TÀI LIỆU ÔN THI KINH TẾ DU LỊCH DÀNH CHO SINH VIÊN CHUYÊN NGÀNH VIỆT NAM HỌC, ĐỊA LÝ DU LỊCH CÓ NHU CẦU TÌM HIỂU VỀ TIỀM NĂNG CÁC LOẠI DỊCH VỤ ĐỐI VỚI VIỆC PHÁT TRIỂN NGÀNH DU LỊCH Ở VIỆT NAM
Trang 1TÀI LIỆU ÔN THI KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN KINH TẾ DU LỊCH
Cầu trong du lịch: 1
Năm đặc trưng cầu trong du lịch: 1
Các nhân tố ảnh hưởng và đo lường cầu: 3
Cung trong du lịch: 6
Đặc điểm cung du lịch 6
Các nhân tố ảnh hưởng: 7
Mối quan hệ cung và cầu trong du lịch 9
Công thức tính toán 10
Cầu trong du lịch:
Cầu du lịch là nhu cầu có khả năng thanh toán về hàng hóa vật chất và dịch vụ du lịch đảm bảo sự đi lại, lưu trú tạm thời của con người ngoài nơi ở thường xuyên của họ, nhằm mục đích nghỉ ngơi, giải trí, tìm hiểu văn hóa, chữa bệnh, tham gia vào các chương trình đặc biệt và các mục đích khác”(Nguyễn Văn Lưu, 1998)
Cầu du lịch là 1 bộ phận của nhu cầu xã hội, là nhu cầu du lịch có khả năng thanh toán của con người về dịch vụ hàng hóa Về mặt lượng, thì lượng cầu du lịch là số lượng hang hóa dịch vụ du lịch có khả nắng mua và sẵn sang mua ở những mức giá khác nhau trong khoảng thời gian xem xét
Năm đặc trưng cầu trong du lịch:
Cầu du lịch chủ yếu là cầu về dịch vụ:
Nét đặc trưng này được biểu hiện ở chỗ 2/3 đến 4/5 tổng chi phí cho du lịch là chi phí về dịch vụ, trong đó chi phí cho dịch vụ chính chiếm tỷ trọng lớn nhất Ngày nay có sự thay đổi trong xu hướng sử dụng các dịch vụ du lịch: tỷ trọng các dịch vụ chính trong cơ cấu của cầu du lịch ngày càng giảm, trong khi tỷ trọng các dịch vụ bỗ sung lại tăng lên đáng kể.( giáo trình)
Khi nói về dịch vụ ta không thể bỏ qua các yếu tố về vận chuyển, ăn ở, lưu trú, tham quan, ngoài ra còn có 1 đặc trung nữa là cầu về hàng hóa, quà tặng….đó cũng chính là những nhu cầu thiết yếu cầu về dịch vụ trong du lịch
Cầu trong du lịch da dạng, phong phú:
Trang 2Nhu cầu du lịch đa dạng và phụ thuộc vào nhận thức, ý thức của cá nhân, gia đình, cộng đồng, thời gian và tình trạng sức khoẻ Sở thích du lịch được hình thành và trở thành cầu
du lịch khi có khả năng thanh toán Nhu cầu du lịch đa dạng, đô thị thích đến vùng yên tĩnh, trong khi những người ở nơi hẻo lánh thích thăm thú thành phố nhộn nhịp
Vd: Đối với sinh viên thì dùng các loại hình du lịch như team building, cắm trại thư giãn Còn đối với người già chủ yếu là nghĩ dưỡng, tham quan danh lam thắng cảnh… Công việc du lịch rất đa dạng thể hiện nhiều góc độ
Cầu trong du lịch có tính linh hoạt cao:
Tính linh hoạt của cảu trong du lịch được thể hiện ở việc chúng dễ bị thay đổi bởi cầu về hàng hoá, dịch vụ khác
Ví dụ: Cầu du lịch có thể bị thay thế bởi cầu hàng hoá khác như ăn, ở, mặc, đi lại, học hành và chăm sóc sức khoẻ Cầu về dịch vụ du lịch và hàng hoá du lịch có thể thay đổi theo thay đổi phương tiện, loại hình và thời gian lưu trú Nhu cầu du lịch là nhu cầu nâng cao và không phải lúc nào cũng là nhu cầu bắt buộc Sự linh hoạt của cầu du lịch giảm khi nhu cầu du lịch trở nên cần thiết đối với con người
