Cầu bao gồm: Sự thay đổi nghịch biến giữa giá cả và lượng cầu được lí giải bởi hai nhân tố: Thứ nhất, hiệu ứng thay thế: Chúng ta đều biết rằng thu nhập của người tiêu dùng là có hạn, kh
Trang 1HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA: TÀI CHÍNH
Trang 2STT Họ và tên Mã sinh viên Vai trò
Trang 3
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
PHẦN NỘI DUNG 3
I CƠ SỞ LÝ THUYẾT 3
1 Cầu 3
2 Cung 4
3 Sự cân bằng cung - cầu trên thị trường 5
3.1 Trạng thái cân bằng (e-equilibrium) 5
3.2 Trạng thái dư thừa và thiếu hụt của thị trường 6
3.3 Sự thay đổi của trạng thái cân bằng thị trường 6
3.4 Tác động của chính phủ đến cân bằng thị trường 7
II DIỄN BIẾN THỊ TRƯỜNG CẦU THỊT LỢN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2019 – 2022 8
1 Năm 2019 8
2 Năm 2020 8
3 Năm 2021 8
4 Năm 2022 8
III DIỄN BIẾN THỊ TRƯỜNG CUNG THỊT LỢN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2019 - 2022 9
1 Năm 2019 9
2 Năm 2020 9
3 Năm 2021 9
4 Năm 2022 10
IV BIẾN ĐỘNG VỀ GIÁ CẢ: 10
1 Năm 2019 10
2 Năm 2020 11
3 Năm 2021 11
4 Năm 2022 13
V CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG 13
VI MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG THỊT HEO 15
1 Những mặt hạn chế 15
2 Giải pháp, chính sách của Việt Nam nhằm phát triển thị trường thịt heo. 16
2.1 Từ phía Đảng, Bộ, Ngành có liên quan. 16
Trang 42.2 Từ phía các doanh nghiệp, người chăn nuôi. 17
PHẦN KẾT LUẬN 18
TÀI LIỆU THAM KHẢO 19
Trang 5Nghiên cứu về thị trường thịt heo là một đề tài không còn xa lạ trong các bài báo cáo, nghiên cứu nhưng vẫn không ngừng ‘hot’ là đề tài đang rất được quan tâm, nhất là trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Và khi mà nền kinh tế có dấu hiệu suy thoái như hiện nay cùng với những diễn biến kinh tế chính trị phức tạp trên thị trường quốc tế Rất nhiều câu hỏi và vấn đề đặt ra về việc liệu giá và cung-cầu thịt heo có bị ảnh hưởng không? Trước tình hình trên và nhờ tìm hiểu thực tế thị trường và vận dụng các kiến thức trong môn kinh tế vi mô, chúng em chọn đề tài “ Biến động cung - cầu & giá cả trên thị trường thịt heo giai đoạn 2019-2022” để nghiên cứu phân tích
2 Mục tiêu nghiên cứu
cứu về diễn biến cung-cầu, giá cả và phân tích các yếu tố, nhân tố tác động đến cung-cầu, giá
cả thịt heo nhằm xác định hướng sản xuất, tiêu thụ, giá
để phát triển thị trường thịt heo trong tương lai
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
+ Không gian: thị trường trong nước
+ Thời gian: từ 2019 đến quý III 2022
4 Phương pháp nghiên cứu
hợp từ các nguồn thông tin chính thống được công bố bởi các cơ quan, tổ chức về lĩnh vực kinh
tế, kết hợp với số liệu thực tế thu thập từ từ các cuộc khảo sát thực tế thị trường
khái quát thu được sau quá trình phân tích đồng thời đưa ra những quan điểm, nhận xét mang tính cá nhân làm cơ sở đề xuất các định hướng và giải pháp cho vấn đề
Trang 6và đưa ra kết luận, giải pháp
Trang 7PHẦN NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ THUYẾT
1 Cầu
khả năng mua tại mỗi mức giá nhất định, trong một khoảng thời gian nhất định, với các yếu tố khác không đổi Cầu không phải một mức sản lượng cụ thể
lòng mua tại một mức giá cụ thể trong một khoảng thời gian nhất định, với các yếu tố khác không thay đổi
