vai trò của mri trong chẩn đoán bệnh lý lạc nội mạc tử cung

LẠC NỘI MẠC TỬ CUNG Lạc nội mạc tử cung LNMTC: hiện diện của mô nội mạc có chức năng nằm ngoài tử cung  Adenomyosis: lạc nội mạc trong cơ tử cung  Endometriosis: lạc nội mạc ngoài tử

VAI TRÒ CỦA MRI

Giới thiệu

Trong phụ khoa:

 Siêu âm  chọn lựa đầu tiên

 CT & MRI  quan trọng trong ∆(+) & θ

 Nguyên lý tạo hình khác nhau

 Chỉ định và ứng dụng khác nhau

 MRI: tương phản mô

mềm nội tại cao  lựa

chọn đầu tiên /vùng chậu,

  xâm lấn, di căn

 Cơ (myometrium): t/h trung gian

 Vùng nối (junctional zone) / lớp

cơ trong (inner myometrium): t/h thấp

 t.đổi theo ck kinh, dày nhất N 24

 ┴ ≤ 5mm

 Focal > 12mm adenomyosis? (∆≠ co cơ cục bộ, eo)

GPH MRI TỬ

CUNG

T1Ws: t/h thấp đồng nhất # cơ vân.

 Hành kinh: cục máu tín hiệu

thấp (∆≠ polyp, dị vật, uxtc dưới niêm)

GĐ tăng sinh

GĐ hành kinh

GĐ mãn kinh

GPH CỔ TỬ CUNG

LẠC NỘI MẠC TỬ CUNG

 Lạc nội mạc tử cung (LNMTC): hiện diện của

mô nội mạc có chức năng nằm ngoài tử cung

 Adenomyosis: lạc nội mạc trong cơ tử cung

 Endometriosis: lạc nội mạc ngoài tử cung

 Lâm sàng: không đặc hiệu

 Chẩn đoán: chẩn đoán hình ảnh

MRI có giá trị cao

Nhận diện rõ giải phẫu của tử cung

16

T1W FS: xuất huyết hay mỡ

 Protocol CHT đối với lạc nội mạc tử cung

 Axial, Coronal, Sagittal T2W

ở buồng trứng (P); các tổn thương có đường bờ bất

thường chỉ lạc nội mạc thâm nhiễm sâu.

Tín hiệu nội mạc lạc

chỗ

Thay đổi tùy thuộc « tuổi » của thành phần

chứa đựng:

 Chủ yếu là mô tuyến: t/h cao / T2Ws;

chứa sp máu t/h cao / T1Ws; bắt

gadolinium.

 Chủ yếu là mô xơ: khối bờ hình gai, t/h

thấp hay đồng t/h / T1Ws và T2Ws, bắt

gadolinium.

 Hỗn hợp: thường gặp +++: khối xơ chứa

các nốt lấm tấm bên trong t/h cao trên

T2Ws và T1Ws.

MớiMạnCũ

 Xuất huyết tín hiệu cao trên T1W

và T1 FS

 Nội mạc dãn thành nang tín hiệu cao T2W

Các dạng tổn thương có thể cùng hiện diện/bn

LẠC NỘI MẠC TỬ CUNG

 PHÂN LOẠI: chủ yếu có 3 dạng:

1 lạc nội mạc nông (superficial

1 Lạc nội mạc nông (superficial endometriosis)

 Nằm rải rác trên bề mặt phúc mạc, buồng

trứng, dây chằng tử cung cùng

 Ít gây xáo trộn cấu trúc vùng chậu

 MRI: chỉ thấy khi d>5mm hoặc có xuất huyết (độ nhạy 5%, độ đặc hiệu 94%)

 MRI: tùy thuộc vào giai đoạn xuất huyết

 Điển hình: tín hiệu cao trên T1W, T1W FS, thấp trên T2W (dh shading: nồng độ sắt và protein cao từ các lần xuất huyết Vỏ bao tín hiệu thấp trên T2W : do macrophages chứa đầy Hemosiderin kết hợp với mô xơ trưởng thành của thành nang)