Vd: trong một chuyến tham quan, nếu gặp khó khăn về thời tiết ta có thể linh động trong việc xử lí tình huống bằng cách cho du khách tham quan địa điểm trong nhà trong thời gian thời tiết xấu, thay vào đó sẽ cho du khách tham quan ngoài trời khi thời tiết dần cải thiện
Cầu du lịch nhằm phân tán và cách xa cung về mặt không gian:
Trong du lịch, cầu có ở mọi nơi, không phân biệt địa phương lãnh thổ Ở đâu có dân cư
và các nhóm dân cư này có nhu cầu du lịch và khả năng thanh toán, thì ở đó có cầu du lịch, Trong khi đó cung lại ở một vị trí được xác định từ trước, thường nằm cách xa cầu Điều này gây khó khăn cho sự gặp gỡ cung - cầu và càng làm tăng tính mềm dẻo linh hoạt của cầu trong du lịch
Ví dụ: Bạn ở Đà Nẵng nhưng muốn đi du lịch tại Phong Nha Kẻ Bàng thì bạn phải tới Quảng Bình để được trải nghiệm điều đó Không thể ở Đà Nẵng mà có thể tham quan được động Phong Nha
Cầu trong du lịch mang tính chu kỳ:
Cầu du lịch phụ thuộc vào thời gian rỗi, kỳ nghỉ hàng năm và khả năng tài chính của người dự kiến đi du lịch Thời gian rỗi và kỳ nghỉ tuân theo quy định hành chính và quy định của tổ chức làm việc Khả năng tài chính bị ảnh hưởng bởi tình trạng tài chính cá
Trang 3nhân, thu nhập phụ và thu nhập đột xuất Yếu tố thứ nhất - thời gian rỗi, đặc biệt là các
kỳ nghỉ - mang tính chu kỳ dưới góc độ hành chính, được quyết định bởi quy định của pháp luật, quy định của tổ chức , nơi mà người chuẩn bị đi du lịch làm việc Yếu tố thứ hai - khả năng thu nhập và tích lũy tài chính - chịu sự chi phối của yếu tố đầu vào của ngân sách gia đình như tình trạng tài chính của cơ quan khách du lịch làm việc; thu nhập phụ, thu nhập đột xuất như lãi tiết kiệm, trúng xổ số ), tình hình phân quen và tâm lý đi
du lịch được hình thành do truyền thống, như chia ngân sách gia đình cho tiêu dùng và tích lũy Yếu tố thói lễ hội, và tác động của thời tiết, khí hậu hoặc do hiện tượng lây tâm
lý Đặc điểm này được thể hiện rõ nhất đối với loại hình du lịch cuối tuần, du lịch nghi biển
Vd: Đối với học sinh, sinh viên, mỗi năm chỉ có 1 kì nghỉ hè, thì kì nghỉ ngơi đó mới có thời gian để đi du lịch
Các nhân tố ảnh hưởng và đo lường cầu:
Nhân tố tự nhiên
Hình thành cầu du lịch dựa trên hai khía cạnh chính: đặc điểm tự nhiên của nơi cư trú thường xuyên của khách du lịch và đặc điểm tự nhiên của điểm đến du lịch Đặc điểm tự nhiên của nơi cư trú, bao gồm điều kiện tự nhiên không thuận lợi và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, có thể gây ra nhu cầu du lịch tới nơi có điều kiện thuận lợi hơn Khi có khả năng thanh toán, nhu cầu này sẽ chuyển thành cầu du lịch Đặc điểm tự nhiên của điểm đến du lịch, như khí hậu ấm áp, địa hình đa dạng, hệ động thực vật phong phú và cảnh quan thiên nhiên đẹp, là những yếu tố thu hút khách du lịch, tạo ra nhu cầu viếng thăm và cầu du lịch
Nhân tố văn hóa
Sự khác biệt văn hóa giữa các địa phương, các vùng và các quốc gia tạo ra sự kích thích cho du lịch Văn hóa là nền tảng cho việc khai thác và phát triển du lịch Nền văn hóa độc đáo đóng góp vào sự tạo ra các sản phẩm du lịch hấp dẫn và truyền tải hình ảnh quốc gia
và địa phương đến thế giới Du lịch cũng là một hoạt động văn hóa cao cấp, với văn hóa
