phẫu thuật các khối u lành tính vùng hàm mặt

Phân loại & bản chất mô học Hình lưới với các tế bào BM bao xung quanh chất nền Ngà răng bị khử khoáng và những khoảng trống của men răng bị khử khoáng nằm lộn xộn cùng với chất nền men

PHẪU THUẬT CÁC

KHỐI U LÀNH TÍNH VÙNG HÀM

MẶT

Nhóm 3, 4

I Đại cương

NHẮC LẠI BÀI CŨ:

Thế nào là u lành tính?

I Đại cương

 U là khối mô phát triển bất thường, sinh sản

thừa, tăng trưởng quá mức, không đồng bộ với các mô hình bình thường của cơ thể

II Phân loại & bản chất mô học

II Phân loại & bản chất mô học

Hình lưới với các tế bào BM bao xung quanh chất nền

Ngà răng bị khử khoáng và những khoảng trống của men răng bị khử khoáng nằm lộn xộn cùng với chất nền men răng.

U tế bào gai

• Do sự tăng sản của tế bào gai

II Phân loại & bản chất mô học

U lợi

• Do sự tăng sản của tế bào biểu mô lợi,mô liên kết lợi

II Phân loại & bản chất mô học

U xơ

II Phân loại & bản chất mô học

U mỡ

II Phân loại & bản chất mô học

U hỗn hợp tuyến nước bọt

• Do sự tăng sinh của tế bào biểu mô nang, biểu

mô ống tuyến và tổ chức đệm liên kết (xơ, sụn)

II Phân loại & bản chất mô học

U máu

• Là một dị dạng hoặc tăng sinh của mạch máu

II Phân loại & bản chất mô học

U bạch mạch

• Là 1 dị dạng bẩm sinh của bạch mạch, thuộc loại không hoạt động

II Phân loại & bản chất mô học

• Thể đơn giản

• Thể hang

• Thể nang

II Phân loại & bản chất mô học

• u xơ xương hóa:

GIỐNG LOẠN SẢN XƠ, LÀ TỔ CHỨC U LÀNH

III Nguyên tắc phẫu thuật

Cắt phần mềm:

1 Cắt hình thoi

2 Cắt theo nếp nhăn nếu ở da

3 Có khâu nếu dùng dao thường

Cắt xương:

1 tránh làm cháy xương

2 tránh để lại xương bén nhọn

3 tránh để sót xương vụn

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

• Có khi gây loét, nhiễm trùng

• X quang: hình nang nhiều buồng

• Chọc hút: nước vàng chanh, hạt

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

1 U men

b) Phẫu thuật: 3 phương pháp:

 Phương pháp bóc tách lấy toàn bộ u

 Phương pháp cắt u và một phần xương hàm

xung quanh

 Phương pháp cắt đoạn xương hàm

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

1 U men

b) Phẫu thuật: PHƯƠNG PHÁP 1

 Bóc tách lấy toàn bộ u:

• Sau khi mở xương, dùng thìa nạo lấy u

• Phương pháp này dễ tái phát (20-30%) vì

không lấy hết tế bào u

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

b) Phẫu thuật: PP THỨ 2

 Phương pháp cắt u và một phần xương hàm

xung quanh

• Sau khi rạch phần mềm, đi đường trong miệng ở

ngách lợi nếu u nhỏ, đường ngoài miệng nếu u to

• Tới xương hàm, dùng mũi khoang tròn khoan nhiều

lỗ hình chữ nhật cách u 0.5cm, dùng mũi khoan trụ

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

 Phương pháp cắt đoạn xương hàm

• Khi u lớn đã xâm lấn hết bề ngang xương

hàm->cắt đoạn đứt rời xương hàm,hai đầu cắt cách u 0.5 cm

• Cần có kế hoạch chế tạo phương tiện giữ

chỗ và cố định nối 2 đầu xương gãy hoặc

kế hoạch ghép xương tức thời đảm bảo chức năng ăn nhai thẩm mĩ cho bệnh nhân

2 U xê măng

a) Lâm sàng:

• Ít gặp, ở người lớn tuổi,

khu trú ở vùng răng cửa,

răng cối lớn dưới

• Do khi nhổ răng gãy

chân không lấy lên được

• Tình cờ chụp phim x

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

2 U xê măng

b) Phẫu thuật:

• Sau khi rạch niêm mạc, mở xương vào u

• Dùng mũi khoan và cây nạo lấy toàn bộ u

• Khi lấy ra trên đại thể u không nhẵn, lấm tấm,

không rắn như tổ chức men (u răng) nhưng cứng hơn tổ chức xương

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

4 Phẫu thuật u tế bào gai

a)Khu trú: thường gặp ở lưỡi, niêm mạc má,

• Hay chảy máu, không đau

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

4 Phẫu thuật u tế bào gai

c)Phẫu thuật:

