một số ảnh về phong trào đấu tranh của nhân dân Nam Bộ trong kháng chiến chống Mỹ, một số ít tài liệu về hội nghị cán bộ, hội nghị phân liên khu miền Tây trong kháng chiến chống Pháp, ảnh chân dung các đồng chí lãnh đạo Trung ương Cục
Nhìn chung, tài liệu ảnh Trung ương Cục còn thiếu khá nhiều, nhất là tài liệu về sự chỉ đạo, lãnh đạo của Xứ uỷ và Trung ương Cục trong kháng chiến chống Pháp (1945-1954), tài liệu về sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng trong cuộc nổi dậy mùa xuân năm 1968 và cuộc tổng tiến công năm 1975 Các tài liệu hiện có đang lưu tại Kho Lưu trữ Trung ương đều chú thích không đầy đủ về thời gian, nội dung sự kiện cũng như nhân vật có trong ảnh Đây là khối tài liệu quý hiếm, cần được sưu tầm bổ sung, xác minh đầy đủ và sắp xếp thống
kê cụ thể, phục vụ thiết thực cho nghiên cứu lịch sử Đảng
- Ngoài Khối tài liệu ảnh Trung ương Cục, hiện tại trong Kho Lưu trữ Trung ương còn lưu giữ tài liệu ảnh của một số khối tài liệu ảnh Khu uỷ, Liên khu uỷ như :
+ Khối tài liệu ảnh Khu uỷ Tả ngạn : 25 ảnh + Khối tài liệu ảnh Khu uỷ Việt Bắc : 109 ảnh + Khối tài liệu ảnh Liên Khu uỷ III : 6 ảnh
Trang 37+ Khối tài liệu ảnh Liên Khu uỷ IV : 198 ảnh + Khối tài liệu ảnh Liên Khu uỷ V : hơn 88 ảnh Tài liệu ảnh của các khối này chủ yếu tách ra từ khối tài liệu ảnh của Trung ương (trừ ảnh của Khu uỷ V là có từ tài liệu chính phông), số lượng có
ít, không phản ánh được chức năng nhiệm vụ Cụ thể tình hình tài liệu ảnh của từng khối như sau :
+ Khối tài liệu ảnh Khu uỷ Tả ngạn : Khu uỷ thành lập từ năm 1952, hoạt động đến năm 1958, nhưng chỉ có 2 tập tài liệu về Hội nghị cán bộ phụ lão gương mẫu toàn Khu và hội nghị học tập Sắc lệnh 234 của Chính phủ về tôn giáo Toàn bộ ảnh không có chú thích cụ thể
+ Khối tài liệu ảnh Liên khu uỷ Việt Bắc : chỉ có tài liệu phản ánh về 3
sự kiện quan trọng của Khu : Đại hội thành lập khu (8-1956); Đại hội đại biểu Đảng bộ Khu năm 1960-1961; hoạt động của đoàn đại biểu thanh niên cộng sản Lênin tại Khu Việt Bắc và tỉnh Thái Nguyên (1958) Toàn bộ ảnh không có chú thích cụ thể cho từng ảnh nên chưa rõ được các hoạt động cũng như các nhân vật chủ yếu trong ảnh
+ Khối tài liệu ảnh Liên Khu uỷ II : chỉ có 6 ảnh, phản ánh về 3 sự kiện : hội nghị liên tỉnh Hải Biên (1948); hội nghị chấp hành Việt Minh -Liên Việt khu III mở rộng (9-1948); triển lãm khu III năm 1953 Tài liệu chỉ có chú thích chung chung, không đầy đủ nội dung, thời gian, nhân vật
+ Khối tài liệu ảnh Liên Khu uỷ IV : trong số 198 ảnh, chỉ có 6 ảnh Đại hội Đảng bộ Liên khu, còn lại là các hoạt động của các đoàn thể khác như Quân khu uỷ, các công trường trong Khu, ảnh thăm viếng mộ liệt sĩ Xô Viết -Nghệ Tĩnh Các chú thích chưa rõ thời gian, nhân vật trong sự kiện
Trang 38+ Khối tài liệu ảnh Liên khu uỷ V : là khối tài liệu có khối lượng khá lớn, nội dung tương đối phong phú, phản ánh nhiều mặt hoạt động của đảng bộ
và nhân dân Khu V trong các thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ : Đại hội Liên Việt Khu V trong thời kỳ chuẩn bị tổng phản công; phong trào đấu tranh chống Mỹ - Diệm của nhân dân và các tăng ni, phật tử trong Khu; các trận thắng lớn ở khu V như Vạn Tường, Ba Giai ; một số hoạt động của các đồng chí lãnh đạo Đảng tại Khu sau năm 1975 : đồng chí Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Võ Chí Công thăm khu V Ngoài
ra còn một số ảnh phản ánh những sự kiện trước cách mạng tháng Tám : chống sưu thuế ở Trung Kỳ (1908); đội du kích Ba Tơ tuyên thệ hy sinh vì Tổ quốc
Có thể thấy rằng, so với tài liệu của các Khu uỷ còn lưu giữ được, thì tài liệu ảnh của Khu uỷ V là phong phú về nội dung và có giá trị hơn cả Mặc dù không có nhiều tài liệu về hoạt động của Ban Chấp hành Khu V, nhưng tài liệu