là nguồn tài nguyên độc đáo cho du lịch Văn hóa không chỉ là điểm nhấn thu hút du khách mà còn đóng vai trò trong bảo tồn bản sắc và tạo nên tính nhân văn trong giao lưu văn hóa đa dạng Ngoài ra, văn hóa còn biểu hiện trong các khía cạnh kinh doanh du lịch
và quan hệ giữa con người trong ngành du lịch Văn hóa có thể thúc đẩy nhu cầu du lịch của con người và ảnh hưởng đến hình thành cầu du lịch
Nhân tố về kinh tế
Trang 4Các nhân tố kinh tế ảnh hưởng đến cầu du lịch Thu nhập đóng vai trò quan trọng, vì khi thu nhập tăng, người dân có khả năng chi tiêu cho du lịch và lựa chọn các dịch vụ cao cấp hơn Chi tiêu du lịch ban đầu tăng chậm, nhưng sau đó tăng nhanh hơn so với tốc độ tăng thu nhập Khi thu nhập tăng, người ta có xu hướng chọn điểm đến xa hơn, thời gian du lịch kéo dài hơn và sử dụng các dịch vụ chất lượng cao hơn
2) Giá cả: Giá cả và thu nhập là hai nhân tố kinh tế ảnh hưởng đến cầu du lịch Giá cả hàng hóa trên thị trường và giá cả dịch vụ du lịch có tác động trực tiếp đến sự biến động của cầu du lịch Khi giá cả giảm, sức mua tăng và người dân có khả năng chi tiêu cho du lịch Tuy nhiên, giá cả phải giảm trong điều kiện các doanh nghiệp vẫn có lợi nhuận và người lao động vẫn có thu nhập Ngược lại, nếu giá cả tăng, cầu du lịch giảm Trong thị trường du lịch, giá cả các dịch vụ du lịch như đi lại và lưu trú có tác động mạnh đến cầu
du lịch Người tiêu dùng đối mặt với sự so sánh giá giữa các điểm đến và giữa các thị trường khác nhau Tỷ giá hối đoái cũng đóng góp vào sự khác biệt về giá so sánh trong
du lịch quốc tế Lựa chọn điểm đến du lịch cũng bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi về giá Thu nhập: Chỉ tiêu du lịch chỉ bắt đầu xuất hiện khi thu nhập đủ lớn đủ trang trải và cho những hàng hóa khác nhau thiết yếu hơn Giá cả xác ở phạm vi rộng giá cả hàng hóa trên thị trường nhất là những hàng hóa sinh hoạt Du lịch giá cả phát triển dẫn đến giá cả tăng cầu du lịch giảm Xét ở phạm vi thị trường du lịch Nếu giá cả hàng hóa dịch vụ trong du lịch phát triển dẫn đến tàu du lịch giảm Độ giãn của cầu giá - cầu hàng hóa thiết yếu: độ giãn nhỏ tương quan nghịch hàng hóa không thiết yếu Tỷ giá trao đổi ngoại tệ: Tăng hay giảm cầu du lịch nội địa và và cầu du lịch quốc tế tỷ giá đồng được ph.triển dẫn đến nhu cầu du lịch nước ngoài tăng
Các đặc điểm nhân khẩu của khách du lịch Một vài đặc điểm nhân khẩu có thể tác động tới cầu như giới tính, tuổi tác, tình trạng hôn nhân, trình độ đào tạo, điều kiện sức khỏe, trình độ học vấn
Giới tính: Có sự khác biệt về nhu cầu du lịch giữa nam giới và nữ giới Nam giới thường
ưu tiên công việc xã hội trong khi nữ giới thường ưu tiên gia đình Tuy nhiên, sự khác biệt này đang giảm dần do sự thay đổi trong đào tạo và ý thức xã hội về bình đẳng giới
Tỷ lệ đi du lịch giữa nam và nữ đang thu hẹp, đặc biệt ở các nước phương Tây
Tuổi tác: Tuổi tác ảnh hưởng đáng kể đến lựa chọn loại hình du lịch và điểm đến Người trẻ thích khám phá những địa điểm mới, tìm kiếm cảm giác mạnh Khi lớn tuổi, nhu cầu trải nghiệm giảm và mong muốn có sự tiện nghi, thường ưu tiên ở bên gia đình và con cháu