Quy luật cầu: khi giá hàng hóa tăng lên thì lượng cầu của mặt hàng đó giảm xuống (giá tăng thì cầu giảm) Cầu bao gồm:
Sự thay đổi nghịch biến giữa giá cả và lượng cầu được lí giải bởi hai nhân tố:
Thứ nhất, hiệu ứng thay thế: Chúng ta đều biết rằng thu nhập của người tiêu dùng là có hạn, khi giá cả hàng hóa này tăng lên so với giá cả hàng hóa thay thế khác, người tiêu dùng sẽ tính toán sử dụng hàng hóa giá rẻ có lợi hơn sử dụng hàng hóa có giá cao Do đó, cầu về hàng hóa tăng giá sẽ giảm xuống và cầu về hàng hóa thay thế sẽ tăng lên
Thứ hai, hiệu ứng thu nhập: Nếu người tiêu dùng có sở thích bộc lộ nhất quán không chuyển sang tiêu dùng hàng hóa khác, mà vẫn trung thành với hàng hóa mình yêu thích, thì khi giá cả hàng hóa tăng lên họ bị mất thu nhập nên phải mua một lượng hàng hóa ít hơn, ngược lại khi giá cả hàng hóa giảm xuống họ được thêm thu nhập nên mua được một lượng hàng hóa nhiều hơn Hai hiệu ứng trên đúng với đa số hành vi người tiêu dùng nhưng không phải là tất
cả Do đó, quy luật cầu phản ánh số lớn hành vi của người tiêu dùng, nó không tuyệt đối đúng trong mọi trường hợp
Hai hiệu ứng trên đúng với đa số hành vi người tiêu dùng nhưng không phải là tất cả
Do đó, quy luật cầu phản ánh số lớn hành vi của người tiêu dùng, nó không tuyệt đối đúng trong mọi trường hợp
Trang 8Đường cầu là một đồ thị biểu diễn mối quan hệ giữa giá cả và lượng hàng hóa tiêu thụ,
từ biểu cầu trên ta có thể vẽ được đồ thị như sau: trục tung biểu diễn biến thiên của giá, trục hoành biểu diễn biến thiên của lượng cầu, đường cầu được hình thành trên cơ sở nối các điểm giao nhau giữa lượng hàng hóa tiêu thụ tại các mức giá cụ thể ta có đường cầu D (Demand)
2 Cung
năng cung ứng tại mỗi mức giá nhất định, trong một khoảng thời gian nhất định, với các yếu tố khác không đổi
cung ứng tại một mức giá cụ thể trong một khoảng thời gian nhất định, với các yếu tố khác không đổi
tăng) Cung sẽ bao gồm:
kinh tế gộp lại
gộp lại Các yếu tố khác ảnh hưởng đến cung ngoài giá cả: công nghệ, nguồn nguyên liệu đầu vào, điều tiết chính phủ, thiên tai dịch bệnh…
Đường cung là một đồ thị biểu diễn mối quan hệ giữa giá bán và lượng cung Từ số liệu ở biểu cung ta có thể vẽ được một đường cung như sau: Trục tung biểu diễn sự biến thiên của giá bán, trục hoành biểu diễn sự biến thiên của lượng cung Đường cung được hình thành
Trang 9từ các điểm tương ứng mỗi mức giá với lượng cung cụ thể Nối các điểm đó lại với nhau ta có
đường cung S (Supply)
Đường cung nghiêng từ phải sang trái phản ánh giá bán càng cao lượng hàng hóa, dịch
vụ được cung càng lớn và ngược lại
Đường cung có thể là đường thẳng (tuyến tính) đường cong hoặc đường gãy khúc,
nhưng chúng đều có đặc điểm nghiêng từ phải sang trái phản ánh giá cả đồng biến với lượng
cung
3 Sự cân bằng cung - cầu trên thị trường
3.1 Trạng thái cân bằng (e-equilibrium)
tại cùng một mức giá
Trong đó:
E: điểm cân bằng thị trường PE: mức giá cân bằng QE: lượng cân bằng
Trang 103.2 Trạng thái dư thừa và thiếu hụt của thị trường
Dư thừa (Surplus): hay còn gọi là dư cầu xảy ra khi lượng cung vượt quá lượng cầu tạo mức giá hiện hành