đã phản ánh những sự kiện đáng ghi nhớ của quân và nhân dân Khu V trong các cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc
Tuy nhiên, cũng như các khối tài liệu khác, tài liệu của Khu uỷ V chưa
có thống kê, hệ thống hoá đầy đủ Tài liệu còn để lộn xộn, mức độ tài liệu trùng khá lớn Tài liệu chỉ mới có chú thích theo tập sự kiện, phần lớn chưa có những thông tin cần và đủ như thời gian, địa điểm, nhân vật của sự kiện đó
Do vậy, cũng hạn chế rất lớn đến việc quản lý, khai thác sử dụng tài liệu vào các yêu cầu nghiên cứu, triển lãm, trưng bày
1.2.2.4 Khối tài liệu ảnh về Hồ Chủ tịch và cá nhân các đồng chí lãnh đạo
Trong tất cả các hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, thực tế đã hình thành nên khối tài liệu ảnh của một số các đồng chí lãnh đạo chủ chốt Do Nhà
Trang 39tính chất đặc biệt của tài liệu ảnh (các gia đình, cá nhân có thể lưu giữ), hiện tại, Kho Lưu trữ Trung ương Đảng không lưu giữ được đầy đủ ảnh của các đồng chí lãnh đạo Đảng
Khối ảnh cá nhân trong Kho bao gồm tài liệu của các đồng chí sau :
- Đồng chí Hoàng Văn Hoan : 534 ảnh
* Thành phần và nội dung tài liệu :
Khối tài liệu ảnh cá nhân các đồng chí lãnh đạo chủ yếu gồm 3 loại : ảnh thời sự, ảnh chân dung và ảnh phong cảnh Tuỳ thuộc vào vị trí công tác của từng đồng chí lãnh đạo, tài liệu phản ánh những nội dung đặc trưng khác nhau Nhìn chung, các phông tài liệu đều phản ánh những nội dung cơ bản sau đây :
- Tài liệu về tiểu sử bao gồm : ảnh chân dung các đồng chí lãnh đạo qua các thời kỳ; ảnh lễ tang; ảnh gia đình, quê hương
- Tài liệu về các hoạt động chính trị - xã hội của các đồng chí lãnh đạo Nội dung này chiếm số lượng chủ yếu trong các phông tài liệu Đó là tài liệu
về sự chỉ đạo, lãnh đạo của các đồng chí trên các lĩnh vực kinh tế, quân sự, chính trị, ngoại giao, văn hoá (các hội nghị Ban Chấp hành Trung ương, các
Trang 40hội nghị, hội thảo mà các đ/c tham dự, phát biểu; các chuyến đi thăm, hội đàm
ở nước ngoài và với các đoàn đại biểu các nước, thăm và làm việc tại các địa phương trong nước)
Trong số tài liệu này, ở một số phông tài liệu như phông Chủ tịch Hồ Chí minh còn có cả những ảnh chụp lại tài liệu giấy có bút tích của Người, các tài liệu trước năm 1945
- Tài liệu về phong cảnh nơi các đồng chí đến thăm hoặc các địa điểm có các sự kiện lịch sử trong kháng chiến
* Sự hoàn chỉnh và giá trị tài liệu :
Do tính chất đặc thù của tài liệu ảnh nên tài liệu không phản ánh được một cách đầy đủ các hoạt động của từng cá nhân, chỉ có một số hoạt động chính trị
- xã hội chủ yếu được thể hiện qua tài liệu ảnh Nhiều đồng chí giữ những chức
vụ quan trọng của Đảng, nhưng tài liệu phản ánh về hoạt động chỉ đạo, lãnh đạo trên lĩnh vực được phân công phụ trách không có hoặc có rất ít
- Khối tài liệu ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh: tài liệu thời kỳ trước năm
1945 có rất ít, chủ yếu chỉ có một số ảnh về hoạt động của Bác trong Quốc tế cộng sản Từ 1945 đến 1954 cũng chỉ có tài liệu ở chiến khu Việt Bắc (không đầy đủ) Giai đoạn 1954-1969, tài liệu có nhiều hơn, phản ánh các mặt hoạt động của Hồ Chủ tịch, nhưng thiếu nhiều tài liệu về các hoạt động trên lĩnh vực ngoại giao, hoạt động lãnh đạo trên cương vị Chủ tịch Đảng như dự các cuộc hội nghị Ban Chấp hành Trung ương, Đại hội Đảng toàn quốc
- Khối tài liệu ảnh đồng chí Lê Duẩn: thiếu tài liệu về hoạt động của đồng chí trên cương vị Bí thư Xứ uỷ Nam Bộ, Bí thư Trung ương Cục miền Nam, Bí thư Quân uỷ Trung ương, trực tiếp chỉ đạo cách mạng miền Nam Các