Tình trạng hôn nhân/gia đình: Tình trạng hôn nhân và độc thân có thể ảnh hưởng đến nhu cầu du lịch Người độc thân thường dễ dàng sắp xếp thời gian cho du lịch, trong khi gia
Trang 5đình có thể bị ảnh hưởng bởi giai đoạn phát triển và sự xuất hiện của con cái Các yếu tố như kỳ nghỉ của bố mẹ và thời gian nghỉ học của con cái cũng ảnh hưởng đến việc lựa chọn đi du lịch
Học vấn: Sự khác biệt về trình độ đào tạo có thể liên quan đến địa vị kinh tế - xã hội và mức thu nhập Người có trình độ đào tạo cao thường có địa vị và thu nhập cao hơn, cho phép họ có khả năng chi trả cho du lịch Đào tạo tốt cũng ảnh hưởng đến cách nhìn nhận
và nhu cầu tìm hiểu vùng đất mới Người có trình độ đào tạo cao tiếp cận được nhiều kiến thức mới, do đó nhu cầu tìm hiểu và trải nghiệm của họ có thể cao hơn so với những người có hạn chế về kiến thức
Môi trường sống: Dù sống ở đâu, nhu cầu du lịch luôn tồn tại Nơi sống không tốt có thể tăng nhu cầu du lịch Thành thị với cuộc sống căng thẳng, môi trường chật hẹp và thiếu
sự tự nhiên thường khiến người dân muốn đi du lịch nhiều hơn, đặc biệt vào các ngày nghỉ và lễ Ngược lại, người nông thôn thích đi đến các thành phố lớn và hiện đại
Sức khỏe: Đi du lịch đòi hỏi sức khỏe và rời khỏi nơi cư trú Tuy nhiên, người tàn tật, người già yếu và những người có bệnh bẩm sinh cũng có nhu cầu du lịch Để đáp ứng nhu cầu này, cần phát triển mạng lưới y tế tại các điểm đến du lịch và cung cấp các điều kiện phù hợp cho việc di chuyển, sinh hoạt, tham quan và giải trí cho nhóm khách du lịch đặc biệt này
Yếu tố chính trị
Chính trị cũng có thể tác động đến việc hình thành cầu trong du lịch Điều kiện ổn định chính trị, hòa bình sẽ làm tăng khối lượng khách du lịch giữa các Kinh tế du lịch 51 nước Các chính sách phát triển du lịch có thể mang lại các tác động trực tiếp đến sự hình thành cầu, cơ cấu và số lượng cầu du lịch
Các yếu tố khác:
Đo lường cầu d.lịch: các chi tiêu phản ánh lượng cầu Lượng cầu d.lịch là số lượng, các loại hàng hóa d,vụ khác nhau về chất và được đo lường bởi các đơn vị tính khác nhau + D vụ lưu trú là số ngày lưu trú
+ D.vụ ăn uống là số bữa ăn
+ D.vụ vận chuyển là số km
+ Các hàng hóa thì tính theo đơn vị hàng hóa
Trang 6Cung trong du lịch:
Khái niệm: Cung trong du lịch bao gồm toàn bộ dịch vụ, hàng hóa, du lịch mà người bán
có khả năng và ý muốn sẵn sàng đưa ra thị trường du lịch nhằm thỏa mãn nhu cầu có khả năng than toán của khách du lịch trong 1 thời gian nhất định và không gian nhất định Sản phẩm du lịch muốn trở thành cung du lịch khi người bán có khả năng và ý muốn sẵn sàng đưa ra thị trường và ngược lại Có những sản phẩm được tạo ra mà không đưa ra thị trường, những sản phẩm này là không được gọi là cung, sản phẩm tạo ra mà bán trên thị trường mới được gọi là cung, không bán được là nền kinh tế tự cung tự cấp
Sản phẩm du lịch trở thành cung du lịch khi người bán có khả năng và ý muốn sẵn sàng bán sản phẩm đó trên thị trường
Tuy nhiên, trong du lịch tất cả các sản phẩm du lịch tạo ra đều được phục vụ cho thị trường du lịch vì vậy sản phẩm du lịch và cung du lịch là 1 Cung chỉ bao gồm những dịch vụ hàng hóa dành cho thị trường -> Không phải tất cả sản phẩm được tạo ra trong sản xuất đền được gọi là cung Cung bằng khả năng và ý muốn sẵn sàng bán hàng hóa vật chất và dịch vụ của người bán ==> Nếu người bán hàng hóa và dịch vụ có khả năng cung ứng nhưng chưa muốn bán nó vì giá rẻ thì không có cung => không đáp ứng nhu cầu