Khi dư thừa xảy ra, trên thị trư có khuynh hướng điều chỉnh các mức giá khác nhau một cách tự động với lượng cung không đổi Chẳng hạn người bán sẽ giảm giá để khuyến khích người mua mua hàng bằng các chính sách khuyến mãi, giảm giá Tình trạng dư thừa sẽ gây ứ đọng hàng hóa, do đó để giải quyết lượng hàng hóa ứ đọng này người bán buộc phải giảm giá hoặc giảm lượng cung hoặc cả hai Tiến trình điều chỉnh lượng và giá cung cầu này sẽ còn tiếp tục cho đến khi tình trạng vượt cung không còn nữa
Từ đó ta có thể kết luận khi lượng cung vượt lượng cầu, giá có khuynh hướng giảm xuống Khi giá giảm lượng cung chắc chắn sẽ giảm, lượng cầu chác chắn sẽ tăng lên cho đến khi lượng cung bằng lượng cầu, thì thị trường sẽ đạt trạng thái cân bằng
tại mức giá hiện hành
phẩm ở mức giá đó với lượng cung hạn chế Do đó trên thị trường có thể xảy ra sự điều chỉnh các mức giá khác nhau một cách tự động dù lượng cung không đổi Tại mức giá vượt cầu có thẻ xảy ra hai tình huống: (1) lượng cầu giảm vì người mua có thể chọn sản phẩm thay thế; (2) lượng cung tăng do người cung ứng bán được giá cao hơn và họ tăng sản lượng khi giá tăng
Từ đó ta có thể kết luận khi lượng cầu vượt lượng cung, giá có khuynh hướng tăng lên Khi giá trong thị trường tăng, lượng cầu giảm và lượng cung tăng cho đến khi lượng cung bằng lượng cầu, thị trường đạt trạng thái cân bằng
3.3 Sự thay đổi của trạng thái cân bằng thị trường
chuyển Nguyên nhân là do khi các nhân tố ngoại sinh tác động đến đường cung cầu thay đổi
Trang 11TH1: Tác động khi cầu thay đổi, cung không đổi
đường cung không đổi Thị trường sẽ cân bằng tại điểm cân bằng mới mà tại đó giá cân bằng mới sẽ cao hơn mức giá cân bằng cũ và lượng cân bằng mới sẽ lớn hơn lượng cân bằng cũ
Kết luận: PE tăng => QE tăng ( ngược lại)
TH2: Tác động khi cung thay đổi, cầu không đổi
Khi cung của một mặt hàng tăng lên, cầu không đổi, đường cung dịch chuyển sang phải, đường cầu không đổi Thị trường cân bằng tại điểm cân bằng mới mà tại đó giá cân bằng mới
sẽ thấp hơn giá cân bằng cũ và lượng cân bằng mới sẽ lớn hơn lượng cân bằng cũ
Kết luận: PE giảm => QE tăng (ngược lại)
TH3: Tác động khi cả cung và cầu đều tăng
Khi cung và cầu của một mặt hàng hóa đều tăng lên, nhưng cung tăng lớn hơn cầu tăng thì giá trên thị trường sẽ giảm
Khi cung và cầu của một mặt hàng hóa đều tăng lên, nhưng cung tăng nhỏ hơn cầu tăng thì giá trên thị trường sẽ tăng
3.4 Tác động của chính phủ đến cân bằng thị trường
khăn cho sản xuất, kinh doanh, lưu thông hàng hóa phục vụ đời sống của người dân, bảo đảm các điều kiện cho công tác phòng chống dịch bệnh, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế
Kiểm soát giá cả (price control)
Mục đích: kích thích thị trường dư cung, đồng thời nhằm bảo vệ người tiêu dùng, tránh lạm phát tăng cao
Trang 12có thể gây phản tác dụng gây lên hiện tượng tích trữ hàng hóa bất hợp lý, ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường
II DIỄN BIẾN THỊ TRƯỜNG CẦU THỊT LỢN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2019 – 2022
1 Năm 2019
Lượng thịt heo tiêu thụ bình quân của mỗi người Việt Nam năm 2019 là 28,5 kg, tương đương lượng hải sản tiêu thụ và gấp hơn 5 lần lượng thịt bò
Ước tính trong nửa năm qua, thị trường trong nước thiếu 200.000 tấn thịt vì nguồn cung
bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi dịch tả heo châu Phi "Điều này khiến lượng tiêu thụ thịt heo bình quân đầu người tính đến tháng 4 chỉ đạt 24,8 kg một người, giảm 13% so với cùng kỳ năm ngoái" Những tháng cuối năm 2019 và Tết Nguyên đán Canh Tý 2020 nguồn cung thịt thiếu khoảng 200.000 tấn (tương đương mỗi tháng thiếu 70.000 tấn thịt hơi)