• Gây tê dưới đáy khối u với xyclocaine 2%

• Dùng dao mổ rạch quanh khối u theo hình

thoi, cách u 1-3mm

• Dùng kéo đầu cong tù cắt bỏ u hết đáy của nó

• Dùng kẹp chaput nhỏ hay allis kẹp vào đầu thoi nhấc u lên cao kẽ dễ cắt bỏ phần đáy u

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

4 Phẫu thuật u tế bào gai

c)Phẫu thuật:

 u nhỏ ở lưỡi hay niêm mạc má: thường khâu đóng vết mổ

 U nhỏ ở vòm miệng: có thể đặt băng phẫu

thuật nha chu Sau đó nếu có hàm giả thì

dùng hàm giả che phủ bên ngoài Nếu không thì đặt gạt lên vết mổ cũ rồi dùng chỉ luồn qua

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

5 Phẫu thuật u lợi, phì đại lợi:

5 Phẫu thuật u lợi, phì đại lợi:

A U lợi

b) Phẫu thuật:

• Gây tê tại chỗ

• Dùng dao điện hoặc dao thường cắt vòng quanh cuống

u, cách u 1cm đến tận xương

• Nếu u ăn sâu vào ổ răng hay vào xương thì cần nạo

sạch và đốt điện hay đốt bằng ax tricloacetic để chống sót u

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

5 Phẫu thuật u lợi, phì đại lợi:

B Phì đại lợi

a)Khu trú:

• Ở người không còn răng: trên sống hàm

• Ở người còn răng: phát triển từ viền cổ răng

b)Lâm sàng

• ở người già không còn răng: gây mào sống hàm di động

• ở thanh thiếu niên: che lấp răng, di chuyển răng làm

thưa kẽ răng

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

5 Phẫu thuật u lợi, phì đại lợi:

6 Phẫu thuật u hỗn hợp tuyến mang tai

a)Lâm sàng:

• U nằm trước nắp tai, hơi thấp một chút

• Giai đoạn đầu: u nhỏ (2-3cm), gồ dưới da, sờ chắc, di động dễ

• Giai đoạn toàn phát: u lớn (>5cm), sờ có chỗ mềm, chỗ rắn

• Giai đoạn thoái hóa: có loét, đau, liệt dây

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

6 Phẫu thuật u hỗn hợp tuyến mang tai

b) Phẫu thuật

• Rạch theo đường redon, quanh trước tai,

vòng xuống bờ dưới xương hàm

• Dùng kéo cong nhỏ đầu tù, bóc tách lấy toàn

7 Phẫu thuật u xơ và u mỡ phần mềm

a) Lâm sàng:

• Hay gặp ở má, da trán

• U có ranh giới và vỏ bọc rõ, di động dễ

• Sờ mềm nếu là u mỡ, chắc nếu là u xơ

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

U MỠ

7 Phẫu thuật u xơ và u mỡ phần mềm

b) Phẫu thuật

• Cố gắng đi đường trong miệng, nếu rạch

ngoài mặt thì theo các nếp nhăn tự nhiên để bảo toàn thẩm mĩ

• Dùng kéo đầu tù bóc tách, lấy toàn bộ u

• Khâu đóng vết mổ sau khi cầm máu kĩ

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

8 Phẫu thuật u mạch máu và u bạch

mạch:

a)Lâm sàng: theo quan điểm huyết động học:

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

8 Phẫu thuật u mạch máu và u bạch mạch:

 Khâu xơ hóa hay

khâu luồn khối u:

9 Phẫu thuật u xơ xương hóa

a) Lâm sàng:

• Gặp ở thanh thiếu niên

• Phát triển chậm, không nhiễm trùng

• Khi u to làm phồng ngách lợi: sờ chắc, ko có dấu bóng nhựa

• X quang: hình hủy xương ranh giới rõ

• Chọc dò: không hút dc gì

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

9 Phẫu thuật u xơ xương hóa

b) Phẫu thuật:

• Sau khi rạch phần mềm, mở xương

• Dùng cây nạy và thìa nạo lấy u

• Tổ chức u màu trắng chắc

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

10 Phẫu thuật u xương xương hàm

a) Lâm sàng:

• Gặp ở người trẻ, hàm trên> hàm dưới, nữ>nam

• Khởi đầu thầm lặng Phát triển to dần làm biến dạng mặt

• Không đau, không nhiễm trùng

• Không có dấu bóng nhựa

• X quang: hình cản quang đậm hơn xương, ranh

IV Phẫu thuật u lành vùng hàm mặt

10 Phẫu thuật u xương xương hàm

V Chăm sóc hậu phẫu

• Chăm sóc vết mổ (chủ yếu)

• Theo dõi đối với những u có khả năng tái phát