Đặc điểm cung du lịch
Cung du lịch có những đặc điểm sau:
Cung du lịch không tồn tại dưới dạng hiện vật như các hàng hóa khác Nhu cầu du lịch
được thỏa mãn chủ yếu thông qua các dịch vụ, là bộ phận chính của cầu du lịch Cung du lịch không thể đem trưng bày một cách trực tiếp như các hiện vật cụ thể, hàng hóa cụ thể khác Do đó, cung du lịch tham gia vào thị trường một cách gián tiếp thông qua các cơ sở vật chất và thông tin về chúng Điều này có thể dẫn đến nhầm lẫn khi coi cơ sở vật chất
du lịch là cung du lịch
Ví dụ như coi khách sạn là cung trên thị trường lưu trú, nhưng thực tế khách sạn (tòa nhà, các phòng ) chỉ là cơ sở sản xuất, còn cung khách sạn là các dịch vụ (hàng hóa vật chất)
mà khách sạn có khả năng bán ra với giá mà khách hàng chấp nhận mua trong khoảng thời gian xác định
Cung du lịch là cung tại chỗ, thường không có tính mềm dẻo, linh hoạt :Cung du lịch rất khó thay đổi tương ứng với sự biến động của thị trường du lịch vì: hầu hết s.phẩm d.lịch chỉ được sản xuất ra tại điểm du lịch và khách hàng phải tới điểm đến để có thể sử dụng sản phẩm do đó cung du lịch mang tính cố định và không thể di dời Dịch vụ du lịch không thể đem lưu kho được, không thể cất giữ, trao đổi vận chuyển Tỉ trọng vốn đầu tư
Trang 7cơ bản cao dẫn đến khó có sự biến động theo sự biến động của cầu và giá cả trên thị trường du lịch
Cung du lịch mang tính chuyên môn hóa theo từng lĩnh vực: Du lịch là ngành tổng hợp
được cấu tạo từ nhiều ngành kinh doanh khác nhau và mỗi ngành có những sản phẩm, hay nói cách khác là có những h.động k.doanh riêng biệt, chuyên môn hóa khác nhau, dịch vụ vận chuyển, lưu trú, ăn uống, tham quan, giải trí -> tính chuyên môn hóa của cung trong du lịch được xem là 1 nhân tố mở rộng thị trường -> yếu tố đẩy mạnh sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa những người bán ( nhà cung ứng du lịch )
Cung du lịch vừa là cung đơn lẻ vừa là cung tổng hợp Cung du lịch có thể sử dụng nhiều
sản phẩm và dịch vụ riêng lẻ của nhiều lĩnh vực khác nhau để tạo ra một cung hoàn chỉnh Một chuyến đi tham quan của một du khách thường sẽ bao gồm nhiều dịch vụ và hàng hóa như vé tham quan, lưu trú, ăn uống, vận chuyển Nhưng mặt khác, bản thân các dịch vụ hay hàng hóa đó đã là một cung để phục vụ khách hàng
Các nhân tố ảnh hưởng:
1) Sự phát triển của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất
Sự phát triển của lực lượng sản xuất và các thành tựu khoa học kỹ thuật là yếu tố cơ bản tác động đến khối lượng và cơ cấu của cung trong du lịch Nó góp phần tạo ra các hàng hoá và dịch vụ có giá trị sử dụng với chỉ tiêu chất lượng cao, đáp ứng tốt các nhu cầu du lịch Sư phát triển của lực lượng sản xuất và các thành tựu khoa học kỹ thuật làm tăng khối lượng của cung du lịch