Bộ Công thương cho rằng nguyên nhân gây ra sự thiếu hụt nguồn cung là do ảnh hưởng dịch tả heo châu Phi, kiểm soát dịch nên hạn chế lưu chuyển thịt giữa các địa phương, gây mất cân đối cung cầu cục bộ tại một số địa phương, đẩy giá thịt heo tăng cục bộ, ảnh hưởng đến tâm lý thị trường
2 Năm 2020
Năm 2020, do dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp, người dân hạn chế ra ngoài Cùng với đó dịch tả lợn châu Phi cũng đang lan rộng, tác động đến tâm lý người tiêu dùng dẫn tới việc tiêu thụ mặt hàng thịt heo khá chậm, trong khi nguồn cung khá dồi dào Do vậy, tết nguyên đán năm 2021 không xảy ra tình trạng thịt heo khan hàng, sốt giá
3 Năm 2021
Từ đầu tháng 8/2021 do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên nhu cầu từ di ̣ch vu ̣ ăn uống
lượng lớn thịt không được vận chuyển tới các vùng khác => nguồn cung đi ̣a phương tăng lên)
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) dự báo Việt Nam sẽ vươn lên vị trí thứ
2 châu Á (sau Trung Quốc) về tiêu thụ thịt lợn trong năm 2022, với con số khoảng 3,4 triệu Tốc độ tăng trưởng hàng năm là 3,1% trong giai đoạn 2022-2030
Trang 13Về tình hình dịch ASF, theo báo cáo từ Tổng cục Thống kê cho biết tính đến tháng 10, đàn heo trên cả nước đã giảm mạnh 20% so với năm ngoái, do chịu ảnh hưởng của dịch ASF Tính đến ngày 22/10, dịch ASF đã xảy ra tại 8.296 xã thuộc 660 huyện của 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương với tổng số heo tiêu hủy gần 5,7 triệu con, tương đương với tổng trọng lượng hơn 327.000 tấn
“Trong tháng 12, tổng số heo tăng 17% so với cùng kỳ năm 2019 Sản lượng thịt heo hơi xuất chuồng đạt 991.800 tấn trong quý V, tăng 30% Tính chung cả năm 2020, lượng thịt
heo xuất chuồng tăng 4,6% so với năm 2019 lên 3,5 triệu tấn” - Theo Báo cáo từ Tổng cục
Thống kê
3 Năm 2021
Theo báo cáo từ Tổng cục Thống kê, tổng số heo tháng 12 ước tăng 3% so với cùng kỳ năm trước đó, với sản lượng thịt heo hơi xuất chuồng đạt 4,18 triệu tấn, tăng 3,6% Trong quý IV/2021, sản lượng thịt heo hơi xuất chuồng tăng 0,2%
Trang 14Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương, cho biết tổng đàn heo cả nước năm 2021 có khoảng 28,1 triệu con Tổng sản lượng thịt heo đạt khoảng 3,82 triệu tấn, tăng 6,1% so với năm trước
Biểu đồ diễn biến sản lượng thịt heo Việt Nam (2019-2021)
4 Năm 2022
Trong quý I, đàn lợn cả nước tiếp tục đà hồi phục, dịch tả lợn châu Phi đang được kiểm soát Ước tính tổng số lợn của cả nước tính đến thời điểm cuối tháng Ba tăng khoảng 4,2% so với cùng thời điểm năm 2021; sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng quý I ước đạt 1041,6 nghìn tấn, tăng 4,3% so với cùng kỳ năm 2021
Trong quý II, theo số liệu của Tổng cục Thống kê so với cùng kỳ năm 2021, tại thời điểm tháng 6/2022, tổng đàn lơ ̣n ước tính tăng 3,8%, sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng khoảng 2,12 triệu tấn (tăng 5,7%)
IV BIẾN ĐỘNG VỀ GIÁ CẢ:
1 Năm 2019
Năm 2019 là một năm có nhiều biến cố đối với ngành chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi heo, do chịu thiệt hại nặng nề từ dịch tả heo châu Phi, sản lượng thịt heo giảm mạnh dẫn đến tổng sản lượng thịt hơi các loại giảm gần 4% so với năm 2018, khiến giá heo hơi tăng mạnh và liên tục đạt đỉnh