 Nếu có xuất huyết mới: tín hiệu thay đổi theo giai đoạn xuất huyết

 Endometrioma thường có vỏ bao dày, tín hiệu

thấp trên T2W

Vỏ bao tín hiệu thấp trên T2W

Có thể có dạng

đa thùy với các vách bên trong

Cục máu đông (có thể nhầm là chồi trên thành

nang/SA: tín hiệu thấp trên T2W, T1W,

không bắt thuốc tương phản

3 Lạc nội mạc sâu

(Deep pelvic endometriosis )

+ Gieo rắc NMTC / bề mặt phúc mạc: buồng trứng, tử cung, ruột, t.cDouglas (sao vàng)

+ vị trí thường gặp của LNMTC sâu: dọc theo vách trực tràng-âm đạo, vách bàng quang-tử cung lan vào nếp PM lân cận (đường chấm đỏ)

Tổn thương xơtrong t/c Douglas

LNMTC xâm lấn thành trước trực tràng (mũi tên đỏ) và bàng quang (mũi tên xanh)

Lạc nội mạc tử cung ở dây chằng tròn hai bên, gần chỗ cắm vào tử

cung.

Lạc nội mạc ở sau cổ tử cung, liên quan dây chằng tử cung cùng

(T)

 Mảng dính: hình gai nối liền các tạng bị xâm lấn.

 Biến dạng các cấu trúc

 Endometriosis interna #

tính của nội mạc vào cơ tử

cung kèm phì đại cơ trơn

 MRI

 Vùng chuyển tiếp dày khu trú hoặc lan tỏa >12 mm

 +/- các ổ nhỏ tín hiệu cao trên T2W

 Không gây hiệu ứng khối

Các dạng hiếm gặp

 Adenomyoma (u cơ tuyến):

dạng LTTCTC khu trú, giới hạn rõ:

+ thường có dạng khối polyp lồng vào lòng tử cung

+ Ít gặp hơn: dạng một khối trong cơ hay một khối dưới thanh mạc

 Nang cơ tuyến:

biến thể cực kỳhiếm gặp của

LTTCTC, do xuấthuyết nghiêm trọngcủa mô nội mạc lạcchỗ Tổn thương làmột nang xuất

huyết lớn, có thểtoàn bộ nằm trong

cơ, dưới thanh

mạc hay dưới niêmmạc

Leiomyoma Adenomyosis

 Thân, đáy, cổ, d/c rộng, dưới

thanh mạc, trong thành, dưới nội

mạc, có cuống

 Bầu dục, đa diện, biến đổi đường

bờ, vỏ bao giả

 0,5  20cm, tua cơ quanh u

 T1W: đồng t/h với cơ TC (viền t/h

thấp: vôi hóa; vùng t/h cao: xuất

huyết; viền t/h cao hay u t/h cao

giả, không bắt gado: nhồi máu

 ≠: Flow void  m/m; cuống mạch

 có cuống

 JZ dày khu trú / lan tỏa > 12mm, thường ở thành sau, không ở CTC, hiếm khi không t/x JZ

 Mất ranh giới với nội mạc, hình dạng vô định, hiệu ứng khối u (-),

ít biến đổi bờ nội mạc, ± có dạng nang

 T1W: đồng t/h với cơ TC, ± có ổ nhỏ t/h cao do xuất huyết

 T2W: t/h thấp bên trong có nhiều

ổ nhỏ t/h cao lấm tấm / đường vân t/h cao từ nội mạc: giả lan rộng n/m Ổ t/h cao bên trong thường < 5mm, dạng nang bên trong: hiếm

 Gado: ↑, ↓, ≡; bất thường tưới máu

 ≠: Không có vỏ bao giả;

adenomyosis thường kết hợp endometriosis

KẾT LUẬN

 CHT là kỹ thuật không xâm lấn để chẩn đoán LNMTC và LTTCTC

 Cho biết vị trí và mức độ lan rộng của tổn

thương, giúp đánh giá toàn diện trước khi

phẫu thuật