Ví dụ: Sau Chiến tranh Thế giới II, các nước tư bản chủ nghĩa như Mỹ, Pháp, Anh, Tây Đức, Canada, Nhật Bản đã áp dụng kết quả cách mạng khoa học kỹ thuật để phát triển du lịch Việc áp dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật trong ngành du lịch đã mang lại lợi nhuận cao và giảm giá thành của sản phẩm du lịch, từ đó tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường du lịch quốc tế
2) Cầu du lịch
Cầu du lịch được xác định bởi khả năng chi trả và thời gian rảnh để tham gia du lịch Số tiền khách hàng có sẵn ảnh hưởng đến khối lượng dịch vụ và hàng hóa trên thị trường du lịch Trạng thái của cầu du lịch cũng ảnh hưởng đến số lượng bán hàng, sự chuyên môn hóa của cung và hoạt động của các trung gian du lịch Cầu du lịch tạo áp lực lên người mua, đẩy thị trường tạo ra cung để đáp ứng Khi cuộc sống cải thiện, cầu du lịch tăng cả
về chất lượng và số lượng, dẫn đến sự biến đổi của cung
3) Các yếu tố đầu vào
Trang 8Ở đây chúng ta hiểu là các yếu tố sản xuất như lao động, vốn, đất đai với giá của nó ảnh hưởng đến khả năng cung cấp sản phẩm du lịch Nếu các nhà sản xuất có lợi về các yếu
tố này thì giá thành sản xuất có thể giảm xuống, từ đó làm cho cơ hội kiếm lời sẽ được tăng lên, kéo theo việc tăng cung du lịch của lên
4)Số lượng người sản xuất
Số lượng nhà cung ứng du lịch ảnh hưởng đến kích thước cung du lịch Nếu số lượng nhà cung ứng vượt quá giới hạn, cung du lịch sẽ vượt quá cầu, dẫn đến tình trạng thừa cung
và khủng hoảng hàng hóa du lịch Điều này có thể làm ảnh hưởng đến ngành sản xuất du lịch, buộc các nhà cung ứng phải điều chỉnh hoặc đối mặt với nguy cơ phá sản nếu tình trạng này kéo dài
5) Mức độ tập trung hóa của cung
Tập trung hóa của cung du lịch có tác động đến lượng cung tham gia trên thị trường Tập trung hóa có thể xảy ra theo hai hướng: tập trung hóa theo chiều ngang và tập trung hóa theo chiều dọc Tập trung hóa theo chiều ngang xảy ra khi các doanh nghiệp cùng lĩnh vực hợp tác với nhau, trong khi tập trung hóa theo chiều dọc xảy ra khi các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực khác nhau hợp tác để cung cấp dịch vụ trọn gói cho khách hàng, ví dụ như giữa các hãng lữ hành với các doanh nghiệp vận chuyển hoặc giữa các hãng lữ hành với các khách sạn Cả hai hình thức tập trung hóa này đều giúp nâng cao khả năng cạnh tranh của người bán trên thị trường du lịch
6) Chính sách thuế
Chính sách thuế của nhà nước ảnh hưởng quan trọng đến sản xuất và cung ứng du lịch Nếu có nhiều loại thuế và mức thuế cao, thu nhập của người sản xuất du lịch sẽ giảm, có thể dẫn đến họ không muốn cung ứng hoặc cung ứng ít hàng hóa và dịch vụ du lịch Du lịch cũng liên kết với các ngành kinh tế khác, vì vậy chính sách thuế của các ngành này cũng ảnh hưởng gián tiếp đến du lịch
7) Chính sách du lịch của các quốc gia, vùng, địa phương
Chính sách khuyến khích du lịch có tác động quan trọng đến cung du lịch Nếu một quốc gia có chính sách khuyến khích phát triển du lịch, cung du lịch sẽ phát triển nhanh chóng
và mở rộng Ngược lại, nếu không chú trọng đến du lịch hoặc thiếu các chính sách khuyến khích, cung du lịch có thể bị thu hẹp hoặc không được hình thành Các chính sách