Giá heo hơi trong 7 tháng đầu năm 2019 duy trì ở mức thấp và ít biến động; tuy nhiên
từ tháng 8 đã bắt đầu hồi phục và tăng nhanh trong quý IV/2019, đặc biệt đến giữa tháng 12 năm 2019 giá heo hơi hầu hết các tỉnh, thành phố trên cả nước đều có giá từ 85.000 – 90.000 đ/kg So với cùng kỳ năm 2018, giá heo hơi tăng khoảng 75 - 80%; giá thịt heo thành phẩm các loại tăng từ 80-88%
Trang 152 Năm 2020
Năm 2020, ngành chăn nuôi heo thế giới bị ảnh hưởng nặng bởi cả dịch tả heo châu Phi
và đại dịch COVID-19 Tại Việt Nam, ngoài hai yếu tố này, ngành chăn nuôi trong nước còn
bị thiệt hại bởi bão, lũ lịch sử tại các tỉnh khu vực miền Trung, biến đổi cực đoan của thời tiết, khí hậu gây ra
Về tình hình giá, trong năm 2020, giá heo hơi biến động theo xu hướng giảm Cụ thể, giá lao dốc vào đầu năm và tăng trở lại vào tháng 4, chạm đỉnh kỷ lục gần 100.000 đồng/kg vào tháng 5 do nguồn cung thắt chặt nhưng giảm trở lại sau đó cho tới cuối tháng 11
Trong những tháng đầu năm 2020, khi đàn lợn bị sụt giảm mạnh do số lượng lợn tiêu hủy cuối năm 2019 lớn và chưa kịp tái đàn trở lại, giá thịt lợn diễn biến phức tạp, tăng cao trên
cả nước, có thời điểm giá thịt lợn hơi chạm mốc 100.000 đồng/kg tại một số tỉnh miền Bắc Nhờ sự chỉ đạo của Chính phủ vâ ̣y nênnên những tháng cuối năm 2020, đàn lợn đã khôi phục nhanh, nguồn cung bắt đầu ổn định, sản lượng xuất chuồng tăng dần khiến giá thịt lợn hơi trên thị trường giảm dần và đi vào ổn định Giá sản phẩm chăn nuôi lợn quý IV/2020 giảm 6,1% so với quý trước
Giá heo hơi năm 2020 Nguồn: Tổng hợp thị trường
Nhìn chung trong năm 2020, giá heo giảm khoảng 14,3%
Nguồn cung mạnh, trong khi nhu cầu yếu vì dịch bệnh khiến giá heo hơi lao dốc trong năm ngoái, giảm gần 50%, từ hơn 70.000 đồng/kg, có thời điểm tiến sát 100.000 đồng/kg, xuống còn khoảng 46.000 – 50.000 đồng/kg
Trang 16
Biến động giá heo hơi trong nước năm 2021 Giá lợn hơi năm 2021 và đầu năm 2022
Đơn vị: đồng/kg Biến động mạnh về tổng đàn và giá cả
Về giá thịt lợn hơi của nước ta cũng biến động mạnh, đã tác động đến nhu cầu tiêu thụ lợn giống
Trang 174 Năm 2022
Trong tháng 9/2022, giá lợn hơi trên cả nước dao động trong khoảng 54.000-69.000 đồng/ kg, giảm 5.000-10.000 đồng/kg so với cuối tháng 8/2022 Trong những ngày gần đây, giá lợn hơi liên tục giảm mạnh, hiện dao động khoảng 54.000-62.000 đồng/kg, và dự kiến giá
sẽ còn tiếp tục giảm nhẹ trong những ngày tới
Dự báo trong thời gian tới, giá lợn hơi sẽ dao động quanh ngưỡng 55.000-65.000 đồng/
kg, vào thời điểm cuối năm giá lợn hơi có thể sẽ tăng trở lại do nhu cầu tiêu thụ thịt lợn tăng Sau một thời gian dài bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh trên gia súc, gia cầm và dịch Covid-19, ngành chăn nuôi cơ bản vẫn giữ được tốc độ tăng trưởng dù gặp nhiều khó khăn
V CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG
Nhân tố tác động tiêu cực
1 Dịch tả heo Châu Phi (ASF) (2019-2021):
Thị trường thịt heo trên thế giới chịu sự tàn phá của dịch tả heo Châu Phi tại nhiều quốc gia như Việt Nam đặc biệt là Trung Quốc, theo đó đã tác động đến thị trường thịt trên toàn cầu
loạt dẫn đến nguồn cung ra thị trường bị thiếu hụt, giá heo tăng vọt