du lịch như chính sách vốn, bồi dưỡng nguồn nhân lực, phát triển cơ sở vật chất, khuyến khích tham gia, thị trường, nghiên cứu khoa học và công nghệ, khai thác bảo vệ môi trường và tài nguyên du lịch đều ảnh hưởng đến cung du lịch
Trang 98) Các kỳ vọng
Sự mong đợi của người bán (người sản xuất và các thành phần trung giantham gia vào việc cung ứng hàng hóa du lịch) về sự thay đổi giá cả của hàng hóa bán ra, giá cả của các yếu tố đầu vào hay chính sách thuế đều ảnh hưởng trực tiếp đến cung du lịch Nếu những kỳ vọng của họ thuận lợi cho sản xuất du lịch thì cung du lịch được hình thành nhanh chóng và số lượng cung sẽ phát triển tốt và ngược lại
Mối quan hệ cung và cầu trong du lịch
Khái niệm : Cung – cầu trên thị trường du lịch có mối quan hệ ràng buộc và tác động qua
lại lẫn nhau Cung tác động thông qua khối lượng và cơ cấu của nó Ngược lại, cầu ảnh hưởng đến sự phát triển của cung thông qua giá và sự biến động của nó giữa các vùng qua các thời kỳ
Đặc điểm :
+ Thứ nhất, du lịch là một nhu cầu thứ yếu, nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố (như đã phân tích ở chương Cầu du lịch) do đó, rất khó trong việc đánh giá lượng cầu chính xác để có thể hoạch định lượng cung
+ Thứ hai, cung du lịch mang tính cố định, không di chuyển được như tài nguyên du lịch, khách sạn, nhà hàng, cơ sở vui chơi giải trí Còn cầu du lịch lại phân tán
+ Thứ ba, cầu du lịch mang tính tổng hợp, còn mỗi đơn vị trong kinh doanh du lịch chỉ thường chỉ đáp ứng một hoặc một vài phần của cầu du lịch
+ Thứ tư, do bị tác động từ nhiều yếu tố, làm cho du lịch mang tính mùa vụ vì vậy ảnh hưởng tới sự mất cân bằng trong cung cầu
+ Thứ năm, cơ sở kinh doanh du lịch gặp khó khăn trong việc thông tin, quảng cáo, những thông tin hầu như rất khó đến trực tiếp với khách du lịch Bản thân khách du lịch cũng gặp khó khăn khi đi du lịch như ngôn ngữ, hoạt động xuất nhập cảnh, phong tục, tập quán chính vì vậy mà mối quan hệ giữa cung – cầu trực tiếp trong du lịch còn gặp rất nhiều khó khăn
Cân bằng thị trường
Cân bằng thị trường là trạng thái mà tại đó cung vừa đủ thoả mãn cầu, do đó mà không có sức ép làm thay đổi giá Tại mức giá này, chúng ta có lượng cung và lượng cầu bằng nhau
Trang 10Theo quy luật cung cầu thì giá cả biến đổi đơn giản như sau :
Cung=Cầu : giá ổn định
Cung<Cầu : giá cả tăng
Cung>Cầu : giá cả giảm
Cân đối cung và cầu trong du lịch
+ Nếu cầu không thay đổi và cung tăng >>> giá thấp hơn : Điều này ít xảy ra trong du lịch do đặc điểm của cung du lịch ít biến động còn cầu lại luôn thay đổi
+Nếu cầu vẫn không thay đổi và cung giảm>>> thì tình trạng thiếu hụt xảy ra>>> giá cao hơn : thường ít xảy ra, nhưng ở một số điểm du lịch do vấn đề thay đổi cơ cấu hạ tầng có thể dẫn tới hiện tượng này
Ví dụ : tái xây dựng các co sở lưu trú, làm giảm đi lượng cung các cơ sở lưu trú sẵn sàng phục vụ, dẫn tới tăng giá nếu lượng cầu lớn
Công thức tính toán
Các chỉ tiêu chung
Các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế tổng hợp
+ Chỉ tiêu lợi nhuận: Là tiêu chí thể hiện mức lợi nhuận mà cơ sở kinh doanh thu được trong thời kỳ nhất định
Công thức: L= D – C – T
Trong đó:
L: Lợi nhuận
D: Tổng doanh thu trong kỳ
C : Tổng chi phí trong kỳ
T : Thuế